- 1 yıl önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Bugünün bizim için önemli bir anlamı var demiştik.
00:041071'de bizlerin Türklerin Anadolu'ya giriş kapısı olan Malazgirt Zaferi'nin 954. seneyi devriyesi.
00:14Bu önemli günü kıymetli bir isimle konuşacağız şimdi.
00:17Tarihçi yazar Mustafa Armağan bizlerle olacak.
00:20Sayın Armağan hoş geldiniz elimize.
00:23Hoş bulduk efendim. Hayırlı günler, hayırlı programlar.
00:26Teşekkür ediyorum. Ben de sizlere iyi yayınlar diliyorum.
00:30Bizlere Anadolu'nun kapılarını açtığı söylenen, böyle belirtilen Malazgirt Zaferi'nin 954. yıl dönümünü kutlamaktayız, idrak etmekteyiz.
00:41Bu manada Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Devlet Bahçeli'de birlik mesajları vermekte, Ahlat'ta, Bitlis'te şu anda.
00:48Evvela Malazgirt Zaferi bizler için neden önemli diye sorarak başlamak isterim.
00:55Evet, Malazgirt Zaferi neden önemli?
00:57Aslında İslam orduları, İslami açıdan bakarsak çok daha önce 638'lerde Anadolu'ya girmişlerdi.
01:07Yani Anadolu'da ilk fethedilen yerler Cizre, Urfa, Diyarbakır.
01:13Bunlar henüz Hazreti Ömer zamanında bu bölge Cizire-i Ömer ve Maraş'a kadarki bir bölge.
01:20Ezan-ı Muhammedi ile buluşmuştu, Kur'an okunmaya başlamıştı, cami yapılmına başlanmıştı.
01:28Dolayısıyla İslam'la şereflenmesi topraklarımızın henüz daha 4 halife devrinde başladı.
01:37Ama bu Emeviler zamanında biraz daha arttı.
01:43Bir tane bizim Orta Asya'dan gelen kavimlerimiz, kabilelerimiz, aşiretlerimiz yavaş yavaş Anadolu'ya girmeye ve çeşitli yerlere yerleşmeye çalıştılar.
01:59Fakat bu kalıcı olmadı.
02:01Çünkü Bizans güçlü devlet olduğu için, bir ordusu olduğu için bizim aşiretlerin yerleştiği yerleri bir karşı atakla temizleyip tekrar ötebiliyordu.
02:14Her ne kadar ahlat civarında onun ötesinde çeşitli yerleşmeler halinde kalmışsa bile
02:20Bizans'ın gücü karşısında kuvvetli bir devlet arkasında olmadığı için bunlar kağıttan kaleler gibi kalıyordu.
02:34Malaket'in önemi şurada, bizim artık arkamızda kale gibi bir devletimiz var.
02:41Ve bu devlet geliyor, Bizans'ın ana kuvvetlerini, ana ordusunu, imparatorunu,
02:47Anadolu'nun doğu ucunda büyük bir meydan muharebesinde inha ediyor.
02:57Üstelik imparatoru esir alıyor.
03:01Şimdi bu tarihin dönüm noktası.
03:04Evet Anadolu'da dediğim gibi İslam varlığı daha önce başlamıştı.
03:06Peyder Pey bu varlık kendisini göstermişti.
03:12Fakat 1971 tarihinde gerçekleşen olay artık bir devlet olarak biz buraya hakim olmamızın kilidini açmış olduk.
03:27Bu bakımdan önemli.
03:29Ama garip bir şey söyleyeceğim.
03:32Aslında Alparslan'ın niyeti Anadolu'yu fethetmek değildi.
03:35Yani kader onu öyle bir işe vazifelendirdi.
03:40Onun asıl niyeti Bizans'la büyük bir karşılaşmadan ziyade
03:43İslamlaşmış olan Orta Doğu'yu, Suriye zaten büyük ölçüde Selçukların hakimiyetine girmişti.
03:53Mısır'ı almaktı.
03:55Yani o sıradaki planı, projesi Mısır'ı almaktı.
03:59Çünkü Mısır'daki Fatımlı Devleti tehdit altına girmişti.
04:05Ve bu devlet halife Mustansır zamanında bir şeyler yaşadı, taarruzlar yaşadı ve Alparslan'dan yardım istedi.
04:18Alparslan da kalktı Mısır'a girecek, Mısır'ı fethedecek.
04:21Mısır, Selçuklu hakimiyetine girecekti.
04:23Kuvvetlerini Doğu Anadolu'nun doğusundan Suriye'ye doğru sevk etti.
04:32Fakat bu sırada Malaschik Kalesi'ni de aldı.
04:36Biraz arkasını toparlayarak gidiyordu.
04:39Suriye'de toparlamalar yapıyor.
04:41Tam o sırada bir haber geldi.
04:43Bu haber Bizans İmparatorluğu'nun bir sefere çıktığı, 200 bin kişilik bir orduyla bir sefere çıktığı haberiydi.
04:52Bu haber Alparslan'ın Gürcistan'da, bugünkü Ermenistan'da bölgelerde toprakları vardı.
05:03Buradan Selçuklu'yu atmak için Bizans İmparatorluğu'nun yaptığı bu seferi duyunca birdenbire geri döndü.
05:11Geri döndü ve geri dönüp tekrar Güneydoğu Anadolu'dan Ahlat'tan Balazgirt'e gelmek ve Bizans ordusunu o arada karşılamak gibi bir plan yaptı.
05:26Şimdi bu çok önemli bir dönüm noktası ama şu açıdan, görülmüyorsunuz, şu açıdan önemli.
05:36Alparslan'ın kuvvetleri yorulmuştu.
05:38Yani bu Mısır seferine giderken yorgun bir ordusu vardı ve bu ordu aslında 200 bin kişilik bir Bizans kuvvetinin karşısında onu ezebilecek, onu yenebilecek güveni vermiyordu Alparslan'a.
05:59Üstelik dönerken, hızlı bir şekilde dönerken Fırat Nehri'ni geçmeye kalktılar.
06:06Fırat Nehri'ni geçmeye kalkarken Fırat da o sırada şimdiki gibi durgun değildi, gümbür gümbür akan bir nehirdi.
06:14Yani bu barajlar yapılınca mahrum sakin bir nehre dönüştü.
06:20Nehri atlarla yüzerek geçerken büyük bir kayıp meydana geldi.
06:25Hem asker hem teçhizat hem o zamanın tankı olan atlar kayboldu ve karşıya geçene kadar büyük bir kayıp verdi.
06:35Bunun üzerine Alparslan baktı ki kuvvetleri çok yoruldu.
06:40Kuvvetlerini dinlenmesi için Ispahan'a gönderdi ve Nizamül Mülk'e dedi ki bana kuvvet bul, buradan yeni kuvvet demiştir.
06:49Ne yapıyorsan yap çünkü Bizans ordusu geliyor.
06:52Bunun üzerine Nizamül Mülk o bölgedeki Müslüman emirlerle görüştü.
06:58Bundan içinde Kürt emirlikleri de var.
07:01Onun görüştüğü emirler.
07:05Bakın dedi bu artık bir İslam meselesi.
07:09Devletler önemini kaybetmiş durumda.
07:12Karşımıza Bizans geliyor.
07:14Eğer o gelir ve bizi yenerse hiçbirimiz burada kalamayız.
07:18Onun için bakın aynen bugün verdiğimiz mesaj gibi.
07:21Birlik olmalıyız ve sizin bize asker vermenizi istiyoruz diye onlarla görüştü.
07:28Ve bu Mervaniler ve diğer içinde de Kürt bir on bin civarında Kürt beyliklerinin verdiği asker de olduğu kayıtlarda geçiyor.
07:42Bu kuvvetlerle birlikte toparlanarak işte geldi Ahlat civarında bu Malazgirt obasında düşmanı bekledi.
07:52Düşman daha önce gelmiş olmasına rağmen onun karşısında çok akıllıca bir taktikle Bizans ordusunu yıprattı, açıldı ve o kanat şeklinde açılmanın arkasından imha muharebesi şeklinde gerçekleşti.
08:12Ve Bizans İmparatorunun esir düşeceği noktaya kadar Bizans ordusu tahrip oldu, harap oldu.
08:22Bu bakımdan İmparatorun getirilmesi, Alparslan'ın yanına oturtulması, Alparslan'ın ona iltifat etmesi, öldürmemesi ve kendisinin Bizans'a geri dönmesi için yanına bir birlik verdi.
08:40Bizans kudurduğuna kadar güven içinde gidebilmesi için, çünkü Bizans'ta da o sırada bir darbe yapılmıştı.
08:49Römen Diyojen'e karşı, bu yenildi artık onun tahttan indirilmesi söz konusuydu.
08:54Öldürülme tehlikesine karşı Bizans kudurduğuna kadar Türk askerleri Römen Diyojen'e yaptı da bir anlaşma yapıldı.
09:04O anlaşmada bir tazminat ödeyecekti Selçuklulara, tahta geçecek ve Selçuklulara bir tazminat ödeyecekti.
09:14Gittiğinde de İstanbul'a Römen Diyojen cezalandırıldı.
09:20Gözleri sirkeli suyla kör edildi ve bir zindana atıldı.
09:26Onun yerine başka bir hükümdar tahta çıkmış oldu.
09:29Ama bir daha artık Türkleri, Müslümanları Anadolu'dan süremeyeceklerini kesin bir şekilde anladıkları için,
09:37bundan sonraki dönemde her ne kadar Alparslan yolda devam edip de Anadolu fethini gerçekleşmemiş olsa da
09:45geri dönüp kendi iç meseleleri vardı.
09:50Onu halletmek için uğraşmış olsa da oğlu Melikşah, Sultan Melikşah,
09:57kendi amcasının oğlu olan Kutalmışoğlu Süleyman Bey'i,
10:03git Anadolu'ya, orada fethedebildiğin her yer senidir diyerek Anadolu Selçuklu Devleti'nin temelini attı.
10:10Dolayısıyla Anadolu fethi gerçekte Alparslan tarafından başlatıldı.
10:16Ama zaten bir sene sonra şehit edildiği için, hayatını kaybettiği için Alparslan devam edemedi oldu.
10:23Ama Melikşah onun misyonunu aldı.
10:25Bakın bu misyon devamlılığı çok önemli.
10:27Şimdi bizde ne oluyordu?
10:30Diyelim ki 70'li yılları iyi hatırlıyorum ben.
10:32bir hükümet kuruluyor, bir program uyguluyor.
10:36Altı ay sonra, bir sene sonra o hükümet gidiyor, öbür hükümet başka bir program uyguluyor.
10:41Okullarda kelimeler bile değişiyordu, ders kitapları değişiyor.
10:45İşte dış politika değişiyor, iç politika değişiyor.
10:48Böyle bir devletin başarılı olması mümkün mü?
10:50Nitekim işte kör topal 80'lere kadar Türkiye böyle geldi.
10:54Şimdi devlette devamlılık olması, kişiler belki değişebilir ama o devletin kendi iç yapısında bir sürekliliği olması gerekir ki,
11:07Osmanlı'nın da ilk 10 padişahının her birinin birbirinden daha kıymetli, birbirinden daha yetenekli çıkması,
11:17tarihimiz için büyük bir şanstır, büyük bir lütuftur.
11:21Burada da Alparslan-Melikşah devamlılığının sağlanmış olması ve Selçuklu'nun gaza ideolojisinin,
11:30gaza idealinin, Melikşah zamanında da devam etmesi,
11:34ve ilk şah batumu aldı, kılıcını oraya sapladı.
11:39Bu sembolik olarak Türklerin denize çıkma seremonisi vardır.
11:43Atını denize sürdü, kafasını suyun içine soktu, tuzlu su içirdi atına ve kılıcını attı, oraya sapladı.
11:52Döndü, Ataya geldi, Antakya'ya, Antakya'yı da fethetti.
11:56Antakya'da da atını sürdü, atını yine aynı sembolik eylemle.
12:01Su içirdi, tuzlu su, bu artık Türklerin denizlere açılma döneminin başladığını sembolize ediyor.
12:11Bakın sınırımıza şimdi, Batum'dan alın, şöyle bir yay çizin, Antakya'ya geleceksiniz değil mi?
12:18Adeta bir sezgisel olarak Türkiye sınırları o zaman dışarıdan böyle çizilmişti.
12:25Yani Sultan Melikşah iki noktayı koordinat olarak aldı ve bugün bizim sınırlarımız,
12:32Sultan Melikşah tarafından, doğu sınırlarımız Sultan Melikşah tarafından çizildi diyebiliriz.
12:38O bakımdan Melikşah'ın Anadolu'da yaptığı petikler veya yaptırdığı, gönderdiği, komutanlara verdiği tahribatlar son derece önemlidir.
12:48Ve bugün biz Anadolu'daysak bu Alparslan tarafından kilidi açılan Melikşah tarafından da kapısı ardına kadar aralanan o 10-15 yıllık dönemde bütün bunlar gerçekleşmiştir.
13:08O bakımdan Anadolu'nun gerçek anlamda Türkler, Müslümanlar tarafından fetih ve iskanı 954 yıl önce başladı diyebiliriz.
13:21Peki bu manada aslında genel olarak hep Sultan Alparslan konuşulmakta, ön plana çıkmakta.
13:28Yani Sultan Melikşah sanki onun ardında kalıyormuş gibi.
13:32Yani burada esas kahraman her biri çok değerli ama hani bizi asıl kapıları açan komutanımız Melikşah'tır diyebilir miyiz son tahribde?
13:42Kesinlikle.
13:43Ben oğlumun ismini de onun için Melikşah koydum.
13:46Allah bağışlasın.
13:48Melikşah ismini de benim yaygınlaşmasını da arzu ediyorum.
13:53Bu bizim bir dileğimiz.
13:56Alparslan'a saygımız sonsuz tabii ki.
13:58Onun babası, bir de onun yaptığı Selçuklu devletini Selçuklu devleti haline getiren temel şahsiyet odur.
14:09Yani tamam Çağrı Bey, Duğrul Bey de önemli ama Alparslan bir imparatorluk haline getirdi.
14:17Melikşah, Selçuklu'nun kanunisi diyebiliriz Melikşah.
14:21Hiç onun kadar uzun, hükümdarlık ve onun kadar parlak bir dönem yaşamış bir Selçuklu sultanı yoktur.
14:3020 yıl Selçuklu'yu gerçek anlamda bir kanuni diyebiliriz ona.
14:35Yani fetişleri, adaleti, vizyonu, ondan sonra yaklaşımı mesela İmam-ı Azam'ın türbesine gidiyorlar.
14:49Orada uzun uzun dua ediyor.
14:53Ezil-i Azam Nizamülmülk diyor ki dışarı çıkınca efendim ne dua ettiniz bu kadar uzun uzun merak ettim diyor.
15:00Sen ne dua ettin diyor Nizamülmülk'e.
15:06Hani işte devletinizin ebedi olması, sizin işte şöyle muvaffak olmanız falan için.
15:12Efendim peki Melikşah'a soruyor, Sultan Melikşah'a siz ne ettiniz?
15:18Bu ümmet için hangimiz hayırlıysak onu başımıza geçir diye ettim diyor.
15:23Şahsi değil, nefsi değil.
15:25Bakın burada da bir kalite konuşuyor, bir kumaş var.
15:30Gerçekten Melikşah'ın, Sultan Melikşah'ın ifade ettiği şey bir Müslümanın değil mi ideal olarak söylemesi gereken
15:39bu müesseseye ben hizmet edeceksem beni geçir.
15:44Ama ben bu müesseseye zarar veriyorsam benden daha hayırlısını geçir diyebiliyorsak
15:50işte o zaman yani gerçek Müslümanlığa bir adım daha yaklaşmış oluyor.
15:54Bu bakımda ben, Sultan Melikşah'ın daha çok anlatılması, daha çok yazılması,
16:01elbette Alparslan'ın da daha çok yazılması, onlar büyük bir cihangir, büyük bir vizyoner.
16:08Bunlarla ilgili çalışmaların daha çok yapılması lazım.
16:12Yani filmlerimiz biraz harf darp üzerinde gidiyor.
16:16Yani biliyorsunuz Selçuklu filmleri oldu, dizileri oldu ama...
16:21Melikşah'ın da dizisi var TRT1'de aslında.
16:23Evet vardı ama bu karakterler orada fazla yansımadı.
16:28Yani daha çok o savaş sahneleri ve işte o entrikalar falan üzerinden gidiyor.
16:35Makazinsel boyutu.
16:37Yani bu manevi boyutunu da bir şekilde insanımıza anlatmamız lazım.
16:41Kesinlikle.
16:43Acaba Melikşah'ın o hayırlı olan gelsin, ümmete faydalı olsun, doğası kabul oldu da
16:49116 yıl sonra Salahattin Eyyubi Kudüs'ü fethetti diyebilir miyiz acaba?
16:54Aynı o misyon dedik yani misyonun devamında bağlayabiliriz değil mi bu fethi'yi de?
17:00Evet.
17:00E gayet tabii.
17:01Yani bu bir şey var, misyon devamlılığı var.
17:06Yani zaten İslam'ın getirdiği bir şey o.
17:09büyük ilahi kerimetullah ideolojisi.
17:15O frekansa giren kendisini orada buluyor.
17:19İşte Selahattin Eyyubi olsun yine aynı aileden Kılıç Aslan olsun.
17:24Yani başlılara karşı biliyorsunuz Anadolu'da Kılıç Aslan mücadele ediyor.
17:30Suriye'de Selahattin Eyyubi mücadele ediyor.
17:33Yani Akif de diyor ya Kılıç Aslan gibi icralini ettin hayran, Selahattin'i hayran bırakıyor.
17:41Yani bu Türkler ne yapıyor o kadar büyük başarı nasıl kazanıyorlar diye.
17:47Dolayısıyla burada şunu söylemem lazım.
17:50Az önce bahsederken Avrupa Aslan'ın oynusunda Kürtler var.
17:55Dedim.
17:56Kimisi daha az diyor, daha çok diyor.
18:01Önemli değil.
18:02Bin de olsa, on bin de olsa bizim için fark etmez.
18:05Ama burada Malazgirt'in Türk, Kürt, Arap beraber kazanıldığını,
18:12beraber bir vatan kapısının beraber çalındığını, beraber açıldığını
18:19vurgulamak açısından ben önemsiyorum bunu.
18:23Bu hakkından Kürtlerin varlığı, bugünkü zaten Cumhurbaşkanımızın konuşmasında da bu tema işlendi.
18:33Kürtlerin Malazgirt'te varlığı ters kitaplarımıza yansımıyor.
18:38Popüler kültürde bunları göremiyorsunuz.
18:41Halbuki bu en güzel kullanılabilecek topluma, bakın biz bin sene önce de beraberdik,
18:48bugün de beraberiz mesajını verebileceğimiz çok somut, çok büyük bir fırsat.
18:53Bunu niye değerlendirmeyelim diye yıllarca bunları yazdık, çizdik.
18:57Şimdi elhamdülillah bunları konuşmanın zamanı geldi.
19:01Cumhurbaşkanımız da bunu bugün çok güzel dile getirdi.
19:04Tam da böyle bir süreçte gündeme gelmesi önemliydi.
19:10Şimdi Selahattin Eyyubi için efendim Kürt olduğundan kimleri ona şey bakıyor,
19:17böyle kem gözle bakanlar var bilmem falan filan.
19:21Halbuki Selahattin Eyyubi, bir yıllar önce bir yazı yazmıştım.
19:24Hem Türktür, hem Kürttür, hem Araktır.
19:27Hakikaten soy şeyini araştırdığınız zaman anne tarafı Türk çıkıyor.
19:33Mesela Turhan diye bir dayısı var, Turhan Şah.
19:37Turhan Şah, Türklerin koyduğu isimlerden yani anne tarafının Türk olduğu anlaşılıyor.
19:45Baba tarafının Kürt ama vaktiyle bir Arap şeyi de girmiş evlilik yoluyla.
19:54Dolayısıyla Selahattin Eyyubi Türk mü?
19:56Türk, Kürt mü? Kürt, Arap mı? Arap.
20:01Ne fark eder?
20:02Ümmet çocuğu diyebilir miyiz aslında birleştiricini okuyup?
20:05Anladım.
20:07Aynen yani böyle bakarsak zaten biz birleştirici bakmış oluruz, bir vizyon ortaya koymuş oluruz.
20:14Selahattin Eyyubi, Kürtler de sahip çıksın.
20:16Yeter ki sahip çıkın, Türkler de sahip çıksın.
20:19O gerçeklik de var.
20:21Diğer milletler de, önemli olan burada küffara karşı beraber hareket edilmesi, bir ortak değer olarak bunların sahiplenilmesi.
20:34Bu yazı yazdığım dönemde PKK bunu şey yapmıştı.
20:38Aleyhinde yaklaşık Kürt demiyor, Kürt dememek için bunları ortaya atıyor, Selahattin Eyyubi'nin Kürtlüğünü inkar ediyor diye.
20:47Aleyhimde propaganda yaptıklarını öğrenmiştim.
20:50Ama onları da iflas etti işte, gördük.
20:55Yani Türkiye, bakın ismi bile Türkiye, yani Türk devleti değil, Türkiye devleti, Türkiye Cumhuriyeti diyoruz değil mi?
21:05Türk Cumhuriyeti değil.
21:07Niye Türkiye Cumhuriyeti?
21:08Çünkü etnik bir ırk üzerine kurulmuş bir devlet değil.
21:13Ben Türkiye'lilik tartışmasında bu bağlamda değerlendiriyorum.
21:16Yani devletimizin ismi mesela, Türk Cumhuriyeti olabilirdi değil mi?
21:21Ama Türkiye, coğrafya esas alındı.
21:26Şimdi coğrafya esas alındığında, bugün de Ahmetli Mustafa Çalık'ın bir yosunu paylaştım.
21:33Onun da söylediği gibi, Türk kelimesi etnik bir kavmiyetten öte bir şey.
21:39Daha geniş, kültürel ve kendini hissetmekle ilgili bir şey.
21:46Yani Türk de kendine Türk diyebilir, Türk olmayan da Türk diyebilir.
21:51Eğer meseleyi böyle esnetebilirsek ve Ziya Gökalp aslında bunu savunuyordu.
21:56Yani ırkçı falan değildi Ziya Gökalp.
21:58Irk hayvanlarda olur diyordu.
22:00İnsanın ırkı olmaz.
22:01Hatta ırkı olup da milliyetinin farkına varmayanlar vardı diyordu.
22:10Ama ırkı Türk olmayıp da kendisini Türk hisseden, Türkten daha Türk hisseden insanlar var.
22:17Yani Mimar Sinan, belki etnik köyleri farklı olabilir.
22:20Ama şimdi bu camileri yapan kişinin Türk, Türk'üm diye bağırıyor bu camileri.
22:25Anlatabiliyor muyum?
22:27Yani ne olduğu değil, ne yaptığı, nasıl hissettiği, nasıl kendisini ifade ettiği önemli olmalı.
22:35Malazgirt günlerinde de bunları inşallah zikretmek bir fırsat olarak değerlendirilir diye ümit ediyorum.
22:44Peki bu manada devletimizin adı dahi Türkiye iken,
22:48Türkiye'li kavramın için sıkıntı oluşturur diyorlar veya oluşturur belki sizce?
22:53Bence tamamen lüzumsuz.
22:55Ve bizi bölen ve bölecek olan unsurları öne çıkartma çabası olarak görüyorum ben.
23:04Çünkü Atatürk'ün, bunu da programda da dile getirdim, bir mektubu var.
23:11Bu mektupta açıkça, bakın kitapta da elimin altındaydı göstereyim.
23:19Kültür Bakanlığı tarafından yayınlanmış Atatürk'ün yazışmalar kitabı 1981 yılında çıkmış.
23:25Burada 24 Ocak 1922 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi Başkumandan Gazi Mustafa Kemal diye bir telgraf yazıyor.
23:40Bu telgrafta, kayıtlara geçsin diye gösteriyorum.
23:46Bu telgrafta diyor ki, bütün Türkleri harekete getiren Türkiye, Türkiye'lilerindir düsturu olduğunu bu münasebette beyan etmeyi lüzumlu adedir.
23:59Türkiye, Türkiye'lilerindir.
24:01Türkiye, Türkiye'lilerindir diyor.
24:03Türklerinde demiyor.
24:061922'nin ocağında.
24:08Bunu Mustafa Kemal söylüyor.
24:10Mustafa Kemal söylüyor.
24:11Aynı mektupta, vatanla ve istiklali müdafaa ile uğraşan Türk milleti içinde eksiyade kıymetler olan falan diye devam ediyor.
24:19Şimdi demek ki kafasında ikisi birbirini yerine kullanabiliyor.
24:22Türk milleti de var, Türkiye milleti de var, Türkiye'lilik de var.
24:26Bunu kavga meselesi haline getirmek bence yanlış ve bu sosyolojiyi de bilmemek demek, Türkiye'nin yapısını da bilmemek demek ve bizim gerçekliğimiz böyle.
24:38Bu gerçekliği ifade etmek lazım.
24:41Yani Arnavut da burada kendini bulabilmeli, ifade edebilmeli, ırkını inkar etmemeli.
24:50Boşnakta, Gürcü'de, Arap'ta, Kürt'te hepsi kendisini burada bulabilmeli.
24:58Ama siz bunu daralttığınız zaman eğer Türklüğü bir etnik, kavmiyetçi bir anlayışa kilitlediğiniz zaman o zaman Türkiye diye bir kavram sakatlanır ve onun içinde yaşayanlar çeşitli huzursuzluklar yaşamaya başlar.
25:19Nitekim Kürt meselesi, çözmeye çalıştığımız Kürt meselesi de bu kafadan çıkmıştı.
25:24Yani niye Kürtçe konuşuyorsun?
25:27Ya bilmiyor.
25:29Mahkemeye geliyor, mahkemede diyelim ki bir kadın 60 yaşında, 70 yaşında Türkçe bilmiyor.
25:35Hakim soru soruyor, nasıl cevap versin?
25:38Nasıl cevap vermesini istiyorsun?
25:41Şimdi ayıp değil mi?
25:42Yani Kürtçe verse ceza olacak.
25:45Orada yargılanan kişi çevirmeye kalksa, şimdi Kürtçe konuştuğu için yine cezalı olacak.
25:54Diyarbakır Hapishanesi'nde yaşananlar bilmiyor.
25:58Şimdi bunlar birike birike işte bir şeye yol açtı.
26:03Yani Türkiye'nin istismar edilecek bir noktası yakalandı.
26:07Bu nokta işte düşmüşler şunlar bunlar.
26:10Halbuki bizim Kürtler kadar vatanına, milletine sadık, itaatkar, dinine mukayyet bilin, batı illerindeki namaz kılma oranlarını görün.
26:25Bir de Doğu illerine gidin, camilerin durumunu bir gözlemleyin bakalım.
26:30Hangisi daha yoğun katılımla gerçekleşiyor?
26:33Şimdi böyle bir gerçek var karşımızda.
26:35Yani Adana'da bile efendim büyükşehir olduğu halde işte Urfa'da, Diyarbakır'da bunu gözlemleyebilirsiniz.
26:45Bir de gelin batı illerinde vaziyetimizi görün.
26:48Şimdi dolayısıyla bu kadar devletine itaatkar, bu kadar dindarlığı seven ve ayrılık nedir bilmeyen insanları onların kucağına itecek şekilde,
27:04ayrılıkçıların kucağına itecek şekilde siz eğer bu ırkçılık kokan, milliyetçi yaklaşımı dayarsanız o insanları kaybetme riskini kendi elinize hazırlamış olursunuz.
27:21Bu bakımdan dikkatli olmakta fayda var.
27:23Bu mesele Türkiye'nin en önemli meselesiydi.
27:28Bunu halledip, ayağımızdaki prangayı çözüp koşmaya davrandığımız ve inşallah koşacağız da,
27:37böyle bir dönemde bu meselenin Türklük mü Türkiye'lilik mi meselesinin açılmasının hiçbir faydası yok.
27:42Bu tamamen entelektüel bir fanteziden ibaret, bu fantezilere bizim kapılarımızı kapatmamız lazım.
27:52Dediğim gibi Mustafa Kemal aynı mektupta hem Türklüğü hem Türkiye'li diyor.
27:57E ne var bunda?
27:58Bir insan böyle de ifade edebilmeli, böyle de ifade edebilmeli.
28:02Bunu zaman zaman Demirel de ifade etti geçmişte.
28:05Anayasal vatandaşlık diye bir kavramı ortaya attı.
28:09Bunu tartışabilmeliyiz dedi.
28:10Anayasa bağıyla bağlı olan herkesin kendisini, etnik kimliğini neyse ifade edebilmesinin önü açılmalıdır dedi.
28:20Buna benzer Özal'ın benzer açıklamaları oldu vesaire.
28:24Böyle bir tartışmayı ben lüzumsuz görüyorum açıkçası.
28:28Yani Türkiye kelimesi bir ayrıma bizi bölmeye yol açmaz diyorsunuz değil mi?
28:35Türkiye'de yaşıyor olmak ve kendisini Türkiye'li hissediyorsa ve bunu dile getiriyorsa ona kızmamızın bir faydası yok.
28:50Şu açıdan diyorum böyle bir sözü söylemeye teşebbüs eden birisiyle de ben karşılaşmadım bugüne kadar.
28:59Yani ben Türk değilim, Türkiye'liyim diyen birisine rastladınız mı hiç?
29:04Yani böyle bir şey var mı?
29:06Şu anda gündem olduğu için bazıları bunu dillendiriyor aslında.
29:09Ben Türk değilim, bir Kürdüm ama Türkiye'liyim gibi söylemler duyabiliyoruz bazen.
29:15Ama yani ondan çok marjinal ve bir takım entelektüel şeyler.
29:19Ama ben şeyler bahsediyorum.
29:20Yani gidip de Diyarbakır'da konuştuğun zaman.
29:22Ben kimsin, ben Türkiye'liyim mi diyecek sana?
29:26Yani Türkiye'de yaşadığına göre zaten Türkiye'li olduğu belli.
29:30Yani bu toplumsal temeli olan bir tartışma değil, onu demek istiyorum.
29:34Bir takım uç fikirlerin ve ideolojilerin geliştirdiği fantezi tezler.
29:40Böyle bir şey yok.
29:41Yani insanlar kendisini nasıl hissediyorsa, bakın etnisite kavramı da artık anlam değişirdi modern dönemde.
29:50Açın Sosyal Bilimler Ansiklopedisi'ni, orada kendisini hangi etnisiteye ait hissediyorsa o etnisiteye mensuptur.
30:07Yani ırk olarak farklı olabilir bir insan.
30:09Ama nasıl hissediyor?
30:11Yani kendisine sen kimsin diye sorduğunda ilk cevap neyse, aklına gelen ilk cevap neyse o kişi odur.
30:20O kendisini nasıl hissediyorsa onu o etnisiteye ait şey yapmak lazım.
30:28Burada şu mesele var.
30:31Eğer Türklüğü Osmanlılık gibi bütüncül, hepsini kapsayan, bu coğrafyada yaşayan herkesi kapsayan bir kavram haline getirmek istiyorsanız,
30:43buradan Türklüğün içinden etnisite boyutunu çıkartın, Ziya Gökalp'in yaptığı gibi.
30:49Onu kültürel bir boyuta oturtun ki Ziya Gökalp bunu yapmıştı az önce dediğim gibi.
30:55Milliyetçiliğin temeli kültürdür demişti.
30:59Kültür esastır.
31:01İrk, böyle ikinci derecede de zaten atların ırkı olur.
31:07Atların soyunu araştırırsın, ırkı olur ama insanların ırkı olmaz demişti.
31:12Ben de burada aynı şeyi söylüyorum.
31:14Ziya Gökalp'i bile yanlış okuduk.
31:16Yanlış anlaşıldı.
31:17Ziya Gökalp'in kitapları yasaklandı bu ülkede.
31:20Tolgacığım, kitapları yasaklandı.
31:23Hem de ne zaman 1924'ten sonra, 1925'ten itibaren Ziya Gökalp'in Türkçülüğün Esasları kitabı ancak 1950'den sonra yayınlanabildi.
31:34Şimdi bunları görelim.
31:37Ziya Gökalp, Cumhuriyet döneminde oluşturulan o ırkçı görüşlere ters görüşler ifade ettiği için,
31:50kısmen Osmanlı, kısmen İslam, kısmen hilafet kavramlarıyla birlikte düşündüğü için onun fikirleri zararlı görüldü ve 1925'te son kitabı yayınlandı.
32:04Ondan sonra bir daha, 40'ların sonu, 49-48'lere kadar kitapları yoktu.
32:11Dolayısıyla Ziya Gökalp bile burada bugün kendisine milliyetçiyim diyen ya da Türkçüyüm diyenlerden çok daha kapsayıcı ve
32:24İslam ideolojisi eksenli bir yaklaşım savundu ve bu Osmanlıydı.
32:34Çünkü sonuçta o bir Osmanlıydı, Diyarbakır, kendisi Kürtçe biliyordu.
32:39Kürt dili üzerine çalışmalar yapmıştı, Kürt aşiretleri üzerine çalışmalar yapmıştı.
32:44Yani çok sosyolojik olarak bakıyordu meseleye.
32:47Bu bakımdan Ziya Gökalp'i bile, bakın ölümünün 101. yıl dönümündeyiz bir ay sonra, 101. yıl dönümü olacak.
32:56Hala anlaşılmış değil.
32:59O bile tam manasıyla anlaşılmadı diyorsunuz.
33:02Peki, aslında Türklük eşittir, Müslümanlık da daha birleştirici bir güç olabilir mi?
33:09Bosna'da yaşadığımız gibi, Bosna'da mesela Türkleri öldürdük dediklerinde, aslında Müslümanları öldürdüklerini kastediyorlardı ya.
33:16Bu soruyu yönelteyim, son süremizi tamamladık diyeyim.
33:19Bir dakikaya sığdırırsanız bu cevabı sevinirim son cümle.
33:22Şimdi tabii orada Balkanlar öne çıkıyor ve Osmanlı Devleti ne kadar İslam Devleti, Osmanlı dese de fethettiği bölgelerde ya da hakim olduğu bölgelerde Türk olarak tanınıyordu.
33:38Mesela Libya'da Türk olmak, orada Osmanlı bir şey kurmuştu, bir aile kurmuştu.
33:47Türk askerlerini yerli ahaliyle evlendirmeye çalışmıştı.
33:53Kuloğulları, bugün Kuloğlu, hatta Orhan Kuloğlu da o aileden gelir tarihçi, Kuloğulları diye bir sınıf orada oldu.
34:02Yani bunlar Türkiye'den gitti ve orada yerli halkla evlenerek bir sınıf oluşturdu, bir zümre oluşturdular ve onlara Türk deniyor.
34:13Dolayısıyla Balkanlar'da da aynı şekilde Türklerin getirdiği, çünkü İslamiyet'i Türkler getirmiş, Osmanlı getirmiş.
34:23Bu onların gözünde, Türk ile İslam'a özdeş, Türk olmakla Müslüman olmak aynı kategoride.
34:33Onlar açısından veriyorum, Türk eşittir Müslüman formülü de olur ama Müslüman eşittir Türk, bu doğru değil.
34:41Çünkü Türk olmayan bir sürü Müslüman var.
34:43Ama Türk eşittir Müslüman, sadece Müslüman olan Türkler kimliklerini koruyabildi, Türklüklerini koruyabildi.
34:54Türklüklerini koruyamayanlar Müslümanlıktan çıkanlar ya da Müslüman olmayanlardı.
34:59İşte Bulgarlar, klasik bir örnek.
35:02Evet, buradan da o zaman selam olsun.
35:05Ben Türk'ün Türk olduğunu Müslümanlığından anladım diyen İsmet Öze'ye teşekkür ediyorum bu manada kıymetli yorumlarınız için.
35:12Eyvallah.
35:13Evet kıymetli izleyiciler, tarihçi, yazar Mustafa Armağan bizlerleydi.
35:17Malazgirt zaferinin 954. seneyi devriyesini anlamaya, anlatmaya çalıştı.
35:23Kendisine bir kez daha teşekkür ediyor ve nokta alıyoruz.
35:25Saat başında tekrar görüşmek dileğiyle.