00:00Artık var olup olmama mücadelesi içerisindeyiz.
00:27Türkiye'de geldiğimiz noktada iklim krizi konusunda alarm seviyesi desen bunu sorsam kaçıncı seviyede dersiniz?
00:36Yani artık iklim krizini yaşıyoruz. İklim krizini felaketler zinciri düzeyinde yaşıyoruz.
00:43O yüzden buna bir sınıflandırma yaptığımızda kırmızı bir hatta olduğumuzu aslında rahatlıkla söyleyebiliriz.
00:52Seller, yangınlar, hortumlar ve dahası. İklim krizinin etkisi her geçen gün daha da çok hissediliyor.
00:59Tüm çabaysa dünyanın ısısını 1,5 santigrat derecede tutabilmek.
01:03Eğer hiçbir tedbir alınmazsa 2 santigrat dereceye çıkacak ve birçok ülke belki kıyılar etrafındaki şehirler sular altında kalacak.
01:17Kuraklık çok daha da artacak. Seller, afetler, heyelanlar çok daha artarak devam edecek.
01:25Ülkemiz ise iklim değişikliğinden en fazla etkilenen dünya bölgeleri arasında yer alıyor.
01:32Bunun sonuçlarını biz çok ciddi yaşamaya başladık.
01:35O etkiler biz doğayı bilinçsizce kullandıkça her geçen gün daha da net bir şekilde gün yüzüne çıkıyor.
01:42Şu an dev bir çukurun yanında bulunuyoruz. Bu çukurun adı Obruk.
01:47Kameraman arkadaşım Melih Baytürk ile birlikte yaklaşmaya çalıştık ama çok da ilerleyemiyoruz.
01:52Çünkü etrafı tel örgülerle çevrilmiş durumda. Yani halen çökme riski var.
01:57Ama şöyle gözümüzün ucuyla baktığımız noktada bile oldukça derin. Ben şimdi buradan dibini göremiyorum kaç metre olduğunu.
02:05Şimdi hemen yan tarafı gösterelim. Yan tarafta da bir tarla var.
02:09Yani aslında bu çukur oluşmadan önce orası da tarlaydı.
02:13Kullanılıyordu, ekiliyordu, biçiliyordu. Ama artık bu kadar alan ekilip biçilemiyor.
02:19Bunun en büyük nedenleri arasında ise yer altı sularının bilinçsizce, kontrolsüzce kullanılması var.
02:26O yer altı suları o kadar kontrolsüz çekiliyor ki sonunda bu obruklar oluşuyor.
02:32Ve her geçen gün bu obrukların sayısı da artıyor. Sadece çukurlar oluşmuyor.
02:38Mevcut durumdaki iklim değişikliği Türkiye'deki ürün çeşitliliğini etkiler mi ve ne yönde etkiler?
02:44Bazı bölgelerimiz yüksek düzeyde kuratlık yaşamaya başladılar.
02:48Yani kuratlığın çok yaşandığı yerlerde maalesef ki bu sorundan üst düzeyde etkilenecekler.
02:54Buna bağlı olarak da gıda arzı, gıdaya yansıması, ham maddesi her şey büyük oranda değişecek.
03:01Mesela şeker pancarı önemli oranda suyu sevence bir bitki ama maalesef ki kurat bir bölgede pancarın şeker oranı da düşeceği için üretilen şeker kalitesi de düşecektir.
03:14Peki Türkiye iklim kriziyle mücadele etmek için ne yapıyor?
03:18Su kaynaklarını daha verimli kullanmak önemli başlıklar arasında.
03:22Suyun en çok tüketildiği alanların başında ise tarım geliyor.
03:26Bunun için hedef planlı üretim.
03:28Yani artık her isteyen istediği ürünü istediği yere ekemeyecek.
03:32Hangi ürün nerede yetişecek bu su kaynaklarına göre de bakılıp belirlenecek ve ekilecek.
03:3713 ürün stratejik üründen başlayarak ububat, yağlı tohumlar ve bakliyat.
03:44Vatandaşımız için önemli olduğunu gördüğümüz ve onun üzerinden de anlatabileceğimiz iki ürün.
03:49Bunun için analiz süreci devam ediyor.
03:52Bu analizlerde örneğin şuna rastlıyorsunuz.
03:54O ürünü burada ürettiğinizde o lokasyondaki alandan daha fazla bir alana ihtiyacınız var.
03:59Hangi ürün nerede üretilecek buna başlayacağız.
04:03Bu plana göre ekimler Eylül-Ekim döneminde başlayacak.
04:10Sadece Tarım Bakanlığı değil, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı da genel politikalar üzerinde çalışıyor.
04:18Nasıl adımlar atılmalı ki Türkiye'ye etkileri en aza indirilmeli?
04:22Biz artık bu şehirlerde o yağışın etkisinsel olarak nasıl görmeyi ya da iklim değişikliğiyle mücadelede bu kuraklıkla nasıl baş edeceğiz?
04:33Başkanlığınız ne yapıyor, hangi adımları atıyor?
04:36Bir kenti sadece altyapı olarak düşünmemek lazım.
04:40Yani bunun içerisinde sanayisini de ortaya koymak lazım.
04:44Oradaki diğer tarımsal faaliyetleri de ortaya koymak lazım.
04:49Ulaşım ağını ortaya koymak lazım, hatta atığı ortaya koymak lazım.
04:55Atığı toplamak için belirlenen araç rotalarını bile ortaya koymak lazım.
05:00Biz yapmış olduğumuz projeler var ve bu projelerde pilot olarak belirlediğimiz şehirler var.
05:09Şu an mesela Konya, Muğla, Yalova var bunun içerisinde, Samsun var bunun içerisinde.
05:16Yeni projede 6 pilot il daha koyuldu.
05:19Bir diğer başlık ise fabrikalardan çıkan ve atmosfere zarar veren gazlar.
05:24Emisyon azaltımı için teşvikler mücadelede liste başında.
05:27Biz Türkiye'de bir emisyon ticaret sistemi kurmaya çalışıyoruz.
05:31Fabrika ya da bir tesis yüksek miktarda karbon salınımı yapıyor, emisyonlarını salıyor.
05:39Bunları azaltması lazım.
05:42Diyelim ki bu fabrika 100 ton emisyon salıyor.
05:4890 tonluğunu tahsisatlarına bedava veriyoruz.
05:52Diğer %10'luk olan kısmı yani 10 tonluk kısmı ise ne yapıyoruz?
05:59İhaleyle bırakıyoruz.
06:02En çok emisyon, karbon salınımı yapan sektör hangisi?
06:06Demir-çelik.
06:06Demir-çelik.
06:07Demir-çelik fabrikası diyelim, bir demir-çelik fabrikası.
06:10Burada biz karbon salınımını azaltmak istiyoruz.
06:13O fabrika demir-çelik fabrikasında ne oluyor, nasıl bir değişim oluyor da bunu azaltıyorlar?
06:19Prosesini yeniliyor.
06:20Bu konvansiyonel üretim proseslerinden daha temiz üretim teknolojilerine geçiyor.
06:28Peki atılan adımların sonuçları etkili oluyor mu?
06:32Başka hangi adımlar atılmalı, bunun denetimi ve tespiti nasıl yapılıyor?
06:36İklim portalı oluşturduk.
06:38Bu iklim portalında Türkiye'de yapılan bütün işlemlerin oraya girildiği bir ortam.
06:45Uzmanlar bir başlığa da özellikle dikkat çekiyor.
06:48İklim kriziyle mücadelede listenin başında ise yeşilin, orman alanlarının arttırılması var.
06:55Ama bu uzun yıllar alan bir süreç.
06:57Bu nedenle başta orman yangınlarıyla mücadelede tedbirlerinin arttırılması liste başında geliyor, vurgusu yapılıyor.
07:06Ve enerji kaynakları.
07:08Kullandığımız enerjinin türü aslında oldukça önemli.
07:12Yenilenebilir enerji kaynaklarını tüketmek bu noktada çarelerden bir olarak gösteriliyor uzmanlar tarafından.
07:19Suyun tasarruflu kullanılması ise olmazsa olmazlardan, suyun en çok kullanıldığı alansa tarım.
07:26Uzmanlar tarımda özellikle damla sulamanın kullanılması gerektiğine dikkat çekiyor.
07:32İşte bu da damla sulama sistemlerinden biri.
07:35Bu sistem sayesinde su toprağa daha kontrollü veriliyor, hem ürünün kalitesi artıyor hem de su tasarrufu yapılıyor.
07:44Su bu kadar kıymetliyken sadece damla sulama değil, uzmanlar artık topraksız dikey tarım uygulamalarının da arttığını dikkat çekiyor.
07:53Dikey tarım denilen bir yöntem var ki, böyle bir basamak şeklinde merdiven ve duvar şeklinde düşünün, bunda üretim çok daha az yer kaplıyor,
08:03çok toprağa ihtiyaç yok, bir litre su kullanacaksanız bir bitki için belki yüz mililitre kullanıyorsunuz.
08:11Bu anlamda çok daha önemli yeni değişik metotlar da var.
08:14Türkiye'de başladı mı bununla ilgili?
08:15Başladı.
08:16Topraksız bir tarımda kullanıldığı için hem alandan yerden kazanmış oluyoruz, hem olabildiğince iklimle mücadeleye bir miktar faydası oluyor.
08:26Hangi ürünler böyle yetiştirilebilir?
08:27Çok ürün var, özellikle sebzeler, mağrurlar, lahanalar, maydanoz gibi şeyler olabilir.
Yorumlar