- 1 year ago
Discover the legacy of blacksmithing in Basak Pardo!
Join us LIVE today, September 12 at 10AM on SunStar Startup Spotlight as Miss Mary Caballero of Charlie’s Welding Shop shares the tradition of sundang making and the craft that has kept their community’s heritage alive.
Join us LIVE today, September 12 at 10AM on SunStar Startup Spotlight as Miss Mary Caballero of Charlie’s Welding Shop shares the tradition of sundang making and the craft that has kept their community’s heritage alive.
Category
🛠️
LifestyleTranscript
00:04:00this morning. Okay, so now let's dive into the story. One that began with the father's work
00:04:07and the legacy in the art of sundang making and is now being continued by the next generation.
00:04:15Without further ado, let's welcome Ms. Mary Caballero, the proud owner of Charlie's Welding
00:04:22Shop or the Pandayan in Basak, Cebu. Ms. Mary, good morning. Yes, ma'am. Good morning, ma'am queen. Welcome to Sunstar. Thank you kayo for inviting the opportunity na ma-view ko sa television. Yes, say hello, say mo kang mga silingan, say mo mga friends. Okay, dagang salamat. Hope nga kung mga relatives and friends help me ma-view mo sa live stream.
00:04:52I mean, there is a Sunstar. Okay, so Ms. Mary, can you tell us how did it all started? Kay nga no, curious siya ka-ayo ko. And I know Daghang Cebuano pod, ang curious ka-ayo no, kay maagian ramanin na to, pirmi no, kaning sabasak, kaning sundang making and karunin doot kay siyang opportunity naging hatag sa Sunstar na to nga to siyang hisgutan. So, without further ado, let us know on saan ang historiyani. Introduce to us the business.
00:05:21Okay, nag-start niyang business sa akong papa, which is, kanang, sa ulitaw pagyod siya, panday ragyod siya sa among neighboring. Then, afterwards, na, na-introduce to mga kanang, nakabuhat siya siyang ihang shop, pag human sa widening. So, nag-start siya siyang ihang, which is mga nakahimo na mga akong maigsoon, nakapahuman o skwela.
00:05:49So, ang iyang product before is, expert dito siya sa, kaning, daro, maudyo na iha. And then, you mean ka ng plaw, no?
00:06:01Yes, ka ng guru yun sa kabaw, maunin siya. Gunting sa atot, gunting sa garden, maudyo. Tanan nga ka ng, pwede mahimu sa metal, kaya dito kayo sa akong papa-trabaho.
00:06:13So, pero, hindi rin siya nag-focus sa, daro, kaya dito siya, huwag i-go, kaya maunin support sa among schooling.
00:06:21So, ever since, pag ulitaw pa lang siya, ba yung bayong pa lang, kanang, maunin yun yung iyang trabaho pag pamanday.
00:06:29So, nabot siya, una-una, nga, dito ko magpakamatay nga, as in, panday rako sa among neighbors, mag-put up, huwag akong kaugaling.
00:06:36So, mo to, after sa widening, nabayaran mi sa among loti, mo to, nag-start up yut siya, huwag i-hang ka o galing.
00:06:43So, luckily, higikalayan sa ginoo, nakahuman ko, huwag sekretaryan niya, ako na lang ang ni-stop kayo,
00:06:51ako tanang sa kung papa, 60 na siya ka-pin, huwag niya, akong tanaw ba, maluoy ko magtanaw kayo,
00:06:58kapuy kayo, murakag idang-dang, murakig ka, so, init kayo, abog, tanan, ang abog sa karsada,
00:07:04huwag ang abog sa pandayan, mag-abot. So, ingong ko sa ang papa nga, mustap na lang ko.
00:07:10So, since ako'y silig-stop, kamagwangan, so, ipostro na lang akong mga igsuod, duha, kababay,
00:07:16o kamang kamangmuran laki. So, mauna to nga, sa iyang pagpamanday, nakahuman dito,
00:07:22dungan ang akong duha ka-sister niya, teacher sila, board nila, nakilipasar, kaluhay sa ginoo.
00:07:29And then, so, naabot to ang time niya, ikuha na siya sa ginoo, pero wala pa kahuman ang among kamanghuran,
00:07:37which is mechanical engineer. So, nagtabang na lang sa, para makahuman siya ang among kamanghuran babay,
00:07:43which is, ang pagkaroon, wala dito siya na minyok, nikoan dito siya,
00:07:47kadang, murak ni focus na naginit siya sa kumama, tuwanin po yun niya, among mama,
00:07:52kaya wala naman akong papa. So, nakahuman dito doon, mechanical, kumamod.
00:07:56Wow, congratulations.
00:07:58Si engineer Kent Alfante, niya, master plumber. So, karoon, magkuha na sa siya,
00:08:02mag-renew sa iyang master plumber. Murak rin na siya, ischedule for interview
00:08:07para sa renewal sa iyang master.
00:08:09Wow, congratulations sa inyong family, ma'am Mary, no, daghan kayo, ugnay mo.
00:08:14Kanita na, hard work sa iyong parents, especially sa iyong papa.
00:08:19Murak, legacy, good niya, nga napahuman, good mo, pinaagi, aning iya, hang kugi,
00:08:24kay Diyudbaya sa lalim, tinood, makita ni mo, no, nga,
00:08:30kanaganing, makabantay ko nga, naidukdukon, ngaigairun,
00:08:36agbairun di ay, ngaibairun ngayon, na, pero before ba nakatoon ang iyong papa,
00:08:41asam sa siya nakatoon, nakatoon siya sa iyong papa, or,
00:08:44elders, oh, elders, let's talk about elders,
00:08:47asam ang yun nagasugod ka ning blacksmith sa basak,
00:08:51kung saan medyo history niya.
00:08:53Ang mga elders, Diyud na mo,
00:08:54ang akong nibawan, nakabaho na yun silang daan,
00:08:57so, ang mga uyuan, mga uyuan na mo,
00:09:01maudyo ay ang nagtudlo niya.
00:09:03So, pero kung imura, Diyud, tanaw mo, no,
00:09:06mo imura, Diyud, ako papa,
00:09:07a blacksmithing is an engineer niya,
00:09:11pero wala siya, ilisin siya.
00:09:13Kaya dili, Diyud ka, mahanas, kung dili niyong katunan.
00:09:15So, grabe ang pagbaid sa imong utok o kagiging mong kusog
00:09:20para makatun, Diyud ka.
00:09:23Ang proseso niya is dili, dili niya siya ordinary.
00:09:27Yes.
00:09:28Yes.
00:09:28Ang crafting niya,
00:09:30kinangla, Diyud, skilled, Diyud ka,
00:09:32naadud ka imong kaugalingong niya gift sa ginoo
00:09:34para mahimu niya siya.
00:09:36Kailahi, Diyud, ang kanang,
00:09:38dili, kakamaong nga,
00:09:40imuragya, kwart, imungha.
00:09:42Pero before, ang akong lolo is,
00:09:46ang dili, diyun siya, nung nga, artist.
00:09:48Ang akong lolo is,
00:09:50art ka ng painter,
00:09:52momold siya o kuan.
00:09:54So, mautanay sundun sa akong papa.
00:09:56Ngayon, manakong mga iaan,
00:09:58nga, aya, mga iaan,
00:09:59na, wala'y na, datu, anak,
00:10:01purdoy ka, yun.
00:10:03So, painting, molding,
00:10:04magka ng carving, maudyo d'ang,
00:10:06So, into crafts,
00:10:08gudin yung family, no?
00:10:10Innate na gudan sa inyong
00:10:11family, kaning crafting.
00:10:13Nga, before,
00:10:14na ay magpabuhat,
00:10:15pagsundang,
00:10:16nga gusto nila,
00:10:17ang handle is Calabira.
00:10:19So, akong lulusan,
00:10:19ang mungkuhan.
00:10:20Siya ang mungkustumize.
00:10:22O, na,
00:10:23bitin ang kanang handle.
00:10:25So,
00:10:26katong top,
00:10:27sa una,
00:10:28kasing,
00:10:29aparting,
00:10:29dagana,
00:10:30nikusog,
00:10:30at to,
00:10:31nasa amung maglinya,
00:10:31mga bata.
00:10:33Ah, mga bata.
00:10:34O, kaya,
00:10:34puruhunun mong kayo to,
00:10:36trumpo.
00:10:36Outta,
00:10:37kasing, o.
00:10:39Bita,
00:10:39do'y asa ko,
00:10:40anak.
00:10:40Isang babae kong dako.
00:10:43Dindal-bizal na.
00:10:44So, it's,
00:10:45it transit the family,
00:10:46na naamoy into crops,
00:10:48maayog yun,
00:10:48maayog yun,
00:10:49mumuhi mo.
00:10:51Nga,
00:10:51instead nga magpainter,
00:10:53imuhang,
00:10:55babad,
00:10:55naamod siya dirisa.
00:10:57Na molds man siya dirisa kuhan.
00:10:59Sa panday,
00:11:00sulit to na siya.
00:11:01Which is,
00:11:02sa imun ng Gisoti,
00:11:03it's both engineering
00:11:04and crafting.
00:11:05At the same time,
00:11:06it's,
00:11:06it's more science
00:11:07and physics.
00:11:08Good, no.
00:11:09Kina nga lang,
00:11:10yun,
00:11:10na gifted,
00:11:12nakadaan,
00:11:12una,
00:11:12ni bumabuan,
00:11:13para makuha,
00:11:14ni mong mainansa.
00:11:16I delete yun siya lalim,
00:11:17nga work.
00:11:18Beto,
00:11:18by just looking at it,
00:11:19nga nang makatanaw ka,
00:11:21no,
00:11:22makaagi ka,
00:11:22nila,
00:11:23kadaadlaw ba?
00:11:24Yes.
00:11:24Sa una,
00:11:25nga suyante pa ko,
00:11:27risura,
00:11:27nang sa on mananin mo,
00:11:29pag make sure,
00:11:30nga,
00:11:30delicit siya ka,
00:11:31nang malmahilis,
00:11:32tanan,
00:11:33inigkakuha ni mo,
00:11:34no,
00:11:34murag,
00:11:35wala lang yun siguro,
00:11:36kaayotan ni,
00:11:37mind,
00:11:37anaba.
00:11:38Yes.
00:11:38But,
00:11:39very,
00:11:39kanang,
00:11:40nindut siya nga opportunity nga,
00:11:42ato siyang mahisgutan ka ron,
00:11:43because it's really part of being a Sebuano.
00:11:46Tradisyon.
00:11:46Tradisyon na Gidnesia na to.
00:11:48Yeah,
00:11:48na-rasyad na wala,
00:11:49na kay wala na ni sunod,
00:11:51nga mga matangon.
00:11:52Which is,
00:11:53mas maayusan,
00:11:53ikaw,
00:11:54sa inyong family,
00:11:55sumasay mo hong giingon ganina,
00:11:56nga,
00:11:57misan pag,
00:11:57babay ka,
00:11:58kay kamagwangan,
00:12:00imong gichus,
00:12:01nga biyaan ni mo imong trabaho,
00:12:03to continue the work of your father,
00:12:05or the legacy of your father.
00:12:07How it was like,
00:12:08nga,
00:12:09magsigikagtan ako sa imong papa sa una,
00:12:11nga,
00:12:12magtrabaho siya,
00:12:13kung saan may naasa imong mind,
00:12:15ato nga time,
00:12:16mga na ka,
00:12:17musunod,
00:12:18basad ko,
00:12:19or,
00:12:20kung saan may naasa imo,
00:12:20kung saan may dreams ni mo para sa imong papa,
00:12:22ato nga time.
00:12:23It's because,
00:12:24o sarajid among doktok kan,
00:12:26so,
00:12:26nga,
00:12:26kung gihin mo ato,
00:12:27naki-historya ako sa mga papa nga pa,
00:12:30manganbas ko,
00:12:31mga schools,
00:12:32nga,
00:12:32nga nga naman akong papa nga,
00:12:34dili na ako kaya nga,
00:12:36muproduce,
00:12:37o daghan kayo.
00:12:39Actually,
00:12:39naghan ako na kanbas,
00:12:40going south,
00:12:41nga mga schools,
00:12:43na naisyangan,
00:12:44dili na ako kaya,
00:12:45pag production,
00:12:46since kaya,
00:12:47ang gamit nga mo is,
00:12:48manu-manu ganit siya,
00:12:49dili siya katong blower nga,
00:12:51quarantine.
00:12:52So,
00:12:52more on customized,
00:12:54maura dito yung i-focus,
00:12:55ang daru,
00:12:56mga gunting sa sin,
00:12:58o sundang unya,
00:13:00ang iahagod nga ka ng,
00:13:02prinsipyo sa kinabuhi.
00:13:05Bala gamay ka o ginansya,
00:13:06kinasingkasing at trabaho,
00:13:09ka na,
00:13:10mo ginansya ka o gamay,
00:13:11pero ang imong,
00:13:13dughan sa trabaho na,
00:13:15ang grasya sa ginungo na,
00:13:16radyo,
00:13:17ayaw pa ginansya,
00:13:18dako,
00:13:18kay,
00:13:20mas nindot ang imong trabaho,
00:13:22quality,
00:13:23ka nang,
00:13:24i-provide radyo ka sa ginungo,
00:13:26maura dito na yan,
00:13:26gi-ingon sa kuwa,
00:13:29mo na,
00:13:30siya ang pinakaubos o price.
00:13:33So,
00:13:33ang gikan nga to mo,
00:13:34canvas nga to niya,
00:13:36ilang ito loo dito mo,
00:13:37sagot raw,
00:13:38sige,
00:13:38ang kapok,
00:13:39kira,
00:13:39go radyo,
00:13:40kinasingkasing,
00:13:42giyod niya,
00:13:43kaya lahi,
00:13:43mang giyod kayo,
00:13:44ang trabaho,
00:13:45giyod niya na sa higin ng umang.
00:13:46Oo,
00:13:47jod mo,
00:13:47i-provide,
00:13:48jod ka niya,
00:13:48bisagamay,
00:13:49lajod,
00:13:49i-mong ginansya,
00:13:50maw,
00:13:50no,
00:13:51tanang,
00:13:52mo,
00:13:52koan jod siya,
00:13:53kanang,
00:13:53magamit ni mo,
00:13:55ang kwarta,
00:13:56ang,
00:13:56ganang ganang,
00:13:58sulit d'yod siya,
00:13:59dilik siya,
00:14:00kanang,
00:14:00pang labay-labay,
00:14:02ano,
00:14:02maingod d'yok ko,
00:14:04kanang,
00:14:05kwarta nga,
00:14:06yung ginaguan,
00:14:08ma,
00:14:08quality d'yok,
00:14:09maingod d'yok,
00:14:09ma-expense n'yok siya,
00:14:10sa insakto,
00:14:11nga,
00:14:11paagi,
00:14:12maura d'yod,
00:14:13ang,
00:14:13haka gan sa tas gasyas,
00:14:15ginoon,
00:14:15ang saunan mo,
00:14:16pag-igo,
00:14:17ang saunan mo,
00:14:18pagpatuyok sa'yong negosyo,
00:14:21nga,
00:14:21nindut po na,
00:14:21ang prinsipyo sa'yong papa,
00:14:23nga,
00:14:23bahala ginagmay,
00:14:25basta hapsay,
00:14:25akong dughan,
00:14:26yes,
00:14:27morag,
00:14:28nga,
00:14:29usahay na,
00:14:30ay,
00:14:30kanang mga scrap,
00:14:31galing nga,
00:14:31mamalitay,
00:14:33na,
00:14:33maglakaura yung tonto,
00:14:34sa dulo akong papa,
00:14:36kay,
00:14:36iskina sa dulo,
00:14:38naman,
00:14:38may scrap pan,
00:14:39so,
00:14:39anak to siya,
00:14:40maumpra,
00:14:40inigulit,
00:14:41maglakaura po,
00:14:41siya,
00:14:42anak,
00:14:43nga,
00:14:43nga,
00:14:43nga,
00:14:44namingod ko nga,
00:14:45luya sa akong papa mo,
00:14:46d'yok,
00:14:46akong naunaunaan ba nga,
00:14:48mundang na,
00:14:49nagkokay kong makontinue ko,
00:14:51ang ako d'yong unauna,
00:14:52sa una,
00:14:52mam,
00:14:52nilidyo ko mag,
00:14:53balag,
00:14:54batikog na,
00:14:54kinanglan ako yung family,
00:14:56dikong pariyas akong mga magpapa nga,
00:14:58nagminyo,
00:14:58late na gani kayo,
00:15:00so,
00:15:00kami,
00:15:01nag,
00:15:01dako po nga,
00:15:02tanaw na ko,
00:15:03old na kayo sila,
00:15:04na kami gagmay pa,
00:15:05kung sa una mo,
00:15:06pagbaro po,
00:15:07wala na sila,
00:15:07mo d'yong naisulit sa kong nauna mo,
00:15:09tunihingon d'yo ko nga,
00:15:10at the age of 18 or 20,
00:15:12yun ang nagmimiyo ko mga anak na jud ko,
00:15:14ah,
00:15:14nakailan na nga,
00:15:15yun ang akong nauna,
00:15:17wadyo ko naglantong,
00:15:18ah,
00:15:18di ko mabuhi,
00:15:19yun ang anak,
00:15:20kaya nga ko,
00:15:20salig,
00:15:21radyo ko sa Gino,
00:15:22ever since high school,
00:15:23sa una,
00:15:24abilyana,
00:15:24medyo pang estudyante,
00:15:26maglakaw radyo ko,
00:15:27gikyan sa mua,
00:15:27pa doon sa abilyana,
00:15:29ay layo-layo,
00:15:29pood,
00:15:30tapas-pas,
00:15:30kami manglakaw,
00:15:31dito naman kayo,
00:15:32ah,
00:15:32so,
00:15:33tulung,
00:15:34ikabuo,
00:15:34niya amung nauna on,
00:15:35samantara,
00:15:36walaan na kay kwark taong,
00:15:38ipalit tara na mong ice water,
00:15:3925 sin tapos,
00:15:40pat sa una,
00:15:41so,
00:15:41tulung,
00:15:42ikabuo,
00:15:42may taga mamaling,
00:15:43may taga carlok,
00:15:44or,
00:15:45usay mo,
00:15:45puyug to,
00:15:46more,
00:15:46four,
00:15:47four or five,
00:15:47mikabuo,
00:15:48maglakaw radyo ko,
00:15:49may,
00:15:49padong uli,
00:15:50lingaw man sa,
00:15:50lingaw man sa,
00:15:50lingaw man sa,
00:15:51lingaw sa una,
00:15:52wala pa dito,
00:15:53layo,
00:15:53mas lingaw na una,
00:15:55ginana,
00:15:55dagang kikagmachikahan,
00:15:57enjoy dito,
00:15:58amung,
00:15:58buwan nga,
00:15:59bisag,
00:16:05biliana to sa among balay,
00:16:07balay to biliana,
00:16:08kaya nagig,
00:16:09seven o'clock,
00:16:09wala namin masakyan,
00:16:10kaya wami kaskyanan,
00:16:12mabot na mag iskina sa,
00:16:14kanang on sana,
00:16:14San Roque,
00:16:15di naging may kasakay,
00:16:16manglakaw na dito,
00:16:16may panong sa biliana,
00:16:17na,
00:16:18pinaspasay yung naglakaw,
00:16:19balag layo,
00:16:20layo,
00:16:21basta datasta,
00:16:22sa dimansikahan,
00:16:23hihihi,
00:16:23hihihi,
00:16:23dito may mahanap doop,
00:16:24maamig kwartas bulsa,
00:16:25di,
00:16:26wajukunaan na doopita ka,
00:16:27kaya ang ako,
00:16:28basta,
00:16:29in good health ka,
00:16:30kaya radyo niyong mabot kayo,
00:16:32sa unang panahon,
00:16:33lakaw radyo ba yung mga tao,
00:16:35oh, bitaw, bitaw.
00:16:36Yeah, ma-mention dyan ako,
00:16:37akong lolo,
00:16:38never dito musakay o jeep,
00:16:40barkura,
00:16:40masakyan na to,
00:16:41sige,
00:16:42gichigla ka o gud,
00:16:44diri sa whole,
00:16:44as long as matunob,
00:16:46e mong tail sa yuta,
00:16:47dito musakay o jeep,
00:16:48akong lolo,
00:16:49naboto siyag uchintay dos,
00:16:51good condition,
00:16:51kwan kito siya,
00:16:52maayaw kito siyag,
00:16:53mga bukog,
00:16:54hihihi,
00:16:55gagamit kayo,
00:16:56gami ka healthy,
00:16:56ito kong lolo,
00:16:57buka na itong mga driver,
00:16:59hindi may ka-kwarta niyem.
00:17:02Naagitsay ko,
00:17:03naagitsad sila,
00:17:04ilangang mga choices ba,
00:17:07nga mga sa din,
00:17:07nakakuha nila,
00:17:08nakapa-survive nila,
00:17:09skin na buhi,
00:17:10and nakapa,
00:17:11hihihi mo po din yung,
00:17:13good deal,
00:17:13ang maglaka walking is,
00:17:15good deal.
00:17:15Oh, good.
00:17:16So, going back sa inyuhang,
00:17:19family business naman niya,
00:17:21so,
00:17:21dilira niya sa inyo,
00:17:22ba't extended sa inyong mga uncles,
00:17:24auntie,
00:17:25so,
00:17:26unsama ng mga products,
00:17:27ngayon yung ginahimun,
00:17:28ni-mention ka ganina,
00:17:29katong,
00:17:31plow,
00:17:32anong siya tawag din mo,
00:17:32araro?
00:17:33Oo,
00:17:33daro,
00:17:34daro,
00:17:36kanang,
00:17:36maman na siya ang gamitun,
00:17:38sa kanang mga kabaw,
00:17:39sa farming,
00:17:40di ba?
00:17:40Maman na siya.
00:17:41Yes.
00:17:42Unya,
00:17:43kanang,
00:17:44so,
00:17:44manual,
00:17:44gito siya mag-ipuruma.
00:17:46Manual,
00:17:46bugat kayo siya.
00:17:47Mahal kay to,
00:17:48kay,
00:17:49sa atong time,
00:17:50high school pa man ko,
00:17:511994,
00:17:521995,
00:17:531,500 to,
00:17:54sa kadaro,
00:17:56which is,
00:17:56tako na kayo.
00:17:56Nakulana,
00:17:57oh,
00:17:57atong matahin.
00:17:58Makahalin akong papa,
00:17:59wahumba,
00:17:59dahil mi ba?
00:18:01Makatila may gamba ka,
00:18:02everyday,
00:18:03buntag,
00:18:03utan,
00:18:04kanang,
00:18:05ang,
00:18:05saluyut,
00:18:06baron,
00:18:06o kalamunggay,
00:18:07niya,
00:18:07may ginamus,
00:18:08maurad siya na mga daily routine,
00:18:10dahil,
00:18:10uto,
00:18:11kinana na nagyapong utan,
00:18:12niya,
00:18:12dabung nabansad ang Paris,
00:18:14sana,
00:18:15inanarigod ang amung rutin sa una.
00:18:16Before kay kinabuhi sa una,
00:18:18bonus na to.
00:18:19Lamig,
00:18:19manjud kayo,
00:18:20paranakuoy.
00:18:21Pero pag itaon,
00:18:22nagihaponan na yung mong karon,
00:18:23bisat pag may humba.
00:18:25Okay,
00:18:26mangita,
00:18:27paghihapuntan ka ng,
00:18:28labi na sa edad na to karon.
00:18:30Edad na ako karon, mam.
00:18:31Sa ako ang edad,
00:18:33mga sugod na kukwar ka,
00:18:34nagkraming.
00:18:35Laging,
00:18:36masugod-sugod na puntaan ng vegetables,
00:18:38so katong mga araro,
00:18:41unya,
00:18:42kanang,
00:18:42on sa pato,
00:18:43mga gunting,
00:18:43gunting sa sin,
00:18:46yes,
00:18:46gunting sa grass,
00:18:47tanan nga sundang,
00:18:48lampas,
00:18:49kaning sundang,
00:18:52butcher's knife,
00:18:53kanang pang litsyon,
00:18:54jud.
00:18:54So,
00:18:55kanang pang litsyon,
00:18:56mam,
00:18:56advice jud na mo,
00:18:57anak,
00:18:57pinalapos,
00:18:58kaya ang tendency,
00:18:59gudad na,
00:19:00kung di lilapos ang gitong,
00:19:01possibility,
00:19:02malagpot ang handle,
00:19:04so,
00:19:04madisgras siya.
00:19:05So,
00:19:06mag,
00:19:06mupalit mo,
00:19:07mupurchase mo,
00:19:08huwag ka ng butcher's knife,
00:19:10kanadyong pinalapos,
00:19:11better yun na siya.
00:19:12Pinalapos ang term.
00:19:13Ang gitong niya lapos,
00:19:16mukaw it yun sa handle.
00:19:18Ah,
00:19:18okay, okay,
00:19:19sumutag.
00:19:20Oo,
00:19:20kaya ang possible,
00:19:21possible,
00:19:22good anak,
00:19:22kay bugat siya,
00:19:23bukog,
00:19:25usay,
00:19:25maipitol.
00:19:26Oo,
00:19:27umuntol,
00:19:27or maipit sa bukog.
00:19:28Mabilin,
00:19:29no?
00:19:29Mabilin,
00:19:30niya na niya,
00:19:31mumulagpot na.
00:19:32So,
00:19:33mo na pinalapos ang term,
00:19:34anak,
00:19:35nga,
00:19:36kuhan ka ng,
00:19:37butcher's knife.
00:19:39Mm-hmm.
00:19:40So,
00:19:41pinasil ang tawag,
00:19:42anak,
00:19:42pinasil.
00:19:43Pinasil.
00:19:44So,
00:19:44not the word of the day,
00:19:45of the day,
00:19:45pinasil.
00:19:46Pinasil.
00:19:47So,
00:19:47doos at kaklase ang pinasil,
00:19:49katong talinis ang tumoy,
00:19:50o katong lapad,
00:19:51nga ka ng murag,
00:19:52paraya sa stainless.
00:19:53Mm-hmm.
00:19:54Pinasil, no?
00:19:55So,
00:19:55mo na guys,
00:19:56kung gano'ng mong palit,
00:19:57o kuchilyo,
00:19:58butcher's knife,
00:19:59no?
00:20:00Yes.
00:20:00Pinasil ko,
00:20:01no,
00:20:01ang inyo hangihingon sa mga,
00:20:03taga-basak.
00:20:03Yes.
00:20:04Kaya ba,
00:20:04wala na sila,
00:20:05onsan.
00:20:05So,
00:20:06na,
00:20:06nagsugod mo sa mga bolo,
00:20:08which is,
00:20:08maman na tumakitan nga,
00:20:09nag-ibitay mo na ninyo,
00:20:10no?
00:20:10Yes.
00:20:11Yes, ma'am.
00:20:11So,
00:20:12nakaroon,
00:20:13nagdala ka di re,
00:20:14o griller,
00:20:15ka nagsubahanan.
00:20:16So,
00:20:17pagunin ninyo,
00:20:17nga mga product lines.
00:20:18Oo,
00:20:18nga nga nga nga siya,
00:20:19i-extend na mo sa among sundangan,
00:20:21na may grill alone,
00:20:23o katong portable,
00:20:25nga,
00:20:25kanang 12 inches ang stand,
00:20:27nga madadala-dala d'yo di mo.
00:20:29O katong pang tindahan,
00:20:31pang tinda o barbecue,
00:20:32nga 10 by 23,
00:20:34ang yung grill,
00:20:36stainless,
00:20:36o kamay na d'yo
00:20:37ang nagtinda di re,
00:20:39I mean,
00:20:40sa,
00:20:40dira sa among area,
00:20:42o stainless d'yo.
00:20:43So,
00:20:45inani d'yo siya,
00:20:46among gi-provide kayang,
00:20:48ang iyahang,
00:20:49kung ang price ba,
00:20:50kung gamay siya,
00:20:51same rin mag-good ang price.
00:20:52So,
00:20:53mas nindot siya,
00:20:54mas bugat,
00:20:55mas quality,
00:20:56maudod ang among ginatrabahan.
00:20:58Ang,
00:20:58kung anong sad,
00:20:59ako nabantayan niya,
00:21:00murag,
00:21:00kung anong kayo ni siya,
00:21:01di siya parihaan ng uban,
00:21:03gani nga,
00:21:03kung manugay ni mo o gamit,
00:21:05kay,
00:21:06mo'y makapaig.
00:21:07Mukuhan siya,
00:21:08mamupilit ang,
00:21:08Murast siya, no?
00:21:10Yes,
00:21:10mapilit ang metal sa,
00:21:12So,
00:21:12yun sa'y best way niya,
00:21:13nga paggamit na nino,
00:21:14ka ng,
00:21:15hindi ka,
00:21:15humani mo o gamit,
00:21:16mam,
00:21:17limpiwan,
00:21:17naging siya.
00:21:18Ang kanis siya,
00:21:19pwede rin galing siya,
00:21:20mabasa nino.
00:21:21So,
00:21:21ang katong naay sauranan,
00:21:23ay,
00:21:24butang nga,
00:21:24dito na mo siya,
00:21:25huwag ka ng,
00:21:26pinisingabas,
00:21:28ayakwang uling.
00:21:29Pasabuti mo,
00:21:29ma'am,
00:21:29katong naay,
00:21:30na siya'y saawd,
00:21:32saawd,
00:21:32silinder gamay.
00:21:34Oo.
00:21:34At,
00:21:34di butang uling.
00:21:35Oo.
00:21:40Sanjod,
00:21:41fine sand.
00:21:43Andayon,
00:21:43come on,
00:21:43ay mag-adjust,
00:21:44kung sa katasaang,
00:21:46ang gilay on,
00:21:47sa grill,
00:21:48o sa uling,
00:21:48o ang fine sand.
00:21:50So,
00:21:50no-nojod na mo,
00:21:51gina-advise na ko,
00:21:52kung mo purchase mo,
00:21:53ato sa mua,
00:21:54no-nojod ang pagkuhan ninyo,
00:21:56o water,
00:21:57kay masubahan siya,
00:21:59although na,
00:21:59ano siya,
00:22:00pinong nga balas,
00:22:02masubahan ang kuwan mo na siya,
00:22:04mokraking siya,
00:22:05kadugayan.
00:22:06So,
00:22:06delete ninyo siya,
00:22:07bubuan niya.
00:22:08Kung delete ninyo yung gamiton,
00:22:09i-keep siya,
00:22:10nga away from the water,
00:22:12ah,
00:22:13muna,
00:22:13makalipis niya,
00:22:15no?
00:22:15Magaba siya,
00:22:16dahil yun.
00:22:16Ah,
00:22:17gabok,
00:22:17makagabok niya,
00:22:18no?
00:22:19Ya,
00:22:19aside da ning griller,
00:22:20naami kuwan ka ng,
00:22:22panglata sa karni,
00:22:24kalan,
00:22:26o naami,
00:22:26medium,
00:22:27o large,
00:22:28which is,
00:22:29ang sauranan,
00:22:30ang saprion,
00:22:32mga ito yung medium na mo,
00:22:33ya,
00:22:34ang amul large,
00:22:34is katong sasilin,
00:22:35ngatong 11 kilos,
00:22:37dako,
00:22:37gito siya,
00:22:38dahil yun,
00:22:40ah,
00:22:40mo,
00:22:40yun ang ginatestingan,
00:22:41among product,
00:22:42ma'am,
00:22:42dali-dali-dali siya,
00:22:43mula tau,
00:22:43dili kalas,
00:22:44o uling.
00:22:45Ang amung kalan,
00:22:46ma'am,
00:22:46doha siya,
00:22:47kaka-type,
00:22:47katong uling only,
00:22:49o wala lang ako,
00:22:50da rin ako,
00:22:50sige,
00:22:51wala ko,
00:22:52kadalang sampul.
00:22:52Kasi nga ito sa pictures,
00:22:53ito ipakita.
00:22:54Okay.
00:22:55And then,
00:22:56pwede siya,
00:22:57uling alone,
00:22:58o ka tong double purpose mo,
00:22:59siya,
00:23:00nai-abli-ablihanan,
00:23:01which is,
00:23:02kanang,
00:23:03made of empty prion,
00:23:05or empty nga,
00:23:06silsa,
00:23:07kanang,
00:23:08gasol,
00:23:09or shillin,
00:23:09ina na price gas,
00:23:11na siya,
00:23:11i-abli-abli,
00:23:12so,
00:23:13ang iyong birha,
00:23:14made of,
00:23:15kanang,
00:23:15linabay nga,
00:23:16kanang,
00:23:17sanin sa bisikleta,
00:23:19kanang,
00:23:19galing mo,
00:23:19kanang,
00:23:21deli siya yan,
00:23:22tas,
00:23:22kanin,
00:23:23murag rayos,
00:23:24rayos,
00:23:24rayos,
00:23:25rayos,
00:23:25so,
00:23:26kaya wagod,
00:23:27innovative na put ka,
00:23:28ay yes,
00:23:29ang akong hasban,
00:23:30na may nagkuan,
00:23:31mamayahan ng kaguliyan,
00:23:32bisag,
00:23:32unsa nga ka nang,
00:23:34iyong ipatrabaho nga ito,
00:23:35nga,
00:23:36kaya radyod na,
00:23:37matilahan na mo,
00:23:38stick,
00:23:39weld,
00:23:40stainless man,
00:23:41or,
00:23:42kanang metal,
00:23:43any fabrication works,
00:23:44yes,
00:23:45any metal fabrication,
00:23:46nga ka,
00:23:46as long as kaya niya,
00:23:48siya raang mo pricing,
00:23:50kamura ang magsabot,
00:23:52pwede radyod mo mo,
00:23:53ato sa amung shop,
00:23:54so,
00:23:55kung ano,
00:23:56kaya nag-expand,
00:23:57inyong hand services,
00:23:58inyong products,
00:23:59higit sa,
00:24:00daro,
00:24:01painguan nga ito,
00:24:02sa mga scissors,
00:24:03sa bulo,
00:24:04karo nanay grillers,
00:24:05nanay mga kalan,
00:24:07any fabrication,
00:24:09metal fabrication,
00:24:09ng mga products,
00:24:11welcome kayo,
00:24:13nasa sa inyong hand kuhan,
00:24:14sa inyong,
00:24:15ato lang mong sa amung shop,
00:24:16ma-approach,
00:24:17radyod mo ninyo,
00:24:18and then,
00:24:19doon ako'y tip,
00:24:20this is a special tip,
00:24:22nakuha,
00:24:23sa kanang mamalitay,
00:24:25o sundang,
00:24:26two types,
00:24:27raman ang ginagamit,
00:24:28na to no,
00:24:29plate,
00:24:29or ordinary,
00:24:30nga ka nang,
00:24:31ang plate is ordinary,
00:24:33na iuban na na,
00:24:33nga ka nang lagpad na dyo,
00:24:34kayo,
00:24:35ordinary nga metal,
00:24:36pero ang kaning sundang na mo,
00:24:38gina sa amung lang dyo nga,
00:24:40store,
00:24:41kuhan din na siya,
00:24:41kanang muli,
00:24:42kanang sa,
00:24:44sasakyanan nilang,
00:24:45maugin na siya,
00:24:46quality,
00:24:47kayo,
00:24:47para hindi subon,
00:24:48ninduk,
00:24:49dikai siya,
00:24:49sige,
00:24:49muna ang type sa metal,
00:24:51na ginagamit,
00:24:52yes,
00:24:52maunin siya,
00:24:52ginagamit,
00:24:53and then,
00:24:54bisagasa mo,
00:24:55palit na sundangan,
00:24:56ako na lang,
00:24:56ipromote,
00:24:57tanan nga sundangan,
00:24:58kay anyway,
00:24:59mga relatives,
00:25:00and friends,
00:25:01nandun na ako,
00:25:02ako lang,
00:25:03judy advice ninyo,
00:25:04tanawa,
00:25:05yun ninyo,
00:25:05nga doon na siya,
00:25:06name,
00:25:07ang ako,
00:25:08yung main nga name,
00:25:09from,
00:25:10akong tie up na,
00:25:11since,
00:25:11wala na may,
00:25:12kanang dugdukan,
00:25:14so,
00:25:14naana sa,
00:25:15province,
00:25:16ang amung dugdukanan,
00:25:17na again na siya,
00:25:18yung name,
00:25:19nakatatak,
00:25:20engraved,
00:25:21EGA,
00:25:22which is,
00:25:22the meaning is,
00:25:23Indrico,
00:25:24Junalane,
00:25:25Amasa,
00:25:25so,
00:25:26ang karo,
00:25:26na byuda man siya,
00:25:27tungod atong COVID,
00:25:28ma'am,
00:25:28so,
00:25:29ang wife na lang,
00:25:30ang naa,
00:25:31so,
00:25:31gina,
00:25:32ako,
00:25:32special price,
00:25:33since na ako,
00:25:34eh,
00:25:34PWD,
00:25:35ma,
00:25:37ma wholesale,
00:25:37pwede mo mo,
00:25:38contact na ako,
00:25:39lower ratio ko,
00:25:40sa tanang nga presyo,
00:25:41pwede ratio to magsabot-sabot,
00:25:43o nga,
00:25:44PWD,
00:25:44ang senior citizen,
00:25:46at to mo sa kong store,
00:25:48discounted mo,
00:25:49mo,
00:25:49billi dyan mo,
00:25:50discount,
00:25:51yakala atong sundang,
00:25:53na gina pari,
00:25:54isa ko ban,
00:25:54so,
00:25:55morang siya gas ban,
00:25:56anong wife,
00:25:57so,
00:25:57naagid na,
00:25:57pwede palit na kagusa,
00:25:59at least na,
00:26:00anay,
00:26:00paris na gila siya,
00:26:01set na na ang mo,
00:26:02sa sundang,
00:26:03buo,
00:26:04sundang,
00:26:05and then,
00:26:05ako i-inform,
00:26:06nga,
00:26:06kanantanan,
00:26:07mga baog,
00:26:08from lampas,
00:26:09sanggot,
00:26:10ana,
00:26:11sa among,
00:26:13tayat,
00:26:13nga,
00:26:15pandayan,
00:26:15jod,
00:26:16ang ginahimu,
00:26:17ana,
00:26:17ma'am,
00:26:17gi,
00:26:18hol na siya,
00:26:18o,
00:26:19stephen,
00:26:20gi hol na siya,
00:26:20o,
00:26:20subo,
00:26:21kay,
00:26:22kung imo na siyang,
00:26:23iparehas sa sundang,
00:26:24ang sundang,
00:26:25kay gamayraman siya,
00:26:25magbabag no,
00:26:26so,
00:26:26iparehas ni mo siya,
00:26:28ang tendency,
00:26:29kay mo,
00:26:29crack na siya,
00:26:30magnatiliki,
00:26:31so,
00:26:32bali na siya,
00:26:32pag subo,
00:26:33ang buko-buko,
00:26:34mag-iuna,
00:26:34nagtugsad,
00:26:36dahion,
00:26:37kung mahabol pa ng lit,
00:26:39magbaybaran na lang,
00:26:40o,
00:26:40o,
00:26:41karburandong,
00:26:42ah,
00:26:42since,
00:26:43nipis ma na siya,
00:26:43ag-material ma'am,
00:26:45so,
00:26:45ang sundang,
00:26:45pwede rin na siya,
00:26:46kamulamure mo,
00:26:47yes,
00:26:48pwede rin mo,
00:26:48mabalik sa shop,
00:26:50na,
00:26:50mubain mo yan,
00:26:51na,
00:26:51magkita mo sa damo,
00:26:53kung wala na naisubo,
00:26:55so,
00:26:55arin na sa tasa mo,
00:26:56kung sa'y pasabot sa,
00:26:57wala naisubo,
00:26:58ang subo mo,
00:26:59maunin siya ang proseso,
00:27:00nga,
00:27:00stiffen ang material ni mo,
00:27:03so,
00:27:03magbaga na siya,
00:27:04beton,
00:27:04maunin siya,
00:27:05maunin siya,
00:27:05maunin siya,
00:27:05maunin siya,
00:27:06maunin siya,
00:27:07inigsugba na nga to,
00:27:09diba,
00:27:09maunin,
00:27:09buko-buko flat,
00:27:10niyang sundang,
00:27:11anabog,
00:27:12so,
00:27:13inigsugba na nga to,
00:27:14inmuni siya,
00:27:15sa water dilim,
00:27:16may siya itog sa litsyo,
00:27:17kaya,
00:27:18nga na siya,
00:27:19ang proseso nga,
00:27:20munggahi ang material,
00:27:21gani,
00:27:21so,
00:27:23yan naman na,
00:27:23may siya gana,
00:27:24itog sa tubig,
00:27:25gana-dago,
00:27:26mara sa times,
00:27:27akong papa,
00:27:27palutawan to niya,
00:27:28o,
00:27:29kanagaling,
00:27:31sanang sa,
00:27:33used oil,
00:27:35mora grasa,
00:27:36oh,
00:27:36dilim siya grasa,
00:27:37dahil,
00:27:38basta,
00:27:38used oil,
00:27:39na,
00:27:39para dilim,
00:27:40no,
00:27:41maunin siya,
00:27:41inindot kayo,
00:27:42subukay mo,
00:27:42rainbow,
00:27:43gud siya,
00:27:44ang nindot nga,
00:27:45subukay na mo,
00:27:46color,
00:27:46gud siya,
00:27:46rainbow,
00:27:47so,
00:27:48sa amua,
00:27:48pwede mo,
00:27:49magpa-customize,
00:27:50nga ka ng,
00:27:51kamunay mo,
00:27:51finishing,
00:27:52gusto nyo,
00:27:53kita ang subu,
00:27:54pwede na sa gulay,
00:27:56walay sa kubad,
00:27:57mas makalas mo,
00:27:58of price,
00:27:59walay,
00:28:00walay handle,
00:28:01since handle na to,
00:28:02karun is,
00:28:03kanang universal na,
00:28:04jimilina na,
00:28:05gamit,
00:28:05sa usa na lang,
00:28:06o,
00:28:07nga,
00:28:07kay kung bayabas ang handle,
00:28:09mas mahal na siya,
00:28:10ang price,
00:28:10so,
00:28:11ang amua,
00:28:11mas bukat ba ang bayabas,
00:28:13or,
00:28:13mas kawalit siya,
00:28:15mas nindot siya,
00:28:16o gunitan,
00:28:18mas nindot siya,
00:28:19o gunit,
00:28:20ko po,
00:28:20rabiha sa iyang,
00:28:22kawande,
00:28:22kanang,
00:28:23paghimu,
00:28:24process ba,
00:28:25yes,
00:28:26hindi,
00:28:26gud siya,
00:28:27ngun,
00:28:27kanang,
00:28:28it needs,
00:28:29specialized,
00:28:30nga,
00:28:30skill,
00:28:30sumasay mo,
00:28:32gud ganina,
00:28:33pwede saan ako,
00:28:35i-goan,
00:28:36i-
00:28:36from,
00:28:38giyon sa agit siya,
00:28:40so,
00:28:40gikan siya sa metal,
00:28:42gikan siya,
00:28:43anak man lang siya,
00:28:43ang forma ng straight,
00:28:44so,
00:28:45ang pasibula na,
00:28:46duha,
00:28:47ang kanang cutting,
00:28:48anak,
00:28:48ang babaw,
00:28:49anak,
00:28:49i-triangle na siya,
00:28:51so,
00:28:51mahimu na siya,
00:28:52duha,
00:28:52ito,
00:28:52ninanakamubok,
00:28:54mahimu na siya,
00:28:54duha,
00:28:54kasundang,
00:28:55or duha,
00:28:55kapinuti,
00:28:56depende sa iyang length,
00:28:58ma'am,
00:28:58so,
00:28:58ang cutting,
00:28:59anak,
00:28:59triangle,
00:29:00dito sa babaw,
00:29:03anak,
00:29:03dahil ninikaw ma'na na,
00:29:04duk-duk-duk-duk-duk,
00:29:05na nangamupurma na siya,
00:29:07anak,
00:29:07so,
00:29:08hindi gumana nagsugba,
00:29:09ang next nga step,
00:29:10anak,
00:29:11is,
00:29:11ito na sa baid,
00:29:12ang baid na i-mupurma na diyan,
00:29:14o tarong,
00:29:15so,
00:29:16hindi gumana upurma na,
00:29:17nangindot na siya,
00:29:17purma,
00:29:18anang,
00:29:18mupurma na siya,
00:29:19o sundang,
00:29:21ah,
00:29:21ibalik na siya sa duk-dukan,
00:29:23kay subhan,
00:29:24ah,
00:29:25ibalik na pudsiya,
00:29:26ibalik siya nga ito,
00:29:27isugba siya,
00:29:33so,
00:29:33dito na na siya,
00:29:34bayro nagpinuhan,
00:29:36then,
00:29:36after anak,
00:29:37dito na,
00:29:38ka nang,
00:29:39sakub-sakban,
00:29:41so,
00:29:41the more siya ibaid ni mo,
00:29:43the more siya munipis,
00:29:44that's why,
00:29:45talinis mo,
00:29:46o,
00:29:46sharp na siya,
00:29:47nga,
00:29:48usay,
00:29:48makita din yung,
00:29:49mura siya,
00:29:49ka nang,
00:29:50naigarang-garang sa tumoy,
00:29:51kang kinauna sa grinder,
00:29:53dili na mong,
00:29:54mabala ka nga,
00:29:55kung an,
00:29:55ka nang dili pa siya magamit,
00:29:57kay tanang gina-display,
00:29:58ready to use na gina-sya,
00:29:59so,
00:30:00gusto din yung,
00:30:01nga ka nang pino,
00:30:02pino ang kuhan,
00:30:03pwede ra,
00:30:03dito na yung bayro,
00:30:04o,
00:30:04carburando,
00:30:06mauna na,
00:30:07ka nang,
00:30:08pwede ra,
00:30:09sa balay na lang,
00:30:10magkuhan,
00:30:11na may uban,
00:30:11magpa-customize,
00:30:12kay gusto nila,
00:30:13nga ka nang,
00:30:14for display,
00:30:14mga,
00:30:15naiuban ka nang hunting,
00:30:16or ka nang,
00:30:17pinote,
00:30:18na may uban nga,
00:30:19ka nang,
00:30:20mubuhak dito,
00:30:22o ka nang,
00:30:22special nga,
00:30:23ka nang samurai,
00:30:24o,
00:30:26nga,
00:30:26naapakoy na kuhan nga,
00:30:27nga ka nang,
00:30:28ilang design,
00:30:29is dragon,
00:30:30ka nang,
00:30:30winulit dito,
00:30:31sumahal na siya,
00:30:32ma'am,
00:30:33are na lang ka,
00:30:34sa carving niya,
00:30:35nag-umahal dito siya,
00:30:37ah,
00:30:37actually,
00:30:38ang carb,
00:30:39wala dali sa Cebu City,
00:30:40more on Mindanao,
00:30:41yes,
00:30:43nakuha-kuha,
00:30:44nakuha-kuha,
00:30:44inyo panada doon,
00:30:45Mindanao,
00:30:46nabalik na po din rin,
00:30:47kung gusto nila,
00:30:49mukuan sila nga to,
00:30:50magpasakuban,
00:30:52na ay,
00:30:53dito dito,
00:30:53nindot dito,
00:30:54kaya ang carving nila,
00:30:55ma'am,
00:30:55nai-dragon,
00:30:56nai-bitin,
00:30:56masal,
00:30:57only nga yung design,
00:31:00nga gusto,
00:31:00dun yung may pahimo,
00:31:02pwede rin nila himo on,
00:31:03yan to,
00:31:04kahit para sa display lang ba,
00:31:06more on mga foreigner,
00:31:07ang mamalit.
00:31:08Kamu,
00:31:08na ba mo yung mga foreigner,
00:31:10nga mga kuhaan?
00:31:12I mean,
00:31:12dili foreigner,
00:31:13mo export ba pood mo?
00:31:15Wala pa may ka kuhaan,
00:31:16on,
00:31:17labang raog lagat mo.
00:31:18So,
00:31:19yun yung mga,
00:31:20mamalit ay,
00:31:21mga Cebuano,
00:31:22rapod,
00:31:22nga mga,
00:31:22yes ma'am.
00:31:25Wholesale ni Sila?
00:31:26Yes,
00:31:26wholesale.
00:31:27Sagwal wholesale retail?
00:31:29More on,
00:31:29in,
00:31:30alabang sa dagat,
00:31:31mam,
00:31:31mga advice siya ko,
00:31:31wholesale kay,
00:31:32no,
00:31:33alcancein mo sa Weybill,
00:31:34sa Weybill,
00:31:35na magintay bayad.
00:31:36Oo.
00:31:37Na ba mo yung ginasupply yan,
00:31:38sa lain-lain ng mga islands,
00:31:40sa Pilipinas?
00:31:42Yes,
00:31:42ako alone,
00:31:43mam,
00:31:43na ako samisamis occidental,
00:31:45hello ma'am jam,
00:31:46Abelia.
00:31:46Ang iyang business is,
00:31:52ka ng lumber,
00:31:53o ka ng,
00:31:54more on construction,
00:31:55sila ang pamilya.
00:31:57Siya ang ni Tayap,
00:31:58na ako,
00:31:59naasad sila yung ginasupply yan,
00:32:01yung mga farmers,
00:32:02mo na wholesale,
00:32:03so,
00:32:04gamay ra,
00:32:04yun ang,
00:32:05ako ana.
00:32:06Sa more on,
00:32:07ka ng,
00:32:07sa discount,
00:32:08na sa PWD,
00:32:09mauro siya,
00:32:10makuha na.
00:32:10So,
00:32:10matabang na,
00:32:11kano nila,
00:32:12kung,
00:32:12it's either a parser,
00:32:14kay emergency,
00:32:15gamituno na,
00:32:16d'yon,
00:32:16o,
00:32:17iagi o weybill,
00:32:18dugay,
00:32:18magot ang weybill,
00:32:19yes,
00:32:20two weeks,
00:32:20yung ma-standby,
00:32:23dili siya,
00:32:23malarga dahil,
00:32:24so,
00:32:24kung iagi na mo,
00:32:25o,
00:32:25barko,
00:32:26na ako,
00:32:27yung mga,
00:32:27kailang,
00:32:28mga porter,
00:32:29nga,
00:32:29iagi na lang,
00:32:30sa parser,
00:32:31or weybill,
00:32:32nga,
00:32:32kanang,
00:32:33dali na siya,
00:32:33one day,
00:32:34morning,
00:32:35abot na dahil,
00:32:35abot na dahil,
00:32:36kahapon,
00:32:36gabi,
00:32:37naman ang mupuan.
00:32:38Sa akong misamis,
00:32:39mag-agi na siya,
00:32:40nga to,
00:32:40sa Cagayan,
00:32:42susugato na sa nila,
00:32:43nga to,
00:32:43sa Cagayan.
00:32:44At least,
00:32:45nalang mo inana,
00:32:45nga mga negotiations,
00:32:47daghan mo mga inana.
00:32:49Once in a while,
00:32:50radyo na nga ako,
00:32:51ang ma'am kenning,
00:32:51kahurot sa stock,
00:32:52aya pa na sila.
00:32:53More na po,
00:32:54customized ka sa garan.
00:32:56Yes ma'am,
00:32:56ang akong guna nga na,
00:32:57order nila nga to,
00:32:58is four by six.
00:33:01Lapod siya,
00:33:01dili siya,
00:33:02paraya sa ordinary,
00:33:03and then,
00:33:04lampas,
00:33:04sa rule,
00:33:08more on farming.
00:33:09Karun nga,
00:33:10kung na,
00:33:10na ba po yung mga,
00:33:13mga foreigner na,
00:33:14mo,
00:33:15ato dito,
00:33:16na curioso,
00:33:17on how it works?
00:33:18Sa more on foreigners,
00:33:19na sa Cagayan,
00:33:20mananaw,
00:33:21diyan mo.
00:33:21Mananaw lang.
00:33:21Pero kasagaran,
00:33:22ang purchase on sa foreigner,
00:33:24is mga hunting,
00:33:25o samurai.
00:33:26So ako,
00:33:27tamong i-refer,
00:33:28specialize,
00:33:29diyan sila,
00:33:30June Silva,
00:33:31ilang,
00:33:33June Silva,
00:33:34sila ang nag-produce,
00:33:35sa una,
00:33:36ato nga time,
00:33:37elementary pa ko na,
00:33:38na sila yung mga,
00:33:40before,
00:33:40sa ilang abilya nung sa,
00:33:43na na sila yung mga,
00:33:44gina-exportan,
00:33:45pero karun,
00:33:45murag wala,
00:33:46nag-stop na.
00:33:48Sige,
00:33:48ato nang hizgutan,
00:33:49ang kanang inyuhang,
00:33:50community din ha,
00:33:51hindi ka,
00:33:52huma na nga break,
00:33:53hizgutan na to,
00:33:54on how the community thrives,
00:33:56and survives,
00:33:57from the 70s,
00:33:58until now.
00:33:59Yes.
00:33:59No,
00:34:00so,
00:34:00before we continue,
00:34:01let's take a quick break,
00:34:03to thank our sponsors,
00:34:04so if you need extra comfort,
00:34:06during your long hours of work,
00:34:08or study,
00:34:09check out the air-powered,
00:34:10lumbar support belt,
00:34:11from Well Empire,
00:34:13this is a really game changer,
00:34:15for us.
00:34:16And thank you also,
00:34:17Artika,
00:34:18sa home and interiors,
00:34:19for a beautiful setup,
00:34:21as usual,
00:34:21thank you for,
00:34:23thank you for,
00:34:24thank you for,
00:34:25thank you for,
00:34:27thank you for,
00:34:29thank you for,
00:34:30okay,
00:34:34so,
00:34:35yeah,
00:34:36thank you so much,
00:34:37and,
00:34:37if you want your brand,
00:34:38to be mentioned,
00:34:39in our program as well,
00:34:40send a Facebook message,
00:34:42in Isla Local,
00:34:44and,
00:34:44so that we can,
00:34:46um,
00:34:46discuss,
00:34:47how we can go about,
00:34:48the sponsorship,
00:34:49and we will be back shortly,
00:34:51after this short break.
00:37:53Let's go back.
00:38:22Standby.
00:38:24Standby.
00:38:26Standby.
00:38:28Standby.
00:38:30Okay.
00:38:34Standby.
00:38:36Standby.
00:38:38Standby.
00:38:42Standby.
00:38:44Standby.
00:38:48Standby.
00:38:50Standby.
00:38:52Standby.
00:38:54Standby.
00:38:58Standby.
00:39:00Standby.
00:39:02Standby.
00:39:04Standby.
00:39:06Standby.
00:39:08Standby.
00:39:10Standby.
00:39:12Standby.
00:39:14Standby.
00:39:16Standby.
00:39:18Standby.
00:39:20Standby.
00:39:22Standby.
00:39:24Standby.
00:39:26Standby.
00:39:28Standby.
00:39:30Standby.
00:39:32Standby.
00:39:34Standby.
00:39:36Standby.
00:39:38Standby.
00:39:40Standby.
00:39:42Standby.
00:39:44Standby.
00:39:46Standby.
00:39:48Standby.
00:39:50Standby.
00:39:52Standby.
00:39:54Standby.
00:39:56Standby.
00:39:58which is government financial support from the OFW. Since I am not legally recruited by OWA,
00:40:08so they are directly from the Dolly beneficiary, which is NRCO. I don't know what the meaning
00:40:18of NRCO. Sir Dexter, who managed it. So they start up a migrant for 10K. So this is where
00:40:30I started since I didn't have to go abroad abroad. At night time, I have to use my capital.
00:40:38So I have to go to my tour and go to Linde. The important thing is that I have to pay for it,
00:40:44because it's clean and clean. And it is not white, so a lot of money and things.
00:40:50And theyирована and people don't have to pay for it. Those people don't have to pay for it.
00:40:51They don't have to pay for that to raise my hand, like to keep my daughter's houses.
00:40:54And I will tell you how to pay for it.
00:40:56I am with the employer for this year and it is the family.
00:41:00Yes, since I am not my friend.
00:41:02I am with you a family. I am with them too.
00:41:05So, I am with that.
00:41:08So that is my son.
00:41:12I was like, sure, but when I was happy with my bicyclists,
00:41:17I was like, oh, okay, I'm going to die.
00:41:22I was like, oh, okay, I'm going to die.
00:41:26All the time, all the time, all the time, zero.
00:41:29I didn't have anything in a day.
00:41:31I was like, oh, okay.
00:41:34I was like, oh, okay.
00:41:36I was like, oh, okay.
00:41:39As in, mo rag frek po, di napit pa na sa may super-metro.
00:41:43Struggled di ka na mo kung mag-ulan Hooka yung ha,
00:41:46mga basa ang items so magbalik na ng satani that.
00:41:49Kindang bafa na na mo para ang taya.
00:41:52Mawala ang taya.
00:41:54So mabalik na taya.
00:41:56Gamit ang kuryente.
00:41:57Mauayadon ang kalas yun ka, di turque.
00:41:59Okay-grinder, building machine, barina na something.
00:42:04So maman siya pinaka struggle na mo.
00:42:08but we know that you will want to make a problem so you will be going to have those problems.
00:42:15Good payer.
00:42:15Yes, if a good payer you will do not hassle you with those.
00:42:20Okay.
00:42:21Also, I'll talk to you later, take your more time.
00:42:24Starting on, you can use five.
00:42:26Okay, so I'll have some week for you.
00:42:31At you have a week.
00:42:34I'll take a look at a few hours, but it's going to get back together.
00:42:37It's like you are working with the UDET.
00:42:41Unlike the UDET, it's a lot of people who are living in UDET.
00:42:45It's like a lot of people who are living in the UDET.
00:42:47They're still living in the UDET.
00:42:49And they're still living in the UDET.
00:42:51It's like a lot of people who are living in the UDET.
00:42:53So, it's very close to the UDET.
00:42:57It's a great struggle for them.
00:42:59So, my friends are back to zero.
00:43:03They start up from zero.
00:43:05So, when she mentions,
00:43:07I think that when I am excited to say that
00:43:12You're a good man.
00:43:14You are a good man.
00:43:16You are a good man.
00:43:17You are a good man.
00:43:19You are a good man.
00:43:21Yes.
00:43:22You are a good man.
00:43:24But I didn't have a lot of people at all.
00:43:26I was super proud of you.
00:43:28So, you are a good man.
00:43:30You are a good man.
00:43:32When Fernando Pujunior nga panday, maw na siya nga term, maw na siya term ni Fernando Pujunior, panday, maw na siya.
00:43:41Okay, honestly guys, wako kahibaw nga, mauday na ang story behind Anna.
00:43:46Sa panday, yes ma'am.
00:43:48Gato hujud ko be, kamo kono be, kinsay nagunang kandum, or kisay nagdahong nga,
00:43:54ang panday nga, pasabot mo, mauday na, ma'am, sorry, with my innocence,
00:44:00mo ang kondyuk, kukukahibaw nga, mauday na.
00:44:03Okay, so taaman dyan, kusa na siya sa mga struggle of finances,
00:44:08which is at least na mention na ni Mo, dako kay tabag ng mga loans na to.
00:44:12Kung saan mo po nangimuhang panawagan ka sa mga tao, or encouragement ni Mo nila,
00:44:19na mutultul sila din sa inyuhang store?
00:44:23Actually ma'am, kana siya ma'am no.
00:44:26Wala na dyan miniproblema kay widely known na dyan siya,
00:44:29kayong taga Mandawi, San Romeo, Danaw,
00:44:32aray gyo na sila makontak, even on online,
00:44:35mga utanag yun na sila, basak dyan ang known sa pandayan.
00:44:39So ang displehanan, diha dyan, aray gyo sila, mutuyo na gyo sila,
00:44:43even taga South, even taga Karkar, nga wala'y kalibutan nga,
00:44:47na ari ang lukdukan, aray dyan sila matuyo o ari sa basak.
00:44:51Kaya mo man hiliraman na din ha.
00:44:53Di ba hiliraman na din ha.
00:44:54Di ba hiliraman na din ha.
00:44:55Maunit siya'y nanon na.
00:44:57So mo to'y mong giingon ganina nga sa Google mo makitaan?
00:45:00Yes, sa Google na arami, sa market up,
00:45:04actually daga na may nag...
00:45:05Marketplace.
00:45:06Marketplace.
00:45:07Nagposting sa marketplace.
00:45:09Basta akong advice yun ninyo kung gusto dyan mo.
00:45:12Bisag asa, bisag unsa nga store,
00:45:15kay mga friends na naman may kailan na,
00:45:19ka nang na-ajutatak.
00:45:21Kaya maudyo na siya, ilanan nga muli na siya.
00:45:23Pero sa akong store, ma-explain dyan ko nga kane,
00:45:26kaya ang uban nga store,
00:45:28dili sa pagkuan,
00:45:29usay good inang,
00:45:31ma-mix up na galing na ang ordinary sa muli.
00:45:35So ang muli, mo ni siya ang kalidad.
00:45:37Yes.
00:45:38The quality dyan nga sundang muli.
00:45:40Muli eh.
00:45:41Pagkitaan dyan dyan yung kanang nai timbre,
00:45:43na dyan siya ang name.
00:45:45E-J-E.
00:45:46E-J-E dyan sa among main.
00:45:48And then sa uban,
00:45:50name sa Adgyapo na,
00:45:52dili na nako i-mention.
00:45:53Naasa dyan nai timbre nga name nila.
00:45:56So kung wala ginay siya ay timbre,
00:45:58plain lang dyan ganyan siya,
00:46:00huwag ang tindira,
00:46:01ma-explain na dyan,
00:46:02makasabot na dyan mo.
00:46:03Kung ato mo sa kong store,
00:46:05ako dyan mo i-explain na,
00:46:06hindi naman mo problema.
00:46:07So kung wala siya ay,
00:46:09wala siya ay timbre,
00:46:10wala pa nga nga,
00:46:11or tulok ka diamond ang design,
00:46:13maunin siya ay ordinary dyan nga,
00:46:15metal ginagawa.
00:46:16Yes ma'am.
00:46:17Thank you kayo sa iyong pag-share,
00:46:19anak.
00:46:20Wasad mi kahibawa na,
00:46:22nanay no,
00:46:23daghan sang wa kahibawa.
00:46:24Oo, maunin dyan akong i-emphasize nga to,
00:46:26bisag-asakay nga,
00:46:27normally good ka nang,
00:46:28maluoy ko sa tao nga inig.
00:46:30At tulabi ng mga Tigulang,
00:46:32normally from south or from the north,
00:46:34from the north or from the unbantayan niya,
00:46:36o sarakabuksundang ang tuyoon nga to.
00:46:39Wala sila kay Balunga,
00:46:41naapay,
00:46:42nainmurag na yung mandawi nga store,
00:46:43nainaga nga store.
00:46:45So kanyang mga mandawi naga distributors ninyo?
00:46:48Or mga himuay,
00:46:49ginsad sila?
00:46:50Murag,
00:46:51display area na nagyuna siya.
00:46:52Wala nagyuna siya.
00:46:53Tindahan na nagyuna siya.
00:46:55Pero,
00:46:56akong naibawaan,
00:46:57isa rajod miog ka nang,
00:46:59ka nang negosyo,
00:47:00ingana.
00:47:01Mo'y consignment po mo?
00:47:02Or,
00:47:03may excel na?
00:47:04Sa akong part ma'am,
00:47:05since,
00:47:06I am,
00:47:07Gamayra nga akong,
00:47:08ku'an,
00:47:09ku'an,
00:47:10cash-based dito ko,
00:47:11kay Gamayra dito nga akong capital.
00:47:13Pero,
00:47:14nag-ku'an ko,
00:47:15naapay,
00:47:16i-planuhan niya ka nang,
00:47:17kung kaila dito ni mo,
00:47:18no,
00:47:19dili ka mo,
00:47:20doubt niya mo,
00:47:21trust sa tao,
00:47:22pwede na dito ko magbili ng item nga to.
00:47:24Which is,
00:47:25Sir Mikot,
00:47:26sa Bohol,
00:47:27sige na na siya,
00:47:28order nyo,
00:47:29pwede ko kalabang.
00:47:30Naanay siya nga to,
00:47:31na,
00:47:32sari-sari na iyong store,
00:47:33sige siya,
00:47:34nag-order na siya karano,
00:47:36para pang sanggi,
00:47:37kaya hapit naman ang GI.
00:47:38Vitamone,
00:47:39kusog sa inyo, no?
00:47:40Yes,
00:47:41sikol,
00:47:42kung mga harvest na,
00:47:43sikol,
00:47:44lampas,
00:47:45maod yun na.
00:47:46So,
00:47:47yun siya na,
00:47:48may daghan mga sikol nga,
00:47:49Taiwanese na,
00:47:50di yun siya,
00:47:51kaya gusto siya,
00:47:52traditionally made yun,
00:47:53nung maod yun.
00:47:54So,
00:47:55nagpatuyo siya.
00:47:56CEO po hon,
00:47:57sir,
00:47:58base next week,
00:47:59makilapang na ko.
00:48:00Sige na siya,
00:48:01order niya,
00:48:02permila,
00:48:03diyan may ma-postpone ba.
00:48:04Kaya baka,
00:48:05ang panahon,
00:48:06karun,
00:48:07ang akong hasban,
00:48:08is,
00:48:09ana,
00:48:10ang mga good na siya sa store,
00:48:11ako mga good ang mga kumpraw,
00:48:12kasang mga,
00:48:13gamito nun,
00:48:14anong stainless,
00:48:15tanan,
00:48:16usay sa skrapan.
00:48:17Ako usay na ilan sa skrapan,
00:48:19huwag siya mo palit,
00:48:20mahal.
00:48:21So,
00:48:22ang problema,
00:48:24kung siya mo,
00:48:25kung siya mo,
00:48:26kumpray,
00:48:27anong mahal malik,
00:48:28yung ako,
00:48:29balik ko na,
00:48:30sa madubli,
00:48:31ang mga trabaho.
00:48:32So,
00:48:33partner's good mo siya,
00:48:34mong hasban ever since.
00:48:35So,
00:48:36ano mo nang gawas?
00:48:37Three mom,
00:48:38hindi kaloyan to siya sa ginoon,
00:48:39lutsan siya,
00:48:40working permit niya,
00:48:41ang ban,
00:48:42wat,
00:48:43dako kayo,
00:48:44yan ako ato nalang i-capital diri niya.
00:48:46Kaya,
00:48:47huwag ba ito ka ba sa panahon,
00:48:49labi na itong pag-Covid time,
00:48:51yung kumubuhi,
00:48:52regular diri.
00:48:53Mga regular mo.
00:48:54Tinabangay lang.
00:48:55Oo.
00:48:56Sige lang,
00:48:57kay at least karoon nga,
00:48:58nakaibaw na itong mga viewers
00:48:59o mga,
00:49:00mga subuan nun.
00:49:01Dili lang mga subuan nun,
00:49:03but kitang mga katong mga nagkinahanglan,
00:49:05huwag ka na mga sundang,
00:49:06labi na katong mga na-i-farm.
00:49:08So, guys,
00:49:09add to nalang yun mo basa
00:49:11kaya mas pulit dog yun kaay,
00:49:13yun,
00:49:14sa inyong mga gikinahanglan,
00:49:16huwag na-amoy ganahan,
00:49:17ipakustomize,
00:49:18bukustomize sa gudzad ni sila,
00:49:20anything nga about gardening,
00:49:21nga as long as kaya ma-fabricate nila.
00:49:24So, ma'am, ganina ni-mention ka nung,
00:49:26ka nang kamukamuro man din ha,
00:49:28sa community.
00:49:29Yes.
00:49:30So, wala amoy competition,
00:49:31wala amoy,
00:49:32naabapod mo yung association,
00:49:34di ha?
00:49:35Umuro, wala na jud, ma'am.
00:49:36Iyahain na mi din.
00:49:37Iyahain na mi.
00:49:38Pero wala rin ka nang competition.
00:49:40Ang amua jud, ma'am, no,
00:49:42since ang akong store is nalihan jud siya sa,
00:49:45ka nang punuan sa kahoy.
00:49:47So, already,
00:49:48to jud siya lang makapark sa,
00:49:50tungod sa second store o third store.
00:49:53So, napay fourth comfort si Selva.
00:49:56So, ito matunong sa ila ha,
00:49:58never jud na namong tawagon,
00:50:00as a respect,
00:50:01nga to as a ilang tungod.
00:50:03Kung amo, amo jud,
00:50:05nikay sa,
00:50:06sa akong pag-observe,
00:50:08mam, no, upat gud mi,
00:50:09kastor,
00:50:10gi provide jud mi sa ginoong,
00:50:11makabayad sa among mga lingding,
00:50:13o,
00:50:14niya,
00:50:15pasalamat na jud ka everyday nga,
00:50:17murag iya na jud,
00:50:18gi bahin-bahin,
00:50:19upat gud mi,
00:50:20katindahan din na, no?
00:50:21So,
00:50:22before jud,
00:50:23masiro nga jud mi,
00:50:24ana,
00:50:25maingon jud ko,
00:50:26pero karun,
00:50:27murag okay-okay na,
00:50:28in fact,
00:50:29naka-register na ako sa BIR,
00:50:31o,
00:50:32na,
00:50:33na ako yung mga invoices,
00:50:34mga natungod at ito ang,
00:50:36ni-order na ako sa taga Misamis,
00:50:38naninkamot,
00:50:39yung mga maka-invoice,
00:50:40o,
00:50:41importante said na ma'am,
00:50:42for your,
00:50:43B2B,
00:50:44business to business,
00:50:45niya,
00:50:46napagito sila,
00:50:47giingon nga ka nang,
00:50:48para maka-appeal ko,
00:50:50niya,
00:50:51hindi manjod kaya na ko,
00:50:52so,
00:50:53kung,
00:50:54ang makakabilog bidding na mo di ha,
00:50:55comfort si Silva,
00:50:56pwede sila maka-bead,
00:50:57o,
00:50:58gusto sila,
00:50:59pero,
00:51:00na ako yung nakuang,
00:51:01sa Derisa Dolly,
00:51:02si Sir,
00:51:03Bilangoy,
00:51:04ilan na sad ko gina-promote,
00:51:05since sa NRCO Dolly ko,
00:51:07ilan sanggi,
00:51:09ilan sanggi,
00:51:10tabangan ko sa akong business,
00:51:11inana lang,
00:51:13kanang,
00:51:14murag,
00:51:15kiniluoy na nagali,
00:51:16kinasingkasing.
00:51:17Dagan siya kaayos sa,
00:51:19mag tinabangay man yun,
00:51:20basta,
00:51:21i-mong intentions,
00:51:22you're wrong.
00:51:23Di ralang sa amung nga store,
00:51:24ma'am no,
00:51:25kung panlitan ng isa ka store,
00:51:26panlitan ako,
00:51:27wala ko'y stock,
00:51:28dinay nangita,
00:51:29o,
00:51:30gusto nila o,
00:51:31petan bara,
00:51:32daghan niya,
00:51:33di ko ka,
00:51:34as o volume,
00:51:35sumudagan ko sa picas nga store,
00:51:36ana ang among ginahimo,
00:51:38murag,
00:51:39tinabangay na lang,
00:51:40o,
00:51:41tinabangay na lang yun,
00:51:42binina,
00:51:43mga stock,
00:51:44dahil,
00:51:45usan na lang ako na bilhin mo,
00:51:46daghan ko sa,
00:51:47daghan o,
00:51:48kung asana ay supply niya.
00:51:49Yes,
00:51:50inana ang among,
00:51:51so far sad,
00:51:52sa akong mga,
00:51:53na-interview din hi,
00:51:54kaya naka-interview man miglain,
00:51:55sad nga mga industries,
00:51:56kanang,
00:51:57mga ayuhay pong sapatos,
00:51:59kanang,
00:52:00mga ayuhay pong sapatos,
00:52:01ana,
00:52:02wala,
00:52:03sad hinuon kayo,
00:52:04ay kumpitin siya,
00:52:05mag tinabangay hinuon,
00:52:06nga,
00:52:07ato ka,
00:52:08ato nini ka ni,
00:52:09murag more on referral.
00:52:10I feel like,
00:52:11ang kumpitin siya,
00:52:12kumpitin siya siguro,
00:52:13ang mga taura ay nagunahuna ba nga?
00:52:15Yes ma'am.
00:52:16Kumpitin siya na sila,
00:52:17or unsa.
00:52:18But in reality,
00:52:19kanang mga,
00:52:20kanang mga cottage industries per area,
00:52:22example,
00:52:23sa ilahan ni ma'am sa Basak,
00:52:24mag tinabangay yun na sila,
00:52:26so kung bisag-asaan na nila,
00:52:27pwede ragyid kayo ninyong dulun,
00:52:29pero kung naanap mo yung mga suki,
00:52:32pwede lang sagatun na lang sad mo nila.
00:52:34Yes ma'am.
00:52:35Kaya sila, sila ragyid na,
00:52:37kaya sagin yun na ni ma'am,
00:52:38mag tinabangay rin na sila,
00:52:40para makasurvive sa,
00:52:41pang-adlaw-adlaw nila nga po ang negosyo.
00:52:43Walay away diya sa amung adjun mo.
00:52:45Nice kayo.
00:52:46Anarajun na mo nga.
00:52:47Uy wala ko deri,
00:52:48ang pila na diya.
00:52:50So ang ilang retail price,
00:52:52usan na nila,
00:52:53para na sila'y mahatag sa kuha.
00:52:55Inanarajun mo din na.
00:52:56Wow.
00:52:57Thank you kayo.
00:52:58Inanarajun.
00:52:59If inana,
00:53:00mag tinabangay,
00:53:01wala ginay away diya.
00:53:02Wala ginay away mo na.
00:53:03Kung ato matungod sila,
00:53:05may ngundi ko sa online ako market,
00:53:07sir,
00:53:08wala kayo ka-parkingan,
00:53:09there is since one way nalang diya.
00:53:11Maodyo na idako kayong,
00:53:13ka ng,
00:53:14murag.
00:53:15Muragardol.
00:53:16Muragardol.
00:53:17Tumuda ng underpass.
00:53:19Before, wala pa ng underpass.
00:53:21Kusugjud kayo may kayo,
00:53:22labang-labang.
00:53:23Asa di ay nidapitan ako siya.
00:53:25Kiligid mi sa underpass mom.
00:53:27Ah, wait lang.
00:53:28So, kung maagi mo underpass,
00:53:29malapas na mo sa sundangan.
00:53:31So, ari mo agi kilid sa super metro.
00:53:33Before Cabreros.
00:53:34Cabreros man eh.
00:53:35Diba ang Cabreros,
00:53:36mura siya cruising the friendship village.
00:53:38Oo, oo, oo.
00:53:39After sa friendship village,
00:53:40maunan na siya sundangan,
00:53:41nanay siya din na.
00:53:43So, dapat mo agi mo,
00:53:44ari idun mo kilid sa super metro,
00:53:46dili mo nga to sa underpass.
00:53:47Dili ba mo nga side sa super metro?
00:53:49Yes, super metro,
00:53:50going south road.
00:53:51Oh, oo, oo.
00:53:52Kaya ang,
00:53:53ang dito sa,
00:53:54Itapad na mo sa friendship village.
00:53:56Ang dito sa pikas nga side,
00:53:58hurot na yun,
00:53:59wala na inabilin nga ito nga.
00:54:01Ibin pandayan,
00:54:02ibin displayan,
00:54:03hurot.
00:54:04Hmm,
00:54:05na hurot.
00:54:06Kaparkingan ba, no?
00:54:07Oo, wala.
00:54:08Diyod siya.
00:54:09Pero nagsugod naman ka kagpamaligya online.
00:54:11Una ko yung online,
00:54:12mas usay,
00:54:13mas...
00:54:14Mas mukuan.
00:54:15Sige,
00:54:16mauna lang nangin mo hangin pa dahi yun,
00:54:17nang kanangin mo online nga,
00:54:19kanang kuwan,
00:54:20kanang pagpamaligya,
00:54:21o,
00:54:22mas mayo gani,
00:54:24makusat ng advice at sa upan nga,
00:54:26kanang nainanin nga kuwan nga,
00:54:28at tuunun gani kayo.
00:54:30Ako, suggestion ninyo,
00:54:31yung mong Facebook page,
00:54:32kung nila yung personal account ninyo,
00:54:34mas mayo yung Facebook page,
00:54:36o nya.
00:54:37Better if you educate people,
00:54:39because,
00:54:40the reasons,
00:54:41isa sa reasons nga nga,
00:54:42ang mga tao,
00:54:43dili kayo,
00:54:44umupalit,
00:54:45is silang kahibaw ba nga,
00:54:46na-a-diay ani,
00:54:47or,
00:54:48na-provide diay mo ani,
00:54:50na-a-diay mo ani nga services,
00:54:51so,
00:54:52better gud nga,
00:54:53just to keep also,
00:54:54the tradition alive sa basak,
00:54:55and also sa Sibu,
00:54:57because this is really part of our culture,
00:54:59Biyagyud.
00:55:00Muingon ka ni kag basak,
00:55:01kanin mong mahuna-hunaan,
00:55:02lumad ba sa kanon,
00:55:03huw ka ng blacksmith,
00:55:05para na ko ha,
00:55:06mauna ako mahinom duman.
00:55:07So, nindot sa siya,
00:55:08nga contribution,
00:55:09in preserving the Cebuano culture,
00:55:11nga,
00:55:12nga,
00:55:13nga,
00:55:14nga,
00:55:15nga,
00:55:16nga,
00:55:17nga,
00:55:18nga,
00:55:19nga,
00:55:20mo Johnny ang kuwan,
00:55:21kawin.
00:55:22Nindot man na,
00:55:22labi na sabagong nga generation,
00:55:24mga kahibaw nga,
00:55:25kabula ni nylon din eh,
00:55:27mi,
00:55:28their curiosity,
00:55:28mas tear-up,
00:55:29futuro na silang,
00:55:30the more na silang mga curious,
00:55:32they will try also nga,
00:55:33ang hinalang pumupalit kawin,
00:55:35kawin,
00:55:36Whether we like it or not, we can make the most produced products as much as cheap in terms of quality and if we really want to help preserving the business as a tradition,
00:55:54I would suggest that let's support the local handcrafters.
00:56:00If we could.. If we would like to support the local handbrains, we would want to help these products.
00:56:08Or if we would like to put it back to the store with a lot of clothing.
00:56:14More than 20!
00:56:16No.
00:56:18So, I hope we continue to support them and continue to educate people.
00:56:47Yes, ma'am.
00:56:48Pinaagisa ka nang as simple as ka nang mag-baid mo, make a photo, make a video out of it, educate people.
00:56:57Or bisang pag may, mangka mo tabi. O di, magkuan ka, kanina part, moni-moni.
00:57:01Ah, Murad, nakakuan ako sa akong reels, ma'am, siguro.
00:57:05Nakakuanan siya katong nae mga student from UP.
00:57:09Nga nagkuan sila nag-interview, bahayin sa Lawi-Lawi, nga Pinuti.
00:57:13Ako lang silang kikuyugan yun to.
00:57:17Giyon sa pag-proseso, tanan-tanan diod.
00:57:19Ako tong nabuhatan o reels.
00:57:21Kana, ma'am, dakukayo ng sigtabang.
00:57:25And I know it will not only stir curiosity sa mga fellow Filipinos at Cebuanos na to.
00:57:30But even people outside the country, from other countries ba.
00:57:33Ah, inani-di-di-di sa Cebu.
00:57:37Naadi-di-di sa Cebu.
00:57:38So, you are not just promoting your products, but you are bringing Cebu with you.
00:57:42Yes.
00:57:43Na, proud ni.
00:57:44Kinamot ni sa mga Subuanon.
00:57:46In fact, sa una, ma'am, ang hunting si Lando, ata, Abelianosa.
00:57:51Nabutsia o Canada, ma'am.
00:57:53Yes.
00:57:54Siya ay nagtudlo nga to sa foreigner.
00:57:57So, nanay.
00:57:58Nanay na katon ng foreigner.
00:57:59At least dito.
00:58:00Oo.
00:58:01Toa na nga to.
00:58:02So, karun, niundang nga siya sa business.
00:58:04Naanan siya ay iyangkan.
00:58:06Lain na ang iyang business.
00:58:07Ginakuan.
00:58:08Kay sins ni.
00:58:09Murag niya.
00:58:10Matay man siguro ang iyang tie-up nga to sa Amerika.
00:58:14Something.
00:58:15Pero nabrote na jud.
00:58:17Ang gatudlo nga to ha.
00:58:18Proud you ta ha.
00:58:19Ang nagtudlo buha to ganting Pinoy.
00:58:21Naabutag.
00:58:22O, diba?
00:58:23Canada.
00:58:24I think Canada or Germany.
00:58:26Mauna siya.
00:58:27Abta na na to.
00:58:28Subti na ma'am.
00:58:29Panigka.
00:58:30Ano.
00:58:31Hinay-hinay lang.
00:58:32If ma'am ay questions about digital marketing.
00:58:34On sa o na din yung pagkuhan.
00:58:35I-message ko.
00:58:36Para matabangan tamo.
00:58:39Thank you kayo sa opportunity ma'am.
00:58:41Matabangan tamo.
00:58:43Maosad na ang personal advocacy na na ako.
00:58:46Kay namang ko sa digital marketing.
00:58:47O, akong background sa guild.
00:58:49So, personal advocacy guild na na ako.
00:58:51Labi na ka ning mga cottage industry sa Cebu.
00:58:54On sa o na siya pag-promote.
00:58:55Yes.
00:58:56That's why nai Isla Lokal.
00:58:57Si Isla Lokal is like an extension project na na ako.
00:59:01For digital marketing.
00:59:02To help kani mga products ninyo i-buntang sa website.
00:59:06And to, you know, introduce.
00:59:08Sige lang.
00:59:09I will visit na lang.
00:59:10Sa inyo ka dito.
00:59:11Yes ma'am.
00:59:12I-appin na na mo siya o promote in the future.
00:59:14Ka nang.
00:59:15Mona ang naasaan mo ang heart guild sa Isla Lokal.
00:59:18To help mga handcrafters.
00:59:20Ani ko.
00:59:21Ani ko.
00:59:22Ani ko.
00:59:23Ani ko.
00:59:24Ani ko.
00:59:25platform.
00:59:26Lito.
00:59:27Para kami ang mo interview ninyo.
00:59:28Madala mo.
00:59:29Kaya nga no.
00:59:30Kung wala po ni Sunstar Startup Spotlight.
00:59:32Diligyod mo ma-spotlight.
00:59:33Din haram mo.
00:59:34Diba?
00:59:35Mag-ayahay.
00:59:36Huwag pa ning kamod.
00:59:37So.
00:59:38Ka nang.
00:59:39Dako kayo ninyo opportunity.
00:59:40Naghihatag si Sunstar.
00:59:41Dili lang ninyo.
00:59:42But.
00:59:43Also.
00:59:44Ma.
00:59:45Extend ang mong advocacy ba.
00:59:46Na makuan.
00:59:47So.
00:59:48Mona siya ma'am.
00:59:49So.
00:59:50Before we end our.
00:59:51Ku ano.
00:59:52Live show.
00:59:53Onsa man nangimuha.
00:59:54Onsa pa may plano ninyo sa imong business?
00:59:57Ah.
00:59:58Ang akong plano ma'am.
00:59:59O.
01:00:00Mangita ko yung mga tie up nga.
01:00:02Kato galing.
01:00:03Diligali.
01:00:04Sa yun.
01:00:05Pag-ari nila.
01:00:06Like kamotes.
01:00:07Hmm.
01:00:08Episode kayo nga to.
01:00:09Paglabang nila.
01:00:10So.
01:00:11Namit na ko ang.
01:00:12Ah.
01:00:13Anyway.
01:00:14Napaday ko yung mga among advocacy.
01:00:15Nagatabang miog mga.
01:00:16PWD.
01:00:17Since akong anak is PWD.
01:00:19Part sa among.
01:00:21Ah.
01:00:22Among.
01:00:23Income.
01:00:24Ma'atong-adto nila.
01:00:26Mahatagan sa namog.
01:00:27Gamay nga.
01:00:28Muragpog sa simbahan.
01:00:30Nag tights mi anak.
01:00:32Ah.
01:00:33Uhum.
01:00:34So.
01:00:35That's good.
01:00:36The more kamuhatagod, the more sad ang balik.
01:00:37Correct.
01:00:38Ah.
01:00:39Sa Metro Cebu.
01:00:41Person with disability.
01:00:43Ah.
01:00:44Worker.
01:00:45Uh.
01:00:46Rural worker.
01:00:47So, I have a respect for senior citizens.
01:00:59I have to drain my mind.
01:01:03So, if you are a senior, you know,
01:01:06I have to drain my mind.
01:01:09I have to drain my mind.
01:01:12or PWD's
01:01:14inform
01:01:16the special price
01:01:18or
01:01:20or
01:01:22it's hard
01:01:24if I
01:01:26am
01:01:28so
01:01:30I
01:01:32have
01:01:34provided
01:01:36yes
01:01:38so
01:01:40I
01:01:42I
01:01:44I
01:01:46I
01:01:48I
01:01:50I
01:01:52I
01:01:54I
01:01:56I
01:01:58I
01:02:00I
01:02:02I
01:02:04I
01:02:06I
01:02:08I
01:02:10I
01:02:12I
01:02:14I
01:02:16I
01:02:18I
01:02:20I
01:02:22I
01:02:24I
01:02:26I
01:02:28I
01:02:30I
01:02:32I
01:02:34I
01:02:36I
01:02:38I
01:02:40I
01:02:42I
01:02:44I
01:02:46I
01:02:48I
01:02:50I
01:02:52I
01:02:54I
01:02:56I
01:02:58I
01:03:00I
01:03:02I
01:03:04I
01:03:06I
01:03:08I
01:03:10I
01:03:12I
01:03:14I
01:03:16I
01:03:18I
01:03:20I
01:03:22I
01:03:24I
01:03:26I
01:03:28I
01:03:30I
01:03:32I
01:03:34I
01:03:36I
01:03:38I
01:03:40I
01:03:42I
01:03:44I
01:03:46I
01:03:48I
01:03:50I
01:03:52I
01:03:54I
01:03:56I
01:03:58I
01:04:00I
01:04:02I
01:04:04I
01:04:06I
01:04:08I
01:04:10I
01:04:12I
01:04:14I
01:04:16I
01:04:18I
01:04:20I
01:04:26I
01:04:28I
01:04:30I
01:04:32Asad ni Shai.
01:04:33Asad ni Shai,
01:04:34Kuan. Asad ni Shai,
01:04:35Motumurag.
01:04:37Portable.
01:04:37Portable.
01:04:38Sauranan sa mga uling
01:04:40para dili na mo mangita
01:04:41pag butanganan sa uling.
01:04:43Asad ni Shai.
01:04:43Pwede mo makakustomize
01:04:45according to the height
01:04:46ngayon yung ganahan.
01:04:47Pwede na saad ni Shai
01:04:48tabletop baka ha.
01:04:50So, ato mo,
01:04:50message mo nila.
01:04:51Ito sa Basak,
01:04:52Pardo,
01:04:53kaneng dapit sa
01:04:54Overpass.
01:04:55Unahan sa Super Metro.
01:04:56Unahan sa Super Metro.
01:04:58Pagitaalang na.
01:04:59Naran na yung mga
01:04:59nagbitay din na nga
01:05:00mga sundang.
01:05:01So, this has been
01:05:02another episode
01:05:03of Sunstar Startup Spotlight
01:05:05Island Stories
01:05:06brought to you by
01:05:07Sunstar Cebu
01:05:09and Isla Local.
01:05:10Don't forget,
01:05:11Isla Local is your
01:05:12go-to marketplace
01:05:13for proudly Filipino products
01:05:16from native bags,
01:05:17fashion accessories,
01:05:18to artisanal food
01:05:19and handmade crafts.
01:05:21So, visit www.islalocal.com
01:05:24search, shop,
01:05:25and support our
01:05:26local handcrafters.
01:05:28My name is
01:05:29Queen Garcia Dinaldo
01:05:30and as always,
01:05:32stay creative,
01:05:33stay inspired,
01:05:34and keep supporting
01:05:35local businesses.
01:05:36See you next time.
01:05:37on the world.
01:05:43The launchers
01:05:44is called
01:05:45a
01:05:46third-year-old
01:05:48event.
01:05:49The last-year-old
01:05:50We'll see you next time.
01:05:50of course,
01:05:51a third-year-old
01:05:52event.
01:05:52So,
01:05:53a third-year-old
01:05:54thing is
01:05:55amazing.
01:05:55We'll see you next time.
01:05:56We'll see you next time.