00:00Şimdi Ayasofya'nın üç yapısıyla ilgili çalışmalarımızı geçen basın bülteninde açıklamıştık bakanımızla birlikte.
00:11Burada bakanımız buraları gezdi, gördü ve burayla ilgili de bir basın açıklaması yaptı.
00:18Altyapı olarak hipoje yani mezar yapısı Ayasofya'nın kuzeydoğu köşesinde olan bir yapı.
00:25Oranın temizliği yapıldı.
00:26Buraların temizliği de yaklaşık iki sene önce ilk etap başlamıştı.
00:31Geçen sene ikinci etap başladı.
00:32Hala devam ediyor.
00:35Buralar toprak doluydu.
00:37Çünkü üst tarafı gördüğünüz gibi yıkık vaziyetteydi.
00:42O topraklar boşaltıldı.
00:45Mekanlar açığa çıkarıldı ve açığa çıkarılmaya devam ediyor hala.
00:49Şu anda altı mekanımız var.
00:52Dokuz tane de tünelimiz var.
00:53Ve tünellere ve mekanların bazılarına baktığımızda henüz kesin olmamakla birlikte Roma döneminden kaldığı sonra devamında da çeşitli dönemlerde yapıldığını tespit
01:06etmeye çalışıyoruz.
01:09Şimdi iki numaralı tüneldeyiz.
01:11En son açılan tünel ve daha ileriye doğru da gidiyor.
01:16Buradan da bir takım örnekler aldık.
01:19Buranın da analizlerini yapıyoruz biz.
01:21Ve bu analizlere bağlı olarak da mekan hakkında bilgi edineceğiz.
01:25Şu anda sadece buranın bir Ayasofya'nın ya da Roma dönemindeki atriumun altyapılarından biri olduğunu söyleyebiliyoruz.
01:32Ama şu anda bizim ulaştığımız nokta Yerebatan Sarnıcı'na doğru giden kısım.
01:39Sınırlarımıza geldiğimizde durduk.
01:41Bir de gene kuzey yönünde ilerleyen sonra batıya dönen bir tünelimiz var.
01:50Buraları şu anda bilebiliyoruz.
01:53Yani gördüğümüz yerler buralar.
01:55Yerebatan Sarnıcı'nın içinde ayrıca at meydanına doğru yani hipodroma doğru giden bir tünel olduğunda
02:01oradaki arkadaşlarımızla konuştuğumuzda söylediler.
02:05Böyle bir bilgimiz de var.
02:07Burada ilk tünelimiz, ilk açtığımız tünel, Ayasofya'ya yakın olan tünel,
02:13güneye doğru giden tünelimiz doğrudan Yerebatan Sarnıcı'na doğru gidiyor.
02:19Bütün bunları da biz içindeki senelerin birikmiş olduğu çamurları boşalttıktan sonra takip ettik.
02:26Orada işte yaklaşık %3 eğimine giden bir tünelimiz var ve hala Ayasofya'nın altından gelen suyumuz var.
02:33O su bu tünel vasıtasıyla o tarafa doğru devam ediyor.
02:37Oradan tahliye oluyor.
02:38Bu muhtemelen işte Yerebatan Sarnıcı'na akan buradan çıkan bir kaynak
02:44ya da başka yerden gelen mesela Bozdağ'ın kemeri, su dağıtımı şebekesinden gelen bir su olabilir.
02:51Ama kaynak olma ihtimali de söz konusu.
02:54Yani 3000 tona yakın toprak çıktı.
02:57Aslında metreküp olarak 1000 metreküp, 1000 metreküp'ün üstünde.
03:01Buranın ziyaretçiye açılması için yapılması gereken daha pek çok çalışmalar var.
03:06Henüz o konuda tam kesin bir karar alınmış değil.
03:10Bakanımız da çok istiyor.
03:12Aslında bizler de çok istiyoruz.
03:14Bu konuda gerçekten ciddi anlamda çalışmalar yapıyoruz.
03:19Tartışmalarımız oluyor.
03:20Yapısına ulaşmadık.
03:21İlk Ayasofya'nın normal günümüzün Ayasofya'sının önündeki işte arşı travlar da üzerinde koyun kabartmaları olan arşı travların ilk değil de
03:35ikinci galiba Ayasofya'ya ait olduğunu söylüyorum.
03:38Ama ulaştığımız bir tünel yaptığımız analizler sonucunda Roma dönemine ait olduğunu söyleyebiliriz.
03:48En son haber