00:00Umabot na sa mayigit tatlong po ang dinapuan ng filariasis sa Pilipinas ngayong taon.
00:08Yun po ba yung sakit na nagdudulot ng paglaki ng mga bahagi ng katawan?
00:13Ang nagdudulot niyan, kagat lang ng lumok, nakatutok si Darlene Kai.
00:21Nilalagnat na at masakit ang paa ng pitong taong gulang na si Nathan ng sumilaw bukid noon.
00:26Kapansin-pansin mas malaki na ang kaliwang hita, binti at paaninithan.
00:30At lumaki rin ang kanyang maselang bahagi ng katawan.
00:34Isang taon na niya itong iniinda ayon sa kanyang ina.
00:37Yung una po noon is may lagnat po siya.
00:41Tapos ilang araw, mga dalawang araw po, may bukol po sa paa niya.
00:47Mga tatlong araw din, bumabay yung bukol sa bahag, ano, na daas na paa.
00:53Hanggat lumaki po ang paa niya.
00:57Hinala ng ospital na pinagdalhan, meron siyang filariasis, bagaman walaan nilang pantest para rito.
01:03Sabi rin ng infectious disease expert na si Dr. Jean Solante,
01:07ang sakit ni Nathan ay filariasis, sakit na nakukuha sa kagat ng lamok.
01:12Bata yan sa mga sintoma sulad ng pamamaga o paglaki ng iba't ibang bahagi ng katawan,
01:16gaya ng paa, binti, hita o ari, na lumalabas ilang buwan o taon pagkatapos makagat ang pasyente.
01:23Yung mosquito na yan, nakukuha din niya yung infection na yan o yung mikrobyo na yan
01:28doon sa pagkagat niya sa isang tao na merong filariasis.
01:32Yung mikrobyo na ito ay pupunta doon sa mga lymphatics natin.
01:37Yung ugat na yan, nababara.
01:38Sa halimbawa, yung ugat sa paa, mababara niya, malaki yung paa, yung common yan na term na ito, yung elephantiasis.
01:48Pero hindi anya nakmamatay ang filariasis na natetest naman daw at may mga gamot na ayon sa DOH ay available sa bansa.
01:55Sa pinakauling datos ang Department of Health, may 32 kaso ng filariasis sa Pilipinas ngayong taon
02:00pero nasa ilang lugar tulad sa Calabarzon, Central Visayas, Davao Region at Soxargen.
02:06Nasa ilang barangay lang anya ang makaso at hindi kalat sa buong bayan, probinsya o rehyon.
02:11Iba rin ang lamok na nagdadala ng filariasis sa nagdadala ng dengue
02:15at karaniwan sila sa mga lugar na maraming halaman.
02:18Actually, bumuti na nga po yan eh.
02:20Dati, 48 ang mga probinsya.
02:23Nung mga nakaraang taon, napababa na po yun sa apat na lang.
02:27Pero lalo pa raw pinaiigting ng pamahalaan ng Kampanya Kontra Lamok at Kampanya Kontra Filariasis.
02:33Ang mahalaga, may mga gamot para gamutin ang sakit na ito.
02:37Pareho lang ang pag-iingat na inire-rekomenda laban sa dengue at filariasis.
02:41Yan ay ang pag-iwas at pagbuksa sa mga lamok sa pamamagitan ng pagpapanatili ng malinis na kapaligiran,
02:47pagsusuot ng mahabang kasuotan o insect repellent,
02:50at agad na pagkonsulta sa Health Center Hospital, oras na makaramdam ng anumang sintomas.
02:55Para sa GMA Integrated News, Darlene Kai, nakatutok 24 oras.
Comments