00:02MÜZİK
00:58MÜZİK
01:18Arkadaşlar sizlerin de bildiği gibi Ayasofya Kebir Camii tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarını başlattık ve büyük bir hassasiyetle sürdürüyoruz.
01:29Bu çalışmalar kapsamında eserin yer altında bulunan tünellerinde ve ipoje yani yer altı mezar yapısında da titiz bir süreç yürütüyoruz.
01:40Kamuoyunun yakından takip ettiği bu çalışmalara ilişkin belirli aralıklarla bilgi paylaşıyoruz.
01:47Bugün de yer altındaki çalışmalarımızın genel çerçevesini ve ulaştığımız son durumu sizlerle paylaşmak istiyorum.
01:5431 Ağlık 2024'te Ayasofya Camii'nin yer altı bölümlerine ait birinci etap etüt çalışmalarına, 2 Ağlık 2025'te ise ikinci etap
02:05uygulamalarına başladık.
02:07Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik ve alanda toplamda 3000 tona yakın dolgu malzemesi çıkardık.
02:17Temizlik çalışmalarını önemli bir mesafe kat ettik, kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
02:25Bu yer altı ağı tarihi boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi bakımından önemli işlevler üstlenmiş.
02:33Yürüttüğümüz çalışmalarla Ayasofya'nın yer altı yapılarını ortaya çıkarırken, İstanbul'un tarihi su yönetimi altyapısına ilişkin bilgilerimizi de derinleştiriyoruz.
02:42Çalışmalara dair detay vermek gerekirse Vezir Bahçe bölgesindeki hipoje yapısına ait kazıları tamamlamış durumdayız.
02:51Birbirine bağlantılı mekanlardan oluşan yapının ana mekanı yaklaşık 8 metre uzunluğu ve yine 8 metre toplam genişliğe sahip.
02:59Yapıda batı ve doğu yönünde iki farklı kanal hattı bulunmakta.
03:05Doğu yönünde devam eden kanal 1 yaklaşık 25 metre uzunluğundadır ve buranın temizliğini de tamamlamış durumdayız.
03:13Batı yönünde devam eden kanal 2 hattında ise çalışmalarımızı hızla sürdürüyoruz.
03:19Hipojede yürüttüğümüz temizlik çalışmalarında çamurla kaplı tabanın 1,5 metre daha altına indik.
03:25Bu bölümün mevcut Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olduğunu da değerlendiriyoruz.
03:32Böylece eserin hem yer altında farklı dönemlere uzanan yapı katmanlarını da gün yüzüne çıkarıyoruz.
03:39Yer altı çalışmalarının sürdüğü diğer bölge olan Batı Bahçe'de ise mekan 1'den başlayarak adlandırdığımız 6 alan ve bu alanlara ilişkin
03:499'da tünel tespit ettik.
03:51Söz konusu 6 alandan mekan 1, 2 ve 3'ün atrium yani avlu yapısına ait bodrum katları olduğunu söyleyebiliyoruz.
04:00Mekan 3 aracılığıyla geçiş sağlanan mekan 4 ise atriumun hemen güneyinde yer alan farklı bir yapı olarak karşımıza çıktı.
04:08Buranın batı yönünde devam ettiği fakat bir ayırıcı duvar vasıtasıyla bölündüğü anlaşılmakta.
04:14Yine mekan 2'nin kuzey yönündeki uzantısı durumunda olan mekan 5 de şu ana kadar 4,5 metre uzunluğundaki kısmını
04:22ortaya çıkardık.
04:23Bu mekanın aynı doğrultuda devam ettiği de anlaşılmakta.
04:27Yine mekan 6 ise mekan 1'in kuzeyinde ve yapıya bir şık konumda bulunuyor.
04:33Mekan 1'e dik doğrultuda Soğukçeşme sokağına doğru da uzanıyor.
04:37Buranın şu ana kadar yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki bölümünü de tespit ettik.
04:44Genişlikleri yaklaşık 4 ila 4.8 metre arasında değişen bu mekanlar koridor görünümünde ve uzunlukları farklılık göstermekte.
04:53Şu anda mekan 2, mekan 3, mekan 5 ve mekan 6'da çalışmalarımıza devam ediyoruz.
04:5956 metre uzunluğundaki mekan 2'de 18 metrelik hat boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları yaparak yapısal hasarları giderdik.
05:09Bu müdahalelerde özgün malzemeye eş malzemeleri kullandık.
05:13Mekan 2 ve mekan 3'ün daha sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölündüğü ve kesintiye uğradığı anlaşılmakta.
05:20Mekan 3'te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkan malzemelerin hassas bir şekilde elenmesi devam ediyor.
05:26Ayrıca duvarlarda ve üstörtü oluşturan tonozlarda yapısal hasarların onarımı ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştiriliyor.
05:35Bu 6 mekanla ilişkili 9 tünelin altyapı işlevi gördüğünü değerlendiriyoruz.
05:42Tünel 2 ve tünel 8 dışındaki 7 tünelde dolgu toprak temizliği yapıyoruz.
05:47Tünel 2 ve tünel 8'de ise tespit ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirdik.
05:52Toplamda 420 metre uzunluğundaki tünel hattını temizledik.
05:57Bunların en uzunu 180 metre ile tünel 4.
06:01Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğini düşündüğümüz bu hat Ayasofya'nın giriş cephesine paralel biçimde Fatih Medresesi önünden başlayarak ziyaretçi giriş
06:10noktasına doğru %3'lük bir eğimle uzanıyor.
06:14Tünel 4 ve tünel 5'te 10'an metrelik hat boyunca tonozlardaki hasarları da giderdik.
06:20Yine tünel 4'te 50 metrelik hat boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirme çalışmalarını tamamladık.
06:28Tünel 5'te aynı çalışmayı 90 metrelik hat boyunca da sürdürüyoruz.
06:33Değerli arkadaşlar bütün bu çalışmalar yapılırken yer altyapılarının havalandırma bakımından kullanılabilirliğine de değerlendiriyoruz.
06:42Burada tarihi altyapının işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacını ayrı ayrı ele almak gerekiyor.
06:49Mevcut zemin altı tünelin çıkışının fiziki kesit alanı yaklaşık yarım metrekaredir.
06:55Yapılan teknik değerlendirmelere göre mevcut çıkış yapının ihtiyaç duyduğu saatte 120 bin metreküplük minimum havalandırma depisinin yalnızca %3.6'sını karşılayabiliyor.
07:08Ayrıca menfezin ana giriş kapısına yakın olması nedeniyle içeriliğe verilecek havanın ana mekana yeterince dağılmadan doğrudan dışarı çıkma riski de
07:18bulunuyor.
07:19Bu nedenle mevcut çıkış üzerinden yapının ihtiyaç duyduğu havalandırmanın sağlanması zaten mümkün görünmemekte.
07:26İleride yapılacak kapsamlı razer tarama ve belgeleme çalışmalarıyla zemin altı tünel ağının anayapının orta ve arka bölgeleriyle bağlantılı yaygın bir
07:36menfez ağına sahip olduğu tespit edilirse,
07:39sistemin iklimlendirilmiş taze hava besleme altyapısı olarak yeniden değerlendirilmesi de mümkün olabilecek.
07:46Ancak bu ihtimal elde edilebilecek yeni bulgulara ve bunlara dayalı teknik incelemelere bağlı.
07:53Çalışmalarımızın bir diğer hedefi de uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilerle oluşturabilmek.
07:59Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlamayı da planlıyoruz.
08:03Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya'nın yer altındaki tarih zenginliğinde görünür hale getireceğiz.
08:12Çalışmalarımızı aynı hassasiyetle sürdüreceğiz.
Yorumlar