00:00Mga bahay at kabuhayan naman ang hindi nakaligtas sa agupit ng storm surge sa Tanzacavite.
00:06Ang mga residente tila hindi na raw makaahon dahil sa kawalan ng solusyon para maprotektahan sila sa nagbabagang panahon.
00:14Iyan ang tinutukon live ni Mark Salazar. Mark!
00:21Tama Emil, paulit-ulit ang kwento ng coastal community sa Tanzacavite.
00:28Babagyuhin sila, aanurin ang kanilang bahay, aayudahan, tapos ganoon ulit sa susunod na bagyo.
00:34Walang pangmatagalang solusyon.
00:41Alas 9 kagabi hanggang alas 12 ng hating gabi pinakamataas ang storm surge na naramdaman ng mga taga-barangay Amaya 7 at Amaya 5 sa Tanzacavite.
00:52Brown out pero ayon kay Jerome, aninag nila kung paano nilamon ng alon ang bahay niya.
00:57At yung sa mga kapitbahay niya.
01:00Minamasdan niyo bang kinakain na alon?
01:02Oo, habang ano, larang magagawa ng alon eh.
01:08Bakit ito, ito bang alon na ito, hindi pang karaniwan ito para magtayo pa kaya dyan?
01:13Hindi na, hindi pa pang karaniwan.
01:14Maagap naman nag-preemptive evacuate ang mga residente kaya walang naalangang buhay.
01:25Pero dapa ang kabuhayan ng libu-libong pamilya sa baybayin ito ng Manila Bay.
01:30Nanguwi po ako kanina, wala na po.
01:35Mayroon naman po kami na sam-sam ka kaunti.
01:39Mga damit lang po ng mga bata.
01:40Halos lahat sila sa vulnerable community na ito,
01:44ang wala namang choice kundi iraos lang ng paulit-ulit ang banta ng kalikasan.
01:48Mingi lang po kami ng pasipo yung nakaraan paon.
01:52Nakuha na po kami.
01:53Kaya hindi na pa po nakalain na ganito ang mangyayari sa akin.
01:59Kaya hindi po ulit kami ng tulong para pumakaanong kami ng bahay.
02:03Kasi po, ang hirap pumagupan.
02:05Pagkatapos silang bagyuhin,
02:07hindi rin pala sila nakakabalik agad sa hanap buhay
02:10dahil hindi raw agad nawawala ang peligro ng dagat.
02:13Ang kalman niyan, bako malamang ngayon,
02:15bukas, makalawa, tatlong araw,
02:17pagdadating diyan yung talagang araw ng bagyuhin,
02:20pagkalalaki yun.
02:21Saan ho galing yung...
02:22Sa labas, sa labas yun.
02:23Ah, doon na sa deep sea, ha?
02:25Oo, doon.
02:26Tatlong araw, itibig sabihin, hindi kayo pwedeng mangisla?
02:29Hindi, malulubok ka roon.
02:31Hindi ka kasi makakabunso diya,
02:34gawa ng ano,
02:35diyan pala ang ilulubok ka ng alo.
02:38Damang-dama rin daw nila ang sinasabing epekto ng climate change
02:41o yung pagtaas ng level ng tubig
02:43na unti-unting kumakain sa kanilang pamayanan.
02:46Ang kinatatayoan kong ito,
02:48three years ago,
02:50ay basketball court.
02:51Three years ago lang yan, ha?
02:53Ganyang kabilis daw
02:54ang pagbabago ng Manila Bay
02:56ayon sa mga nakatira rito sa Amaya 5,
02:59Tan, Sakavite.
03:00Three years ago,
03:01pwede kang magtayo ng bahay dito,
03:03ng istruktura.
03:04Pero hindi na raw ngayon.
03:05Gano'n na raw ang pinagbago
03:07ng taas ng level ng Manila Bay.
03:14Pwede raw nilang talikuran yung Manila Bay,
03:17yung kanilang hanap buhay,
03:18kung may alternatibo.
03:20Alternatibo na mas maayos na buhay
03:22na malayo sa peligro.
03:24Emil.
03:25Maraming salamat,
03:27Mark Salazar.
Comments