00:00PANGULONG BONGBONG MARCOS
00:30PANGULONG BONGBONGBONG BONGBONGDONE
01:00FrIGORAL
01:04Sa mga araw na gipit ang pamilya, pumapasok si Mikey nang hindi nag-aalmusal.
01:11Kahit gutom, pursigidong mag-aral ang siyam na taong gulang na grade 4 student.
01:16Kasi po, sabi po ni Mama, kailangan ko daw po matapos ang pag-aaral po.
01:20Para po matupad po lahat yung pangapang-aral po po.
01:23Ang pangarap ni Mikey, ipinaglalaban niya sa isang makeshift classroom
01:28na isiningit sa espasyo sa exit gate ng Kalugkob Elementary School sa Naikavite.
01:36Manipis na pader lang ang pagitan, highway na.
01:40At dahil kauulan lang, basa ang sahig.
01:44Kasama niya rito ang limampusyam na iba pang estudyante.
01:48Bakit nahihirapan kang matupo?
01:50Ang niingay po, may mga nadaan po, mga lakas po na tunog.
01:56Para po silang nagbobomba.
01:59So hindi mo lang marinig sa teacher?
02:00Hindi na po.
02:02Mula 700 na estudyante noong 2018,
02:05lumobo sa higit 1,800 ang student population ng paaralan
02:09na may apat na classroom lang
02:11nang buksan ang housing resettlement project sa Naik.
02:14Ang sabi sa amin, ay tanggapin ang mga bagong dating ng mga estudyante.
02:21Tulad sa maraming iba pang paaralan sa bansa,
02:24para-paraan na lang.
02:26Dito sa Kalugkob Elementary School,
02:28bukod sa mga makeshift classroom,
02:30ginamit na ang labing isang housing unit sa resettlement project
02:33para sa grade 1 hanggang 3.
02:35Sa classroom na ito, ang ratio ay 1 is to 60.
02:39Sa lagay na yan, nabawasan na raw ang bilang ng mga estudyante.
02:42Kaya hindi naman daw nakapagtataka kung hirap matuto ang ilan sa mga estudyante
02:47dahil sa sitwasyon ng kanilang silid-aralan.
02:51Sa mga naunang State of the Nation Address ni Pangulong Bongbong Marcos,
02:55idiniin niya ang kahalagahan ng inclusive education.
02:58Dapat daw, may akses ang lahat sa dekalidad na edukasyon
03:02at ang patuloy na pag-aayos ng mga pasilidad.
03:05The condition and availability of schoolrooms for our students must also be addressed.
03:12Sa kasalukuyan, 165,000 ang classroom shortage.
03:16Pinakamalala sa Metro Manila, Calabarzon at Barm.
03:20Halos triple yan kumpara sa bilang ng kakulangan sa mga silid-aralan noong 2013.
03:26Sa pag-aaral ng 2nd Congressional Commission on Education o EDCOM 2,
03:30nagdudulot ito ng congestion o ratio na 1 is to 50 o isang classroom
03:35sa bawat 50 estudyante o higit pa.
03:39Lumala ito sa mga lugar na may resettlement project ng National Housing Authority
03:43na itinayo ng walang kasabay na mga paaralan o dagdag na classroom
03:48tulad sa Kalubkog Elementary School.
03:50May mga 58 housing projects.
03:53So, libo-libong bata lumilipat sa isang lugar,
03:56dagsabigla, hindi kaya ng school,
03:59biglang nagkakaroon ng multi-shift, apektado yung pagkatuto.
04:02Pinakamalala ang siksikan sa elementarya
04:06kung kailan dapat matutunang magbasa at umintindi ang estudyante.
04:11Dahil sa sitwasyon sa loob ng mga silid-aralan,
04:14aminado ang Department of Education.
04:16Marami sa ating kabataan, hirap magbasa at magbilang.
04:20Malaki yung impact nun, Maki,
04:22kasi yung grade 3 na hindi nakabasa ng letra
04:25at nag-transition sa grade 4,
04:28it's almost irreversible.
04:29Because in reading, you rely on sight,
04:32you rely on sound,
04:33you rely on hearing.
04:35So, hindi pa pwedeng siksikan kayo.
04:38Ayon sa Philippine Statistics Authority,
04:40batay sa 2024 Functional Literacy, Education, and Mass Media Survey,
04:45nasa 19 milyon ng edad 10 hanggang 64
04:48ang literate but not functionally literate
04:51dahil sa kakulangan ng comprehension skill.
04:53Kabilang sa mga not functionally literate,
04:56ang mga basically literate
04:58o yung nakakabasa, nakakasulat,
05:00at nakakapag-compute,
05:01low literate o nakakabasa at nakakasulat,
05:04at illiterate o hindi nakakabasa at nakakasulat.
05:08Sa naunang pahayag ni Education Secretary Sonny Anggara,
05:11posibleng abuti ng mahigit limang dekada
05:14bago matuldukan ang kakulangan sa mga silid-aralan.
05:17Gusto sana naming itanong sa Department of Education
05:28kung ilan na ang napatayong mga classroom
05:30sa ilalim ng Administrasyong Marcos,
05:33pero hindi sila nagbigay ng panayam kaugnay nito.
05:36Back to basic ang panukala ng EDCOM 2.
05:39Kung matindi pa rin ang kakulangan,
05:41dapat ihabol ang mga estudyanteng
05:42hindi pa rin makapagbasa o makaintindi.
05:45Kaya sinimulan na ng DepEd ang Remediation Program.
05:48Pagkatapos ang klase,
05:50tuturuan ang mga estudyanteng hirap sa pagbasa.
05:53Magtutuloy ito ngayong taon
05:55sa ilalim ng aral program.
05:57Noong nakaraang taon,
05:58sa 60,000 sa mga estudyanteng nakitaan ng kahinaan,
06:01nasa 2,000 na lang ang kailangang ihabol
06:03matapos sumailalim sa Remediation Program.
06:09Sa FBR Phase 3 Elementary School sa Norzagaray, Bulacan,
06:12naihabol nila ang lahat ng mga grade 3 student
06:15na hirap magbasa.
06:17Isa rito, si Catriona.
06:18Naihiya po ako sa sarili ko kasi po.
06:22Anong grade 3?
06:23Kung hindi pa po ako magbasa,
06:25paano ka nila nila?
06:27Sabi nila po,
06:29ay, maraming magbasa.
06:31Ano ginagawa mo lang?
06:34Pagkasinasabi nila yun,
06:36naihiya ko lang po ako.
06:39Pagkatapos ng Remediation Program,
06:41Nakakapagbasa na po ako.
06:43Kaya po,
06:43sayo po ako kasi po
06:45pag may pinatanong po si ma'am,
06:47natatas na po ako ng kamay.
06:50Bahagyang tumaas ang pondo para sa edukasyon.
06:53Pero sabi ng EDCOM 2,
06:54ito'y dahil sa senior high school
06:56at higher education.
06:57Yung pagtaas natin,
06:58sapat lang
06:59para talagang mapantay.
07:02Pero,
07:02sapat ba siya para mapagbuti?
07:04Lalo na sa kinder to grade 3?
07:06Hindi.
07:08Umaabot ng tatlo hanggang limang taon
07:10ang pagpapagawa ng DPWH
07:12ng school building.
07:13Yan ay kung may espasyo
07:14na kalimitang problema
07:15sa mga paaralan sa Metro Manila.
07:17Gusto ng DepEd
07:18na kumontrata na
07:19ng pribadong sektor.
07:21Para sa EDCOM 2,
07:22pwede rin voucher program
07:23para makapag-enroll
07:24ang mga estudyante
07:25sa mga pribadong eskwelahan.
07:27Sana raw,
07:28tumulong na rin
07:29ang mga lokal na pamahalaan.
07:30Kailangan maging innovative eh.
07:32So,
07:33if we just rely on the GAA,
07:35yung national budget natin
07:36na yearly basis.
07:38Baka hindi kayanin
07:39yung 165
07:40for probably the next 3 years.
07:42But there are other innovations
07:43that being undertaken.
07:46Patong-patong
07:47ang problema
07:48sa sektor ng edukasyon.
07:49Resulta,
07:50ayon sa ilang eksperto,
07:52ng ilang dekadang kapabayaan
07:53at kakulangan sa budget.
07:55Kailangan daw harapin ng tama
07:57ang krisis sa edukasyon
07:58dahil ang mga batang
07:59hindi gaanong natuto sa paaralan
08:01ang mga susunod na workforce
08:03ng bansa.
08:04Para sa GMA Integrated News,
08:07Maki Pulido na Katutok,
08:0824 Oras.
Comments