00:00Maghahanda para sa mga butating person deprived of liberty ngayong darating na halalan at update sa Education Behind Bars program ng BJNP,
00:08ating alamin kasama si Jail Superintendent J. Rex Bustinera, ang tagapagsalita ng Bureau of Jail Management and Penology.
00:16Sir J. Rex, magandang tanghali po at welcome sa Bagong Pilipinas ngayon.
00:19Magandang tanghali, Ma'am Bueng and Sir Joey, at sa mga sumusubaybay sa inyong programa.
00:24Sir, kumusta po ang inyong paghahanda para sa magiging halalan o botohan ng mga PDLs ngayong eleksyon
00:29at ilang PDLs po ang inaasahang bobotoh.
00:33Ngayon pong darating na halalan, handang-handa na ho ang BJNP.
00:37Meron ho tayong humigit 31,000 na botante na bobotoh ngayong halalan at out of 115,000 nationwide.
00:47Ito po ay composed of around 400 plus na special polling precinct.
00:52Ibig sabihin ho, doon na ho sila sa loob ng kulungan bobotoh.
00:55At meron lang ho tayong mga nasa 1,000 na PDL na dadalhin sa labas sa mga community polling precinct natin.
01:04At so far, okay naman ho ang preparation.
01:07Naka-alerto na ho ang buong BJNP para tumugon dito sa gaganaping halalan.
01:12Sir, doon sa nabanggit niyong 31,000, ilan po yung hindi makakaboto at ano yung dahilan?
01:17Dito po, 115,000 ang total population.
01:21So, around na sa 80,000 plus ang hindi bobotoh dahil po hindi po sila registered as voters.
01:29Ganun din po, sila po ay mga newly commit o yung mga bagong kulung pa lamang at hindi nakapag-parehistro kung saan nasa ang location ng aming kulungan.
01:37So, 80,000 dahil bagong pasok. Pero ano yung nabanggit niyo kanina, 31,000?
01:45Ito po yung 31,000 ay registered voters na maaaring naboboto po ngayong halalan.
01:51Sir, sa mga facilities at logistics naman, ilan po sa mga facilities sa buong bansa yung magsisilbing special polling precincts para sa mga PDL?
01:58At paano po ito pinagandaan?
02:00Sabi ninyo, merong mga dadalhin sa labas.
02:03So, yung security nun, paano po ito?
02:05So, ang arrangement po natin dyan, tama po kayo, nasa 400 ang ating special polling precinct.
02:14Nadoon mismo bobotoh off on-site ang ating mga PDL.
02:18Pupunta po yung Comelec representative kasama ang PNP at BGMP, daladalaho yung balota.
02:25At doon po sila magmamark ng kanilang bobotoh, i-elect nila sa jail.
02:30So, after election, after pagmark nila sa balot, during the process, hanggang 2 p.m. lang ho ang pagboto sa loob ng kulungan.
02:38And then, after po nun, dadalhin na ho sa labas kung nasaan yung ating mga counting machine,
02:43with a representative from Comelec, PNP, and BGMP, i-insure natin na madadala at mabibilang yung kanilang boto.
02:50Meron po bang third-party group na pwedeng mag-observe sa conduct of voting ng mga PDL?
02:57Yes, sir. Similar po sa ating mga community polling precinct ay welcome po yung mga observers, watchers, even sa loob ng kulungan.
03:06And, of course, subject to security inspection lamang po ito bago pumasok ng jail.
03:11Sa ayon po sa inyong tala, meron po bang mga PDLs na kandidato?
03:15So, if ever meron, paano po sila nangangkampanya?
03:18Ah, tama po. Meron po tayong pitong kandidato ngayon sa naitala ng BGMP.
03:24Isa for senator, isa for representative, isang vice mayor, and the other are in the municipal councillors.
03:34So, ito pong pitong kandidato na ito ay piniyagan ng Comelec at ang kanilang kampanya ay depende kung papayagan ho ng korte.
03:42So, in instances ng BGMP na experience po namin, ah, for two separate occasions na may nabigyan ng court order, ah, sa isang recorded video campaign lamang po.
03:54Sino yung tatakbong congressman at saka senator?
03:57Ah, sa ating pong datos, ito po yung ating nakakulong na si, ah, Apollo Kibuloy, or senator, and the other po, ah, mga iba pa pong kandidato.
04:08Sir, bakit po mahalagang makaboto yung mga registered PDL gayong nasa loob po sila ng kulungan para lang maintindihan ng ating mga kababay?
04:18Kagaya po ng ruling ng Supreme Court and resolution ng Comelec, ang aming, ang mga nakakulong ho sa BGMP ay mga nililitis pa.
04:27Ibig sabihin, ah, they are presumed innocent until proven otherwise.
04:32At ang karapatan nilang bumoto, ang their right to suffrage ay intact pa rin.
04:36And ang importance ho nito ay, ang mga nakakulong ho natin ay ang the last, the least, and the lost in our community.
04:44And more often than not, ay napapagkaitan ng mga essential services sa lipunan, kaya nga ho sila nakukulong.
04:53And the importance is, of course, mas mahalaga na makapili sila ng leader na that will represent their best interest.
04:59Sir, sa ibang usapin naman po, dahil mahalaga yung pagbibigay oportunidad sa mga kababayan nating PDLs,
05:05ano po yung kasalukuyang update sa Education Benefit Behind Bars program ng BGMP?
05:11Meron po tayong iba't ibang education programs.
05:15At the foremost, lahat ho nang nakakulong sa atin na hindi nakapagtapos ng elementary at high school
05:20ay beneficiary ng alternative learning system ng Department of Education
05:25na kung saan pumupunta ho yung mga accredited teachers natin sa loob ng kulungan.
05:30Nakapagpapatapos ho tayo ng napakaraming estudyante na up-to-date.
05:34And ito nga po ang pinaka-latest is college education behind bars.
05:37Meron tayong seven facilities or pilot sites, Davao, Quezon City, and other major cities natin
05:44na may mga enrolled tayo for college education.
05:47So tuloy-tuloy naman po yan.
05:49Ang mga nakapagpag-graduate lang po kami ngayon is for high school dun sa alternative learning system.
05:53Yung college po kasi, kasi simula pa lang, two years in the making pa lang po.
05:58Meron kayong figure, sir, kung ilan yung naka-enroll dito sa alternative learning system.
06:02At paano nyo naman hinihikayat yung iba pa na mag-enroll
06:06o to further improve themselves habang nakapiip ko sila?
06:11Tsaka anong course yung kinuha nila?
06:13Ah yes, sa high school po, sa alternative learning system,
06:17nasa 60,000 ng PDA, kalahati ho ng aming population ay enrolled dito.
06:21Yung iba po kasi, nakapagtapos naman po ng high school at hindi na kailangan.
06:26And yung iba naman po, ito kasi ay voluntary basis.
06:30Of course, dapat gustuhin muna nilang mag-aaral.
06:32Hindi mo namin sila pwedeng pilitin.
06:34At may accreditation at exam po kasi ito.
06:37At sa college education naman po, meron po mga business degree, entrepreneurship,
06:42and ang pinaka-recent po nga dito yung sa Manila City Jail natin
06:45in partnership with the Polytechnic University of the Philippines.
06:48Okay, sir. Huli na lang mensahe niyo na lang po sa ating mga kababayan na nakatutok sa atin ngayon.
06:53Opo. Kami ho sa BJMP ay nagsisilbi sa ating 484 na city, district, and municipal jails.
07:00At ngayon po darating na halala ng aming 31,000 PDL na booboto.
07:05Ang hangad lang po namin, hindi lang po sa loob ng kulungan,
07:07kundi sa ating mga community at sa mga booboto ay maging peaceful, safe, and orderly ang ating election.
07:13Ayun lamang po at magandang tanghali po.
07:15Okay, sir. Maraming salamat po sa inyong oras.
07:18Jail Superintendent J. Rex Bustinera,
07:21ang tagapagsalita ng Bureau of Jail Management and Tenology.
