Skip to playerSkip to main content
  • 5 months ago
What happens to a seafarer’s life after retiring from the sea?

Join us in today’s broadcast of ‘Serbisyong OWWA Syete’ to learn about the success story of the sea-based OFW Camilo Oroc in the field of agribusiness.
Transcript
00:00:00Thank you for listening.
00:00:30Thank you for listening.
00:01:00Thank you for listening.
00:01:30Thank you for listening.
00:02:00Thank you for listening.
00:02:30Yes.
00:02:59Let's watch this.
00:03:00From Sea to Soil, the inspiring journey of a Filipino seafarer turned agropreneur, meet engineer Camilo Oroc, a visionary who flipped the script.
00:03:10For him, the key to success isn't about the years away from home, but rather the swift journey towards his goals.
00:04:19Set off unexpectedly.
00:04:21Like many other Filipino seafarers, his seafaring journey was never easy.
00:04:41However, he overcame these by showcasing his expertise and hard work in the field.
00:05:17integrated farm derived from his nickname. He raised rabbits, goats, built a poultry, and piggery with his brother's help.
00:05:47A bit of a habit that I was describing to my brother, I was learning a lot of people who I was learning about the job and I was learning about the business.
00:05:58I was learning about the after the job, working on the business, building a plan, building a lot of people who were there,
00:06:05that I was learning that you weren't doing a lot of things with health, you were learning about the safety and safety.
00:06:12Currently, engineer Camilo enjoys the success from his impressive flock of 2,500 egg laying chickens which produce more than 75,000 eggs each month. He has become a major supplier to large businesses.
00:06:32As he continues to navigate life, he urges as fellow OFWs and seafarers to save, plan and plan and plan and plan.
00:06:56As he continues to navigate life, he urges as fellow OFWs and seafarers to save, plan for passive income and keep doing what is right, believing that balance will bring rewards and he assures that thriving in the Philippines is still possible.
00:07:11Do the good things as long as you can do the good things.
00:07:19Buhat talagang yung maayo, utog sa maimong, ilabi na sa iyong isig katawang.
00:07:24Ayaw na yung sige kung naong nagpabor, para ako niya, ako niya, ako niya na.
00:07:29So, tagaay yung maayo nga, ihimplo, example ng iyong isig katawang.
00:07:35Kung karo nag-incaman mo o maayo, practice ko doong tigong.
00:07:40So, nakaragay yung panginabuhi sold sa Pilipinas.
00:07:43Hindi ganda ito, ika-ingon nga, alisod na kayo, dito na ka mabuhi.
00:07:46Dito sa Pilipinas, mabuhi, rin ganda.
00:07:48Pero, pinagis tabang sa ginoong niya, matabang kagisig katawang, tabangan ko kanila.
00:07:54Lahot tayo, rin ganda.
00:07:55And that's the success story of OFW Camilo Oro, owner of Melboy Integrated Farm.
00:08:06From C.
00:08:07Alright, so ito nung maka-uban karun, ito nung mahinabi, ang usas itong OFW, nga successful entrepreneur, si Engineer Camilo C. Oro.
00:08:19Hello, sir. Maayong hapon, sir.
00:08:22Maayong hapon, mga guwapa na kong tupad.
00:08:25Ikaw rin kaing unan na, sir.
00:08:27Dekan kaing salamat.
00:08:27So, karunha po na, sir.
00:08:30Salamat kayo sa imuhang paghatag o panahon.
00:08:33Imuhang pong ma-share sa urban, ang imuhang negosyo.
00:08:37Kung anong, o naabot ka aning point, o niya.
00:08:40Nga dilipod ka hangtod sa hangtod nga, nagsigir ka agpanakay.
00:08:43Yes.
00:08:44So, although nakita naman dito na ito, ganiha ang imuhang story.
00:08:48Murag, mubo nga, or ka na summary sa imuhang story sa kinabuhi.
00:08:52Pero, ato sa'ng ila-ilahon yod, kung kinsa mong yod si Sir Camilo Oro.
00:08:59So, maayong kayong pangutanaan, yung warag, kinsa mong yod, sugod sa sinugdanan.
00:09:06So, natawa ko sinatilan, katong nakita na ito sa video, kung mamagpapa si Andres Oro, si Mama Pahosta Oro, niya dosim ikabok, ako may ikadosim.
00:09:22So, lucky li, wapamaoso ang family planning itong panahon, ha?
00:09:27So, naabot pag ikadosim.
00:09:30Kung nagpamily planning kay Tulora, wala na.
00:09:33Wala na ay makita ang ikadosim.
00:09:36Onya, dito rin gudmi, umarigod.
00:09:39Si Mama Magpapa, di ka balong musulat, di ka balong basa.
00:09:42Kaya panahon mo sila sa mga hapon pang na mga tao.
00:09:46So, wala edukasyon itong panahon, ha?
00:09:48Onya, si Mama, maingon rin gud, umarigod.
00:09:50Ang iskwela ko, maingon, samugod.
00:09:53So, wagin sila'y interest kung ano sa iskwela.
00:09:56To cut the story short, namugos niyo may iskwela, nananggot para magkabayad sa high school.
00:10:03Wala pa may libre high school sa mga panahon.
00:10:06Nilang niyong siyudad, nagworking.
00:10:08Nga, nasyertihan, nakasalud, dunbus ko, tagaag, informal training.
00:10:13Itawag na o, kung ano na training, ano, skills training program.
00:10:18Manpower, nasa o na, vocational sa TISDA.
00:10:21Nga, mo ito yung nakuhimok na kong puhunan, nga naka-school at college,
00:10:25until nahuman po na ko ang five years engineering sa San Jose.
00:10:28Nga, na-pick up rin po ko as worker sa dunbus ko, ng maestro,
00:10:34until nakitaan ko sa magsaysay na seaman.
00:10:39Nabalik dire sa Utah, nagmaestro.
00:10:43Nabalik na po seaman, na abdag pandemic.
00:10:46Nibalik na po dire, nagnegosyo na lamang.
00:10:49O, so, mabura ka yung mga pag-pag-summary, sir,
00:10:54pero doot sa bukog ang mga mga mga kuan ba, madunggan.
00:10:57So, wala gada'y nagsugod.
00:10:58Di iyud kina-dai kinahanglan nga daghantag korta,
00:11:02or basta may mga sila nga kortahan na nidaan,
00:11:04kaya siman, o, negosyang tigod.
00:11:06Inana, sir.
00:11:07So, nganong nakadesisyon man ka, sir, nga mag full good nakadari sa Pilipinas?
00:11:13Ana, rin ginaisugod.
00:11:15Pagka graduate na ko college,
00:11:16wadju ko'y plano nga mo OFW.
00:11:20Morag mo na'y pinaka-contrad ako sa akong plano nga mo gawas,
00:11:23mo biya sa ako ang yutang na tawahan.
00:11:27Nga, pag-abot sa panginahanglan nga,
00:11:29mga bata, gusto mo nun, sad.
00:11:31So, nanay ka first-chair college, nanay mo, ana ba,
00:11:34so, ikaw na isa ako nga pag-gasto.
00:11:36Mga kanahon na ako nga mo suway.
00:11:38Pero with condition o na ay pukos nga,
00:11:43katung akong condition sa mga bata,
00:11:44mabuyi ako kadyot, rin lima rin katuig.
00:11:47Pila maday ka buka ang mga bata, sir?
00:11:50Unom pag, pag OFW, unom.
00:11:54Sa kaswirtihon diod, pagbalik na,
00:11:57punan pa sa misis, napinday ko sama na,
00:11:59napito.
00:12:00Nakuhaan pag-usawa,
00:12:01walo yun utak.
00:12:02Kugihaan na yun.
00:12:03Kugihaan yun kayo, sir.
00:12:06So, inana ang naitabo.
00:12:09Pila raday ka katuig nag-seaman, sir?
00:12:11Ang intak nga, straight, sa magsaysay,
00:12:17is 10 years, na po nag-usa,
00:12:19magsaysay yapon, but with different nga prinsipal.
00:12:23O skatuig.
00:12:24So, unsi ko nag-lutaw-lutaw sa dagat.
00:12:29Kanang,
00:12:30burag pool mo yun din daw,
00:12:31wala ang imahang mamagpapa,
00:12:33wala ba ang anak,
00:12:34or liliyod kumplitong pamilya ba?
00:12:36Bitaw, sir.
00:12:36So, basing makaingod ng uban, sir,
00:12:39nga, moong naka-negosyo di si sir,
00:12:40kay seaman man siya.
00:12:42O unsi ko mag-inmuhan?
00:12:43O, kwartahan man si sir,
00:12:45kay seaman.
00:12:46So, unsi ko mag-inmuhan, sir,
00:12:48kay inana, na dakogsirido?
00:12:50O unsi ko ang yun.
00:12:51Parang ako,
00:12:52kay inana mangyu ko,
00:12:53ni Dapita Ron,
00:12:54nang ako lang ma-advise sa mga tao,
00:12:56nga musugod,
00:12:56kanang mind-sitting,
00:12:59so,
00:13:00mag-sugod kasi mo hang damgo,
00:13:02which is the vision,
00:13:03na ipasa nimo sa mong pamilya,
00:13:07nga,
00:13:07ingon ko na nivo sa ako,
00:13:09pag-ikan ako,
00:13:09ingo na nivo.
00:13:10Ang purpose ni Papa nga nga nung ni Bia,
00:13:12ako ninyo,
00:13:13para mag-tigom ta,
00:13:15liliyod,
00:13:15para ma-usab ang lifestyle.
00:13:18Di man mo yung yung,
00:13:19di kakakuan tigom.
00:13:21So, pag-tigom mo na to,
00:13:22mo sulud na ka o tanaw unsi,
00:13:25mga pwedeng i-negosyo.
00:13:27So, what do you think about it, sir?
00:13:32What do you think about it, sir?
00:13:34Although, you can see this manucan.
00:13:37So, what do you think about it, sir?
00:13:40You can see this manucan.
00:13:43But, when I was thinking about it,
00:13:45I was thinking about it,
00:13:46what do you think about it?
00:13:48So, it's a load of silk.
00:13:51It's a water.
00:13:54I feel like I am a hot dog for Natasha
00:13:58or the Ibon product of Mrs.
00:14:01So, I don't want to try it.
00:14:03Drive of the bicycle,
00:14:04the business is not like it.
00:14:06I am a lot of people,
00:14:08and I am a lot of people.
00:14:10I am more or less,
00:14:12but I am sure of the ambition
00:14:14of 1 to 3.
00:14:16It's a good addition to Japan.
00:14:18I am a lot of ambition.
00:14:20It's good, sir.
00:14:21So, inaanaan mo nang naabotas manukan kaya nakita naman nang mga naanay lugar niya.
00:14:27Naanay mo mentor niya, naay mo hatagog advice.
00:14:30So, naapunan ang kukursunadag negosyo.
00:14:34So, nindot kayo kistorya si Sir.
00:14:36Pero inaana, Sir, anong samanday mo ang posisyon as a seafarer?
00:14:42So, posisyon, awal lahat.
00:14:45Ordinary rin mo nito, ratings.
00:14:47So, ordinary mga seaman, ratings sa engine niya.
00:14:51Swildo, may ang pinaka-ubos yun ang mga swildo dito.
00:14:54Pero, sa pamahagi ni mong puna ng mga income,
00:14:58o nang na-okay mga sa den sideline.
00:15:00O nga, nang pagpanupi.
00:15:03Sa usahay, naay mo request o masahe.
00:15:06Ano, nandot kayo.
00:15:07Nakikigay extra.
00:15:09Bitaw, Sir, no?
00:15:10So, dito, basihan ang kagamay swildo sa USAKAW-FW para makastart o negosyo.
00:15:17Bitaw kayo.
00:15:17Usahay po, maingon sila nga.
00:15:18Ah, mo unang naka-kayo ang notion, ah, seafarer, the NSC,
00:15:21ang yan, nakanegosyo.
00:15:22Ah, mo unang nakanegosyo kayo, na may ikapuhonan.
00:15:25So, yun ang anak, dahil yun ang uban, Sir.
00:15:26So, muna, ngayon mong giingon nga,
00:15:28dilipod nga, taas ka oposisyon o dako,
00:15:30jugag sila doa sa seafarer.
00:15:32So, bisan pa man, ana, o nga,
00:15:33napadjukay gipa-eskwila nga.
00:15:35Dagha, mga anak, pitok ka buok.
00:15:37So, nakahimo paghihapon ka,
00:15:38mag-reintegrate dire sa Pilipinas.
00:15:41O nga, napaiskwila ni mo,
00:15:42ang tanah ni mong mga anak, Sir.
00:15:43Nakahimo, ano ba ang tanah ni mong anak, Sir?
00:15:45Ang uno, muna,
00:15:47ang usa,
00:15:48grid 9 sa sayang sayang.
00:15:50So, diba, dako pa ito?
00:15:52Not sure pa.
00:15:54Pero dool, dool na yun, Sir.
00:15:56Muna, ang uban nga, o FW,
00:15:58diba, partner,
00:15:59dagha, pagid kaayog,
00:16:00o FW,
00:16:01karun nga, nagpadayon,
00:16:02pagid o panakayan sa barko,
00:16:04ano niya?
00:16:04Na, dako po sila,
00:16:05o gsueldo niya,
00:16:07dilipod sila yung anak,
00:16:08ang dagha,
00:16:08o gipa-eskwila nga mga bata,
00:16:10or onsa,
00:16:10kayo murag,
00:16:12murag usa na siguro na sa notion
00:16:13sa mga tao, Sir, no,
00:16:14or murag na,
00:16:15na undone na yun siguro nga,
00:16:16sige na sila balik-balik.
00:16:18So, murag nalimta na po nila nga,
00:16:20magtigong,
00:16:21or mo,
00:16:22so good ba o glaing negosyo.
00:16:24Sir, no,
00:16:24so onsa ba kayo mong mga advice,
00:16:25Ana, Sir,
00:16:26para, Ana,
00:16:27sa itong mga OFWs po nga naglangtaw, Karun?
00:16:29Ako,
00:16:30or a God,
00:16:31kay,
00:16:31makaroon po ni ako na experience,
00:16:33kanang,
00:16:34na lang yung kay,
00:16:36isit ni mong,
00:16:37yung mga objective,
00:16:38niya,
00:16:38focus nandiyo kayo,
00:16:39on sa'y gusto ni mong mahitabo,
00:16:41niya,
00:16:41ang time frame yung mong po nang tumanon,
00:16:43kay,
00:16:44masig,
00:16:44maabot nalang tag,
00:16:46senior niya,
00:16:46na paghahapon na rin to.
00:16:48Puro rataplano.
00:16:49Di takka enjoy sa toang habili nga kinabuhi,
00:16:51kay,
00:16:52mas enjoy man,
00:16:53para na ako,
00:16:54kung nangayon si mama,
00:16:55si papa,
00:16:55na as-uncle,
00:16:56si lulo,
00:16:57lula na aba,
00:16:57palibot ka sa pamilya.
00:16:59So,
00:17:00unay,
00:17:00ako nga,
00:17:01focus na dyan,
00:17:02maintain nang kasi,
00:17:03mo ang objective niya,
00:17:04focus,
00:17:05hopefully,
00:17:06by God's grace,
00:17:07makuha dyan,
00:17:09maatin na ito,
00:17:10matuang tumong.
00:17:11Oo.
00:17:12Yes.
00:17:13So,
00:17:13ang problema masagot sa oban,
00:17:14sir,
00:17:15kung maghisagot,
00:17:16maguntag negosyo,
00:17:17ang pinakalisod ka na yung pagsugod.
00:17:19Oo.
00:17:19Pagsugod,
00:17:20yun,
00:17:20kay kasagaran,
00:17:21puro rinag plano,
00:17:22nagplano,
00:17:22kung nga ingon ani,
00:17:23unay,
00:17:24inig sugod na,
00:17:24maglisod na.
00:17:25So,
00:17:26unsa man,
00:17:27unsa man nain mo pagsugod,
00:17:28sir,
00:17:28which is,
00:17:28mo'y pinakalisod,
00:17:29yunsa man nain mo pag-overcome.
00:17:31Ah,
00:17:32nagwegrasya mo na yung ingon nga.
00:17:34Una yung nagkonggrasya,
00:17:35nakitaan ko sa PIVAC,
00:17:36kanyang Philippine Innoventures Agriculture Cooperative.
00:17:39Mm-hmm.
00:17:39Ang mga tao dito,
00:17:41mga opisyal dito,
00:17:42kanang willing to kaya sila nga muntabang.
00:17:44Mm-hmm.
00:17:44So, in terms of negosyo,
00:17:45on niya,
00:17:46si PIVAC,
00:17:47ang ilaha po at the same time,
00:17:48ang iyahang vice chair,
00:17:49Mm-hmm.
00:17:50na,
00:17:50himok po siya o,
00:17:52PELSE,
00:17:53Pilipino Cebu Business Club.
00:17:55Mm-hmm.
00:17:55So,
00:17:56dito ta na ang mga negosyante,
00:17:57isang negosyante gbulad,
00:17:58isang negosyante o saging barbeque,
00:18:01mag-abot mo dito,
00:18:01magsabot-sabot,
00:18:02mag-historya-historya.
00:18:03Mm-hmm.
00:18:04In fact,
00:18:04ang usasa mo,
00:18:05ang membro karoon nga,
00:18:06success dito ka ayaw,
00:18:07si Mayor sa Cordoba,
00:18:10si Sir Suwan.
00:18:11Mm-hmm.
00:18:12So,
00:18:12si Sir Ray,
00:18:13mauna ay among chairman sa PILSEB,
00:18:16mutabang ko sila,
00:18:17ma-historya,
00:18:18ma-hisigot,
00:18:18mutanag-analyze
00:18:19kung mag-problema kag-marketing
00:18:20na sila ay katabang.
00:18:22Mm-hmm.
00:18:22Nga,
00:18:23mauna ay giingon,
00:18:24kung membro ka aning mga grupuha
00:18:25where you are surrounded by
00:18:27kanang kitawag ni Lagboard of Directors.
00:18:30Mm-hmm.
00:18:31So,
00:18:31kinhalan makik halobilo,
00:18:32punka-ugtaw,
00:18:33nga parehan yung mindset.
00:18:34Mm-hmm.
00:18:35Para mamawapoy mo,
00:18:36padulang nga.
00:18:36Mm-hmm.
00:18:37Para nasa yung connection,
00:18:38yung makatabang,
00:18:39makat-advise.
00:18:40Makat-advise.
00:18:41Penansali,
00:18:42kanang sa yung mga huna-huna,
00:18:44nga mga vision.
00:18:45Makatabang nga sila.
00:18:46So,
00:18:46dinit na ito kaya,
00:18:47Sir, nga,
00:18:48mga ingon na,
00:18:48ako lang sa usah,
00:18:50or ako nalang anitanan.
00:18:51Eh,
00:18:51mga ba nang na-try yan,
00:18:52Sir,
00:18:52ikaw lang ang ning koan.
00:18:54So,
00:18:55good o'y negosyo.
00:18:55Nagkasulay ko.
00:18:562000,
00:18:57pag open ganing akong farm,
00:18:592014,
00:19:00pagka 2018,
00:19:01sarado ko.
00:19:02Mm-hmm.
00:19:03Mga mag-backup.
00:19:05Mm-hmm.
00:19:05So,
00:19:05dinit dapat nga mga mag-inusara,
00:19:07no?
00:19:07Dikit ko yun.
00:19:08Yes.
00:19:08Mga ingit tagtabang.
00:19:10Mm-hmm.
00:19:10So far,
00:19:11pila naman katuig,
00:19:11ang imuhang negosyo ka ron,
00:19:13Sir?
00:19:13Mm-hmm.
00:19:14Kung ikaw,
00:19:14tong 2014,
00:19:16ang karon,
00:19:17dako-dako na,
00:19:18pero,
00:19:18hundat span sa oras,
00:19:20naagid ikaw ang failure.
00:19:21Mm-hmm.
00:19:22So,
00:19:22tong failure,
00:19:23mautig iingon sa mga mentor na ko,
00:19:25nga,
00:19:25that is the most expensive
00:19:27Christian fee.
00:19:29Oh,
00:19:29mga ingmo.
00:19:30So,
00:19:30hindi ka magkatuunan ni yung mga failure,
00:19:32wala na ka,
00:19:32pero yung mga katuunan mo,
00:19:33na ipinakamahal ni mga tuition fee.
00:19:35Mm-hmm.
00:19:36Yes.
00:19:37So,
00:19:37karon, Sir,
00:19:38mabalik ta sa ito ang negosyo.
00:19:39Mm-hmm.
00:19:40So,
00:19:40pila naman dahi kaheds
00:19:41ang imuhang
00:19:42ko ang karon,
00:19:43or,
00:19:43ang sas naman dahi pumaagi
00:19:44anong manokan,
00:19:44Sir,
00:19:45although karon,
00:19:46morag nang trending na punbay
00:19:48anong negosyo nga manokan,
00:19:49pero,
00:19:49nai,
00:19:50o ba nga din,
00:19:50mula hutay.
00:19:51Mm-hmm.
00:19:52Oo,
00:19:52so,
00:19:52so,
00:19:53kuan?
00:19:53Basing na kayong mga tips,
00:19:54anak.
00:19:55Una,
00:19:55una,
00:19:56sa amuang,
00:19:58ishare na ko ang amuang mentoring dito,
00:20:01na,
00:20:01ayun ay kitawag na mo nga,
00:20:03hinumduman ni mo ang
00:20:04kahit nga,
00:20:05acronym.
00:20:06So,
00:20:06ang kahit,
00:20:07mo nai,
00:20:08in English sa tabanog,
00:20:10kung ispiling on,
00:20:11K-I-T-E.
00:20:13Mm-hmm.
00:20:14So,
00:20:14kinahanglan nga kung,
00:20:16mag-huna-huna na kag-negosyo,
00:20:18mag-gather,
00:20:19manningkamot kang,
00:20:20makat-on,
00:20:21so,
00:20:21naakay knowledge,
00:20:22key.
00:20:23Mm-hmm.
00:20:24Kaduhak,
00:20:24kinahanglan na akay time,
00:20:26sa imuhang gano na ang negosyo.
00:20:27Oo.
00:20:29Oo.
00:20:29Kuan pa,
00:20:30ay pa dito.
00:20:30Ay.
00:20:31Ay.
00:20:31So,
00:20:31kinahanglan na akay interest.
00:20:33Interest.
00:20:34So,
00:20:35pagkaman sa imuhang interest,
00:20:36natural,
00:20:36interesado,
00:20:37masulod ng imuhang passion,
00:20:38masulod po ng imuhang time,
00:20:40kaya imuhang man ang taga-uras.
00:20:41Aroon makapadayon kasi imuhang gusto.
00:20:44Ang last,
00:20:44anang imuhang energy.
00:20:46Which is ang E.
00:20:47Ang kinahanglan na akay kusog,
00:20:49ikalihok.
00:20:50Nga,
00:20:51mo negosyo.
00:20:52So,
00:20:53mo na ilang,
00:20:54ilang g-mentor na ko,
00:20:56nga,
00:20:56pagsugod,
00:20:57kana siya.
00:20:58Oo.
00:20:58So,
00:20:59kana din ki ATE, sir.
00:21:01Dili din na yung key knowledge niya,
00:21:02ay ang income.
00:21:03Dili.
00:21:04Ang interest niya.
00:21:06So,
00:21:06interest gina siya.
00:21:07So,
00:21:07dili man ka makasugod o negosyo,
00:21:09o gapaw-hapaw,
00:21:09ray mo kay kutubra,
00:21:10mas kutubra gig ka sa plano,
00:21:12na sir,
00:21:12wala siya ma-materialize,
00:21:13na,
00:21:13o kutub,
00:21:14hapura niya,
00:21:15mong interest.
00:21:16For income, ray mo na.
00:21:17Kay kasagaran mong good, sir,
00:21:19di mo ginamalikan kitang mga Pinoy,
00:21:21maingon na mong good na nga,
00:21:22ah,
00:21:22naont ako'y gustong plano,
00:21:23pero wako'y kapital.
00:21:24Oo.
00:21:25So,
00:21:25mo mo ginakasagaran ato ang,
00:21:27ko ang mindset,
00:21:28no?
00:21:29Kaya wala mong good na gitudloan nga,
00:21:31mag-negosyo,
00:21:32mag-negosyo,
00:21:32mag-negosyo,
00:21:33mag-negosyo.
00:21:33Trabaho.
00:21:33So,
00:21:34ina-na-na,
00:21:35kung na-nakadiha,
00:21:37pwede na ka mong sugod o negosyo.
00:21:38For example,
00:21:39sa manukan,
00:21:39mga manuhan na nagag,
00:21:41balay,
00:21:42pila ka buok,
00:21:43imo hang manok,
00:21:44kinsya imong baligyaan,
00:21:46kinsya imong income,
00:21:47kinsya imong supply sa feed.
00:21:48So,
00:21:48madugay,
00:21:49mahurot mo na ni mong nag,
00:21:50ka ng tigong,
00:21:52kayo ng kapital na kumustart.
00:21:54Oo.
00:21:54So,
00:21:55mag-sugod,
00:21:55di kag-knowledge,
00:21:56interest,
00:21:56imong uras,
00:21:57imo na di yung ihatag dito,
00:21:58nikaw man,
00:21:58imong energy,
00:22:00mabot ang panahon nga,
00:22:01sige,
00:22:01mag-sugod na ka.
00:22:02So,
00:22:03luckily,
00:22:03gani,
00:22:04mas mayo,
00:22:05manabi ko,
00:22:05atong Sabado,
00:22:07dito ko gumi-dilin,
00:22:08usas akong isidyante,
00:22:09but sa 2017,
00:22:12nagpa-mentor na ko,
00:22:13magpatabang siya,
00:22:14i-convert niya ang iyang babuyan
00:22:16into manukan.
00:22:17So,
00:22:17mag-sugod na siya,
00:22:18committed na siya sa 1,800 heads,
00:22:21by December 10,
00:22:23i-deliver itong ready to lina,
00:22:24yung cage niya,
00:22:26yan sa'ng i-console.
00:22:27Di ka pwede itong gi-ingon ninyo,
00:22:29nga,
00:22:29ikaw-ikaw lang nilin.
00:22:31So,
00:22:31nangita ko siya na ko,
00:22:32gato ko niya sa natilan,
00:22:33gato ko niya sa medillian,
00:22:34medillian nila ha.
00:22:36Until nga,
00:22:36maka-decide ko,
00:22:37gani man itong desisyon,
00:22:38nagingon ganito ko,
00:22:39start ko 1,000,
00:22:40yan na may available nga,
00:22:42ready to lit chicken siya,
00:22:43ako nalang palito na siya,
00:22:44sige,
00:22:45kaya mas yung mga kapasite.
00:22:47So,
00:22:48inaanara na siya ang negosyo dyan.
00:22:49Oo,
00:22:49so,
00:22:50kinahanglan,
00:22:50maki-coordinate,
00:22:51or makikalayon punta sa urban,
00:22:53nga mas nakahibalo.
00:22:54Okay,
00:22:54yung basing mag-trial and error
00:22:56napunta.
00:22:57Masak to yung mindset.
00:22:58Ano,
00:22:58yun.
00:23:00So,
00:23:00karun sir,
00:23:01para sa urban sir,
00:23:03maingon nga,
00:23:03wala mo kuy baligyaan,
00:23:04aneh,
00:23:05o kay mo,
00:23:05o sa nang urban,
00:23:06nakasugod na,
00:23:07pero,
00:23:07mag-lisod,
00:23:08mag-baligya sa ilahang products.
00:23:10No,
00:23:10na kay,
00:23:10namang kay passion,
00:23:11namang kay interest din na yung nalisod.
00:23:13Kay smiling naman kay,
00:23:14kaya mamaligyaan niya sa imang itlog.
00:23:15Ma'am sir,
00:23:16ako na yung itlog.
00:23:17Oo.
00:23:18May advertisement nila,
00:23:19nga binuhaan siya kong itlog,
00:23:20mga anak,
00:23:21itlog ni Sir Oroch Sinaw.
00:23:23Oo.
00:23:24So,
00:23:24na,
00:23:25yun na siya.
00:23:25Kung,
00:23:26passion na ni mo,
00:23:28interesado na kayo ka,
00:23:29tanang paagi yung mong buhatan.
00:23:31So,
00:23:31ang pagsugod,
00:23:32ragad,
00:23:32ang problema,
00:23:34o ang maulisod,
00:23:35anak sir,
00:23:35kung nananasugda na ni mo,
00:23:37di na ka maproblemog,
00:23:38kasa na may baligya.
00:23:39Di na,
00:23:39pangitaon na ka.
00:23:40Pangitaon,
00:23:41naka ikaw na yung pangitaon.
00:23:43So,
00:23:44ang say,
00:23:44mga,
00:23:45koan po ni mo sir,
00:23:45tips ni mo sa,
00:23:46uban ka ron nga,
00:23:48or ka nang maingon sila nga,
00:23:49na abagid ka haiginan siya,
00:23:51sa pagmanukan,
00:23:52or ka nang,
00:23:53egg laying business.
00:23:54Sa egg laying business,
00:23:57ang pinaka,
00:23:58sa yun,
00:23:58ready kayo na kong itips nga,
00:24:00last na mong gikumpyot,
00:24:01na as mga,
00:24:025 pesos,
00:24:03ang production ko sa egg,
00:24:04magawas ang itlog,
00:24:055 pesos.
00:24:07Kung yun yung tanawon,
00:24:09ang kinatibokan ron,
00:24:10ng mga,
00:24:11farm gate price,
00:24:12na sa city pesos.
00:24:14So,
00:24:14from that figure,
00:24:155 pesos to 7 pesos,
00:24:17na nakay 2 pesos.
00:24:19Ikaltas lang ni mo,
00:24:20ang 1 peso,
00:24:21para sa iyo mga libor,
00:24:23o sa parihaan,
00:24:23ang mga extra expenses,
00:24:25o sa mga maintenance,
00:24:26o sa maabot ni mong palitong ng RTL,
00:24:27nakay piso kada itlog.
00:24:29So,
00:24:30kung nakay piso kada itlog,
00:24:31nakay 1,000 kamanok,
00:24:33nakay 1,000 kaya itlog kadaadlaw,
00:24:35nakay 1,000 pesos.
00:24:36Times 30,
00:24:37nakay 30,000 pesos,
00:24:38kung nakay 1,000,
00:24:40hits,
00:24:401,000 kamanok.
00:24:42So,
00:24:42okay na nakay 1,000,
00:24:44niningaw na ka.
00:24:45So,
00:24:46muna pinaka minimum,
00:24:47advisable number of,
00:24:49co-answered check for start-ups.
00:24:50Start-ups.
00:24:52Kaya kung maubos po na na,
00:24:53sir,
00:24:53butang ito,
00:24:53100 lang,
00:24:54dili,
00:24:54maglisot bid ka.
00:24:55100 heads?
00:24:55500 heads?
00:24:56Or,
00:24:56500?
00:24:56100 heads?
00:24:58100 heads?
00:24:58Ah,
00:24:58okay.
00:24:5910 to 15 minutes,
00:25:00rin mo na trabaho.
00:25:00Hmm,
00:25:01muna back-up lang.
00:25:02Back-up lang,
00:25:03yun mo lang side-line.
00:25:04But,
00:25:04muna imuhang,
00:25:05muna imuhang lifeline,
00:25:06nga turdi ka mabuhi,
00:25:07hindi pa ka mabuhi sa,
00:25:08100 heads.
00:25:10100,
00:25:10so,
00:25:11dapat minimum,
00:25:12kung ganahan yod ka nga,
00:25:13muna na imuhang lifeline,
00:25:14minimum ni mo start-up,
00:25:16muna na siya.
00:25:16Sa kuwarta siman,
00:25:17yun mo ang 1,000.
00:25:181,000.
00:25:20Ti guman giyod,
00:25:21para maka 1,000 heads.
00:25:21Sa kuwarta siman,
00:25:22muna na akong gisogdan.
00:25:24Pero,
00:25:25makaswil do,
00:25:25rakan ako sa katawo,
00:25:26kanang 1,000,
00:25:27makaswil do kagduha,
00:25:28ikaw man ijer jad.
00:25:29Hmm.
00:25:30Bohek na yun tinga.
00:25:31Okay.
00:25:32So, dili,
00:25:32rapod ingon sir,
00:25:33nga,
00:25:33basik ang mga siman,
00:25:34apararalan sa mga siman,
00:25:36dili,
00:25:36nang mo kayakan mga land-based mi,
00:25:38o,
00:25:38nga ka mabuhi,
00:25:39pwede na yung testingan.
00:25:40Hmm.
00:25:41So,
00:25:41dili po na si Saro sir,
00:25:42no FW do dapat.
00:25:43Hindi,
00:25:44pwede regunta na.
00:25:46Pwede naman ko.
00:25:47Basta na interest diyan.
00:25:48Ang interest naman na anak ni mo.
00:25:50May ngonsent sila,
00:25:51basik,
00:25:51kinalan sir,
00:25:521 billion.
00:25:53Naka-billiones.
00:25:55Ang 1,000,
00:25:56kung,
00:25:56kung,
00:25:57ako ay pa,
00:25:58istiriyonara po kayo
00:25:59mga 100,000,
00:26:00pwede na ka makasugot.
00:26:01Kaya magpayag-payag,
00:26:03di ba sa kamang,
00:26:04metal,
00:26:05indot yun,
00:26:05metal,
00:26:06mag-concrete,
00:26:06o poultry.
00:26:07Payag lang ako sa,
00:26:08kawayang kahoy.
00:26:10Di ba sa pwedig manok,
00:26:11nasa di mong paliton.
00:26:13Wala na yung payag.
00:26:15Naman yung mga fanpage.
00:26:17So,
00:26:18grabe ka yun,
00:26:19ang mga nagtanaw ka ron for sure,
00:26:21partner,
00:26:22daghand yun ka sila
00:26:22mga napupo nga pagtulunan.
00:26:24Yes.
00:26:24No,
00:26:25niya unta,
00:26:25ma-inspire po'd sila,
00:26:27huw ka nang ma-aghat po'd sila,
00:26:28nga magsubod na sila,
00:26:29huw negosyo ka,
00:26:29dili man hangtod sa hangtod nga,
00:26:31magsigi nalang tagpanakay,
00:26:33o magsigi nalang tagpanarbaho sa gawas,
00:26:36dili man permi nga,
00:26:37na maayaw, taglawas.
00:26:38Yes.
00:26:39So,
00:26:40unya partner,
00:26:40basig na pa kayo mga adesyonal na question,
00:26:42sir,
00:26:43or ang sabaka?
00:26:45So far,
00:26:46karun, sir,
00:26:47ang iyong asawa,
00:26:48kaubansad si mo yung pagnegosyo
00:26:50or iyong mga anak?
00:26:51Ah,
00:26:51pamilya diyan.
00:26:53Actually,
00:26:54kung magsugod kagnegosyo,
00:26:55una ni mong konpensihan,
00:26:56pamilya.
00:26:57Asunod mo itong marketing.
00:26:59Pamilya diyan,
00:27:00para basta usahin yung muna-huna,
00:27:02dool mong sa success.
00:27:04Tinabangayigid.
00:27:05Tinabangayigid, sir.
00:27:05Oo.
00:27:07Alright.
00:27:08Sir,
00:27:08basig na aking mga ganahan,
00:27:09i-shoutout,
00:27:10or na aking mga pahimangno,
00:27:11katapos ang pahimangno,
00:27:12or mga shoutout sa itong viewers
00:27:14ng OFWs,
00:27:16naglantaw ka ron?
00:27:17Sa mga OFWs,
00:27:19diyan,
00:27:19salamat kayo po,
00:27:20luna sa inyong
00:27:21pagsuporta
00:27:23aning agripreneurship
00:27:24or agri-business.
00:27:25Willing ko nga,
00:27:28kung anytime makontak ninyo,
00:27:29makatabang.
00:27:30So,
00:27:31ilabihin na aning
00:27:32pag-uma.
00:27:34So,
00:27:35sa manok,
00:27:36sa ubang mga pag-uma
00:27:37na ako ay ika-advise,
00:27:38kaya naan naman tadari padulong.
00:27:41Ako ang mga grupo
00:27:42dito sa siyudad,
00:27:43salamat kayo
00:27:43itong makakitaan ako sa PIVAC.
00:27:45Proud po kayo sila nga.
00:27:46Ikanji ko dia.
00:27:47Napurma pong tao
00:27:48tungkol sa PIVAC,
00:27:49sa farming.
00:27:52Napurma po kong negosyante
00:27:53tungkol sa PIVAC.
00:27:56Alright.
00:27:57Sir,
00:27:57basigirahan kaya mo
00:27:58shout-out sa mga pamilya,
00:28:00sa mga asawa,
00:28:01o saoban pa ni mong mga
00:28:02doon si mong kasing-kasing.
00:28:04Shout-out
00:28:05because ako ang
00:28:06palanggas kinabuhye,
00:28:07si asawa,
00:28:09ara si li
00:28:10Briunis Uruk.
00:28:12Ako mga anak,
00:28:13nagan kayo.
00:28:14Archilo Dominic Uruk,
00:28:16Arakamil,
00:28:18si Anjoana,
00:28:19si Mil Andro,
00:28:21si
00:28:22kasunod si
00:28:23Tash Romilin,
00:28:25B. Uruk.
00:28:27Ako,
00:28:27ang second lieutenant,
00:28:28Camilo Uruk Jr.
00:28:31Ako,
00:28:31ang grade 9,
00:28:32si Prince Ethan Lawrence.
00:28:35Ubay-ubay yun, sir.
00:28:36Sa muna siya nakalimutan na ito, sir.
00:28:38Wala manloon.
00:28:38Di na malimutan, no?
00:28:40Alright, sir.
00:28:41Sa mga apo,
00:28:42lima kabuok.
00:28:42Lima kabuok.
00:28:44Alright.
00:28:44Kugihan yun, sir.
00:28:45Kugihan.
00:28:46Buaw yun.
00:28:47Kugiha re po unan.
00:28:48Hayat kahadlo ko na po unan.
00:28:50So,
00:28:50Mona,
00:28:51si ano,
00:28:51ang kakugi ragun mo,
00:28:52i-imuhang pundasyon sa tanan, sir.
00:28:54No?
00:28:55Alright.
00:28:56Unya,
00:28:56daghan kayong salamat
00:28:58sa i-imuhang panahon, sir.
00:28:59Thank you so much, sir.
00:29:00Wag ikan pag naghihinatilan.
00:29:01Wag ikan pag naghihinatilan si sir.
00:29:03Unya,
00:29:03iyag yung gigahin
00:29:04ng iyong panahon karun,
00:29:06aronsad,
00:29:06masibiya
00:29:06o mahatagan
00:29:07o inspirasyon
00:29:08ng atong mga
00:29:09OFWs
00:29:10na naglantaw,
00:29:10aronsad nga,
00:29:12makasugod na po sila
00:29:13kung
00:29:13unsailahang gustong
00:29:14direksyon
00:29:15sa kinabuhi.
00:29:16Oo.
00:29:17Wala pata na humandere
00:29:18kay naapatay
00:29:19for our next
00:29:21part of the program
00:29:23na tayo
00:29:23interview hon
00:29:24ang ito
00:29:24program in charge
00:29:26sa ito
00:29:27ang Balik-Pinas-Balik-Hanakboy
00:29:28program
00:29:28which is
00:29:29maghatag-tawag
00:29:30assistance
00:29:31or unsay mga
00:29:31assistance
00:29:32para sa itong mga
00:29:33distress
00:29:33OFWs.
00:29:35Alright.
00:29:35Let's watch
00:29:36this video.
00:29:37We'll see you next time.
00:30:07Do you want me?
00:30:21Oo.
00:30:22Do you want me, Jude?
00:30:23Aaahh!
00:30:27Thank you, Uwa.
00:30:29Thank you, Uwa.
00:30:31Thank you, Uwa.
00:30:33Mama, Mama.
00:31:01It's all one day, thank you.
00:31:22Nomi?
00:31:23Yes.
00:31:24Nomi, Jude?
00:31:25Yes.
00:31:26Yes.
00:31:27Thank you, Ula.
00:31:32Thank you, Ula.
00:31:33Thank you, Ula.
00:31:34Thank you, Ula.
00:31:35Mama, Mama.
00:32:11All right, so mocha tong atong Migrants Brew nga naghatag uglib ring kape sa atong mga OFWs o gilang pamilya nga mo bisita sa ato ang buhatan.
00:32:22All right, ugarong tungura partner, kaobanan na to sa tong kiliran ng usas ato ang program in charge sa Balik Pinas Balik Hanap Buhay program,
00:32:29which is atong hatagag katinawan partner kung unsa mangyod ang mga qualification or kinsa may pwede nga maka-avail anong livelihood assistance na to.
00:32:38Yes.
00:32:38All right. Maayong hapon ni mo, Miss Jessa Tariman. Maayong hapon.
00:32:44Maayong hapon ko, ma'am Angela.
00:32:46Afternoon.
00:32:46Ma'am Angela.
00:32:47Ma'am Jessa.
00:32:48Pulas mo ni mga angel akong tupad.
00:32:50Oo.
00:32:50Mga angel.
00:32:51Mga wipe ako, ma'am angel.
00:32:54All right. So karong hapon na, Miss Jess. Salamat kayo nga ni Anhejid ka.
00:32:58Sa iyong mga panahon.
00:33:01Kay Daghandjid ka yung mga OFWs nga nagtanaw na to karun. Nga naghunahuna na nga inig ka uli nila.
00:33:06Ah, ma'am avail na kong livelihood. Kaya nakadungog na raba sila sa istorya ni Sir Orok Ganiha.
00:33:12O yan, na-inspire sila niya. Magsugod na din sila ng negosyo.
00:33:14So, kung pwede ba nga or kinsaman yun ang pwede nga mo avail sa ato ang program o kung sa man didain yung program na to sa Balik Pinas Balikhanap Buhay Program.
00:33:24So, ang ato ang Balik Pinas Balikhanap Buhay Program, kanisya o saka livelihood assistance, no?
00:33:31So, dili siya financial, livelihood yun.
00:33:34Pasabot na kinahanglan ng ilang madawat na assistance ilang isugod o negosyo kung wala pa yung negosyo, no?
00:33:41But then kung na-existing business, ilan na lang idugang na capital na to silang existing business.
00:33:47Yes. So, kinsaman sa ato ang pwedeng mapa-apply ni Ms. Jess. Isang qualified.
00:33:53So, ang qualified sa ato ang Balik Pinas Balikhanap Buhay Program, from the word sa program, no? Balik Pinas.
00:33:59So, katong mga na-uli, balik dili sa Pilipinas nga wala kahuman sa ilahang kontrata.
00:34:05Nga dilipod, of course, dilipod sa ilahang kabubuton, no?
00:34:09Dili ilang kabuton ang pag-human sa kontrata.
00:34:12Na, for example, na-uli siya, kay tungod ang ilang kampanye nga to sa gawas ni Hinay na, no?
00:34:18So, kinahanglan naman ang tang-ug-taw, so, usas siya sa gitang-tang.
00:34:22So, mga yung taog termination letter po, no?
00:34:25So, na po yung mga required documentary, mga papel na kinahanglan niya isupport sa ilang claims nga.
00:34:32Nung dan, nung wala niya na humahan ang ilang kontrata.
00:34:36And, of course, ato po i-support po na ang ilang kontrata.
00:34:39Nung kanusad ay mahumahan ang kontrata.
00:34:41So, na yung mga ingon, o sa hi, Miss Jess, nga,
00:34:45nga nung lisod disuron man yun may ugpakuha,
00:34:48or iniglaim na mo sa Balikpinas, or ka ng mga livelihood sa owa, nga lisod man kaayo.
00:34:53So, kinza mo na yung mga ingon ganiya, nga distress, o FW,
00:34:57so, pangayuan na to sila, g-attachment, nga nagpamatood, nga distress sila.
00:35:01So, for example, Miss Jess, ah, na-distress ko, ma'am,
00:35:04na-distress ko dito, or na-stress ko, ma'am,
00:35:08ako ang kinubuhi kay, niulit ko dito sa Pilipinas,
00:35:11kay ang akong bana, or akong asawa,
00:35:14na mingi-taglain, or gumingaw,
00:35:16o gumingaw ko sa akong bana, or asawa.
00:35:19Kanang mga inaana, Miss Jess,
00:35:20pwede ba na nato ma-tag as distress o FW?
00:35:23Sa toadyong program, kinahanglan, in-line jud ang rason sa wala pag-human sa iyahang ato sa iyahang trabaho.
00:35:32Kung personal man ganit siya, kung wala siya'y conflict sa iyang amo,
00:35:36o kira iyang amo, iyap panarabaho dito, okay.
00:35:38Ang problema lang na ada sa Pilipinas, no?
00:35:41So, dili, dito tak-hatag, anak ang assistance.
00:35:43Okay?
00:35:44Basin ba, ano-ano, ang ubal,
00:35:45kutub sa mingawon na lang, uli na lang, no?
00:35:47Anyway, na may assistance na i-hatag.
00:35:49So, dili siya, ngunana, no?
00:35:51Mura mo ko siyang a sort of,
00:35:52mura punta na-promote ba nga,
00:35:54ah, okay, rade, eh,
00:35:55o dili na sila ganahan, pwede radyo na sila mo ulit.
00:35:57Okay, first thing, na sila ipirmahan nga kontrata, no?
00:36:00Modo na ito ang pagkahinom-duman nga,
00:36:02na at nagipirmahan nga kontrata.
00:36:04One nga is just that,
00:36:05kung na yung mga unfortunate na mga events,
00:36:07mo lagi na nga dili,
00:36:07mga likayan,
00:36:08nga dili po dilang kabutun,
00:36:10mo nang isip,
00:36:11pagtabang sila,
00:36:11ang uwa,
00:36:12naghatag-ug livelihood assistance.
00:36:14So, sagkat to,
00:36:15radyood mainly sa mga,
00:36:17ah, dili ilang kabutun,
00:36:18ang wapaguman sa kontrata, no?
00:36:20Kung,
00:36:21ibutang na to,
00:36:22ah,
00:36:22domestic helper siya,
00:36:24dili man siya kapangayaw,
00:36:25og,
00:36:25latter,
00:36:26gikan siyang amo, no?
00:36:27nga,
00:36:27gimaltrato siya,
00:36:29o,
00:36:29wala siya siliduig tarong,
00:36:30wala ikkaon,
00:36:32and then,
00:36:33grabe pa,
00:36:33og ka ng overwork pa,
00:36:35kaya gikan sa,
00:36:35hantod mo,
00:36:36ah, mo human ang trabaho,
00:36:37hantod pa yung kadlaw,
00:36:38nga, bitaw,
00:36:39imbis ang iyang trabaho dito,
00:36:40o sara,
00:36:44na as distressed, no, worker.
00:36:46So, kanya,
00:36:46pwede na na to,
00:36:47ang ilang attachment na ihatag,
00:36:49kung makabisita sila,
00:36:50og,
00:36:51polo,
00:36:52pwede silang matagaan nga to,
00:36:53og, referral.
00:36:54But then,
00:36:54if, dili sila kabisita,
00:36:55kaya mapaulida yun sila,
00:36:57ato silang pabuhat ton,
00:36:58og,
00:36:58sworn statement,
00:37:00no?
00:37:00Ah,
00:37:01isip ka nang,
00:37:02para mahimok pong legal ang papel,
00:37:03kinangalan nila pa,
00:37:04notaryohan.
00:37:06Kinangalan nila pa,
00:37:07pa notaryohan.
00:37:08Kaya para,
00:37:08katong papel nga,
00:37:09or katong sworn na yung ibutang lid to,
00:37:11mahimok tong legal.
00:37:12Oo.
00:37:12Okay.
00:37:13Namang tayo ko,
00:37:14ano,
00:37:14ang ato ang mga,
00:37:15gidawat ng mga application,
00:37:16kinangalan sa jude,
00:37:17well-documented sa jude na,
00:37:19di jude po,
00:37:19yun sila sa ingon,
00:37:20nagilisod-lisod, no?
00:37:22Pero maa may required documents,
00:37:23para maka-avail ka,
00:37:24na nga maong program.
00:37:25Oo.
00:37:25So, kinangalan dito,
00:37:26e taog mga attachment,
00:37:28or kanang legalities,
00:37:30nga nagpamatood,
00:37:31nga distress,
00:37:31o FW siya,
00:37:32para po,
00:37:32dili maabosar,
00:37:34ang ato ang program.
00:37:35Oo.
00:37:35Oo.
00:37:36O, jude na siya.
00:37:36O, niya,
00:37:37basin o moingon na po,
00:37:38moingon o niya,
00:37:39ang uban nga,
00:37:40kanang bisikinsa lang,
00:37:41ang pwede ni-avail sa program.
00:37:43So, kanang mga nag-avail,
00:37:44dahil na to,
00:37:44sa Balik Pinas,
00:37:45Balik Hanap Buhay program,
00:37:46naginat sila,
00:37:47igong,
00:37:47ikasupport nga documents,
00:37:50for example,
00:37:50medical,
00:37:51medical reasons,
00:37:52o na sila,
00:37:53medical reasons,
00:37:54medical record,
00:37:55po,
00:37:55nila dito sa gawas,
00:37:57no?
00:37:57Dili po din hisa,
00:37:58to,
00:37:58sa Pilipinas,
00:37:59dapat dito sa gawas.
00:38:00Kung may hinungdan,
00:38:01nga nung napauli,
00:38:02siya,
00:38:02wala niya,
00:38:02mahuman niyang kontrata.
00:38:04O, may ana.
00:38:05Then,
00:38:06kung,
00:38:06mingon mangani,
00:38:07nga wala tagay,
00:38:08kainara siyang amo,
00:38:09labinaog,
00:38:09middle east,
00:38:10no?
00:38:10Well,
00:38:11of course,
00:38:11naaman dito na,
00:38:12yun ka ng mga,
00:38:13tambal baron,
00:38:14o,
00:38:14yun ka ng iniproof,
00:38:15nga pwede niya makuha,
00:38:16nga muna yra sonda,
00:38:17na hospital dito siya dito.
00:38:19Atopong pangyuan,
00:38:20ogtabang ang iyahang agency.
00:38:22Kaya,
00:38:22of course,
00:38:22sa mga domestic worker,
00:38:24gani,
00:38:24labinaog first timer,
00:38:26na dito na ang mga agency,
00:38:27mga ipod tag,
00:38:28atopong pwede niya,
00:38:29sa FW,
00:38:29yung mga ayos sila,
00:38:30kopia nga dito.
00:38:31Of course,
00:38:31naman dito na ang likramo,
00:38:33before na,
00:38:34before na,
00:38:35gato guspita,
00:38:35or na,
00:38:36unsan na dito,
00:38:37mo report man dito na sa agency,
00:38:39na mo unihang na si Nati,
00:38:40mo unihang sitwasyon,
00:38:41anna.
00:38:42Okay.
00:38:42Sa itong mga FW,
00:38:44sa admist-jess,
00:38:45nga mga terminated nga,
00:38:46ang nakabutang rason is,
00:38:47morag,
00:38:48negative gani,
00:38:49due to,
00:38:50nag-absent ba ron,
00:38:51or nakita barog-away,
00:38:53or unsa dito.
00:38:54Pero nasa na termination letter,
00:38:56negative lang,
00:38:57ang rason nga na sa termination.
00:38:59Pwede ba na sila maka-avail pod ka ha,
00:39:00Ms. Jess,
00:39:01since wala mo sila kaman sa contract?
00:39:03Diyud, gihapon,
00:39:04kaya nga no,
00:39:05mohug,
00:39:05mag-gihapon siya ang personal good na rason,
00:39:07no?
00:39:07So, imuha mo ng pagtrabaho dito,
00:39:09labina kay,
00:39:10ka ng absences,
00:39:11ka ng imuha ang pagkaligzines,
00:39:13sa imong trabaho,
00:39:14di po na siya pwede, no?
00:39:15Di po na siya maayo.
00:39:16So, di,
00:39:17gihapon na pwede sa ito,
00:39:18ang Balik-Pinas Balikhanap Buhay nga program.
00:39:21Katood yung mga,
00:39:22like,
00:39:23na lay-off sila kay,
00:39:25tungod dito sa company ba?
00:39:26Tungod pa rin sa company,
00:39:27or tungod sa ilahang amo, no?
00:39:29Dili, pwede nga,
00:39:29tungod sa ilahang gibukat, no?
00:39:32So, muuuna siya nga,
00:39:32kung mga ina-ana,
00:39:33ganun mga rason,
00:39:34mas kaya pag na-termination,
00:39:36at fault man dito si FW,
00:39:38ano?
00:39:38So, dili siya pwede,
00:39:39o dili,
00:39:39pwede na siya ma-suportaan
00:39:41sa ito,
00:39:42sa ito ang program.
00:39:44Anything personal,
00:39:45Ms. Jess?
00:39:45Even including ka ng mga bereavement,
00:39:49for example,
00:39:50na uli,
00:39:50kaya na ina-matay sa pamilya,
00:39:52ka naman ngayon,
00:39:52although,
00:39:53saan ang mukaan magitanong,
00:39:55a guol na situation.
00:39:58Maka-mura,
00:39:59makiramay sa tanila,
00:40:01na tinuyuan nila,
00:40:02ang pagpauli,
00:40:04pero,
00:40:04mo na-naamatay,
00:40:05subay nga,
00:40:06memorandum,
00:40:07kung unsa ang mga,
00:40:09ang pwede lang.
00:40:10Qualifying.
00:40:11So, dapat related,
00:40:12just as a work,
00:40:13kaya mo mahinundan nga,
00:40:14nung wala ni mo na human,
00:40:15hindi siya pwede nga,
00:40:16personal.
00:40:18Anything nga,
00:40:19mga pag-uli,
00:40:19personal,
00:40:20diligent na to siya,
00:40:21makuhaan sa ito ang program.
00:40:23Kaya tungod na atay,
00:40:24guidelines na gisunod.
00:40:25As per to our guidelines,
00:40:26sa ito ang MOI,
00:40:29dapat katong mga related sa trabaho,
00:40:31mauhinundan,
00:40:32nga nung wala siya kahumansi,
00:40:33ang kontrata.
00:40:34Okay.
00:40:35So, sa medical side na to nga,
00:40:36kay Ms. Jess,
00:40:37for example,
00:40:38gi-uburo ba na siya dito,
00:40:40or sakitagtiyan,
00:40:42anak gani,
00:40:42kabuhig,
00:40:43So, pwede ba na siya nga,
00:40:46murag-murag,
00:40:47mild lang gani,
00:40:48ng mga sakit?
00:40:50Ang kanaksiya,
00:40:51nga case,
00:40:52di li yun siya pwede,
00:40:53sa atuan,
00:40:54kay,
00:40:54kumbaga,
00:40:55yung nanakgod,
00:40:56pwede raman siya dito,
00:40:56mupahuway,
00:40:57kaniyot,
00:40:58no?
00:40:58Naaran na sa FW,
00:41:00ayahang pagigistorya,
00:41:01communication,
00:41:02niya nga to sa ayahang employer,
00:41:04mupahuway lang sa siya,
00:41:05kay,
00:41:06mauna niyang mga natrabaho,
00:41:07ano ba,
00:41:08di li yun siya,
00:41:09ingon nga,
00:41:10kumbaga,
00:41:11ang kinahanglan sa Balikpinas,
00:41:13o ang pwede sa Balikpinas,
00:41:14nang,
00:41:14di li yun,
00:41:15di mo kaya na ang trabaho,
00:41:17kaya,
00:41:17tungod sa nakitabot ni mong,
00:41:18ang disgust siya,
00:41:19baro,
00:41:19sa medically,
00:41:20kung anak ka,
00:41:21yung nanakgod na mga,
00:41:22kanang sakit,
00:41:24minimal,
00:41:24nanakgod na siya,
00:41:25pwede rin,
00:41:26yung nanugtambal,
00:41:27pwede rin,
00:41:27kamupahuway,
00:41:28katugan lang sa animo,
00:41:30yun,
00:41:30ano ba?
00:41:31So,
00:41:31di po,
00:41:31dito siya pwede sa atong program,
00:41:33sa mga maid lang,
00:41:34wala man sa teka support,
00:41:35na sakit,
00:41:36labad,
00:41:36di mong ulo,
00:41:36kaya,
00:41:37maskin kita,
00:41:37di ba,
00:41:37sa atong trabaho,
00:41:38maglabad mo po,
00:41:39atong,
00:41:40pero dito pwede,
00:41:41mong undan sa atong trabaho,
00:41:42no?
00:41:43Inapot tayo,
00:41:43kontrata,
00:41:44nga,
00:41:44ipinapirmahan.
00:41:46Alright.
00:41:47So,
00:41:47dili raman po,
00:41:48siguro,
00:41:48kayo,
00:41:48lison na i-comply,
00:41:50ang pagpamatood nga,
00:41:51distress,
00:41:51OFW sila,
00:41:52Ms. Jess,
00:41:53no?
00:41:53As long as nga,
00:41:54in case of terminated,
00:41:57makapangayos lang termination.
00:41:59Naaray termination.
00:42:00So, medical repatriation,
00:42:01makapangayos lang termination.
00:42:01Medical certificate.
00:42:02Medical certificate.
00:42:03So, kanaaraang atong mga,
00:42:05initial requirements nga pangayoon,
00:42:07Ms. Jess.
00:42:08And contract.
00:42:09Secure ng contract.
00:42:10O, ilahang passport,
00:42:11kinahangla na ilang passport,
00:42:12atong kwaon ilang,
00:42:14kanang biopage, no?
00:42:16Passport biopage,
00:42:18page 1 o 2 na sa ilahang passport,
00:42:20makita dapat ang naong,
00:42:21ang pangalan,
00:42:22o ang ilahang pirma,
00:42:23dapat kinahangla na siya'y pirma.
00:42:25And then second,
00:42:26ilahang latest departure stamp,
00:42:28o latest arrival stamp nila sa Pilipinas.
00:42:31Kaya naamantay ka ng,
00:42:333 years namang good,
00:42:34atong ihatag nilang,
00:42:35bi-allocate na to nila,
00:42:36banga tayo,
00:42:37na pwede silang ma-apply,
00:42:38aning program, no?
00:42:39So, gikansi ang pag-abot,
00:42:41naman diyo,
00:42:42uban, wala pa kaiba,
00:42:43wala pa kaibaw,
00:42:43ang aning program,
00:42:44na pwede ba ron dahil sila, no?
00:42:46So, gikansi ang pag-abot,
00:42:473 years,
00:42:47atong ihatag na lugway,
00:42:49na pwede silang ma-apply,
00:42:50aning Balik-Pinas Balik Hanap Buhay program.
00:42:52Okay.
00:42:53So, dili yung dahil necessary
00:42:54nga inig-abot,
00:42:56apply na yun.
00:42:57Or, dili po,
00:42:57kinahanglan nga,
00:42:59for example,
00:42:59ah, dugay naman ko na-abot ma'am,
00:43:00basing din ako ka-avila na.
00:43:01So, as long as nasood sa tulok ka to,
00:43:03eh, gikan pag-abot,
00:43:05pwede pa.
00:43:06Oo, pwede pa.
00:43:07And then, Mona, no?
00:43:09Sunod ato ng mga documents,
00:43:10kinahanglan po,
00:43:11ang ilahang proof of repatriation
00:43:13or displacement.
00:43:14Kung na ay termination letter,
00:43:15kung na ay polo referral,
00:43:18nabing maayo, no?
00:43:18Na MWO referral.
00:43:20And then,
00:43:21kung wala man ganim mo
00:43:22tong sworn statement na to.
00:43:24And then,
00:43:24ah, the rest, no?
00:43:25The rest of the requirements
00:43:26kayo na na na sa,
00:43:27oh, ah, business plan,
00:43:28utilization,
00:43:30ah, livelihood assistance,
00:43:31nga to ang pilapan,
00:43:32naman tayo form po na ihatag.
00:43:34Nga magdugang po sila,
00:43:35oh, sketch,
00:43:36kayo na amantay,
00:43:37ah,
00:43:38pag-abuhat po.
00:43:39The time nga ilan
00:43:40ang masubmit sa ato, ah,
00:43:41kinahlan na to silang
00:43:42i-site visit, no?
00:43:44At to i-validate.
00:43:45Kung naabad yun sila ng lugar,
00:43:46ah,
00:43:46o kanilang i-propose na business,
00:43:48pwede ba yun na silang lugar, no?
00:43:50Kaya mag-business niya sila
00:43:51o babuyan,
00:43:52o niya na sila sa city,
00:43:53di ba?
00:43:53So, dili pa na pwede mo
00:43:55na usan na sa ato
00:43:56ang a-check pod
00:43:57upon the site validation.
00:43:59Okay.
00:44:00And then also,
00:44:01mag-need pod
00:44:02o barangay certificate
00:44:03pag matuod nga resident
00:44:04sa yun sila dira.
00:44:05Okay.
00:44:06So,
00:44:07Ms. Jess,
00:44:08pila man dahil ang possible
00:44:09na makuha aning
00:44:10ato ang mga distress
00:44:11o FWs?
00:44:13So, kung active member
00:44:14upon the application,
00:44:15upon arrival,
00:44:17dili siya upon application
00:44:18kaya katuloy akong geingon
00:44:19nga natay 3 years nga Lugway,
00:44:21so muna,
00:44:22upon arrival,
00:44:23kung active lang
00:44:24ang OWA membership,
00:44:25muna makadawat sila
00:44:26o 20,000.
00:44:27But then,
00:44:28if inactive na gani,
00:44:29muna 10K na lang
00:44:30ang ilang madawat.
00:44:31Okay.
00:44:32Dapat with more than
00:44:33one payment po
00:44:34ng 10K.
00:44:35Kaya kung
00:44:35one pay,
00:44:36kung usara ka payment,
00:44:38wala nilain,
00:44:39inactive pa diod,
00:44:40kuha na,
00:44:405,000 na lang.
00:44:42Pero kung active ka,
00:44:43mapad diod,
00:44:43pagbayad niyo mo,
00:44:44busa kausapan ni mabay,
00:44:45busa ka active lang ka,
00:44:4620K.
00:44:47Okay.
00:44:48Pero for example,
00:44:49Ms. Jess,
00:44:49sa mga,
00:44:50di ba para,
00:44:51mara sa itong mga
00:44:51wala mahuman
00:44:52o kontrata niya,
00:44:532 years magidusally
00:44:54ang contract sa gawas,
00:44:56no?
00:44:56Pero naiuban nga,
00:44:58kanang,
00:44:59wala mahuman silang contract,
00:45:01pero,
00:45:01murag ni runaway ba ron?
00:45:03Nga after ni runaway,
00:45:04nag sideline,
00:45:04sideline na lang,
00:45:05hantod sa nilapas
00:45:06na nagluha ka tuig,
00:45:07ana,
00:45:08pwede sila?
00:45:08As to that,
00:45:12nga ka nang senaryo,
00:45:14no?
00:45:15Atopod siyang,
00:45:16paminaw,
00:45:17no?
00:45:17Yung side nga namang,
00:45:18niranaway siya,
00:45:19ato nga tayo,
00:45:19no?
00:45:20And then,
00:45:21sa atuagong Balikpinas,
00:45:23magdili,
00:45:23nandiyo kita ka support po,
00:45:24di ba?
00:45:25Nga unfinished contract siya,
00:45:27labi na,
00:45:27wala dyan siya niulian
00:45:28ng 2 years,
00:45:29no?
00:45:29Like,
00:45:29paglargan niya,
00:45:313 months lang,
00:45:32niranaway siya,
00:45:32nga nang stay siya,
00:45:33atong country,
00:45:35for 3 years,
00:45:365 years,
00:45:36di pa siya na uli,
00:45:37dili na siya makuampod
00:45:38sa ato ang program,
00:45:39pero pwede na ito silang
00:45:41i-endorse sa ato
00:45:42ang Balikpinay
00:45:43sa DMW.
00:45:44Okay,
00:45:45so on some day basis
00:45:45sa ato ang proof of repatriation,
00:45:48Ms. Jess,
00:45:48ang kaning latest
00:45:49bagyod nga employment
00:45:50or pwede rag ang katong
00:45:51mga ninglabay nga employment
00:45:53na na-distress po siya ato
00:45:55or dapat karong latest.
00:45:57For example,
00:45:58na-distress siya pag last,
00:45:59ibalihin siya karong ubag o,
00:46:00pero wala siya na-distress,
00:46:02ma-apply na siya
00:46:03sa atong program
00:46:04kaya na-distress na siya
00:46:05pag-iagy.
00:46:07So pwede ba na siya
00:46:08na ito makonsider,
00:46:09Ms. Jess?
00:46:09O like,
00:46:10for example,
00:46:10no,
00:46:10basin karong pa siya
00:46:11kabaw niya,
00:46:12pag-iagy na,
00:46:13kung an siya,
00:46:13na-distress siya,
00:46:14dili, no?
00:46:14Dili na siya pwede
00:46:15kaya na may latest employment.
00:46:17So ang latest employment
00:46:18mo yung itong basihan.
00:46:20Kaya sa ato,
00:46:20abitaw pong pag-release
00:46:21atong check-key,
00:46:23kung si FW nilarga siya
00:46:24nga wala pa niya
00:46:25na-claim iyang check,
00:46:26niya siya hangpaglarga
00:46:28wala siya na-payabaw na ito,
00:46:29so na-process na ito
00:46:30iyang application
00:46:31and then napagawasan siya
00:46:33o check-key.
00:46:34So the time nga mo ulit siya,
00:46:35kaya iyan na itong i-claim,
00:46:36kaya wala niya na-claim
00:46:36at that time,
00:46:37dili na po na pwede
00:46:38niya maklaim.
00:46:39Unless kung distressed
00:46:40na po siya pag-uli,
00:46:41pwede niyang i-reapply balik.
00:46:43Okay.
00:46:44Nganong yun,
00:46:44ano na ba na ang case,
00:46:45Ms. Jess?
00:46:46O nganong dili man
00:46:47pwede nga i-claim na lang
00:46:48sa iyang i-so-on
00:46:49o sa iyang mamabakaroon
00:46:51kaya nilarga na siya
00:46:52sa gawas?
00:46:52Ang sa mandi ay guidelines
00:46:54anong sila mag-iit mismo
00:46:55ang pwede nga,
00:46:56kailangan nga mo kuha
00:46:57sa check-key.
00:46:59Okay.
00:46:59Ang ato ang
00:47:00Balik-Pinas Balikhanap
00:47:01Buhay Program,
00:47:02intended man siya no nga,
00:47:03as of the moment ba,
00:47:04sa ilahang pagkuan,
00:47:06natay hatag nga assistance.
00:47:07Dili pwede,
00:47:08jod nga,
00:47:09the time po nga
00:47:09ni-apply sila,
00:47:11ato jod nang ipahibawa
00:47:12itong mga OFW,
00:47:13itong mga aplikante,
00:47:13itong mga client,
00:47:15nga,
00:47:15huwato nilang sa jod no,
00:47:17maadawat nila
00:47:17ang ilahang assistance
00:47:19kung naman gani
00:47:20kanang nindot nga opportunity,
00:47:22no?
00:47:22Kailangan naman po jod
00:47:23itong assistance,
00:47:24no?
00:47:24Kung may compare,
00:47:24kung naman jod gani,
00:47:25bagong nga employment.
00:47:27Dili sa jod siya pwede
00:47:28ihatag sa ilahang pamilya
00:47:30kaya ma-forfeit
00:47:31ang purpose
00:47:32na mag-negusto sila.
00:47:33Okay.
00:47:34Moment to,
00:47:35distress sila
00:47:36sa pag-uli nila.
00:47:37So from the time nga
00:47:38kuan bitaw,
00:47:39sa ilang pagka-uli,
00:47:40at least makapahuway-huway
00:47:41sa sila ba?
00:47:42So sa ilang pagpahuway,
00:47:43at least itagaan na to
00:47:44sila ang livelihood assistance
00:47:45na maka-support nila
00:47:47financial lipo
00:47:47sa ilang mga pamilya,
00:47:49no?
00:47:49Kaya kung imura po
00:47:50na ihatag nga
00:47:51financial assistance
00:47:52sa dilit mo na mag-grow.
00:47:53So muna ng livelihood assistance
00:47:55atong tawag-ana niya.
00:47:56Anyway,
00:47:56as it is ito ang livelihood assistance
00:47:58na financial assistance
00:47:59na ihatag
00:48:00under sa itong SPAP
00:48:01na program.
00:48:03So muna sila nga,
00:48:04kinhanglan sila
00:48:05yun mismo
00:48:05ang mga claim
00:48:06si Jessica
00:48:06yun-tended man
00:48:07for business.
00:48:07So di man siya
00:48:08intended for business
00:48:10sa iyang mama
00:48:10or sa iyang Iksoon.
00:48:11So dapat ang OFW
00:48:12mismo ang mag-negosyo.
00:48:14Yes.
00:48:14Muna sila nga.
00:48:15Dapat hihapungan
00:48:16ang naangad to.
00:48:17Sa itong check-in, no?
00:48:18So dilit po siya pwede
00:48:19tagaan o SPA
00:48:20or on sa
00:48:20wala man na
00:48:21sa itong guidelines.
00:48:22Okay.
00:48:23So dapat sila
00:48:24yun ang mga claim.
00:48:26Sila ang mga negosyo.
00:48:27Pwede rin nga
00:48:27maklaim nila karun.
00:48:29No?
00:48:29Nga ilang ginegosyo.
00:48:30Humanana na sila
00:48:31bagong opportunity.
00:48:33Pwede di sila malarga.
00:48:34Wala man tayong
00:48:34na nag-stop nila.
00:48:36Ang ato lang
00:48:36from the time
00:48:37nga giprocess
00:48:37ang ato ang assistance
00:48:39kailangan mahuwat to siya.
00:48:40Kailangan mga
00:48:41pwede mong dugay
00:48:41yun atong assistance, no?
00:48:42Di di maaptag
00:48:43usang tuig.
00:48:44Pinakadugay na
00:48:45di na ang
00:48:453 months, no?
00:48:462 to 3 months.
00:48:48Mga di na ang
00:48:48pinakadugay na.
00:48:49Kailangan may
00:48:50site validation.
00:48:51Kailangan may site validation.
00:48:52O niya ito
00:48:53mo naipa-approve
00:48:53itong travel.
00:48:54And then
00:48:55daghan di
00:48:56taog koan
00:48:57ka ng
00:48:58kumbaga
00:48:58kung sa tindahan
00:48:59pa daghan di
00:48:59tag-customer,
00:49:00daghan tag-kitaan
00:49:01itong Balik-Pinas
00:49:02ka daghan di
00:49:02yung aplikante, no?
00:49:05Alright.
00:49:06Okay.
00:49:07So nindot kayo
00:49:08morokog na koan
00:49:08Miss Jess na
00:49:09morokog na wa
00:49:12sa imuhang
00:49:12o explanation.
00:49:13Okay, naminaw di
00:49:14kung maayon ni mo.
00:49:16So para sa ito
00:49:17ang mga
00:49:17OFWs nga
00:49:19na uli
00:49:19Miss Jess
00:49:20o dili-de-ingon
00:49:20nga tanan
00:49:21ng OFWs nga
00:49:22na uli
00:49:23pwede nga
00:49:24mo-avail.
00:49:24So intended lang
00:49:25gano'n siya
00:49:26itong mga OFWs nga
00:49:27karapat-dapat po
00:49:28sa program
00:49:29which is to
00:49:30assist them
00:49:31nga while
00:49:32nagpahuay sila
00:49:33lagi kan silang
00:49:33pagka-distress.
00:49:35Okay.
00:49:36For example,
00:49:37Miss Jess,
00:49:37ka ng mga
00:49:38OFWs nga
00:49:39since na-mention
00:49:40ma na to,
00:49:40no nga
00:49:40ang OFW
00:49:42mismo
00:49:42ang magnegosyo
00:49:43o dili-pwede nga
00:49:44ang iyahang mama
00:49:45ang manegosyo
00:49:45o ang iyahang igsoon.
00:49:47So for example,
00:49:48katong nasakitgikan
00:49:49sa gawas
00:49:49Miss Jess
00:49:50o niya pag-uli
00:49:51sa Pilipinas
00:49:52kay dili-pa siya
00:49:53pwede nga
00:49:54magnegosyo
00:49:54kay for example
00:49:55na-admit pa siya.
00:49:57Dili-pa pwede nga
00:49:58ang iyahang mama
00:49:59ang ma-apply
00:50:00o ang iyahang igsoon
00:50:01ang ma-apply
00:50:02sa program.
00:50:04Saka na,
00:50:04pwede radyod,
00:50:05as long as iyahal
00:50:06lang dyan ang signatory.
00:50:08Pwede radyod
00:50:08ang iyahang family
00:50:09in behalf niya
00:50:10maoy mupasa
00:50:11ato ang documents,
00:50:12maoy ato ang sultian
00:50:13na maoni ang required documents
00:50:15na kinahanglan,
00:50:16pwede radyod na siya.
00:50:17As long as able
00:50:18pa sa OFW.
00:50:19As long as able
00:50:20pa po.
00:50:20Dili po mga
00:50:21kanang-dreaded
00:50:22diseases na
00:50:22kailinan po
00:50:23na pwede sa to.
00:50:24O mga bidridin.
00:50:26So as long as able
00:50:28pa mong negosyo.
00:50:29But then as to the claim
00:50:30lang dyan
00:50:30sa itong check
00:50:31si FW,
00:50:32as to the submission
00:50:33of the form
00:50:35sa pag-apply sa program,
00:50:37pwede radyod
00:50:37ang lain ang mo submit.
00:50:38Basta kailahan lang
00:50:39ang signatory.
00:50:40Dili lang mausap.
00:50:41Okay, naman sa
00:50:41Ubanggid nga,
00:50:43kaya na,
00:50:43kung nasakit niya,
00:50:44nagpatambal sa.
00:50:45So di magdipasad
00:50:46di nga
00:50:46advisable ba nga
00:50:48mo biyahe-biyahe
00:50:49mo doon sa pisina.
00:50:50But anyway,
00:50:51naamantay three years
00:50:52ng lugway
00:50:53sa Graysbury
00:50:54na itong lihatan
00:50:55sa jude nila.
00:50:56At least matagaan
00:50:57sila huwag time,
00:50:58no?
00:50:58Nga mga paayo.
00:50:59Ayun ko na nabitaw.
00:51:00Diliin ko nga ka nang
00:51:01na paayo
00:51:02pamugod ko maman
00:51:03muna wala ko ka-apply.
00:51:04So diliin na pwede.
00:51:05Muna taas-taas
00:51:06pwede itong lihatan.
00:51:07Taas na po
00:51:07ng three years, no?
00:51:08Huwag napan siya mo
00:51:09kuha na na.
00:51:09Nga wadid ko ka kuhaan, ma'am.
00:51:11After four years pa siya
00:51:12nang doos at
00:51:12awal na.
00:51:13Sa jude tayo mahi mo,
00:51:14ana.
00:51:14Kaya taas na pwadid
00:51:15kaya ang lugway
00:51:16nga itong lihatan.
00:51:16Three years na po.
00:51:17Okay.
00:51:18So diliin na sa siya
00:51:19ng lugpang land-based, no?
00:51:20Pwede man sadgida
00:51:21nga itong mga sea-based
00:51:22nga mo-apply.
00:51:24For example,
00:51:24sa itong mga sea-based
00:51:25nga usually
00:51:26nine months
00:51:27ang contract sa sea-based, no?
00:51:29Wala sila mahuman
00:51:30kay nasakit sa barko
00:51:31or nalisgrasya dito.
00:51:33Nalisgrasya.
00:51:34So pwede po na siya.
00:51:35Diliin na siya
00:51:36mainly sa mga land-based
00:51:37na uban po
00:51:38na maingon
00:51:38para sa mga domestic helper,
00:51:40ana, no?
00:51:41Diliin na siya
00:51:41ngunan na.
00:51:42As long as
00:51:43ka nang naakay documents, no?
00:51:45Pwede ka sa maong program,
00:51:46wala.
00:51:46Diliin mo balibaran, no?
00:51:48Okay.
00:51:48Anyway,
00:51:49nag-attune ninyo sa OWA,
00:51:51explainan mampun mo
00:51:52kung kung saan ang programa,
00:51:53kung saan maka-avail,
00:51:54kung saan yung mga
00:51:55needed documents
00:51:56nga inyo isubmit.
00:51:57Okay.
00:51:58Sa sea-based,
00:51:59Ms. Jess,
00:51:59ang samilang
00:52:00need is secure
00:52:01ng mga documents.
00:52:02Okay.
00:52:03Sa itong mga sea-based, no?
00:52:05Naaman na sila
00:52:05ay ka ng
00:52:06master's report.
00:52:07Dapat nga.
00:52:08Maunay ang nahitabbo
00:52:09atong panahonas
00:52:10yung pagtrabaho,
00:52:10muna na
00:52:11disgust sya siya.
00:52:12Yung nana.
00:52:13So, master's report,
00:52:14contract gihapon nila,
00:52:15kinahanglan
00:52:16to support nga wala.
00:52:17Nandiyod sila ay kontrata
00:52:18o pila ka buwan nga wala
00:52:19na human, no?
00:52:20As per sa ilang contract.
00:52:22And then mo gihapon,
00:52:23ilang passport,
00:52:23bio page,
00:52:24kinahanglan gihapon na ito
00:52:25ilang latest departure
00:52:26or arrival.
00:52:27Kaya mag-differ man na din
00:52:28kung wala pa dyan na yan
00:52:30na human, no?
00:52:30Kaya makaunt man na ito
00:52:31ang buwan.
00:52:33So, maoran dyan gihapon, no?
00:52:35Dilit dyan siya yung dugay,
00:52:36ay, dilit dyan siya
00:52:36yung naghan ka ayo.
00:52:38And then,
00:52:38moto, gihapon, no?
00:52:41Ang kanayahang
00:52:42barangay certificate
00:52:43o ang angayahang sketch, no?
00:52:45Kung isa'y
00:52:45koan sa atuang land-based,
00:52:47same raman.
00:52:48Ang kanalang mga
00:52:48attachment
00:52:49bitang supporting mo
00:52:50ay mausab.
00:52:51Kung land-based ka,
00:52:53katong mga
00:52:54termination letter,
00:52:55kung say-based ka,
00:52:56kung inundan sa mga
00:52:57binikal,
00:52:58kanalang master's report
00:52:59o imang binikal report, no?
00:53:01Kung labi na og na
00:53:02i-disembark ka sa certain country,
00:53:05o nyan dito kagipirahan,
00:53:06o nyan na ba?
00:53:07So, kanayahang.
00:53:08So, kanayahang
00:53:09program, Ms. Jess,
00:53:10for example,
00:53:10nag-avail sila, Annie,
00:53:12pwede po sila
00:53:12mo-avail sa
00:53:13uban pa na itong
00:53:13mga programa.
00:53:14For example,
00:53:15medical ang hinungdan
00:53:16sa pag-uli.
00:53:17So, maka-avail,
00:53:17pag gawas nga
00:53:18maka-avail sila
00:53:19oa or kanang
00:53:20Balik Pinas Balikanok Buhay
00:53:21program,
00:53:22pwede ba sila
00:53:22mo-avail
00:53:23o medical assistance?
00:53:24Pwede dyan ka,
00:53:25ayun, no?
00:53:26Diligid yun nga
00:53:26kung naka-avail
00:53:27sa Balik Pinas,
00:53:28kung kaniha,
00:53:30ato lang klaro
00:53:36pag-umal sa kontrata,
00:53:37aside nga
00:53:38makadawat ka sa
00:53:39Balik Pinas Balikanok Buhay
00:53:40program,
00:53:40pwede dyan ka
00:53:41ma-apply po
00:53:41sa mga medical assistance.
00:53:43So, lain na po na
00:53:44nga documents
00:53:45ang kinahanglan,
00:53:46Anna, no?
00:53:46Sa ato ang medical assistance.
00:53:48Kaya, lain-lain man
00:53:49siyang program,
00:53:50which is,
00:53:50lain-lain po dapat
00:53:51ang attachment.
00:53:52So, anyway,
00:53:53morong po gihapon
00:53:54ang form nang may
00:53:55ang mag-usab, no?
00:53:56Mga mag-usab,
00:53:56ang hinungdan
00:53:57sa imuhang
00:53:58pag-umal sa kontrata,
00:53:59imuhang mag-medical.
00:54:00So, niligyan po
00:54:01medical certificate,
00:54:02medical report,
00:54:03master's report,
00:54:04passport by your page,
00:54:05o katong latest
00:54:06departure arrival.
00:54:07Anna, na-dunigyan po
00:54:08hapon ko.
00:54:08Okay.
00:54:09So, niligyan po
00:54:09liso, no?
00:54:11Na-a-dunigyan ka
00:54:11ang papilang,
00:54:12yun mo na lang
00:54:12pag-submit.
00:54:13Yes.
00:54:14For example,
00:54:15sa Ms. Jess,
00:54:15sa matemang ho-FWs
00:54:16na nga,
00:54:17na-distress dito,
00:54:18pero paglarga di ay
00:54:19kay mo rag
00:54:20turist pa gani.
00:54:22Anna,
00:54:22na-dunan
00:54:23narbaho,
00:54:24na-unawa palara,
00:54:25na-uli,
00:54:26na-distress.
00:54:27So,
00:54:27pwede sad sila,
00:54:28or qualified ba
00:54:30or nili?
00:54:31What you mean,
00:54:32mga undocumented?
00:54:34Okay.
00:54:35So,
00:54:35tourist,
00:54:35na-maga iubayan
00:54:36mga turist siya
00:54:37dito,
00:54:37pero atunan
00:54:38nag-process sa iya,
00:54:39employment ni Agui
00:54:40haponagligal na proseso,
00:54:41no?
00:54:42So,
00:54:42kung na-an na,
00:54:42pwede siya.
00:54:43But then,
00:54:44kung wala'y papil,
00:54:44on saman na itong
00:54:45isupport,
00:54:46no?
00:54:46Nili,
00:54:46mga sad pwede nga,
00:54:47wala ratay isupport.
00:54:49Okay.
00:54:49So,
00:54:50mga turist sad,
00:54:50wala sad na sila
00:54:51kabayad.
00:54:52Oh,
00:54:52sa to ang UWA membership.
00:54:53KK,
00:54:55wala sila ni Agui
00:54:56sa atong proseso,
00:54:57no?
00:54:58Wala yung record.
00:54:59Wala tayo record nila
00:55:00silang pag-add to.
00:55:01Kaya itong naibawan,
00:55:01tourist sila.
00:55:02Pero kung nag-tourist sila,
00:55:03niya pag-abot dito,
00:55:05na-hire sila
00:55:06or direct hire
00:55:07ang kumbaga,
00:55:08kaya na,
00:55:08niprocess sila
00:55:09sa saktong mga proseso,
00:55:11nikuwan sila sa UWA,
00:55:12kaya na,
00:55:12pwede na.
00:55:13But then,
00:55:13kung wala attitude ni Agui
00:55:14sa to,
00:55:15maglisod taog,
00:55:16hatag nila sa assistance,
00:55:18no?
00:55:18Kaya wala tayo record nila.
00:55:20So,
00:55:20dapat ay documented OFWs
00:55:24atong gi-verify
00:55:26sa ato ang
00:55:27Migrant Workers' Office.
00:55:29Yes.
00:55:30So, kinahanglan din na nila
00:55:31ang ilang kontrata
00:55:32i-secure niya na itatak
00:55:33sa Migrant Workers' Office.
00:55:35Okay.
00:55:35For those undocumented OFW,
00:55:38OFW,
00:55:39do you know,
00:55:39niligid yung on tourist,
00:55:41add to napod na siya sa ato
00:55:42ang MW
00:55:42ay sa DMW nga program
00:55:44sa Ilang Balik Pinay.
00:55:46Okay.
00:55:47Alright.
00:55:48So,
00:55:48morag maayok ka ipagka-discuss
00:55:50ni mo Miss Jess niya.
00:55:51Hopefully na
00:55:51lamdagan
00:55:52o nakahatagan
00:55:53ni Katinawan
00:55:54ang atong mga OFWs
00:55:55or mga viewers na ito
00:55:56na nagtanaw ka ron.
00:55:58And of course,
00:55:58katong mga gustong ma-avail
00:56:00or mga
00:56:00distress OFWs
00:56:02sa unang
00:56:02wala na kahibaw
00:56:03sa program.
00:56:04So, at least kahibaw
00:56:05na mo
00:56:05kung sa i-andang.
00:56:08Basig,
00:56:08kanisa siya Miss Jess,
00:56:10of course,
00:56:10naadyo yung mga
00:56:10mangotana,
00:56:12no?
00:56:12Abisan po,
00:56:12maayaw na kayo na
00:56:13yung mga pag-explain.
00:56:14Basig,
00:56:15naapa yung mga
00:56:15mangotana po
00:56:16nga viewers na ito.
00:56:17Kung
00:56:18unsa pa yung mga
00:56:18lain na
00:56:19assistance
00:56:20or basig
00:56:21sa ilang case,
00:56:24So, ato sa nang tanaw
00:56:25ni nga itong short video
00:56:26aron atong putubagon
00:56:27ang ato ang
00:56:28EPM na
00:56:29sa OWASYETE.
00:56:53Alright,
00:56:54so, unsa yung unang
00:56:55pangotana na ito,
00:56:56partner,
00:56:56gigan sa to ang viewers.
00:56:58Yes,
00:56:58natin yung unang
00:56:59pangotana,
00:56:59partner,
00:57:00from Ma'am Megan.
00:57:01Good afternoon.
00:57:02Unsa yung mga negosyo
00:57:03ang inyong
00:57:03ikasuggest
00:57:04para sa mga
00:57:05nagsugod pa
00:57:06o business
00:57:07gawa sa
00:57:08sari-sari store.
00:57:10Okay.
00:57:11So, unsa
00:57:12mga ikasagaran
00:57:12nga negosyo
00:57:13na ito,
00:57:14Miss Jess,
00:57:15nga
00:57:15ipropose
00:57:16or na,
00:57:16oh,
00:57:16ba tayo kita
00:57:17ba magbuot
00:57:17sa ilang negosyo
00:57:18or unsa ba?
00:57:19Dili,
00:57:20i-rajud kita magbuot,
00:57:21no?
00:57:21Kung unsa
00:57:21do you need
00:57:22sa ilahang
00:57:23kanang community,
00:57:24no?
00:57:24Kung asa sila,
00:57:25mo lang naapod tayo
00:57:26site validation.
00:57:28Kaya,
00:57:28usan na sa itong
00:57:28gitanao,
00:57:29no?
00:57:29Kung butang na ito,
00:57:30katunggi ng on
00:57:31ni Ma'am,
00:57:31como naman dito
00:57:32ang sari-sari store?
00:57:33Basin,
00:57:34nag-propose siya
00:57:35o sari-sari store,
00:57:35sa ilahan
00:57:36yung mga silingan,
00:57:37daghan na dito
00:57:37dahi kayo,
00:57:38no?
00:57:38Tupad-tupad na.
00:57:39Mo lang,
00:57:40from the time
00:57:40sa itong site validation,
00:57:41natupod na silang
00:57:42na-advisean nga,
00:57:43at saka mas maayong
00:57:44mamlain nga business
00:57:45ang imang kuan nun
00:57:45since daghan naman
00:57:46ang nagsari-sari store.
00:57:48I-advise baro na to nga,
00:57:49so far sa inyohang lugar
00:57:50dito,
00:57:51wala pa may nagbugasan,
00:57:52no?
00:57:52O ka na,
00:57:53itong ikuan nila
00:57:54or frozen foods,
00:57:55no?
00:57:56Any ka ng business
00:57:57nga need
00:57:59sa community ba
00:57:59and then kaya po
00:58:01sa amount nga
00:58:01itong ihatag nila
00:58:02nga kapital,
00:58:03no?
00:58:03Naanap po na sa FW,
00:58:04ilabarong dugangan
00:58:06ng ilahang kapital
00:58:07para mas daku pa nga business
00:58:09ang ilahang mahatag
00:58:11or ilahang ma-start,
00:58:12no?
00:58:12So,
00:58:12kanipod ato ang
00:58:13Balik Pinas Balikan
00:58:14at Buhay program
00:58:15dili necessary start up,
00:58:16no?
00:58:17So,
00:58:17pwede po sa na-existing business.
00:58:20So,
00:58:20on sa man ang mga
00:58:21possible nga
00:58:22atong makuan-ani
00:58:23mahatag na negosyo,
00:58:24ma-advise
00:58:25from the time sa atong
00:58:26pag-site validate
00:58:27atong tanawon
00:58:28on sa kinahanglan
00:58:28sa community.
00:58:29Okay.
00:58:30So,
00:58:30wala tayo masuggest nila nga
00:58:32ka ng business
00:58:33misgest nga
00:58:35ka ng
00:58:35usakabok niya
00:58:36fits all
00:58:37kay lahi-lahi man sila
00:58:38o community,
00:58:39no?
00:58:39No.
00:58:40Uba niya pwede magbaboyan
00:58:42kung naman galing
00:58:42sana sa bukit.
00:58:44Okay.
00:58:45Same sa negosyo
00:58:46ni Sir Orok,
00:58:47no?
00:58:48So,
00:58:48mga yun,
00:58:48anak.
00:58:49So,
00:58:50kanak,
00:58:50jud bitaw,
00:58:50no?
00:58:51So,
00:58:52kwan jud?
00:58:52Kumon jud ang
00:58:52saray-saray store.
00:58:53So,
00:58:54gawasan na,
00:58:54pwede ka mag-frozen foods,
00:58:56pwede ka mag-bugasan.
00:58:57Kung daghag-iro
00:58:58ang inyohang community,
00:58:59mamaligyak ka ng
00:59:00kwan sa iro,
00:59:01mga plawad,
00:59:02no?
00:59:03Dawag sa iro,
00:59:04lisya iro,
00:59:05sanina sa iro.
00:59:06Kung labi
00:59:09skilahan,
00:59:10mga school supplies.
00:59:10School supply,
00:59:12printing,
00:59:13yun,
00:59:13anak kay,
00:59:14uso begyut,
00:59:14gehapon ron,
00:59:15no?
00:59:15Ang pag-print-print,
00:59:16no?
00:59:16Paprinton para sa projects,
00:59:18assignments baron,
00:59:19yun,
00:59:19anak.
00:59:20So,
00:59:20ato lang po ni Kwan
00:59:21baka nang ibagay
00:59:22sa community na to.
00:59:23Kaya magbaligya
00:59:24kadrag luxury bags
00:59:25niya,
00:59:25imuhang community,
00:59:26no?
00:59:26Naarap kadrag
00:59:27aning kwan
00:59:28ng mga ultimura
00:59:29po,
00:59:29imuhang mga silingan,
00:59:30no?
00:59:31Nang,
00:59:32this would,
00:59:33dilit,
00:59:33kamahalinan,
00:59:34anak,
00:59:34no?
00:59:34So,
00:59:34atong ibagay
00:59:35siya mo nang,
00:59:37mo yun ang uban,
00:59:37mo likramong
00:59:38anong nga pa,
00:59:38site validation,
00:59:39usad yun na sa tumong
00:59:40sa ito ang site validation.
00:59:42At least man lang kami,
00:59:43na taga-owa,
00:59:44maka-advise sa inyo,
00:59:47ha,
00:59:47mas maayo ka ni
00:59:48ang imuhang negosyo.
00:59:49Kung sa imuhang lugar,
00:59:50daghan ang nagnegosyo
00:59:51o barbecuhan,
00:59:52ikaw na lang baron
00:59:53ang tighat-tig.
00:59:54Kuan nila,
00:59:55no?
00:59:55Maligyan na lang kag-stick.
00:59:56O,
00:59:56stick,
00:59:57or oling,
00:59:58no?
00:59:58Ika-tig provide nila.
01:00:00Ang sure pa,
01:00:00imuhang customer,
01:00:01kaya ina-anaman na sila din ha.
01:00:03And then,
01:00:03imo lang po,
01:00:04kung ano na imong presyo.
01:00:05At least,
01:00:06kung hato sila sa gawas,
01:00:07na,
01:00:07bintaha ba?
01:00:08Maka,
01:00:09mas makasave sila
01:00:10kung ano na po ni mo.
01:00:11Ayaw po,
01:00:11anang,
01:00:11mas mulabaw po,
01:00:12imuhang presyo.
01:00:14Kaya dilit,
01:00:14yung kamahalinan po,
01:00:15no?
01:00:15So,
01:00:16naaman na dito
01:00:16sa itong business plan,
01:00:17ang pagpangumpra,
01:00:19pila'y mong kumprada,
01:00:20o niya,
01:00:21pila'y mong itubo.
01:00:22Makita na nato dito,
01:00:23nga,
01:00:23nabajog kay kitaon
01:00:25or nabajog kay ginansya.
01:00:26Alright.
01:00:28Okay.
01:00:28Next question.
01:00:29Hopefully,
01:00:29ma'am Megan,
01:00:30natubag rang imong pangutana
01:00:31kay Mikey
01:00:32to pagka-explain
01:00:33ni Ms. Jessa.
01:00:34Alright.
01:00:35Next question.
01:00:35Gika ni Sir Alberto.
01:00:37Maayong hapon,
01:00:39pwede ba ta
01:00:39maka-avail
01:00:40sa Balik Pinas program
01:00:41bisag naka-finish contract ko?
01:00:43Wala ko silduhi
01:00:44sa akong kumpanya
01:00:45sulod sa lima kabulan.
01:00:47Salamat.
01:00:48Okay, no?
01:00:49So,
01:00:49maski naka-finish contract siya,
01:00:52considered gapo na siya
01:00:54o distressed.
01:00:54Ikaw ba i-disilduhan
01:00:55o lima kabulan
01:00:56baka ma-stress,
01:00:57anak, no?
01:00:58So,
01:00:58ato lang po siyang
01:00:59advisan
01:01:00nga kanang
01:01:01matter ba?
01:01:04Ato siyang
01:01:04kung ano nga
01:01:04mundoon po
01:01:05sa iyahang company
01:01:06ay sa iyahang agency,
01:01:08no?
01:01:08Kaya oblige mo po
01:01:09ang agency,
01:01:10anak,
01:01:10kung ka naman yung
01:01:10anak nga case,
01:01:11bitaw.
01:01:12So,
01:01:12kung hatag ra
01:01:13ang agency
01:01:13ato iyahang claims,
01:01:14no?
01:01:15Usually,
01:01:15mag-send naman na
01:01:16yung anak.
01:01:18So,
01:01:18kinahanglan pa mo
01:01:19dilip man ta
01:01:20makapangayay
01:01:20o na-improve
01:01:21anak misdress
01:01:22nga wala siya
01:01:23i-disilduhan.
01:01:24So,
01:01:24kinahanglan nga
01:01:24mag-husay
01:01:25sa sila daan
01:01:26sa agency
01:01:26and then
01:01:27if mo daog
01:01:27siya moto
01:01:28itong i-attach.
01:01:29Kung sayang,
01:01:30kung ka pa siya
01:01:31ni uli,
01:01:32yan na nang
01:01:32na-process dito,
01:01:33nalikramo na
01:01:34niya sa labor,
01:01:35kaya pwede to
01:01:35katoyang
01:01:36reklamo sa labor.
01:01:37Basta na lang
01:01:38i-proof.
01:01:40Basta na alam
01:01:41siya i-proof.
01:01:41Kaya mag-lisod man
01:01:42yung daog wala.
01:01:43So,
01:01:44kailangan po
01:01:45diya diyang
01:01:45makapakuan
01:01:46sa ato
01:01:46nga nga
01:01:47siya lima kabuan
01:01:47nga wala siya
01:01:48sildo eh.
01:01:49Kana lang mo
01:01:50i-challenge po
01:01:51diyon.
01:01:51Dapat i-appudyon
01:01:52ng na-likramo
01:01:54sa iyang agency
01:01:54na padangop
01:01:55sa ilang buwan
01:01:57na wala pa
01:01:57kusilduhi
01:01:58yan to drone.
01:01:59So,
01:02:00kinahanglan mo
01:02:00file sa sila daan
01:02:01o kaso
01:02:02o ka nang
01:02:03pahusay ba?
01:02:04Kung nang kamot
01:02:05sila nga
01:02:06mahusay po
01:02:06nga masilduan
01:02:07siya o niya moto
01:02:08iyang ipakita
01:02:08na to na proof.
01:02:09Okay,
01:02:10pinagis itong
01:02:10Balikpinas,
01:02:11dilipan po
01:02:11makover sa to
01:02:13ang assistance
01:02:13ang iyang sildo
01:02:14na lima kabuan.
01:02:16So,
01:02:16kinahanglan iya
01:02:17sa itong kwaon
01:02:18and then after
01:02:18na pwede na siya
01:02:19makabilipod
01:02:20sa itong program.
01:02:20Kung makuha na niya
01:02:21ang iyang benefits
01:02:22matagaan siya
01:02:24dilipod siya
01:02:24makuhaan sa toa
01:02:25di ba?
01:02:27Kaya kanang
01:02:28wala may kumbaga
01:02:29unpaid.
01:02:29Wala na dito sa gawas.
01:02:30O kung na
01:02:30dito sa gawas.
01:02:31Kung nasettle na niya
01:02:33so ito lang klaruhan
01:02:33kung nasa gawas.
01:02:35Kung nasettle na niya
01:02:35din to
01:02:36dili na siya
01:02:38maka-apply
01:02:38sa toa
01:02:39kaya wala na may
01:02:40unpaid salary.
01:02:41Kaya kung
01:02:42mo claim
01:02:43taong unpaid salary
01:02:44wala dito
01:02:45wala dito
01:02:45na bayaran.
01:02:46So,
01:02:47muna mo pwede siya
01:02:47sa itong program.
01:02:48Pero,
01:02:49sa toang pag-advise niya
01:02:50mag-sena siya
01:02:51mabayaran siya
01:02:52o dito pa ron
01:02:52siya
01:02:53ka ng job site pa
01:02:54nabayaran siya
01:02:55wala na.
01:02:55Dili na siya
01:02:56pwede sa toa.
01:02:57Kaya wala na may claims
01:02:58kaya nabayaran naman.
01:02:59Alright.
01:03:00Okay.
01:03:01Hopefully,
01:03:01nahatagan na kagkatinawan
01:03:02Sir Alberto
01:03:03sa mga tubag
01:03:04ni Ma'am Jessa
01:03:05o niya
01:03:06per atoang
01:03:08sa atoang
01:03:09floor director
01:03:09morag wala na
01:03:10ila yung pangutana.
01:03:12Hopefully,
01:03:13sa sunod na panahon
01:03:14basig na mo
01:03:15yung mga pangutana
01:03:16pwede raged ka
01:03:17ayunin yung
01:03:17i-PM
01:03:18sa toang
01:03:18Facebook page
01:03:19while nag-live ta
01:03:20or i-PM ninyo
01:03:21sa toang
01:03:22mga
01:03:23sa itong messenger
01:03:24kaya na-argue mo
01:03:25tubag-ana.
01:03:26So,
01:03:27yung mga pangutana
01:03:28may diraged mo
01:03:29yung PM
01:03:29sa mga Facebook page.
01:03:32Alright.
01:03:32Miss Jess,
01:03:33basig na kay
01:03:33shout-out.
01:03:34Naghan kayong salamat
01:03:35sa iyong panahon niya.
01:03:36Naghan salamat Miss Jess.
01:03:37Shout-out mo Miss Jess.
01:03:38Shout-out sa ako
01:03:39ang ban na.
01:03:41O sa akong pamilya.
01:03:43Hi everyone.
01:03:44Maulat to.
01:03:45Alright.
01:03:45Yes.
01:03:46Naghan salamat Miss Jess.
01:03:47Shout-out po day
01:03:48sa itong mga kaobanan
01:03:49sa OWA-RWO7.
01:03:52Ang ito ang
01:03:52OIC regional director
01:03:54si Ray Hakalan.
01:03:55Yes.
01:03:55Ito ang OIC PSD
01:03:57nga nasa Manila
01:03:57karunong
01:03:58sa ma'am Didin Gelie.
01:03:59Alright.
01:04:00Kaoba ni Mamayla.
01:04:01Yes.
01:04:02Ang itong mga kaobanan
01:04:02sa reintegration program
01:04:04or sa integration unit.
01:04:05Yes.
01:04:05Sa cashier unit,
01:04:07accounting unit,
01:04:08education unit.
01:04:10Yes.
01:04:10Sa repatriate unit,
01:04:11medical,
01:04:12sa welfare case.
01:04:14Og sa uban pa.
01:04:15Yes.
01:04:16Sa itong kaobanan
01:04:16na ito sa
01:04:17satellite offices na ito.
01:04:19Sa Bohol,
01:04:20Negros,
01:04:21and sa Siquijor.
01:04:22Yeah.
01:04:22Alright.
01:04:23So,
01:04:23kita-kita na po
01:04:24tahang to sa sunod
01:04:24higayon.
01:04:25Onya,
01:04:25tan-ounce.
01:04:26And ito ang
01:04:26next nga episode
01:04:28para sa sunod si Mana.
01:04:29All right.
01:04:53So,
01:04:53ang itong next episode,
01:04:54partner,
01:04:54ito na sa nisigutan
01:04:55na itong mga qualifiers,
01:04:56ito ang scholarship.
01:04:57Yes.
01:04:58And of course,
01:04:59quick announcement
01:05:00sa ito ang
01:05:00National Seafarers Day.
01:05:03Yes.
01:05:03So,
01:05:03na tayo maabot nga program
01:05:05sa sunod si Mana.
01:05:06No,
01:05:07partner?
01:05:07Yes.
01:05:08September
01:05:0926.
01:05:11Oo.
01:05:12So,
01:05:13basic na pag ganahan po nga mo
01:05:14appeal sa ito ang program,
01:05:16ang mga anak,
01:05:17sa itong mga seafarers.
01:05:18And of course,
01:05:19iyahang mga ginikanan
01:05:20ni Japon,
01:05:21asawa sa FW
01:05:22or ang OFW mismo,
01:05:24ang gusto mong salamot
01:05:24sa ito ang Seafarers Day.
01:05:26Pwede rasad mo
01:05:27mabisita sa
01:05:28Manawag
01:05:28or mabisita
01:05:29para sa registration.
01:05:31Yes.
01:05:32All right.
01:05:32So,
01:05:33kita-kita na lang tahang
01:05:34sa sunod higayon din
01:05:35atong asang hatagan
01:05:36o katinawan
01:05:37ang atong mga programa
01:05:38o servisyo.
01:05:39Maukad ito ang nalangkob
01:05:40sa itong mga isgutanan
01:05:41ng atong pagsibiya.
01:05:43Kiniang,
01:05:44servisyo o wasyete
01:05:45tungod kay
01:05:46OFW,
01:05:47ikaw ang bida.
01:05:48A-kina.
Comments

Recommended