رام - بیستم تیر

_ روزشمار ایرانی معنادار _ رخدادهای مهم ایران و جهان _

بیستم تیر با روندهایی پیوند خورده که تباری ایرانی دارد، اما در خارج از مرزهای سیاسی و رسمی ایران تحقق می‌پذیرد. در ۷۸۴ دریاسالار دولت مینگ موسوم به ژنگ‌هه که یک جهانگرد ایرانی‌تبار بود سفر دریایی‌اش به دور دنیا را آغاز کرد، در ۱۳۲۹ پاکستان به صندوق جهانی پول و نظام پولی بین‌المللی پیوست و در ۱۳۳۶ پرنس کریم حسین آقاخان چهارم پس از مرگ پدرش سلطان محمدشاه به رهبری اسماعیلیان نزاری رسید.
بیستم تیرماه با سیاست جهانی به این ترتیب ارتباط برقرار می‌کند که در این روز به سال ۵۹۱ هجری خورشیدی آتش‌سوزی بزرگ لندن این شهر را با خاک یکسان کرد. نیم هزاره بعد، در ۱۱۸۳، آرون بِر معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده در دوئلی مشهور وزیر خزانه‌داری الکساندر همیلتون را کشت. در ۱۲۶۱ در جریان جنگ‌های انگلیس و مصر ناوگان بریتانیا بندر اسکندریه را به توپ بست و در ۱۳۰۰ ارتش سرخ شوروی مغولستان را از روس‌های سفید گرفت و جمهوری خلق مغولستان را آنجا تأسیس کرد. در سال‌های اخیر هم در بیستم تیر ۱۳۷۴ ارتش صربستان در شهر سربرنیتسا و حوالی آن به کشتار مسلمانان بوسنیایی دست گشود و بیش از هشت هزار تن از مردم بی‌دفاع محلی را کشتار کرد. کشتگان اغلب مرد و پسربچه بودند و در مقابل زنان و دختران مورد تجاوز قرار می‌گرفتند.
نوآوری‌های مهم واقع شده در این روز عبارت‌اند از گشایش نخستین ایستگاه قطار (ایستگاه واترلو در لندن) در سال ۱۲۲۷، تولید نخستین مروارید پرورشی توسط کوکیچی میکیموتو (۱۲۷۲)، و رونمایی از نخستین فناوری فیلمبرداری و پخش فیلم در محفلی از دانشمندان که توسط برادران لومیر انجام پذیرفت (۱۲۷۴).
در همین روز در ۱۳۳۹ رمان کشتن مرغ مقلد به قلم هارپر لی منتشر شد، در ۱۳۴۱ اولین برنامه‌ی تلویزیونی به فراسوی اقیانوس آتلانتیک مخابره شد، در ۱۳۵۱ اولین بازی مسابقات شترنج جهانی بین بابی فیشر و بوریس اسپاسکی برگزار شد، و در ۱۳۵۸ اولین ایستگاه فضایی آمریکا – اسکای‌لب - هنگام ورود به جو زمین بر فراز اقیانوس هند منفجر شد.
مهم‌ترین زاده‌ی این روز بردیصان اخترشناس و دانشمند ایرانی است که به سال ۱۵۴ میلادی در شهر رها (اِدِسا) در استان خسروان در سوریه‌ی امروزین زاده شد. او احتمالاً تباری پارتی داشته، اما به زبان سریانی کتاب می‌نوشته و اثر مشهوری درباره‌ی هند داشته که گم شده است. آیینی که او تأسیس کرد آمیخته‌ای از مسیحیت و زرتشتی‌گری است و کیش بردیصانی نامیده می‌شود. در دوران معاصرمان هم محمد عبده مفتی مصری (۱۲۸۴)، گرترود بل باستان‌شناس و جاسوس انگلیسی و معمار تجزیه‌ی میان‌رودان و تأسیس کشور عراق (۱۳۰۵) و آلفرد دریفوس سرهنگ یهودی فرانسوی که محاکمه‌اش به جرم خیانت آغازگاه جنبش روشنفکران در فرانسه بود (۱۳۱۴) در این روز درگذشتند.

پژوهش و نگارش: دکتر شروین وکیلی
ویرایش و پردازش: بهنوش عافیت‌طلب
خوانش و تدوین: فرهاد آقابابایی


#دان
#Done
#Sherwin_Vakili
#شروین_وکیلی
#رام
#Ram
#تیر