00:00Noong 1930s, ang Pilipinang si Susana umibig sa isang Japon na dumayo sa Mindoro.
00:12Ang pangalan nito, Kamata.
00:15Pumuus sila ng pamilya.
00:17Ang pangarap nila para sa apat nilang naging mga anak,
00:20madala ang mga ito sa lupang sinilangan ni Kamata sa Okinawa, Japan.
00:30Pero ang pangarap na ito, naudlot sa pagsiklap ng ikalawang digmaang pandaigdig o World War II noong 1940s at pagkamatay ni Kamata.
00:44Makalipas ang mahigit walong dekada,
00:48ang dalawa sa mga naulilang anak ni Kamata patuloy pa rin kumakapit sa pangarap ng kanilang ama
00:54na makarating sila ng Japan at makilala ang mga kaanak nila roon.
01:00At kamakailan lang ang kanilang mga panalangin.
01:03Unti-unti raw na dinig.
01:07Nung sa malayo nilang isla sa Palawan, may bumisitang Japon.
01:11Sila na nga ba ang mga kamag-anak ng yumao nilang ama na Japon na ilang dekada na nilang gustong makilala?
01:34Dito sa Linapakan Island sa Palawan, matatagpuan ngayon ang magkapatid na may dugong Japon.
01:48Para marating ito, kailangang maglayag ng aming team ng apat na oras sa kainang bangka mula sa El Nido.
01:54Dito nakatira ang 86 anyos na si Esperanza at 84 anyos na si Lydia.
02:06Sa Mindoro raw nagkakilala ang kanilang mga magulang.
02:10Ang ina nilang si Susana, magsasaka.
02:12Namamahala naman daw noon ng lansya ang kanilang amang Japon, si Kamata Morine.
02:17Si Lulo Kamata Morine, mayroong sariling pacing booth.
02:22Siya po ay pumunta ng Pilipinas para mangawil po.
02:26Kaya palipat-lipat po siya sa Mindanao, Iloilo, Mindoro, din sa Palawan.
02:32Nahulog daw ang loob ng dalawa sa isa't isa at kalaunan nagsama.
02:37Dalawang bisis po silang ikinasal ng lula ko at lulu ko.
02:42Nagkaroon sila ng apat na anak, sina Ezekiel, Esperanza, Lydia at Kamata Jr.
02:48Masaya po kami na kasama na si tatay na nanginit niya sa laob.
02:54Hindi mo kami nakatira sa lansya.
02:57Madalas daw ikuwento sa kanilang nanay Susana ng kanilang tatay Kamata
03:01ang naging buhay nito sa kanyang lupang sinilangan sa Okinawa, Japan.
03:06Wala kaming alam na ang iso ng Japan kung paano.
03:10Ay sabi ni kata'y naranin daw sila.
03:13Kung matapakan ni, gusto namin magmuntan ng Japan.
03:17Para nakita namin ang kamag-anak namin doon.
03:25Pero taong 1941, sumiklap ang World War II.
03:30Yung pag-ira nagbabukan niya sa mundo kasi takot nangin sa naso dalo.
03:35Si Kamata, nag-desisyon daw na dalhin ang kanyang mag-iina sa Japan.
03:40Pero...
03:41Hindi pumayag yung mga kapatid ni nanay.
03:45Na magsama kami sa mag-iina malayo.
03:48Kasi nga po daw po, yung mga Pilipino doon, kapag dumating doon, papatayin daw po.
03:54Nanungkot din si tatay. Kami din madala sa Japan.
03:57Hindi niya maglanggap. Nakasakit si tatay.
04:01Tapos na matay na.
04:02Kaya ang mag-iina, itinuloy ang kanilang buhay sa Palawan.
04:08Mahirap na mahirap. Grade 5 ako, hindi ko nakatapos.
04:11Si ate, grade 6.
04:14Taong 1964, si Susana namatay.
04:17Si sa kikimpian. Hindi na kapagamu sa iwalakang katira-tira.
04:23Kinalaunan, si Nalidya at Esperanza, bumuo ng sarili nilang pamilya.
04:28Ako'y nag-asawa ng 16 years old.
04:31Para mayroon lang makain si atin.
04:33Mayroon lang damit.
04:35Ay noon, dalaga na kami.
04:37Dalawang piras mo lang yung damit namin.
04:3925 years old, nag-asawa si atin.
04:42Ngayon, panging si Nalidya at Esperanza na lang ang nabubuhay sa apat na magkakapatid.
04:49Kahit ilang dekada na raw ang lumipas,
04:51mula nung yumao ang kanilang tatay Kamata,
04:54nananatiling buhay sa kanila ang pangarap nilang makarating sa Japan.
04:59Naiisip din namin yung mga kapatid ni Tatay kung saan na buhay nila doon.
05:06Kung buhay pa daw po si Lolo Kamata,
05:09siguro po daw po sila ay nakatira sa Japan at hindi daw po sila naghihirap ng ganon.
05:14Doon daw po sa Japan, maganda yung buhay doon.
05:17Pero nawalan na raw sila ng pag-asa na mangyayari pa ito.
05:20Lalot na sa dapit hapon na raw sila ng kanilang mga buhay.
05:24Si Nanay Esperanza, may sakit po siya. Parang ipilipsi po.
05:29Hirap na siyang makalakan. Mahinanap po talaga ang pandinid niya.
05:33Matukad ka sa bukid? Hindi rin.
05:36Ha? Matukad ka pa hindi rin.
05:38Parang iligit ako numarinig. Bingig ka na lang.
05:42Nalungkot po si Nanay Lidya kasi po ganon po yung nangyari sa kapatid niya.
05:46Na mild stroke din po siya.
05:48Sinubukan naman daw noon ang magkapatid na hanapin ang mga kaanak ng kanilang ama sa Okinawa.
05:54Sabi niya, Sally, hanapin mo ang imbasi ng Japanese.
05:58Tapos maghingi ka ng tulong na sabi, dito may anak pa ng Japanese.
06:03Saka may mga apo.
06:04Hindi ko rin po nagawa kasi hindi ko rin po alam kung paano.
06:08Hanggang sa nabalitaan nila na may naghahanap daw ng mga war-displaced Japanese descendants dito sa Pilipinas.
06:17Yung mga Japanese nagahanap ng mga kamag-anak dito sa Pilipinas.
06:20May mga kaibigan siguro na mayroon daw po dito sa Palawan na mayroong magkapatid na Japanese.
06:27Kaya yun po, pumunta po sila dito.
06:29Ang bumisita sa magkapatid, ang PNLSC o Philippine Ni Kajin Legal Support Center.
06:36Grupo ng mga abugado mula Japan na naglalayong hanapin ang mga war-displaced Japanese descendants dito sa Pilipinas.
06:44Ang maganda raw sa kaso ng magkapatid, tanda pa nila ang pangalan ng kanilang ama.
07:07Kaya ang impormasyong ito, pwede na ang iba pang mga detalye tungkol sa pagkataon ni Kamata,
07:35ang siya raw ginamit ng grupo para matuntun ang mga hamag-anak nito sa Japan.
07:41Our Tokyo office discovered this record, Morine Kamata from Okinawa.
07:49Hanggang sa nahanap nila sa Okinawa, si Nawaki na pamangkin pala ng kanilang amang si Kamata.
07:57Natuntun din nila si Yasuhiko na apo naman niya.
08:01Bokong otoosan ni Inomata-san noho kara renlak gaありまして,
08:07Philippine no Rinapakan ni sinseki de watatta hito wa imas ka?
08:11Toいうこと de, sayso toyoase gaありました.
08:14O oji noho ga mukasi Philippine ni ite, Philippine de shinda teyukoto dake wa sitte imasta.
08:21Para masigurong magkamag-anak nga sila, si Nayasu Hiko may ipinakitang ebidensya.
08:27Lumang litrato ng ama ni na Esperanza at Lidya na si Kamata nakuha bago raw sumiklap ang World War II.
08:35Nung nakumpirma ng grupo na si Nayasu Hiko na nga ang hinahanap nilang mga kamag-anak ng ama ni na Esperanza at Lidya,
08:55Nitong May 25, mula Okinawa sa Japan, lumipad papalawan si Nayasu Hiko kasama ang staff ng TV Asahi
09:04para makilala ang mga naulilang anak ng kanilang nawalay na kamag-anak.
09:09Aoi!
09:10Ah!
09:11Aoi!
09:12Aoi!
09:13Aoi!
09:14I'm sorry!
09:15Aoi!
09:17Aoi!
09:18I want to go see!
09:19Aoi!
09:20I want to go to everyone!
09:21Aoi!
09:22Especially if you are a one to be friends!
09:24Aoi this day!
09:27It's not as good!
09:28I can't afford to work with you!
09:31We want to come to all my work!
09:33Car, I want you to be friends!
09:39Ipinakita rin sa kanila ni Yasuhiko ang lumang larawan ng kanilang ama.
10:09Sabi, sabi, sabi.
10:16Happy-happy. Iyakan. Yakapan.
10:20Talaga si Tertay yun. Masaya, masaya. Kahit literal to lang nagsisa namin sa loob namin.
10:26Ang ramdaman na buhay pa si Tertay. Mayarong literal to yung nanay ng Tertay namin.
10:32Talagang akong ako. Kamukha ang kamukha ako ni nang nanay ni Tertay.
10:37I really learned about my education.
10:39I learned that my children, my mother, and my mother,
10:42and my parents, and my parents,
10:43and my parents, and my parents.
10:45They don't need DNA, they're very much more.
10:47It's a kind of joy, and I think I can be filled with tears.
10:52It's a feeling that I can't express my words.
11:01I was really happy.
11:03and I think it's really good to live in the future.
11:07The next step is bonding and picnic.
11:11He said to me,
11:13I'll go back to my attention.
11:17He said,
11:19I'll go back to my attention.
11:22If you have a chance,
11:24I'll go back to the other side.
11:26If someone comes back to the other side,
11:29I'll go back to the other side.
11:32How are you all in Okinawa, Japan?
11:38I hope you can help us with our families
11:42so that we can help you with your family.
11:46Thank you very much.
11:48In such a situation,
11:50in a difficult environment,
11:53I want to thank my sons to all over there.
11:55I really appreciate it.
11:57Everyone is good.
11:59In Okinawa, everyone is good.
12:02I'll go back to Okinawa.
12:03I'm going to go back to the next day.
12:13Matagal ng tumigil ang gera,
12:15pero nanunuot pa rin ang mga idinulot nitong pangungulila.
12:20Ang mga naiwan ng kasaysayan patuloy na naghihintay.
12:24Sana hindi pa huli ang lahat.
12:32Mga idinulot na naghihintayin.
12:35Para sa Land of the Rising Sun,
12:37may pag-asa pa rin sumikat ang isang ipinangako pangarap.
12:44Thank you for watching mga kapuso.
12:54Kung nagustuhan nyo po ang video ito,
12:57subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
13:01And don't forget to hit the bell button for our latest updates.
13:06so
Comments