00:00Dalam konteks yang lebih luas, saya turut mengambil kesempatan ini untuk menekankan kepada alirian yang berhormat bahawa agenda memperkerasakan mahkamah dalam negara kita melalui inisiatif dengan izin Access to Justice.
00:14Prinsip asas sebuah negara yang adil ialah jaminan bahawa setiap warga negara mempunyai akses kepada keadilan tanpa mengira latar belakang atau kedudukan.
00:22Justru kerajaan madani terus berusaha untuk mengwujudkan dan meruntuhkan segala halangan yang boleh menyekat rakyat daripada mendapat pembelaan sama ada berpunca daripada kos, keremuitan proses maupun faktor geografi.
00:37Itu sebabnya kalau kita perhatikan pada ucapan Belanjawan 2026 yang telah dipentukkan, sebanyak RM165 juta bagi pembangunan dan penyelenggaraan mahkamah secara fizikal melambangkan komitmen kerajaan dalam mempukuh cabang institusi kehakiman.
00:54Walaupun negara kita memiliki jumlah mahkamah fizikal yang besar daripada mahkamah magistrate hingga kepada mahkamah rayuan,
01:03kalau kita menilai di segi capaian, di segi liputan, kita dapat lihat antara cabaran yang sentiasa saya sebut dalam day one ini daripada beberapa sesi yang lepas ialah cabaran bagi kawasan pendalaman, kepulauan dan luar bandar.
01:16Ini satu cabaran yang memang dalam bahasa teknologi anak-anak muda, cabaran real time, maknanya sekarang yang saya cakap ini, inilah cabaran yang berlaku.
01:25Menjadi dari cabaran inilah di mana yang amat berhormat Perdana Menteri telah menjemput untuk tahun 2026 mempuntukkan peluasan mahkamah bergerak di semenanjung yang merangkumi perkhidmatan seperti mahkamah kanak-kanak bergerak.
01:38Harapan yang paling utama oleh kerajaan Madani, Tansi Indi Pertua ialah, saya dah sebut dalam dewan ini banyak kali bahawa cabaran sebagai contoh dalam kes jenayah seksual kanak-kanak dan apa-apa kes melibati kanak-kanak,
01:51antara cabaran yang paling besar ialah penarikan pengisian kanak-kanak. Kanak-kanak bila dibawa kepada mana-mana institusi yang formal,
02:00ketua hakim Melayu kita sendiri bercakap pada saya secara pribadi bahawa mereka mengkaji bila van saksi diturunkan pada kanak-kanak,
02:09kenyataan statement diberi oleh kanak-kanak lebih mudah, lebih pantas dan tanpa adanya perasaan cemas berbanding dengan dibawa ke mahkamah.
02:17Itu sebabnya kalau kita lihat, saya minta terima kasih kepada ketua hakim kita yang baru, ketua hakim Melayu, ketua hakim Sabah dan Sarawak,
02:27Presiden Mahkamah Rayuan, bahawa inilah halatuju yang mana mahkamah nak pakai pada tahun 2026.
02:33Kewujutan mahkamah bergerak, kewujutan veng saksi kanak-kanak, lori bilik bicara, kelengkapan ICT, VNJ, kelapan ICT, VNEJ,
02:44supaya bila kes-kes yang menyebabkan fokus kepada kes-kes kanak-kanak ini boleh menjadi kepada aspek utama supaya tak adanya kes dibuang atas tajuk,
02:56pengsaksian itu tidak mencukupi.
02:58Saya dah sebut dalam Dewan ini daripada kajian banyak kes, terutama sekali yang melibatkan kanak-kanak kes-kes jenayah,
03:04bila dah jadi dewasa, seperti biasa, mereka tidak mahu meneruskan persaksian.
03:10Bau-bau ini, saya rasa pada 24 hari bulan, Tansi yang diputu minggu lepas,
03:15Yang Ahmad Arif, ketua hakim Melayu, telah merasmikan garis panduan khas pengendalian kes-kes kesalahan seksual terhadap kanak-kanak 2025.
03:23Saya telah akan memberikan dokumen ini kepada semua ahli-ahli yang berhormat,
03:30belah kerajaan dan belah pembangkang, bahawa dalam Special Guidelines for Handling Child Sexual Abuse Cases,
03:35yang diwak bersama dengan UNICEF, ia adalah kepada semua agensi yang menyentuh apabila kanak-kanak terlibat.
03:42Dia bukan sahaja kita tengok dalam aspek-aspek mahkamah sahaja,
03:46tetapi dalam semua aspek bila kanak-kanak terlibat, yang mana saya minta yang berhormat,
03:50ahli-ahli parlimen, bila mereka berbicara di kawasan, sama ada menyokong kerajaan atau tidak,
03:58memahami tentang intipati buku ri-kandungan ini,
04:00supaya jangan pula ada orang berkata bahawa,
04:03oh kerajaan ini tidak memberikan child friendly,
04:07terutama sekali dalam witness statement, Tansi yang diputu.
04:09Itu sebabnya, saya nak ucap juga terima kasih kepada Yang Bumat, Yang Bumat.
04:14Kalau kita ingat pada sesi yang lepas, Tansi yang Pertua,
04:16kita membuat kewujudan kepada Akta Bantuan Guaman yang baru,
04:20kita menyebut tentang kewujudan pendampingan kanak-kanak,
04:23kita nak memberikan public defender kepada kes-kes jenayah yang melibatkan,
04:28juga kes-kes yang melibatkan kanak-kanak,
04:30yang memberikan fokus bahawa ekosistem inilah yang disebut sebagai access to justice,
04:36yang dipertekankan bila kerajaan madani bercakap tentang institutional reform.
04:41Bukan sahaja kewujudan undang-undang, tetapi implementasi undang-undang tersebut
04:45akan menjadi ukuran yang sangat-sangat penting bagi rakyat terhadap kejayaan mana-mana sebuah kerajaan.
05:00Terima kasih.
Comments