00:00The whole world, in this week,
00:05will come to Vatican City
00:08in the process of choosing the next one.
00:12A few days before the midterm election in the Philippines,
00:17one thing is,
00:21is not just the whole world,
00:24but the whole world.
00:27Ang mahahalal kasi rito ang siyang tatayong leader
00:30ng mahigit 80 million na mga Katoliko sa Pilipinas
00:34at 1.4 billion sa buong mundo.
00:41Ito ang PayPal Conclave.
00:44At matapos ang ilang araw na mabusising pagpili ng mga Kardinal sa Vatican City
01:02sa hahalili sa Yumaong Pope Francis,
01:05pasado hating gabi nitong biyernes oras sa Pilipinas
01:09o alasais ng gabi sa Vatican City,
01:12may puting usok na lumabas
01:15mula sa chimney ng Sistine Chapel.
01:18Pudiyat ito na napili na
01:20ang ika 267th na Santo Papa sa kasaysayan.
01:25Siya ang kauna-unahang Santo Papa mula sa Estados Unidos,
01:44si Cardinal Robert Francis Prevost na pinili ang pangalang Pope Leo XIV.
01:50Ang paghalal sa pinakabagong leader ng Simbahang Katolika inabot ng dalawang araw.
02:07Buong giorno!
02:09Magandang araw po mula rito sa loob ng Vatican sa Italy.
02:13Ito po ang araw na pinakahinihintay ng buong mundo, May 7,
02:17ang pagsisimula po ng Conclave o kung tawagin po ng mga Italyano ay Conclave.
02:23Ang paghalal ng mga Kardinal sa Bagong Santo Papa,
02:29ginanap sa loob ng makasaysayang Sistine Chapel.
02:33Sa likod po ng napakahabang pader na yan ng Sistine Chapel dito sa Vatican,
02:39dyan po nakalagang ang priceless treasures, mga obra ng Sistine, mga artwork ng Vatican.
02:46Dyan din po magpupulong ang 133 Cardinals mula sa iba't ibang dako ng Daibig para sa Conclave.
02:55Bago nagkulong sa kapilya ang Cardinal Electors,
02:59nagdaos muna ng Mass for the Election of the Roman Pontiff sa loob ng St. Peter's Basilica.
03:06In nomine Patris et fili e Spiritus Sancti.
03:11Habang sa labas, matyagang nakaabang ang libu-libong mga Katoliko mula sa iba't ibang panig ng mundo.
03:18Kisa na rin karangalan na na bilang tayo na maging kandidate ng Vatican.
03:24Mga seaman na nag-dock dito sa room.
03:28KMGS na yan.
03:30KMGS na yan.
03:31I'm excited for this whole period of discernment for our Cardinals.
03:36Time check, 4 o'clock dito po sa Italy.
03:40Papasok na po yung mga Kardinal doon sa Sistine Chapel para sa pagsisimula ng Conclave.
03:46So, nandito po ako sa Vatican Press Office kung saan po naka-monitor ang live media sa nangyari po sa Conclave by way of big screen monitor.
04:08Dito po kasi opens.
04:10Dito na lang po yung binigay sa amin ng monitoring area.
04:16Extra ominous.
04:18Bago po nangyari itong Conclave, napakarami pong speculations kung ano ba ang magiging takbo ng botohan ng mga Kardinal.
04:34So, we don't know how things will go.
04:37Tinitingnan din po ay kung ano ang paninindigan nitong mga papabilis.
04:43Kini-examine po yung kanilang track record, ano yung mga naging posisyon nila on certain divisive issues within the church.
04:52Narito pa rin po tayo sa St. Peter's Square.
04:58Inaabangan kung ano ba yung lalabas na usok mula doon sa chimney ng Sistine Chapel.
05:04Usually, it could be anywhere between two to three days daw.
05:09Based on the nangyari po dun sa nakaraang dalawang Conclave that elected Pope Benedict and Pope Francis.
05:17On the second day, merong lumabas na nausok na white.
05:21At around seven o'clock room time, one a.m. po dyan sa Manila, ay baka merong usok na lalabas sa chimney.
05:30But we're not really optimistic na puti yung lalabas na usok.
05:35Baka blah, kasi may botohan pa ko na apat na beses bukas.
05:40Naabangan ko yung ano kung may mailig ba na Pope.
05:44At least yung unang blessing, people blessing niya sa Pope nandito.
05:48Oh, yun ba yung sila dyan mo rito?
05:50Dyan mo rito.
05:53Itong araw na to, no?
05:56Bakit ba kayo nandito para mag-abang?
06:00Ito po, first time namin to na may experience na may magiging bagong Pope.
06:04Medyo umingay po tong square kasi may lumabas na usok.
06:20Ayun, itim nga. So wala pa pong Santo Papa.
06:25Alas 9 po ng gabi, May 7, dito sa St. Peter's Square.
06:31At meron na hong lumabas, finally.
06:33Pero itim.
06:34Ibig sabihin po niyan, wala pa pong Santo Papa na bago.
06:39Buong giorno.
06:40It's day 2 of the conclave, May 8.
06:45Ngayong araw kayang ito, magkakaroon na kaya ng majority votes.
06:49Yung 133 na Cardinal or yung Magic 89 para sa susunod na leader ng Simbahang Katolika.
06:57We are sending all our prayers to all the Cardinals sa conclave.
07:01Good morning, Father Jess. Day 2 of the conclave, what to expect po?
07:05Ngayon talagang inaasahan natin na magkaroon tayo ng positive resort.
07:12Dahil ngayon, makakakaroon ng apat na botohan.
07:17Father Jess, ano kaya ibig sabihin na nung kagabi,
07:204 o'clock sila pumasok sa Sistine Chapel.
07:23Tapos, inabot na ng 9 o'clock bago naglabas ng usok.
07:27Ano yun? Nahirapan kaya yung mga Cardinal?
07:29Simple, medyo manhira po yung pag-discover kung sino talaga yung kirapat dapat.
07:34Napaka-importante po yung guidance ng Holy Spirit.
07:38Pakiliwanag nyo nga po, Father Jess, yung Holy Spirit na madalas po nababanggit.
07:44Kasi sabi ni Pope Ratzinger nung I think nagpa-interview siya,
07:49sabi raw niya,
07:50The Holy Spirit can guide the Cardinals
07:53pero hindi pwedeng idikta ng Holy Spirit kung sino yung specific na tao na magiging Santo Papa.
08:00Kaya nga po may discernment.
08:02Yung decision and action guided by the Holy Spirit.
08:06Yung human collaborations ay napaka-importante din po.
08:09Ang hirap po nitong trabaho ng susunod ng Santo Papa, di po ba?
08:13Napakahirap po.
08:14Sa totoo lang, may problema sa Vatican, ang daming problema ng mundo.
08:19Tapos, ang simbahan mismo may mga hidwaan. Tama po ba?
08:22Mahirap, napakahirap po yan.
08:24Kaya nga po ang hinihingi ngayon kung saan makakuha ng isang tao na yun ang maging instrument for the unity.
08:31Ano bang kailangan ng simbahan ngayon, Father Jess?
08:33Kung ngayon para sa akin, ang simbahan ay talagang para sa tao.
08:38At tao ang simbahan dahil yun ang gusto ng Diyos.
08:42At kailangan yung kung ano yung tinuro ng Panginoon, yun ang isa buhay natin.
08:52Magtatanghalin itong Webes, muling umusok ang chimney ng Sistine Chapel.
08:58Naglabas na naman ang uso kani-kanina lang po mula dun sa chimney ng Sistine Chapel and it's still black.
09:05Pero bandang alasais ng hapon sa Vatican, matapos ang pangatlong butohan sa ikalawang araw ng conclave.
09:12We have a full father!
09:22Thank you Lord!
09:27Thank you Lord!
09:40Nagpalagbakang po lahat dito!
09:42Bigla kami patayo!
09:44Father!
09:46Pademos Papam na to!
09:48Pademos Papam!
09:49Wow!
09:50We have a Pope!
09:53Nakapag-decide na po yung mga Kardinal.
09:56At saka, in-accept na rin ng in-elect na Pope.
10:01Ano pong feelings and thoughts niya, Father, as a priest?
10:05As a priest po, nagpapasalamat ako ng Asus Panginoon dahil dinagay niya sa atin ulit ang kanyang pagtitiwala na isa sa mga Kardinal
10:14ay maging vicar niya dito sa lupa na magagabay sa atin para magpagpatuloy at may sa buhay natin ang pananampalataya.
10:23Nakakatuwa ko yung reaction ng mga tao, may mga umiiyak.
10:27Tears of joy?
10:29I hope so, yes. Surely, it will be a new age. I hope of peace.
10:35Wowie! Ano reaction mo? Meron ng Santo Papa?
10:37Ma'am! Sobrang happy po ma'am!
10:39Oo, thank you.
10:40Sangita yung Papa.
10:41Ngayon, meron pa rin po.
10:42And then, followed by the crowd dito po sa St. Peter's Square, erupted into cheers.
10:49May mga lumundag, may naiyak, may nagyakapan.
10:54Lahat natuwa kasi finally, meron ng napiling Santo Papa.
11:11Pero di ho ba, from the Sistine Chapel, kung saan naganap ko yung conclave at botohan, may seremonyas pa rin ho yan sa loob di ho ba?
11:19Ano nga ho yun?
11:20Ano nga ho yun?
11:21Paano po?
11:22Pagpunta muna siya sa Chapel of Tears, kasi doon din yung magpinilay-nilay siya.
11:29At doon din iano sa kanya yung damit.
11:32Tapos nyan, papasok siya dito sa St. Peter, para doon sa seat of Peter.
11:39Ano nangyayari doon sa chapel ho ba o room of tears na tinatawag, Father?
11:44Doon siya, kadalasan, yung mga naging poops noon, hindi lang sa naghingi ng tulong o na nalangin,
11:52pero doon din sila, napapaiyak talaga sila.
11:54Kasi pag inapoint sila, dahil mabigat po na responsibilidad maging leader na simbahan,
11:59naiiyak din ho sila.
12:00Napaiyak sila kasi, simpre isipin mo, sino naman ako na maglingko dito.
12:05Pero sila ang pinagtiwalaan ng Panginoon.
12:08So it's all very traditional, ancient traditions po yung sinusunod.
12:13Yung ritual mismo na after election na tinanggap niya na at may sinabi na siyang pangalan na gusto niya.
12:20Kung anong sinong santo, yung gagamitin niya yung pangalan.
12:24So ang tanong pa rin, sino kaya ang bagong santo papa?
12:29Ilang sandali pa, magaganap na ang pinaka-inabangan ng lahat.
12:35Mula sa balkonahe ng St. Peter's Basilica, inanunsyo ni Cardinal Dominic Mamberti ang pinakahinihintay ng buong mundo.
12:58Habemus papa, ma'am.
13:01Mula sa Estados Unidos, ang pinakabagong santo papa, walang iba kundi si Cardinal Robert Francis Prevost.
13:29Ang napili niyang pangalan, Leo XIV.
13:36Leo XIV.
13:43Anong sabi niya, Father?
13:45La pace sia con tutti voi.
13:48So the new pope is speaking. So siya po yan nagsasalita.
13:54Siamo tutti nelle mani di Dio. Ayutateci anche voi poi li uni li altri a costruire ponti.
14:04Un solo popolo, sempre in pace.
14:07Anong sabi niya, Father?
14:09Iniimbok niya yung peace.
14:12Grazie a Papa Francesco.
14:14Kasi hindi niya pinatern under a saint. Pinatern niya up to the pope, Leo XIII.
14:25Si Leo XIII kasi isang milestone sa kasaysayan ng simbahan.
14:29Magulo nung panahon yun. Lalo na higduhaan ng mga komunista at ng kapitalista.
14:36But what's important is may bago ng leader ang simbahan.
14:39At ang sinabi niya ngayon, mga words na nagbigay sa atin ng consolation dahil yun ang future ng simbahan na maging bridge of peace at yung maging para sa mga tao talaga.
14:57Si Cardinal Provost o Pope Leo XIV ang pinakaunang Santo Papa mula sa Estados Unidos. Ipinanganak siya sa Chicago taong 1955.
15:0720 years siya sa Peru at mayroon siya sa San Diocese na hinawakan doon at naging Paris President siya.
15:13Siya rin ang unang Augustinian Pope o yung nagmula sa Order of St. Augustine nung naging pare taong 1982.
15:21Naging aktibo sa mga misyon sa iba't ibang panig ng mundo.
15:26At alam niyo ba na ang bagong Santo Papa makailang ulit na palang nakapunta ng Pilipinas.
15:33Taong 2002 nung unang beses siyang dumalaw sa kauna-unahang Augustinian University sa Asia, ang University of San Agustin sa Iloilo.
15:43Ito the opportunity of visiting the community.
15:45Kung titignan mo siya, akala mo because of his posture,
15:48akala mo stricto pero very much apposable, very kind of Santo Papa.
15:53Isang buwan bago ang conclave, nakasama pa raw ni Father Jonas sa Roma, ang nooy cardinal pa lang na si Provost.
16:01And we had a little chitchat, parting words like ciao, marinig mo.
16:05Then arrivederci which means to meet again, giving me hope to meet him once again.
16:10Not knowing na kung magkikita maging muli, Santo Papa na siya.
16:16Taong 2004 naman nung bumisita siya sa Talisay City sa Cebu para pangunahan ang pagbasbas ng Santo Niño de Cebu Parish Friary.
16:26Isa sa mga nakasama niya noon, si Father Berdon.
16:29Isa ako sa mga limang assistant general niya.
16:32Siya isang tao na simple lang pero marunong maghihalubilo sa mga kagsamahan niya.
16:39Habang noong taong 2010, nagkaroon ng pagtipon-tipon dito sa Pilipinas ang mga paring Augustinian mula sa iba't ibang panig ng mundo.
16:48Isa sa mga pinuntahan ni Father Prevost, ang San Agustin Church sa Intramuros sa Maynila, kung saan din siya nagdaos ng misa.
16:57Ako ito, tapos yun si Pope Leo XIV.
17:00Father Prevost daw is very patient. I'm proud to be an Agustinian. Si Pope ay Agustinian din.
17:05Si Carlo, isa raw sa mga maswerteng nakapagpa-picture kay Nooy Father Prevost, na ngayon Pope Leo XIV.
17:13Yung picture was taken when I attended the solemn profession of an Agustinian nun in a monastery in San Jose del Monte, Bulacan.
17:22Siya nagbibigay ng homily. Nung lumabas na siya, sabi ko, Father Prevost, may I have a picture with you?
17:27Doon na kami nag-picture yung selfie namin. Group picture with the other Agustinian friars and seminarians and other guests.
17:34Yun na yung first and last encounter ko ata with then Father Prevost, now Pope Leo XIV.
17:40Very accommodating siya. Tapos meron talaga siyang radiance. Alam mong mabait siyang tao.
17:45Kaya labis daw ang galak niya nung napanood itong lumabas sa balkonahin ng St. Peter's Basilica bilang bagong Santo Papa.
17:54Napatayo talaga ako sa kalao-uupuan ko. Sabi ko, wait, teka, teka, may picture ako niya.
17:58Masasabi ko talaga na the Lord works in mysterious ways. Yung galawan ng Panginoon ay hindi natin galawan.
18:05Kasi syempre hindi ko talaga naakala si Cardinal Prevost ay magiging Santo Papa.
18:09Father Jess, palagay niyo po ang magiging direksya ng simbahan with the new Pope.
18:13Ang misyon ng simbahan na maging bridge, makamit ng buong mundo ang kapayapaan na kailangan ngayon.
18:22Habemus Papa.
18:24Habemus Papa, meron na po tayong bagong Santo Papa.
18:40Bagong leader ang Simbahang Katolika, Vicar of Christ, and head of all of the Catholics all over the world.
18:471.4 billion Catholics all over the world.
18:51Ang pagiging Santo Papa, hindi lang tungkulin, hindi lang posisyon, kundi napakalaking tungkulin at responsibilidad.
19:04Isang sakripisyong walang kapalit, isang tahimik, ngunit banal na pakikibaka para sa pananampalataya, pag-asa at pag-ibig.
19:14Kaya sama-sama tayong manalangin.
19:17Para kay Pope Leo XIV ang bagong pastol ng Simbahang Katolika.
19:27Ang io vorrei che questo saluto di pace entrasse nel vostro cuore a tutti popoli, a tutta la terra.
19:38La pace sia con tutti voi!
19:41La pace sia con tutti.
19:43La pace sia con tutti.
19:45La pace sia con tutti.
19:47La pace sia con tutti.
19:49Segui qui, semmi di questo video,
19:51iscriviti al GMA Public Affairs YouTube Channel.
19:56E non forget to hit the bell button for our latest updates.
20:01Grazie.
20:03Grazie.
20:05Grazie.
Comments