00:00Welcome to the Aquarium Park.
00:30Ang mga bumibisita sa bahay ni Rommel sa Angela City sa Pampanga,
00:33nagkakaroon daw ng fish of mine.
00:35Ang bahagi kasing ito ng kanilang bahay,
00:37nagmisto ng isang giant aquarium.
00:40Nakakarelax pag mas na ng libu-libong mga isna
00:42na may mahahabang palikpik at napakatingkad na mga kulay.
00:46Ang tawag sa mga isna nito, betta fish.
00:49Yung mga betta fish po is napakaganda po ng mga kulay nila, talagang iba-iba.
00:53Pero nawili si Ronel na magbreed ng mga betta fish
00:55ay dahil napakadali daw nitong alagaan.
00:58Nabubuhay sila sa maliitlang nalagayan.
01:00Yung kanilang pagkain is napakatipid din po.
01:02At di gaya ng ibang mga isda na inaalagaan sa aquarium.
01:06Hindi nila kailangan ng aerator, yung pang tinatawag nating oxygen.
01:10Ang mga betta fish kasi, o betta splendens,
01:13kaya ang huminga ng atmospheric air
01:15o yung hangin na mula sa ibabaw ng tubig.
01:17Yan ay dahil sa kanilang tinatawag na labyrinth organ,
01:20isang espesyal na organ na matatagpuan sa kanilang ulo.
01:23At maniwala kayo at hindi.
01:25Ang libu-libong betta fish ni Ronel ngayon,
01:27nagsimula lang daw sa isang pares itong January.
01:30Kadati ay bumili lang po ako ng dalawang peraso
01:33na nating regalo ko sa aking mga anak.
01:36And then yun, sinubukan ko silang i-breed.
01:38Four months, lumaki po yung mga anak nila,
01:39umabot ng 500 pieces.
01:41Hindi pwede na pagsamahin lahat ng baba at saka lalaki.
01:43So, isang peri lang talaga yan.
01:45Yung unique lang kasi nito is,
01:48yung lalaki yung nag-aalaga ng egg.
01:50Sa isang batch kasi magdepende din yan sa size ng female
01:53na napaproduce ng egg.
01:54So, siguro mga 100 to 300 eggs sa isang batch.
02:00At maganda yung setup mo is,
02:02malaki yung chance na mataas yung survival.
02:05Naisipan ko na magandang business yung betta fish.
02:07Kaya nag-import na ako from Thailand.
02:10Bawat pares ng betta fish,
02:12na ibibenta raw ni Ronel ang 350 pesos.
02:14Ngayon, halos 20,000 pieces na betta fish
02:19na ibebenta kada dalawang linggo.
02:22Pabita po ako ng malaki.
02:23Halos umabot ng 20,000 pesos,
02:26up to 30,000 pesos,
02:29yung kinita ko doon nung nag-start ako.
02:31Marami na po ako naipundar
02:32dahil sa pag-aalaga po ng mga betta fish.
02:34Nakabili po ako ng aking motor,
02:36nakapagpagawa na rin po ako ng bahay,
02:38fish na kapagano na rin po ako ng office ko,
02:40nakabili ako ng halos 10 computer.
02:43Pero alam niya ba, may isa pang tawag sa mga betta fish?
02:47Kuya Kim, ano na?
02:49Ang mga betta fish ay kilala din sa tawag na Siamese fighting fish.
02:57Siamese, dahil ang mga isang ito ay unang dinomesticate
02:59may hit 1,000 years ang nakakaraan sa Thailand,
03:02nang lumang pangalan ay Siam.
03:05At kaya naman fighting fish,
03:06dahil ang mga lalaking betta fish,
03:08napaka-teritorial.
03:09Kapag pinagsama-sama sila sa isang lalagyan,
03:11sila'y nag-aaway hanggang sa sila'y mamatay.
03:14Kaya pagpapasabong sa mga betta fish,
03:16ginawang libang nga noong unang panahon sa Thailand.
03:19Sa batala, para malaman ang trivia sa likod ng viral na balita,
03:21ay post o ay comment lang,
03:23hashtag Kuya Kim, ano na?
03:25Laging tandaan, kimportante ang may alam.
03:27Ako po si Kuya Kim, at sagot ko kayo,
03:2924 horas.
03:30Magandang gabi, mga kapuso.
03:37Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia
03:39sa likod ng mga trending na balita.
03:41Sa kabundukan ng Mindanao,
03:43na mataan daw ang tinuturing
03:44ang pinakamalaking bulaklak sa Pilipinas.
03:47Anong bulaklak ito na minsan ang inakalang extinct?
03:53Sa pusod ng SPZ o Strict Protection Zone
03:56ng Ala Valley Protected Landscape sa Mindanao,
03:58na mukadkad ang napakalaking bulaklak na ito,
04:01na species daw ng pinakamalaking rafflesya dito sa Pilipinas.
04:04Ang rafflesya, siya din burkiana.
04:07Ayon sa mga kawali ng Protected Area Management Office
04:09ng Ala Valley Protected Landscape
04:11na siyang nagdokumento ng bulaklak.
04:13Ang ferricone low o yung mistulang petals nito,
04:16nasa 30 centimeters ng lapad.
04:18Ang disc nito, 21 centimeters.
04:20Habang ang diameter naman,
04:21ang opening ng bulaklak ay 46 centimeters.
04:25Sa kabuuan itong lapad na 93 centimeters,
04:27ito raw ngayon ang tinuturing na pinakamalaking bulaklak
04:29na nadiskubre sa Ala Valley.
04:32Ang rafflesya, siya din burkiana,
04:34endemic o tangin sa Mindanao lamang nakikita.
04:36Una itong nadiskubre noong pang 1882.
04:39Pero sa sobrang ilap ng bulaklak na ito,
04:41sa loob ng halos isang siglo,
04:43inakalang extinct o nawala na ito.
04:45Hanggang sa muli itong nadiskubre noong taong 1994.
04:48Tulad ng ibang rafflesya species,
04:50naglalabas din ito ng masangsang na amoy.
04:52Kaya binansagan din itong corpse flower.
04:55Kaya siya mabaho kasi instead na yung traditional na,
05:00or yung normal na amoy,
05:02ang binibigay niya kasi is sulfur compounds,
05:05yung dimethyl disulfite na nakikita
05:08dun sa reproductive part ng rafflesya.
05:12So kapag full bloom po ang rafflesya,
05:16mas malakas po yung amoy,
05:18yung po yung nakakapag-attract ng mga langaw
05:21sa mismo pong rafflesya.
05:23Una itong dahon, tangkay at ugat.
05:26Dahil parasitig ito,
05:26buong buo itong nabubuhay sa loob ng host plant nito
05:29na tetrastigma vine.
05:30Tangin bulaklak lang nito ang nakikita sa labas.
05:33Lubos bang kinatuwa ng DNR Soxarchen
05:35ang nadiskubreng rafflesya
05:37sa Danbergiana sa Ala Valley.
05:39Isa raw itong paalala
05:40na dapat ikatan ang naturang bulaklak.
05:42Critically endangered na kasi ito.
05:45Isa yung factor kung paano natin maprotektahan,
05:48nilagay natin siya sa street protection zone
05:51para mapanatili o maprotektahan
05:54yung kung saan man siya nakatanim.
05:57Pangalawa, paano maprotektahan is
06:00kailangan i-engage natin yung local communities
06:03for education.
06:05So kailangan alam nila kung ano yung itsura ng rafflesya
06:09para alam nila kung ano yung poprotektahan.
06:13Largest rafflesya species man sa Pilipinas,
06:15ang rafflesya schadenbergiana,
06:17pakalawa lang sa buong mundo.
06:19Ano kaya ang nauuna sa listahan?
06:22Kuya Kim, ano na?
06:23Kuya Kim, ano na?
06:23Ang pinakamalaking rafflesya species sa buong mundo
06:29ay ang rafflesya arnoldi na namumukadkad sa Idrisya.
06:33Ang pinakamalaking specimen ito
06:35na natagpuan sa West Sumatra noong January 2020.
06:38May lapad na 111 centimeters
06:40at bigat na halos 11 kilos.
06:43Kaya ito ang may hawak ngayon
06:44ng Guinness World Record
06:45para sa largest single flower.
06:47Samantala, para malaman ng trivia
06:49sa likod ng viral na balita,
06:50i-post o i-comment lang
06:51Hashtag Kuya Kim, ano na?
06:53Laging tandaan,
06:54kimportante ang may alam.
06:56Ako po si Kuya Kim,
06:57at sangot ko kayo 24 hours.
07:04Magandang gabi, mga kapuso.
07:06Ako po ang inyong Kuya Kim
07:07na magbibigay sa inyo ng trivia
07:08sa likod ng mga trending na balita.
07:10Gumapang ang takot ng marami
07:11nang mapanood ng viral video
07:12ng isang Indonesian tour guide
07:14na piniluputan sa leeg
07:16ng isang sawa.
07:17Digtas kaya siyang nakawala
07:18sa kapahabakan.
07:27Habang naglalayag ang grupong ito
07:29sa isang ilog sa Borneo, Indonesia,
07:33meron silang naispatan.
07:38Isang sawa.
07:40Ang tour guide at experienced
07:41snake catcher na si Heru.
07:43Sinubukan tong takmain.
07:46Pero bigla siyang nahulog sa ilog.
07:55Ang sawang kanya sanang datakbin.
07:59Digyang pumulupot sa kanyang katawan
08:01at leeg.
08:03Si Heru na natiling kalmado.
08:07Habang ang kanya mga kasama,
08:08sinubukang buwagin
08:09ang sawang nakapulupot sa kanya.
08:10Hanggang ilang sandali pa,
08:16kumalas na rin ang sawa
08:17at nang kanilang sinubukang
08:19iaho ng sawa sa tubig.
08:24Dito lumantad sa kanya
08:25ang tunay nitong laki
08:26na nasa 6 na metro pala.
08:31Paglilino naman
08:32ang uploader ng video,
08:33matapos daw nilang kunan
08:34ang litrato sa sawa,
08:35agad din daw nilang
08:36pinalik ito sa ilog.
08:37Gaya ng Pilipinas,
08:39ang kapitbahay nating Indonesia
08:40isa rin tropical na bansa.
08:41Ang mainit na klimang ito,
08:43mainam para mabuhay
08:44at dumami ang sawa.
08:46Marami rin silang rainforest,
08:47ilog at makawan
08:48na siyang natural na tirahan
08:50ng maraming species ng sawa.
08:52Naglalakihan din
08:52ang mga sawa sa Indonesia.
08:54Katunayan,
08:55ito lang July,
08:56isang nawawalang magsasaka
08:57sa South Buton District
08:58ang natagpuan na lang
08:59sa loob
09:00ng isang 8 meter long na sawa.
09:02Yung genetics
09:03at yung ecology,
09:04mas malaki kasi
09:05yung Indonesia,
09:06mas marami silang
09:07forest coverage doon,
09:08mas tumatagal
09:09yung kanilang lifespan
09:10and mas malalaki rin
09:11yung mga natural prey
09:13ng mga reticulated pythons
09:15na nakikita natin doon.
09:16Unlike here,
09:17malalaan na rin kasi
09:18yung habitat fragmentation,
09:19hindi tumatagal yung buhay
09:20ng mga reticulated pythons natin.
09:23At alam nyo bang,
09:23Indonesia rin
09:24ang tahanan
09:24ng longest reptile
09:26sa buong mundo?
09:26Kuya Kim,
09:28ano na?
09:28Ang python reticulatus
09:34o reticulated python
09:35na makikita sa mga bansa
09:36sa Southeast Asia
09:37gaya ng Indonesia
09:38at sa Pilipinas
09:39ang may hawak
09:40ng Guinness World Record
09:41bilang longest reptile.
09:43Katalas ay lumalagpas daw
09:44ng 6.25 meters
09:46o 20 feet
09:47at 6 inches
09:48ang haba nito.
09:49At ang pinakamahaba
09:50sa mga ito
09:50na dokumento daw
09:51sa Sulawesi
09:52sa Indonesia
09:53noong 1912.
09:54Umabot ng 10 meters
09:56o mahigit 32 feet
09:57ang haba
09:58ng naturang sawa.
09:59Singhaba ito
10:00ng isang malaking bus
10:01o dalawang magkahilerang sedan.
10:04Sabatala,
10:04para maraman ng trivia
10:05sa likod ng viral na balita
10:06ay post o comment lang
10:07hashtag Kuya Kim,
10:09ano na?
10:09Laging tandaan
10:10kiimportante ang may alam.
10:12Ako po si Kuya Kim
10:13at sagot ko kayo
10:1324 horas.
10:20Magandang gabi mga kapuso.
10:21Ako po ang inyong Kuya Kim
10:22na magbibigay sa inyo
10:23ng trivia
10:23sa likod ng mga trending na balita.
10:26Sinakmal ng takot
10:27ang isang barangay
10:27sa bayan ng Matarasa,
10:28Malawan.
10:29Sa pagdating ng isang bisita,
10:31isang napakalaking buhaya
10:33ang mga residente
10:34beast mode
10:35nang hulihin nito.
10:36Kumusta na kaya
10:37ang lagay
10:37ng nahuling buhaya?
10:42Sa nakalipas na mga linggo,
10:44halos labing limang aso na raw
10:45ang napaulat
10:46na nawawala
10:47sa barangay Rio Tuba
10:48sa bayan ng Matarasa,
10:49sa Palawan.
10:49Ang karami
10:50ang kalaking buhaya.
10:51At itong Merkules ng gabi
10:53na corner daw
10:54ng mga residente
10:54ang posibleng salarin.
10:55Kaysa pa ng buhaya
10:56ang mga residente
10:59tinatulungan itong hulihin.
11:11Tinalian nilang gusto nito
11:12ng lubid
11:13tsaka tinakpan
11:14ng ulo ng tela.
11:15Ang lalaking ito
11:15sa sobrang galak.
11:16Inupuan pa
11:17ang nakataling buhaya.
11:18Natuwa siguro siya
11:19ang buhaya
11:20na huli.
11:20Pasikat rin siguro
11:21sa mga tao
11:22na hindi siya takot
11:23sa buhaya.
11:24Habang sa video nito,
11:25makikita pang kinakalagkan nila
11:27ang nakataling buhaya.
11:30Ang nahuling buhaya
11:31na isang saltwater crocodile
11:33o crocodilos porosus,
11:34agad na pinuntahan
11:35ang PCSD
11:35o Palawan Council
11:36for Sustainable Development.
11:38Kasama ang
11:39naga-DNR,
11:40pinuntahan natin
11:41yung area
11:41to check
11:42and to rescue
11:43the crocodile natin
11:44dahil marami na itong
11:46nakitang sugat
11:47at mataas na yung
11:48stress level.
11:49Naalis natin
11:50yung buhaya roon
11:51at na-travel back
11:52papuntang
11:53Porto Princess
11:54sa city.
11:55Nasa pangangalaga na ito
11:56ngayon
11:56ng Palawan Wildlife
11:57Rescue and Conservation Center.
11:59Kaninang madaling araw
12:00lang natin siya
12:00na ilagak doon
12:01sa facility.
12:03Kinagamot na.
12:04Paalala naman
12:04ng PCSD.
12:05Ang ginawa ng mga residente
12:06sa pagkuli sa buhaya,
12:08lumbahado o delikado.
12:09Mali yung ginawa
12:10ng mga residente
12:11na hulihin yung buhaya.
12:13Under the Wildlife Act,
12:14hindi tayo basta-basta
12:15nanguhuli ng mga buhaya,
12:17lalo na na kung
12:18endangered species ito.
12:19Ang may karapatan lang
12:20na mag-extract
12:21ng buhaya from the wild
12:23ay yung mga agencies
12:24na merong expertise.
12:26Hindi itong unang beses
12:27na makainkwentro
12:28ng mga taga-batarasa
12:29ang mga kaanak ni Lulong.
12:30Ang kanilang bayan kasi
12:31tila pugad daw
12:32ng mga buhaya.
12:33Marami na.
12:34Minsan maglabas ako dyan,
12:35may masalobo ako,
12:36tag-dalawang piraso.
12:37Minsan kung magtawid
12:38dyan siya sa may ilo,
12:39tita namin kahit araw.
12:41Nariyang naispatan nila
12:42itong umaaligid
12:42sa ilalim
12:43ng kanilang mga bahay.
12:45At itong Oktubre lang,
12:46isang lalaki
12:47mula Sityo Marabahay
12:48ang natagpuan
12:48wala ng buhay.
12:49Matapos itong atakihin
12:51ang buhaya
12:51habang natutulog
12:52sa kanyang bangka.
12:53Pero bakit niya ba
12:54maraming buhaya sa Palawan,
12:55lalo na sa bayan
12:56ng Batarasa?
12:58Kuya Kim,
12:59ano na?
13:04Ang isla ng Palawan,
13:05kahit bago pa man daw
13:06dumating ang mga Kastila,
13:08tahanan na ro talaga
13:08ng napakaraming mga buhaya.
13:10Ang probinsya kasi
13:11may malalawak na bakawan,
13:13estuari, ilog
13:14at coastal areas
13:15na naturalang tirahan
13:16ng mga ito.
13:17Mas mababa din daw
13:18ang urban development
13:19sa maraming bahagi
13:20ng Palawan
13:20dahil mas kaunti
13:22ang panggugulo
13:23ng mga tao
13:23at mas maliling
13:25sa kapaligiran,
13:26mas nagiging angkot ito
13:27para sa mga buhaya.
13:29Samantala,
13:29para malaman ng trivia
13:30sa likod ng viral na balita
13:31ay post o comment lang
13:32hashtag Kuya Kim,
13:34ano na?
13:34Laging tandahan,
13:36kimportante ang may alam.
13:37Ako po si Kuya Kim
13:38at sangot ko kayo,
13:3924 oras.
13:47Napatingala
13:48ang mga taga-norte
13:49sa pagdaan
13:49ng tila bulalakaw
13:51sa kalangitan.
13:52At may ilan namang
13:53nangamba
13:53na maaring debrito
13:54na isinagawang rocket launch
13:56mula naman sa China.
13:58Kuya Kim,
13:59ano na?
13:59Sa video nito,
14:05nakuha ng photographer
14:06na si Jasper Dawang.
14:08Nakikita kung paano
14:09nagliwanag
14:09ang kalangitan ng Lawag City
14:11sa Ilocos Norte
14:11sa magbulusok
14:12ng isang mistulang
14:13bulalakaw.
14:16Sa video naman ito
14:17na pinasa kay Christine,
14:18namataan din daw nila
14:19ang bumubulusok na liwanag
14:21sa dinaluhang
14:21yung pagtitipon
14:22sa bayan ng Patak.
14:23Ang mga netizen,
14:24kanya-kanyang teorya
14:25kung ano ito.
14:26Kung hindi man daw
14:27bulalakaw,
14:27baka raw ito'y missile.
14:29China Space Rocket
14:30na Brian,
14:31hindi shooting star.
14:32Too slow for a meteor.
14:34But I don't know.
14:35Agay na binigilino
14:36ng Philippine Space Agency,
14:38posibleng a rocket daw
14:39na nilaunch mula sa China
14:40na loong March 7A.
14:43Around that time,
14:44merong launch
14:45sa China.
14:47So may possibility
14:49na ito ay
14:50yung rocket
14:51na gumaan
14:52across the airspace.
14:53However,
14:54hindi na natin masigurado
14:55kasi pwede rin naman
14:56nga naman
14:57nabulalakaw din siya.
14:58Dagdag pa ng Fielsa,
14:59may mga inaasang
15:00rocket debris
15:00na babagsak
15:01sa ilang drop zones.
15:03Malapit sa Burgos
15:03si Locos Norte,
15:05pati na sa Cagayan.
15:06Nagbigin advisory
15:06kasi baka mabagsakan
15:07yung mga pangingisda,
15:09mga lalayag
15:11sa area na yun
15:12para ma-minimize
15:13yung damage.
15:15Talagang katubigan
15:16yung target
15:17ng mga
15:17drop zones na ito.
15:18Laging tandaan,
15:19kimportante
15:20ang may alam.
15:21Ito po si Kuya Kim
15:22at sagot ko kayo,
15:2324 hours.
Comments