00:00Artık var olup olmama mücadelesi içerisindeyiz.
00:28Türkiye'de geldiğimiz noktada iklim krizi konusunda alarm seviyesi desem bunu sorsam kaçıncı seviyede dersiniz?
00:36Yani artık iklim krizini yaşıyoruz. İklim krizini felaketler zinciri düzeyinde yaşıyoruz.
00:44O yüzden buna bir sınıflandırma yaptığımızda kırmızı bir hatta olduğumuzu aslında rahatlıkla söyleyebiliriz.
00:53Seller, yangınlar, hortumlar ve dahası. İklim krizinin etkisi her geçen gün daha da çok hissediliyor.
00:59Tüm çaba ise dünyanın ısısını 1,5 santigrat derecede tutabilmek.
01:04Eğer hiçbir tedbir alınmazsa 2 santigrat dereceye çıkacak ve birçok ülke belki kıyılar etrafındaki şehirler sular altında kalacak.
01:18Kuraklık çok daha da artacak. Seller, afetler, heyelanlar çok daha artarak devam edecek.
01:26Ülkemiz ise iklim değişikliğinden en fazla etkilenen dünya bölgeleri arasında yer alıyor. Bunun sonuçlarını biz çok ciddi yaşamaya başladık.
01:36O etkiler biz doğayı bilinçsizce kullandıkça her geçen gün daha da net bir şekilde gün yüzüne çıkıyor.
01:42Şu an dev bir çukurun yanında bulunuyoruz. Bu çukurun adı Obruk.
01:47Kameraman arkadaşım Melih Baytürk ile birlikte yaklaşmaya çalıştık ama çok da ilerleyemiyoruz.
01:52Çünkü etrafı tel örgülerle çevrilmiş durumda. Yani halen risk var, çökme riski var.
01:58Ama şöyle gözümüzün ucuyla baktığımız noktada bile oldukça derin. Ben şimdi buradan dibini göremiyorum kaç metre olduğunu.
02:06Şimdi hemen yan tarafı gösterelim. Yan tarafta da bir tarla var. Yani aslında bu çukur oluşmadan önce orası da tarlaydı.
02:14Kullanılıyordu, ekiliyordu, biçiliyordu ama artık bu kadar alan ekilip biçilemiyor.
02:19Bunun en büyük nedenleri arasında ise yer altı sularının bilinçsizce, kontrolsüzce kullanılması var.
02:27O yer altı suları o kadar kontrolsüz çekiliyor ki sonunda bu obruklar oluşuyor.
02:33Ve her geçen gün bu obrukların sayısı da artıyor. Sadece çukurlar oluşmuyor.
02:39Mevcut durumdaki iklim değişikliği Türkiye'deki ürün çeşitliliğini etkiler mi ve ne yönde etkiler?
02:45Bazı bölgelerimiz yüksek düzeyde kuratlık yaşamaya başladılar.
02:48Yani kuratlığın çok yaşandığı yerlerde maalesef ki bu sorundan üst düzeyde etkilenecekler.
02:55Buna bağlı olarak da gıda arzı, gıdaya yansıması, ham maddesi her şey büyük oranda değişecek.
03:01Mesela şeker pancarı önemli oranda suyu sevence bir bitki ama maalesef ki kurak bir bölgede pancarın şeker oranı da düşeceği için üretilen şeker kalitesi de düşecektir.
03:15Peki Türkiye iklim kriziyle mücadele etmek için ne yapıyor?
03:19Su kaynaklarını daha verimli kullanmak önemli başlıklar arasında.
03:23Suyun en çok tüketildiği alanların başında ise tarım geliyor.
03:27Bunun için hedef planlı üretim.
03:29Yani artık her isteyen istediği ürünü istediği yere ekemeyecek.
03:33Hangi ürün nerede yetişecek?
03:35Bu su kaynaklarına göre de bakılıp belirlenecek ve ekilecek.
03:3813 ürün stratejik üründen başlayarak ubu bat, yağlı tohumlar ve bakliyat.
03:45Vatandaşımız için önemli olduğunu gördüğümüz ve onun üzerinden de anlatabileceğimiz iki ürün.
03:50Bunun için analiz süreci devam ediyor.
03:52Bu analizlerde örneğin şuna rastlıyorsunuz.
03:54O ürünü burada ürettiğinizde o lokasyondaki alandan daha fazla bir alana ihtiyacınız var.
04:00Hangi ürün nerede üretilecek?
04:02Buna başlayacağız.
04:04Bu plana göre ekimler Eylül-Ekim döneminde başlayacak.
04:10Sadece Tarım Bakanlığı değil, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı İklim Değişikliği Başkanlığı da genel politikalar üzerinde çalışıyor.
04:19Nasıl adımlar atılmalı ki Türkiye'ye etkileri en aza indirilmeli?
04:23Biz artık bu şehirlerde o yağışın etkisini sel olarak nasıl görmeyiz?
04:29Ya da İklim Değişikliği ile mücadelede bu kuraklıkla nasıl baş edeceğiz?
04:33Başkanlığınız ne yapıyor, hangi adımları atıyor?
04:37Bir kenti sadece altyapı olarak düşünmemek lazım.
04:40Yani bunun içerisinde sanayisini de ortaya koymak lazım.
04:45Oradaki diğer tarımsal faaliyetleri de ortaya koymak lazım.
04:50Ulaşım ağını ortaya koymak lazım.
04:53Hatta atığı ortaya koymak lazım.
04:55Atığı toplamak için belirlenen araç rotalarını bile ortaya koymak lazım.
05:01Biz yapmış olduğumuz projeler var.
05:05Ve bu projelerde pilot olarak belirlediğimiz şehirler var.
05:10Şu an mesela Konya, Muğla, Yalova var bunun içerisinde, Samsun var bunun içerisinde.
05:16Yeni projede altı pilotil daha koyuldu.
05:20Bir diğer başlık ise fabrikalardan çıkan ve atmosfere zarar veren gazlar.
05:24Emisyon azaltımı için teşvikler mücadelede liste başında.
05:28Biz Türkiye'de bir emisyon ticaret sistemi kurmaya çalışıyoruz.
05:32Fabrika ya da bir tesis yüksek miktarda karbon salınımı yapıyor, emisyonlarını salıyor.
05:40Bunları azaltması lazım.
05:43Diyelim ki bu fabrika 100 ton emisyon salıyor.
05:4990 tonlu tahsisatlarını bedava veriyoruz.
05:53Diğer yüzde 10'luk olan kısmı yani 10 tonluk kısmı ise ne yapıyoruz?
06:00Biz ihaleyle bırakıyoruz.
06:02En çok emisyon, karbon salınımı yapan sektör hangisi?
06:06Demirçelik.
06:08Demirçelik fabrikası diyelim, bir demirçelik fabrikası.
06:11Burada biz karbon salınımını azaltmak istiyoruz.
06:14O fabrika demirçelik fabrikasında ne oluyor?
06:17Nasıl bir değişim oluyor da bunu azaltıyorlar?
06:20Prosesini yeniliyor.
06:22Bu konvansiyonel üretim proseslerinden daha temiz üretim teknolojilerine geçiyor.
06:29Peki atılan adımların sonuçları etkili oluyor mu?
06:32Başka hangi adımlar atılmalı?
06:34Bunun denetimi ve tespiti nasıl yapılıyor?
06:37İklim portalı oluşturduk.
06:39Bu iklim portalında Türkiye'de yapılan bütün işlemlerin oraya girildiği bir ortam.
06:45Uzmanlar bir başlığa da özellikle dikkat çekiyor.
06:48İklim kriziyle mücadelede listenin başında ise yeşilin, orman alanlarının arttırılması var.
06:55Ama bu uzun yıllar alan bir süreç.
06:58Bu nedenle başta orman yangınlarıyla mücadelede tedbirlerinin arttırılması liste başında geliyor, vurgusu yapılıyor.
07:07Ve enerji kaynakları.
07:09Kullandığımız enerjinin türü aslında oldukça önemli.
07:13Yenilenebilir enerji kaynaklarını tüketmek bu noktada çarelerden bir olarak gösteriliyor uzmanlar tarafından.
07:20Suyun tasarruflu kullanılması ise olmazsa olmazlardan.
07:24Suyun en çok kullanıldığı alansa tarım.
07:27Uzmanlar tarımda özellikle damla sulamanın kullanılması gerektiğine dikkat çekiyor.
07:33İşte bu da damla sulama sistemlerinden biri.
07:36Bu sistem sayesinde su toprağa daha kontrollü veriliyor.
07:41Hem ürünün kalitesi artıyor hem de su tasarrufu yapılıyor.
07:45Su bu kadar kıymetliyken sadece damla sulama değil uzmanlar artık topraksız dikey tarım uygulamalarının da arttığını dikkat çekiyor.
07:54Dikey tarım denilen bir yöntem var ki böyle bir basamak şeklinde merdiven ve duvar şeklinde düşünün.
08:01Bunda üretim çok daha az yer kaplıyor.
08:04Çok toprağa ihtiyaç yok.
08:06Bir litre su kullanacaksanız bir bitki için belki yüz mililitre kullanıyorsunuz.
08:11Bu anlamda çok daha önemli yeni değişik metotlar da var.
08:15Türkiye'de başladı mı bununla ilgili?
08:16Başladı.
08:17Topraksız bir tarımda kullanıldığı için hem alandan yerden kazanmış oluyoruz.
08:22Hem olabildiğince iklimle mücadeleye bir miktar faydası oluyor.
08:26Hangi ürünler böyle yetiştirilebilir?
08:28Çok ürün var özellikle sebzeler, mağrurlar, lahanalar, maydanoz gibi şeyler olabilir.
Yorumlar