00:00Nagtatantrums ang marami raw bata ngayon dahil sa nauuso muling mobile games.
00:10Ang iba kasi sa kanila, sa halip na maglibang, nauuwi raw sa pagkalulong o addiction.
00:17Ang batang ito, walang patid ang pag-iyak, napasalampak pa sa sahig.
00:42Ang punot dulo ng kanyang tantrums o pag-aalboroto,
00:47ang online game na usong-uso pa rin ngayon sa mga bata, ang Roblox.
00:58Pero ang inakalang simpleng libangan,
01:07sakit ng ulo ngayon ng ilang mga magulang.
01:10Kukuni niya po cellphone, nadulas po siya, bali po yung kamay niya.
01:14180,000 na didak, hindi ko na alam eh kung makukulong ako anytime dahil sa utang na hindi mo namang ginusto.
01:24Hindi ko po mapipigilan kapaglaro, inaanap pa na po po.
01:28Pagka hindi po siya nakakapaglaro, para siya lalagnatin.
01:30Addict na po mga Roblox.
01:32Hanggang saan nga ba dapat ang laro at kailan ito nagiging addiction?
01:37Ang Roblox, isang online platform kung saan maaring maglaro ng iba't-ibang online games ang user.
01:53Dito sa Tagum City sa Mindanao, ang kinawiwilihan ng anak ni Julie na si Princess,
02:00yung tinatawag na Grow a Garden.
02:03Dito, para raw siyang virtual na magsasaka kung saan siya nagtatanim para mapalawak ang kanyang hardin.
02:10Sa tuwing siya'y may ani, nakakakolekta siya ng shekels na maaaring niyang ipambili ng pets.
02:16Tutulungan din po ako ng pets para magiging maganda yung plants ko.
02:21Magsisend ako sa kanya ng trading ticket, tapos ang i-offer ko kung ano yung gusto niya na pets.
02:28Kung ano naman yung gusto ko, yan din po yung ibibigay niya sa akin.
02:33Sampung taong gulang lang daw si Princess nung natutong mag-Roblox.
02:37Pag napapagod po ako sa paaralan, pag uwi ko po dito, naglalaro lang po ako ng Roblox para mawala yung pagod ko.
02:44Kadalasan po siya naglalaro 5pm hanggang 10pm po pag walang klase, mga child sa gabi.
02:51Aminado si Julie, hindi raw nila natututukan ang pagmobile games ng kanilang anak.
02:57Nag-duty kasi siya sa pinapasukang hotel, sundalo naman ang kanyang mister.
03:02May pagkukulag po ako sa anak ko, hindi ko na po masyadong nasubaybayan yung paglaki niya.
03:07Hanggang sa napansin na lang nila na nitong mga nakaraang buwan, nag-iba na raw si Princess.
03:12Hindi na siya mapag-utusan, palagi siyang galit, palaging sumasagot.
03:18Hindi na siya masyadong active sa school, nag-absent na siya ngayon.
03:22Nag-aalala po ako sa anak ko.
03:24Para madisiplina, kinumpis ka ni Julie ang cellphone ng anak.
03:28Umahanap siya ng paraan para makapaglaro.
03:30Pumihiram siya ng cellphone sa kuya niya at sa pinsan niya.
03:34Ayoko po tumigil kasi gusto ko pa pong maglaro.
03:37Kapag hindi ako naglalaro ng Roblox, medyo boring po kasi.
03:40Hanggang kamakailan lang, si Princess nagwala na nga.
03:50Nainis po kasi ako noon.
03:51Naskam po kasi ako sa Grow a Garden.
03:54Makikipag-trade o makikipagpalit daw sana siya noon ng pet sa isang player.
03:59Yung ibibigay niya sa akin, Rakun.
04:01Binigay ko naman sa kanya yung DF, isa yung sa pinakamagandang pet.
04:05Yung binigay niya sa akin, Golden Love, yung aso lang na achieve.
04:08Pag katapos ko pong magnamog, doon na po ako na kalma.
04:17We don't know those people who play.
04:19Yung mga ibang tao doon, they tend to really scam or hack people for fun.
04:25Sa Roblox, ang kulang talaga doon is yung community guidelines.
04:28Wala masyadong child safety.
04:30Nangangamba po talaga ako.
04:31Pag pinabayaan ko itong anak ko, mas lalala siya.
04:35Tutukan ko po sila.
04:38Ang anak naman ni Rose na si Carla.
04:41Hindi pa rin maawat sa pagkalikot ng kanyang cellphone.
04:44Kahit bali na ang kanyang kamay na na-disgrasya sa paglalaro rin ng mobile game.
04:50Nagmamadali po siya makababa.
04:52Pukuni niya po cellphone.
04:53Nadulas po siya.
04:55Black eye yung mukha niya.
04:57Bali po yung kamay niya.
04:59Pero yung cellphone po talaga mam, hindi niya binitawan.
05:02Binakalan po yung kamay niya.
05:03Inaabot din po ng 60,000 po.
05:05Ang cellphone ni Carla.
05:07Birthday gift ni Rose sa kanyang anak.
05:09Cellphone na po hanggang mga 10 or 11 ng gabi.
05:12Addict na po kaka Roblox.
05:14Muntah po sa garden ko po.
05:16Tatanim ko po yung seed.
05:17Maghanap po ako ng mga seed.
05:20Tatanim ko po siya dito.
05:22Pag naglalaro po ako masaya, parang totoo na po yung nangyayari.
05:26Masipag po siya dati.
05:27Madali po siyang utusan.
05:29Kaya lang si wait po siya ngayon.
05:31Pagka inutusan mo, maray pong katwiran.
05:33Hindi po natatapos yung assignment niya.
05:36Wala pong review talaga pag-exam.
05:38Bumaba po yung ranking niya.
05:39Dating top 2 siya.
05:40Ngayon top 10 na lang po.
05:42Naging mainiti na rin daw ang ulo ng kanyang anak.
05:46Uy, grapid!
05:49Nagwawala po yan pag ginawa ng cellphone.
05:51Gumalawin siya sa atin.
05:52Nagiging mas panganay po yung dating niya sa aming dalawa po kasi siya ang minsan nasusunod.
06:00Inuhaan po siya ng cellphone dahil naglalaro siya.
06:03Nagwala po.
06:04Inano po niya to.
06:04Sinong tok po niya.
06:05Kaya ito, sira po yan.
06:07Sa lakas po, ginano po niya.
06:08Uy, grapid!
06:10Ano yung ba sila?
06:12Naglalag po.
06:13Tsaka minsan po walang signal.
06:14Kaya po ako nagagalit.
06:16Depensa naman ni Carla sa paglalaro.
06:18Nang mobile games daw niya, inuubos ang oras niya.
06:21Dahil sa labas, binubuli raw siya.
06:25Sasakitan din po.
06:26Kaya po ako naglalaro para po hindi ko na din po maisip.
06:30Hindi naman po kasi siya nagsasabi.
06:32Pag tinatanong ko po siya kung may problema ba,
06:35nilimit namin yung cellphone.
06:36Hindi po nasusunod.
06:38Hindi rin siya titigil, ma'am, sa'yo na bulabuging kanya.
06:43Si Jennifer naman mula Quezon City,
06:46hindi lang daw sumakit ang ulo sa anak na naadik sa Roblox.
06:50Umaray na rin daw pati ang kanyang bulsa.
06:53Dahil kasi sa kalalaro ng mobile games
06:56ng 11-anyos niyang anak na si Rommel,
06:59aksidente nitong nagastos ang laman ng kanyang e-wallet.
07:03180,000 na didak po.
07:04Nakalink po kasi sa cellphone ko.
07:07Pagka nakaidlip na po ako nyan,
07:08kukunin niya na yan,
07:09maghapon na siya yung siya mag-Roblox.
07:11Ang paboritong laro ni Rommel,
07:13ang fighting game na
07:14The Strongest Battlegrounds.
07:17Na larong ito,
07:18kailangang talunin ni Rommel
07:19ang kanyang mga kalaban
07:20para makausad sa susunod na level.
07:23Para madaling niya itong magawa,
07:25pwede siyang bumili ng Roblox
07:27na maaaring niyang gamitin
07:28para makabili ng accessories
07:30para sa kanyang karakter.
07:32Ito po akong binibili kong accessories.
07:34Ito yung aura
07:35para mas lumaas siya po.
07:36Lumagdag yung damage.
07:3899 Roblox po.
07:3919.
07:40Habang tulog ako,
07:45sige siya pindot ng pindot,
07:46dun na po nadididak.
07:48Hanggang sa ang nagastos ni Rommel,
07:50umabot na ng
07:51180,000 pesos.
07:55Kala ko po hindi toto ang pera.
07:57Yung pera po dun,
07:58utang po yun.
07:59Hindi pa rin po namin nababayaran.
08:01Ngayon po tumubo na na
08:02120,000.
08:03Hindi ko na alam eh
08:05kung makukulong ako anytime.
08:07Dahil sa utang na hindi mo naman ginusto.
08:10Nabigat.
08:12Sobra.
08:13Hindi ko inaasam na abot ako
08:15sa ganitong point na
08:16halos mababawan ako
08:18sa utang.
08:23Pero kahit ganito na rawang nangyari,
08:25hindi pa rin daw matigil
08:27sa pagro-Roblox
08:28ang kanyang anak.
08:29Kahit anong tago mo po ng cellphone,
08:31talagang kaya niyang hanapin.
08:33Hindi ko na talaga makontrol eh.
08:35Inaanap pa na po po.
08:36Hindi ko po mapipigilan.
08:38Papaglaro.
08:39Para matulungan ang mga pamilya
08:40sa kanilang problema,
08:42sinamahan sila ng aming team
08:44sa isang child psychologist.
08:46Si Carla,
08:47hindi pa ganun kalala
08:48pero kinakailangan na ng intervention.
08:51Si Rommel,
08:52posibleng meron na raw
08:53mobile game addiction.
08:55Ang addiction kasi,
08:56ito na yung
08:57may mga bagay na gini-give up na niya.
08:59Gumagastos
09:00para lamang may panglaro.
09:02Kinakailangan
09:02ma-realize ng bata
09:04na mali yung ginawa niya
09:05by taking out yung pinakagusto niya.
09:08Ano yun?
09:08Yung gadget.
09:09Kinakailangan
09:10bantayan,
09:11tutukan
09:11ang ating mga anak.
09:13Kailangan ko rin na
09:14atiin yung oras
09:15na bigyan pansin
09:17yung mga anak ko
09:18hindi puro na
09:19hanap buhay.
09:21Samantala,
09:21nagbahagi rin ng pahayag
09:23ang management ng Roblox
09:25sa kanilang YouTube channel.
09:27We all want to keep Roblox safe.
09:29And we will continue
09:30to evolve our policies
09:31and our products
09:32to respond to
09:33new threat vectors
09:35and new forms of abuse.
09:36Yung paglalaro ng gadget
09:38ay hindi naman masama.
09:39Kinakailangan lang
09:40hindi napakahabang oras.
09:42May mga doktor
09:42na isasabi dapat 30 minutes lang.
09:44It might be like
09:45a stress reliever for some
09:47pero lahat ng sobra
09:48masama.
09:49Nakaka-alarma
09:51na ang mga bata ngayon
09:52nagkakaganito
09:53dahil hindi na nila
09:55makontrol
09:56ang paglalaro
09:56ng mobile games.
09:58Uy, grabe!
10:04Matinding pagbabantay
10:06ng magulang
10:07ang kailangan
10:07para maipadama nila
10:09sa kanilang mga anak
10:10na higit sa anumang
10:12level at puntos
10:13pagmamahal
10:15at paggabay pa rin
10:16ang pinakamahalagang
10:18reward.
10:23Thank you for watching
10:24mga kapuso.
10:26Kung nagustuhan nyo po
10:27ang videong ito,
10:28subscribe na
10:29sa GMA Public Affairs
10:31YouTube channel
10:32and don't forget
10:33to hit the bell button
10:35for our latest updates.
Comments