00:00ABD tarihin en büyük yangınlarıyla mücadele ediyor.
00:05Bu yangınlar neden bu kadar büyüdü ve küresel ısınmayla nasıl bir ilişkisi var?
00:12Gerçekten de bu yangınların ABD tarihindeki en büyük doğal afet olduğu tahmin ediliyor.
00:25Elbette bunun nedeni bu yangınların çok sayıda, çok pahalı evin olduğu bir bölgede
00:30meydana gelmesi ancak aynı zamanda bu yangınların gerçekten aşırı olması, bölgede çok fazla
00:37kuraklık olması.
00:38Son iki yıldır hava çok kurak ve bu nedenle ağaçlarda, toprakta, yerde ve rezervuarlarda
00:46çok fazla su yok.
00:48Bu da ağaçları ve evleri çok güçlü bir yangın için yakıt haline getiriyor.
00:53Özellikle de çok güçlü rüzgarlar varsa ki bu yılın bu zamanı için normaldir.
01:00Yangını körüklüyor.
01:01Öyle bir yangınla karşılaşıyorsunuz ki yaklaşık bin derecelere çıkıyor ve rüzgarla
01:09sıçrıyor.
01:10Yani bununla savaşamazsınız, itfaiyeciler bununla savaşamaz.
01:15Bu çok büyük.
01:16İklim değişikliğinin rolü ise şu, elbette yaydığımız sera gazlarını atmosfere
01:22ekliyoruz.
01:23Sera gazı iki katına ulaştı.
01:26Bu dünya sisteminde çok daha fazla ısının biriktiği anlamına geliyor.
01:31Bu da su sıcaklığını artırıyor.
01:34Deniz sıcaklığı yükseldiği zaman atmosferi, rüzgarları ve atmosferin sıcaklığını
01:39da yükseltir.
01:40Atmosferin sıcaklığı ne kadar yükselirse su tutma kapasitesi de artar.
01:45Yani her bir derece için yüzde yedi daha fazla su tutabilir.
01:49Bu daha fazla aşırılık, çok aşırı yağış anlamına gelir ki bunu elbette geçtiğimiz
01:55yıllarda gördük.
01:56Ama ayrıca hava kuruysa daha fazla su da emebilir.
02:01Yerden ve ağaçlardan ve çevreden daha fazla su çekebilir.
02:05Bu da toprak ve yeryüzünün daha da kurak hale gelmesi anlamına gelir.
02:11Amerika Birleşik Devletleri'nde de gördüğümüz bu, ağaçlarda ve topraklardaki su öyle
02:16çekildi ki çıra haline gelip yandı.
02:20Ama Los Angeles yetkilileri buna hazır değildi.
02:23Her zaman iklim değişikliğinden insanların haberdar olmadığını söylüyorsunuz.
02:34Bu yangınların büyümemesi için ne yapılmalıydı ve eğer halk haberdar olsaydı ne yapardı?
02:42Yani tabi ki sera gazı emisyonunun küresel ısınmaya neden olduğunu biliyoruz.
02:56Şu anda olan bu.
02:58Yani tabi ki sera gazı ısınmasını azaltmak için fosil yakıtlardan vazgeçmeliyiz.
03:04Ama yapmıyoruz.
03:05Ve tabi ki yapabileceğiniz bir şey de uyum sağlamak.
03:09Örneğin bu bölgede ev olmamalı.
03:12Taşınmak veya kasırgalara, yangınlara veya aşırı hava olaylarına daha yatkın bölgelerde
03:17yaşamamak gerekiyor.
03:18Örneğin iklim bilimine inanan insanlar bu bölgeden taşındığı ve yangın riski olduğu
03:24için burada yaşamak istemiyorlar.
03:27Ama iklim değişikliğine inanmayan Mel Gibson ve 14 milyon dolar değerindeki evi yanıyor.
03:34Yani tabi ki bu dalga geçilecek bir şey değil.
03:37Ama önümüzdeki değişimlere uyum sağlamayınca başımıza bu gelir.
03:41Trump da iklim değişikliğine inanmıyor ama doğa bizim neye inandığımızı umursamaz.
03:48Doğa sadece hareket eder ve iklim değişikliğine inanıp inanmamanız yangının umurunda olmaz.
03:55Los Angeles bir kıyı şehri.
04:00Okyanusların son 15 yılda, önceki 150 yıldan daha fazla ısındığından bahsettiniz.
04:05Pasifik okyanusunun ısınması bu yangını ne kadar etkiledi?
04:18Kuzey Yarımkürede çok sayıda nakdiyenin gerçekleştiği bir bölge var.
04:23Yani gemiler ABD'den Asya'ya ve Kuzey Amerika'dan Avrupa'ya gidiyor.
04:29Bu gemiler çok fazla kükürt emisyonu yayıyor.
04:32Kükürt, güneş ışığını yansıtıyor.
04:34Ancak aynı zamanda bulutları daha beyaz yapıyor ve daha fazla güneş ışığı yansıtıyor.
04:41Şimdi 2015'te ve 2020'de bu kükürt emisyonlarını azaltmak için düzenlemeler yapıldı.
04:48Bu da güneş ışığının uzaya ne kadarının geri yansıtıldığı konusunda bir azalmaya neden oldu.
04:54NASA uydu verilerinde artık okyanuslar tarafından daha fazla ısının emildiğini görüyoruz.
05:00Ayrıca bahsettiğiniz gibi son 15 yılda deniz yüzeyi sıcaklığı daha fazla ısınıyor.
05:07Okyanuslar 150 yıldır hiç olmadığı kadar sıcak.
05:11Bundan 3,5 ay sonra 1 Mayıs'ta kükürt emisyonlarını tekrar %80 oranında azaltmak için başka bir düzenleme olacak.
05:20Bu da Akdeniz'in tamamında bölgesel olarak daha da hızlandırılmış bir ısınmaya neden olacak.
05:26İlişkili risklere gerçekten hazırlıklı olmamız gerekiyor.
05:30Çünkü bu çok fazla ek aşırı hava olayı olacak.
05:35Daha hızlı ısınma.
05:36Bunun Akdeniz, Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu'nun bölgesel iklimi üzerinde ne tür etkileri olabileceğinin gerçekten farkında olmalı ve incelemeliyiz.
05:47Elbette Akdeniz'i çevreleyen tüm bu ülkeler, Akdeniz çok daha fazla ısınırsa etkilenecek.
05:53Deniz ısındığında aynı hacim için atmosferden 3000 kat daha fazla enerji tuttuğunu belirtmek önemlidir.
06:01Yani bu gerçekten suyun içinde çok fazla enerji yapar.
06:05Tabii ki bu örneğin geçen yıl İspanya'da gördüğümüz gibi aşırı hava olaylarına neden olabilir.
06:12Şehir buna göre inşa edilmemişti ve İspanya'nın doğu bölgesi buna hazırlıklı değildi.
06:26Türkiye bu anlamda bölgedeki en tehlikeli ülkelerden biri.
06:30Çünkü Boğaz en çok gemi trafiğinin olduğu alan.
06:32Sülfürün gemilerden çıkarılmasıyla Akdeniz'in daha fazla ısındığını göreceğimizi söylemiştiniz.
06:382025 yazında yangın döneminde Türkiye olarak biz ne göreceğiz?
06:49Yani her zaman söylediğimiz şey özellikle gelecek hakkında tahminlerde bulunmanın çok zor olduğu.
06:56Akdeniz'in çok hızlı ısınacağını söyledim ve gördüğümüz tam olarak bu oldu.
07:02Sanırım geçen yıl Akdeniz'de önceki yıllardan yaklaşık yarım derece daha sıcaktı.
07:08Eğer tüm deniz şu kadar kısa bir süre içinde bu kadar ısınırsa bu gerçekten endişe verici olur.
07:15Akdeniz'deki kükürt emisyonlarını tekrar tekrar azaltmaya devam ettikçe bu daha fazla ısınmaya neden olacak.
07:22Tabii ki tam olarak ne olduğunu bilmiyoruz.
07:25Çünkü hava durumu ve değişkenlik de var.
07:28Ama gerçekten daha aşırı yağışlara hazırlanmamız gerekiyor.
07:32Yani aşırı hava durumu daha aşırı olacak.
07:36Bu iklim değişikliğiyle ilgili genel bir kuraldır.
07:39Kuruysa daha da kurur.
07:41Islaksa daha da ıslak olur.
07:43Güçlü daha güçlü rüzgarlar yüzünden.
07:47Daha güçlü daha güçlü kuraklık olur.
07:50Yani buna hazırlanmamız gerekiyor.
07:53Türkiye'de odaklanmamız gereken şeyleri tam olarak bilemem ama su rezervuarlarınızın tam dolu olması gerekiyor.
08:01Çünkü kuraklık gelebilir.
08:03Şimdi iklimimiz hızla değiştiği için daha önce sahip olduğumuz iklim için normal olmayan afetler yaşayacağımızı biliyoruz.
08:12Yani evet.
08:14Ve sistemler, şehirler, su şebekeleri genellikle buna hazır değil.
08:19Şu an yaşadıklarımız sadece başlangıç.
08:22Daha fazlasını göreceğiz.
08:24Çok daha fazlasını.
Yorumlar