00:00There are a lot of people who have been living in one place in Makati.
00:08Not a woman or a woman, but a woman.
00:13And when it's been living in the house,
00:16she's been living in a row.
00:19In that way, it's a lot of people who have been living in the house.
00:23It's a lot of people who have been living in the house.
00:28Diyan talaga siya tumira at nakaya niya.
00:31Baka doon sila nakatira sa ilalim.
00:33Kung totoo man ito, ganito na nga ba kalala ang problema
00:37sa pagkakaroon ng disenting tahanan sa ating mga syudad.
00:46Ang nag-viral na imburnal matatagpuan sa kanto ng Adelantado
00:51at VA Rufino Streets sa barangay San Lorenzo sa Makati City.
00:56Kung sisilipin, masikip at madilim sa loob,
01:01parang mahirap yatang magkasya ang isang tao.
01:06Pero kung ang CCTV footage na ito ang pagbabasihan,
01:10kasya raw sa loob ng imburnal ang tatlong tao.
01:14Kasimple lang umupo.
01:17Sa footage kasi nakuha nitong lunes ng hapon,
01:20makikita ang magkakasunod na pagpasok ng tatlong tao
01:24sa butas ng imburnal.
01:26Mapapansin doon na palingalinga sila.
01:28Pinala nila ang tatlong nakunan ng CCTV at ang babaeng lumabas mula sa imburnal
01:35ang mga tinatawag na
01:37mold people,
01:38mga informal settler,
01:40o yung mga walang matirhan sa syudad.
01:43Kaya ang imburnal ang ginagawa nilang pansamantalang silungan.
01:49Ang imburnal sa Rufino Street,
01:51kung saan nalitratuhan ang babae,
01:53nakadugtong daw sa iba pang mga drainage ng luson.
01:57Kapag gumapang karaw rito,
01:59maaari kang makalabas sa lagusang ito
02:02sa isa pang creek sa barangay Pio del Pilar.
02:05Nakikita ko lang sila pag lumabas lang galing lang sila.
02:08Parang ginawa na lang yata nila yung tirahan.
02:11Madalas mo gabi.
02:12Nag-abang ang aming team sa creek.
02:16May maabutan kaya silang lalabas o papasok dito?
02:21Hanggang sa...
02:24Meron silang naispatan.
02:26Sa may butas po,
02:27sa may parang human hole po na daanan ng tubig.
02:31Tinigal namin yung bag niya kung ano yung mga laman.
02:34Pinakita niya sa amin yung ventilador na de-clip
02:38tsaka yung mga regulator.
02:39Sabi niya, dumumi lang po daw siya doon.
02:41Kasi inabot na po daw siya ng ane,
02:43ng kulunong tiyan eh.
02:48Kahit tignan niyo po sa ano,
02:49ngayon lang po ako gumaway talaga rito.
02:51Nakabutan na po ako,
02:52wala pong magtatakpan dyan.
02:56Ito lang po,
02:57binigay ng kaibigan ko ng structure pang benta.
02:59Eh di ko naman po alam na bawal mam.
03:01Ang alam ko po eh.
03:03Di ba po parang mga mga kabababa ako?
03:05Ayon sa ilan sa kanilang mga nakausap,
03:08may mga nakikita raw talaga silang mga labas-masok
03:11sa mga imburnal.
03:12Bumababa sila ron para magbaklas ng mga
03:16ganyang mga tanso.
03:18Binibenta nila.
03:19At nung tanggalin nila ang mga nakaharang
03:22na bakal sa butas,
03:23tumambad ang bahagi na parang sinabiang sirain
03:26para ito'y mas lumapad.
03:28Nung araw na pumutok ang balita
03:30tungkol sa babae sa imburnal,
03:32ang butas agad na sinementohan ng PNP.
03:36Ibinalik po sa dating anyon niya
03:38at saka para dun sa purpose niya talaga.
03:40Pero sino nga ba ang babaeng
03:42nakitang umaahon mula sa imburnal?
03:48Dahil sa pangyayaring ito,
03:49muling natuon ang atensyon
03:51sa realidad sa ating lipunan
03:53na marami sa ating mga kababayan
03:55walang disenteng mga bahay.
03:57Sumisilong kahit pa sa mga kanal
04:00o sa delikadong mga lugar,
04:02pati na sa ilalim ng mga tulay.
04:05Gaya ng pamilya ni Mary Grace.
04:11Dahil wala silang sariling bahay
04:14at wala rin sapat na pera pang upa
04:16sa ilalim ng Rahabago Bridge sa Tundo,
04:19sila ngayon sumisilong.
04:21Itong biyernes,
04:31nadatnan namin si Mary Grace
04:33at ang kanyang anak na si Erwin
04:35na saktong naghahaponan.
04:39Dahil malakas ang ulan,
04:41ang kanyang pamilya
04:42nagsiksikan sa maliit nilang espasyo
04:44sa ilalim ng tulay.
04:46Sina Mary Grace,
04:50isa lang daw sa apat na pamilya
04:52na nagsisiksikan dito.
04:54May tanap po kasi
04:56tinanaya,
04:57tinanaya,
04:58nasanayin na po kasi ako.
05:00Wala nga anay na pamilya,
05:02hindi ko na po kami.
05:04Wala po kasi kanyang matitira,
05:07wala po kanya tira.
05:09Tapos yung mam ko po,
05:10nagkaprasikal tayo din sa kata.
05:12Wala isang inoo po,
05:14inihinta.
05:20Pag may dumadaan pong malakas na sakyan,
05:21parang munggalang po.
05:23May amoy mabaho.
05:24Pag ano na po,
05:25pag ganyang hagtay,
05:26pag niligtay niya,
05:27binuksan ang dam,
05:28medyo may amoy.
05:29Malamok, maini,
05:30so natsatsaga na lang.
05:31Sa liit ng kanilang pwesto,
05:46kinakailangang yumuko o maglakad ng nakaupo
05:49para lang makakilos.
05:50Itatakip lang po ng kotart,
05:51ganyang pa makaihe,
05:56makadumi,
05:57tapos itatapo na po ganyang sa iyo.
05:59Itatakip lang po ng kotart,
06:00ganyang pa makaihe,
06:01makadumi,
06:02tapos itatapo na po ganyang sa iyo.
06:14Sa paglalabada,
06:24binubuhay ni Mary Grace ang kanyang mga anak,
06:27pero kulang na kulang daw ang kita niya rito
06:30sa kanilang pang-araw-araw na gastos.
06:32Ay, parang 400,
06:33John, yung 3 pipisa sa ako,
06:35yung sequenta ba sa ako.
06:37Nagtatasal po namin na sana mawala na kami
06:39ngayon sa ito.
06:40Pero parang hindi kaya
06:41kasi walang maayos hanap buhay.
06:43Nakahalap natin mula sa pamahalaan natin
06:46na may 6.5 million housing backlog.
06:48Naaabot pa sa 12 million
06:50ang housing backlog sa 2028.
06:52Nabigyan naman daw sila noon
06:54ang pagkakataon na ma-relocate sa Cavite.
06:56Eh, kasa po ang hirap ng buhay doon.
06:58Balang trabaho.
07:00Numbuhas na lang ulit kami
07:02na para maghanap buhay.
07:03Sinasabi lang,
07:04na-relocate kayo,
07:05gaganda ang buhay niyo.
07:06Pero sa loob po ng mga relokasyon,
07:08yung kakulangan ng batayang servisyo
07:10ng tubig at kuryente,
07:12yung malayo ang mga eskwelahan,
07:14at yung pangunahin mami,
07:16yung kabuhayan.
07:25Samantala,
07:26ang babaeng na litratuhang
07:27lumabas sa Imburnal sa Makati
07:29natuntun ng mga kawanik
07:31ng DSWD
07:32o ng Department of Social Welfare and Development
07:35na una nang pinabulaanan ng babae
07:37ang parata na sa Imburnal talaga siya nakatira.
07:40Pero sa kauna-unahang pagkakataon,
07:43ilalahad niya ang buong istorya
07:46sa nag-viral na litrato
07:48at ang tunay niyang pagkatao.
07:50Ako po yung na-viral na nakuha na nila ng picture.
07:54Nagulat lang ang dami ng tao.
07:56Lahat sila nakatingin sa kanina.
07:58Sobrang takot ko.
07:59Tumakbo na lang po.
08:00Ang babae sa Imburnal
08:02bibigyan na ng mukha
08:04at aahon na
08:05para magpaliwanag
08:07sa aming pagbabalik.
08:13Marami ang nagulan
08:15nung sa abalang kalsada sa Makati
08:17may babaeng bigla nalang lumabas
08:19mula sa Imburnal.
08:21Natuntun siya
08:22at nagpaunlak ng interview
08:24sa KMJS.
08:25Siya, si Rosemary,
08:30isang mga ngalakal.
08:32Ako po yung na-viral na
08:35nakuha na nila ng picture
08:37sa may grey needs.
08:39Pag-aamin ni Rosemary,
08:41dati siyang palaboy sa kalsada
08:43pero mag-iisang taon na raw
08:44nung iwan niya ito.
08:50Nangungupahan na raw siya ngayon
08:51sa boarding house
08:52kasama ang kanyang live-in partner.
08:54Ito po yung bahay namin
08:56malakal naman
08:57kaso maraming gamit
08:59mas sikipi.
09:00Ito yung kinakalakal ko
09:01yan.
09:02Kiit niya,
09:03hindi raw siya nakainom
09:04o gumamit ng iligal na droga
09:06nung araw na nalitratuhan siya.
09:08Di umano,
09:09aksidente lang
09:10kung paano siya
09:11napasok ng Imburnal.
09:13Habang naglalakad daw kasi siya,
09:15nahulog daw sa Imburnal
09:17ang daladala niyang cutter blade.
09:19Mayroon po kasi akong hawak
09:21ng plastic niyo na
09:22biglang dumulas po kasi
09:23tumama po siya sa bato.
09:25Nalaglag po kasi yung
09:26cutter blade ko po.
09:27Pinihit ko nga lang po
09:28ipasok sa sarili
09:29para makuha ko yung cutter blade.
09:30Ganito po yung ginawa ko sa
09:32green nails na cutter blade.
09:34Kinagamit ko po sa pangalakad.
09:36Wala na po kasi upang bilim, mami.
09:38Si Rose Marie,
09:40pilit na sumiksip
09:41sa masikip na butas.
09:43Hanggang dito ko lang po yun.
09:45Binadali ko nga lang po
09:46pagbaba eh.
09:47Kasi nang tatakot po talaga ako eh.
09:48Mayroon mga sugat nga po yun.
09:50Kaya maket po ako agad.
09:51Nahirapan pa po ako
09:52pag aket ko eh.
09:53Nagulot lang ang dami ng tao.
09:55Sobrang takot ko.
09:56Tumakbo na lang po ako.
09:57Wala rin naman daw
09:58katotohanan
09:59ng mga kumalat na kwento
10:00na kaya siya kumaripas
10:02ng takbo
10:03ay dahil hinabon siya
10:04ng mga pulis.
10:05Wala naman po
10:06ginawang kasalanan eh.
10:07Ang akin lang po.
10:08Pinaglaban ko yung sarili ko.
10:09Kinuha ko lang po talaga yung cutter blade.
10:11Pero si Rose Marie
10:12ay inamin sa aming team.
10:14Di po ko doon
10:15sa may maliit na green
10:16sa pinasukan ko.
10:17Doon po sa may kabila.
10:19Ang tinutukoy ni Rose Marie
10:21ang isa pang lagusan
10:22na tinatawag nilang
10:23botanical garden.
10:25Doon po kami naliligo.
10:26Doon po kami sa may kumakain.
10:28Magiging flood control project din yan.
10:30Nagiging dwelling area.
10:31About over 10 years ago,
10:33gagamit tayo ng bakal na rehas.
10:35Huwag lang makapasok at labas sa mga tao.
10:37First time po ito
10:38na may insidente na ganito.
10:40Siniguro naman nila po muna
10:42na wala na pong natira doon na tao sa loob.
10:44Nagsimula na rin po kami makipag-coordinate
10:46para ma-check.
10:47Dahil nga po yung alam naman natin
10:49na maaaring taguan po ito ng mga kawatan.
10:51Mga CCTVs.
10:52Magpapadagtag kami
10:53para talagang
10:54mas mabigyan natin
10:55ng proteksyon
10:56ang ating komunidad.
10:57Ang DSWD,
10:59kasalukuyan ding tinonton
11:00ang mga lalaking na kuna ng CCTV.
11:03Huwag ko kayo matakot.
11:04Hindi po kami mga habol.
11:06Yung tulong na pwede naming ibigay
11:09ay nandyan.
11:10Kayo lang po inaantay namin.
11:12Para may panimula ang mga otoridad,
11:14nagpaabot ng tulong kay Rosemary.
11:16Ni-request niya talaga
11:18magkaroon siya ng sari-sari score.
11:20Sa pagkakaalam ko,
11:21lahat po yun ay binili ng goods
11:23para itinda niya.
11:24Nakatulong naman po siya
11:25para ma-alarma ang lahat.
11:27Sana lang po huwag lang din pa marisan.
11:29Instant ATK agad-agad.
11:31DSWD.
11:32Walang kahirap-hirap.
11:33Makapag-change na nga ng karyer.
11:35Maghanap ako ng inbornal.
11:36May ATK na agad.
11:37Actually yung value po,
11:38hindi siya dapat tinitignan na sa value na
11:41ay, binigyan ng ganitong halaga.
11:43Pero, based pa rin po yun sa assessment
11:46ng social worker natin.
11:48Pwede namang mas maliit.
11:49Pwede rin mas malaki.
11:50Pero ito, may batayan po ito.
11:52Hindi na ako babalik sa pangangalaka.
11:54Papalagaan ko yung mga binigay nila sa akin.
11:57Dahil sa binuong ilusyon
11:59na sa lungsod,
12:00naghihintay ang maraming oportunidad.
12:03Nagsisiksikan tuloy rito
12:05ang marami nating mga kababayan.
12:07Kahit kapalit,
12:08ay buhay sa dilim na walang katiyakan.
12:11Hindi lang ito problema ng mga mahihirap.
12:14Tukulin din ito ng pamahalaan
12:16na tiyaking may disente at ligtas na tahanan
12:19ang bawat mamamayan.
12:21Tunay ngang,
12:22hindi lahat ng may bubong
12:24may tahanang matatawag.
12:26Dahil sa syudad ng pangarap,
12:28marami pa rin nabubuhay
12:30na ika nga mahirap pa
12:32sa mga dagang.
12:34Thank you for watching mga kapuso.
12:41Kung nagustuhan nyo po ang video ito,
12:43subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
12:47And don't forget to hit the bell button
12:50for our latest updates.
Comments