00:00Bayan isa ang probinsya ng Aurora sa dinaanan ng Super Bagyong Uwan
00:04at isa ang bayan ng Dingalan sa nakaramdam din ng hagupit nito.
00:09Tignan niyan, makakausap po natin si Mayor Aurora Guzman Taay,
00:13ang alkalde ng Dingalan Aurora.
00:15Magandang umaga po sa inyo si Audrey Guriseta po ito
00:18at kasama si Diane Carrer ng Rise and Shine, Pilipinas.
00:21Magandang umaga po Sir Audrey and Ma'am Diane
00:24at sa lahat po ng nanonood, ano po ng PPD4.
00:29Sa kasalukuyan po Sir, dito po sa aming bayan,
00:32maganda na po ang lagay ng panahon, maaliwalas na po ang panahon.
00:37Kaya mas nakikita po kung ano po yung naging epekto po ng Super Typhoon 1.
00:43Sa kasalukuyan Sir, andito po kasi ako malapit sa tabing dagat
00:47at titang kita po yung pagkakaiba sa usual na senaryo.
00:51Kung noon po, napakarami pong bangka.
00:54Sa kasalukuyan po, halos bilang na lang po sa galiri
00:57ang bangka po na makikita po ngayon Sir
01:00sapagat napakarami pong bangka ang nasira po ng bagyong uwan
01:05ano po dito po sa aming bayan.
01:08Bagamat kami po ay maaga pong nagpataas ng mga bangka,
01:11nagkaroon po kami nung tanggal tarif po
01:14o yung pinatawag po namin na pag-aalit po ng mga
01:17pakaway po ng mga bangka
01:20para maging maayos po ang kalagayan ng mga bangka
01:25sa mga parking area.
01:27Halos maubos pa rin po yung mga bangka.
01:30Actually Sir, ginamit po namin marker ang Ulysses
01:33sapagat noong pong panahon ng Ulysses
01:37naranasan po namin ang napakataas po na alon.
01:40Nagkaroon po ng storm surge
01:42kaya naging batayan po ng marker namin
01:44ay marker po ng Ulysses
01:46yung inabot pong alon nito sa dalampasigan
01:49pero lumampas po ito sa marker
01:52kaya po yung mga bangka po namin
01:54na ilagay po sa mga parking area
01:58ay naabot pa rin po ng matataas na alon.
02:01At sa pagkakataong ito Sir,
02:03ibang iba po ito
02:05ipukumpara po sa Ulysses
02:07sapagat ngayon po
02:08may mga manalaking bato po
02:10nakasama ang alon
02:12kaya lalo pong nasira ang mga bangka
02:15at ang mga bahayan din po
02:17na malapit po sa tabing bagat.
02:19Okay, Mayor, sinabi niyo
02:21marami pong napinsala na mga bangka.
02:24Alam naman po natin
02:25ito po yung pangkabuhayan
02:26ng ating mga kababayang mangingisda
02:28dyan sa inyong lugar.
02:29Ano pong suporta ang makukuha
02:31ng mga kababayang nating mangingisda
02:33mula sa local government unit?
02:35Sa ngayon po Sir,
02:38ang amin pong immediate response po
02:40ay magbigay po muna
02:41ng mga food packs po sa kanila
02:44para habang wala po silang
02:46hindi po silang makapangisda
02:48ay meron po silang pansamantalang
02:51makakain para po sa kanilang pamilya.
02:54At sa kasalukuyan din po
02:56kaya po in-encourage po namin sila
02:58ang bawat mangingisda po
03:00na meron po talagang alternatibo
03:02na kung maaari po
03:03meron din po silang mga garden po
03:07para kung sakali na hindi makapangisda
03:10ay meron po naman silang
03:11makukuha na gulay
03:13sa kanila po mga bakuran
03:15sa mga hindi po talaga
03:16naapektuhan ang mga bahayang.
03:19Okay.
03:20Mayor, bukod po doon sa mga bangkano
03:21may mga infrastruktura pa po ba
03:24na na-damage
03:25dahil po sa pagdaan nitong bagyong uwan?
03:28Alimbawa na lamang po
03:29mga pantalan, mga tulay
03:31o maging mga paaralan at ospital?
03:34Opo, Sir Audrey.
03:36Marami po na damay na damage po.
03:39Isa na nga po doon
03:40yung aming po mga pantalan.
03:42At halos umabot po
03:44ng 170 million po
03:46ayon po sa assessment po
03:49ng aming Municipal Engineering Office
03:52ang kabuuan po ng damage po
03:54na nangyari po
03:55maging sa mga paaralan po
03:56at iba pa pong infrastruktura.
03:59Binakita po ako doon
04:01sa may video
04:01na pinapakita po natin
04:03sa monitor
04:03na may mga talagang
04:05mga bahay na wasak
04:06at hindi na mahalin tuluyang pa.
04:08Kamusta po yung ating mga kababayan
04:09na nasira po yung mga tahanan?
04:11Sila po ba yung mga
04:12nasa evacuation center?
04:13At kamusta po sila?
04:14Sila po ba yung nabibigyan
04:15ang kanilang mga
04:16pangunahing pangangailangan?
04:19Yes, Sir.
04:19Actually po,
04:20ang aming totally damaged houses po
04:23ay umabot po ng 153
04:25and partially damaged po
04:27ay 503.
04:29Sir, after po talaga
04:30nung bagyo
04:31ay yung aming po
04:33mga totally damaged po
04:35na mga bahayan
04:36ay pansamantala
04:38doon po muna namin sila
04:40pinatuloy
04:41sa mga evacuation center.
04:43Pero sa kasalukuyan, Sir,
04:44yung iba po sa kanila
04:45umalis
04:46at pansamantalang
04:48nakikituloy po
04:49doon sa kanilang mga kamag-anak.
04:51Gaya po nung binangyo po namin,
04:54ang aming immediate response po
04:56ay magbigay po sa kanila
04:57ng mga food packs
04:59na kanila po makakain
05:01at magagamit po nila.
05:03Okay.
05:04May nakapreposition na food packs po
05:06dyan ng DSWD
05:07pero dahil nga po
05:09sa mukhang magtatagal pa
05:10bago talagang makarecover
05:11ang inyong pong lugar,
05:13eh,
05:13mga ngailangan po ba
05:14ng additional food packs
05:15o additional na tulong
05:17mula sa national government?
05:19Yes, Sir.
05:20Opo.
05:20Yung nga din po
05:22yung ito sa amin pong panawagan.
05:24Actually, Sir,
05:25gumagawa din po kami ng request
05:27ano po
05:27para po
05:29mabigyan po kami
05:30ng augmentation
05:31ano po
05:32sa kasalukuyang preposition
05:33po namin ngayon
05:34ay madagdagan pa
05:36sapagkat alam po namin
05:37na medyo matatagalan pa po
05:39bago talaga
05:41maisaayos po muli
05:43ano po yung sitwasyon
05:44ng ilan po sa ating mga kababayan
05:46sapagkat napakarami pong affected
05:48lalo na po yung mga
05:49nasiraan po
05:51ng bangka
05:51na hindi po
05:52kaagad-agad
05:53makakapaghanap buhay
05:54na nun din po
05:55yung mga talagang
05:56totally wash out
05:57po ang mga bahay.
05:58Paano naman po yung mga
06:01isolated areas
06:02o yung mga
06:03liblib na lugar po
06:04paano po nasisigurado
06:06ng LGU
06:07na maging sila po
06:08yung mga kababayan natin
06:09doon
06:09na inaabutan po
06:10ng tulong?
06:12Actually, Sir,
06:13bago pa man po
06:13dumating ang Bagyong Uwan
06:15kami po ay
06:16nagpadala na
06:16ng mga
06:17food packs po
06:19doon po
06:20sa mga malalayong
06:21barangay
06:22kasi nga po
06:22ang iniisip po namin
06:24kung sakaling magkaroon po
06:25ng land slide
06:26ay mahirapan po kami
06:27na mapuntahan po sila
06:29kaagad
06:30kaya automatic po
06:31bago pa lang po
06:32ang Bagyo
06:32nandun na po
06:33sa kanilang mga barangay
06:34ang mga food packs.
06:35Well, Mayor Taay
06:37magandang umaga po
06:38Diane Quirier po ito.
06:39Now, Ma'am
06:40nasa stage na tayo
06:41ng recovery
06:42papaano po
06:43ang mga hakbang
06:44na ginagawa po ninyo
06:45para makarecover po
06:46ang mga residente po dyan
06:47and also
06:48I saw some pictures
06:49ng bayanihan po
06:50ng mga kasama nyo po dyan
06:52para
06:52yung mga tumaob na bangkay
06:53parang pinagtutulong-tulungan
06:55na rin po
06:55ng inyong mga residente
06:56na para maibalik po
06:58sa shore.
07:00Good morning po
07:01Ma'am Diane.
07:03Sa kasalukuyan po
07:04actually, Ma'am
07:04kami din po
07:05ay nag-declare
07:06ng state of calamity
07:07para po
07:08magamit din po
07:10namin yung pondo
07:11para po
07:11sa peak response
07:13ano po
07:13actually, kahit po
07:15maliit lamang
07:16ang pondo
07:16ng munisipyo
07:18ay sinisikap po namin
07:20na ito po
07:20ay planuhin
07:21ng tama
07:22at maayos
07:23kung paano po
07:24kami makakatugon
07:25unang-una po
07:26dun sa mga direkta
07:27pong naapektuhan.
07:29Sa kasalukuyan, Ma'am
07:30maliban po
07:32sa food packs
07:32kami po ay
07:33humahanap din po
07:35ng paraan
07:36kung saan po
07:36namin pwedeng
07:37mabigyan
07:39ng pansamantalang
07:40matutuluyan
07:41ang mga
07:41nawalan po
07:42ng bahay
07:42at kami din po
07:44umihingi ng tulong
07:45sa iba't-ibang
07:46ahensya
07:47para pansamantala
07:49din po
07:49yung aming
07:49mga inisda
07:50ay mabigyan po
07:52sila ng
07:52hanap buhay
07:54o trabaho po
07:55na pwede po
07:56muna nilang
07:57gawin
07:58sa kasalukuyan
07:59habang
07:59hindi pa po
08:00naisasayos
08:01o naibabalik
08:02muli po
08:03yung kanila
08:03pong mga
08:04bangka.
08:05Regarding that
08:06Mayor Ta,
08:07yung pong mga
08:07affected po
08:08nating mga
08:09fisher folks,
08:10ano po yung
08:10open po sa kanila
08:11ng mga livelihood
08:12na po pwede
08:13po nilang
08:13pasukin
08:14habang
08:14bumabangon pa nga
08:16po sila
08:16dito po sa
08:17naging epekto
08:18po nito
08:18nga bagyo?
08:19Ma'am,
08:21karamihan po
08:22sa amin
08:23mga fisher folks
08:24po ay
08:25sa construction
08:26po kasi sila
08:27ma'am,
08:28ang iba po
08:28sa kanila
08:29kung meron
08:29pong trabaho
08:30o yung mga
08:31ibang trabaho
08:34na pwede
08:34nilang gawin.
08:36Mga
08:37nasa ilang
08:37mga affected
08:38na mga
08:39fisher folks
08:39and even
08:40farmers po
08:40ba meron
08:41din po
08:41na naapektuhan
08:43po nitong
08:43bagyong uwan
08:44dyan po
08:44sa inyong
08:45lugar ma'am?
08:46Ma'am,
08:47kung ibabatay
08:48po natin
08:48sa bangka po
08:49nasa
08:50290 ma'am
08:51ang affected
08:53kasi iyon po
08:54yung mga
08:54number po
08:55ng bangka
08:56na nasira
08:57ano po
08:58so
08:59more or less
09:00nasa 300 po
09:02ang affected
09:03po natin
09:03mga fisher folks
09:04maliban pa po
09:05ma'am doon
09:06sa mga
09:07magsasaka po
09:08natin.
09:10Sa magsasaka po
09:11ilan po
09:12ang inyong
09:12estimate
09:13na halaga
09:14ng damage
09:14in terms of
09:15agriculture ma'am?
09:17Sa agriculture ma'am
09:18nasa
09:196 million po
09:21ang tinataya po
09:23na
09:23damage po
09:25maliban pa po
09:27ma'am doon
09:27sa
09:28agri-fissiery ma'am
09:29meron din po
09:30kaming
09:30nasa 5 million po.
09:33Alright,
09:33in terms of
09:34assistance and help
09:35naman po
09:35sa mga
09:36national agencies
09:37kamusta po
09:38ang buhos po
09:39ng tulong
09:39dyan po
09:40sa dinggalan
09:40mayor?
09:42Sa mga tulong
09:44naman ma'am
09:44nauna na po
09:45kasi talaga
09:46ang DSWD
09:47na tumulong
09:48po sa amin
09:49at
09:50yun din po
09:51panawagan namin
09:52sa iba pa po
09:53asensya
09:54sa national government
09:56na kami din po
09:57sana ay matulungan.
09:59Sa kasalukuyan ma'am
10:00ang nakikita po
10:02naming mga tumutulong
10:03ay mula po ma'am
10:04sa mga privado
10:05sector.
10:06Well, siguro
10:07mensahe nyo na lamang po
10:08sa inyong pong
10:09mga kababayan
10:10na naapektuhan po
10:12di flip po
10:12nitong
10:13bagyong uwan ma'am.
10:14Go ahead.
10:15Ano pong inyong pong mensahe?
10:17Sa amin pong
10:18sa akin pong
10:18mga kababayan
10:19alam ko po
10:20na marami pong
10:21nasira
10:22ng mga bahayan
10:23nasirang bangka
10:24at kabuhayan
10:25pero
10:26ang isang bagay po
10:27na ipinagpapasalamat
10:28po natin
10:29wala pong nawalang buhay
10:30kaya
10:31tayo po
10:32ay muling
10:33makakapagsimula
10:34ng panibagong
10:35yugto ng ating buhay
10:36sa ating pong
10:37sama-samang
10:38pagtutulungan.
10:39At mananawagan na rin
10:40po ako ma'am
10:41sa mga
10:42nais pong tumulong
10:43sa amin pong bayan
10:45lalo na sa panahon
10:46po ngayon
10:47kailangan
10:48kailangan po
10:49namin ay mga food
10:50and non-food items
10:52lalo na po
10:52sa mga totally
10:53wash out po
10:54na mga bahayan
10:55at sa mga
10:56nawalan po
10:57talaga ng kabuhayan.
10:58At ma'am
10:58dadagdagan po na rin po
10:59ang aking panawagan
11:01sa national
11:02government po
11:03natin
11:04na kami po
11:05ang aming pong bayan
11:08ano po
11:08sana po
11:09ay
11:09wag po
11:11sanang maidamay
11:12ano po
11:13na
11:13sa mga issue po
11:15ng flood control
11:16and seawall
11:17sapagat sa totoo
11:18lang po
11:18ma'am Dayan
11:19iba po
11:20ang geographical
11:21feature po
11:22ng lalawigan
11:22ng aurora
11:23at bayan
11:24ng dingalan.
11:25Kung wala pong
11:26seawall
11:26ang iba pong
11:27mga lugar
11:28sa amin
11:28sigurado po
11:30na mas malaki po
11:32ang naging damage
11:33nito.
11:33Kaya sana po
11:35yung mga
11:35maayos po
11:37ang implementasyon
11:38ay wag po
11:39sanang maidamay.
11:41Maraming salamat po.
11:42Alright.
11:42Papahabol na lang
11:43ma'am
11:43because of your
11:44call sa mga
11:45tulong
11:45and assistance
11:47as well
11:48papaano po
11:49makikipag-unayin
11:49sa LGU
11:50if there are
11:51assistance
11:51na gusto pong
11:52ibigay
11:52sa inyo pong lugar?
11:55Maari po ma'am
11:56na mag-donate
11:57sa amin pong
11:59meron po kaming
12:01account ma'am
12:02na kung pwede po
12:03maibigay din po
12:03namin sa inyo
12:04at o kaya po
12:07ay maari naman
12:08pong pumunta po
12:09sa
12:09mismo po
12:11sa opisina po
12:12ng
12:13municipal
12:14social welfare
12:15and development
12:16po namin
12:16o kaya po
12:17ay sa opisina
12:19po ng aming
12:19MDRRMO.
12:21Alright.
12:22Well, on that note,
12:22maraming salamat po
12:23Mayor Aurora
12:24Guzmanta
12:25ay nang dinggalan
12:26dyan po
12:27sa Aurora.
12:28out.
