• 20 dakika önce
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarının sürdüğü Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yer altı tünellerine indi. Bakan Ersoy, yer altındaki tünellerden kamuoyuna önemli açıklamalar yaptı. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinden 3 bin tona yakın dolgu malzemesinin çıkarıldığını, toplam 420 metrelik tünel hattının temizlendiğini açıklayan Ersoy, hipoje olarak adlandırılan yer altı mezar yapısında mevcut Ayasofya’dan daha eski bir döneme ait olduğu değerlendirilen yapı katmanlarına ulaşıldığını bildirdi. Bakan Ersoy, Ayasofya’nın uygun yer altı bölümlerinin ziyaretçilerle buluşturulması için teşhir projesi hazırlanmasının planlandığını da duyurdu.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:02MÜZİK
00:58MÜZİK
01:18Arkadaşlar sizlerin de bildiği gibi Ayasofya Kebir Camii tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarını başlattık ve büyük bir hassasiyetle sürdürüyoruz.
01:29Bu çalışmalar kapsamında eserin yer altında bulunan tünellerinde ve ipoje yani yer altı mezar yapısında da titiz bir süreç yürütüyoruz.
01:40Kamuoyunun yakından takip ettiği bu çalışmalara ilişkin belirli aralıklarla bilgi paylaşıyoruz.
01:47Bugün de yer altındaki çalışmalarımızın genel çerçevesini ve ulaştığımız son durumu sizlerle paylaşmak istiyorum.
01:5431 Ağlık 2024'te Ayasofya Camii'nin yer altı bölümlerine ait birinci etap etüt çalışmalarına, 2 Ağlık 2025'te ise ikinci etap
02:05uygulamalarına başladık.
02:07Bu kapsamda Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik ve alanda toplamda 3000 tona yakın dolgu malzemesi çıkardık.
02:17Temizlik çalışmalarını önemli bir mesafe kat ettik, kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
02:25Bu yer altı ağı tarihi boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi bakımından önemli işlevler üstlenmiş.
02:33Yürüttüğümüz çalışmalarla Ayasofya'nın yer altı yapılarını ortaya çıkarırken, İstanbul'un tarihi su yönetimi altyapısına ilişkin bilgilerimizi de derinleştiriyoruz.
02:42Çalışmalara dair detay vermek gerekirse Vezir Bahçe bölgesindeki hipoje yapısına ait kazıları tamamlamış durumdayız.
02:51Birbirine bağlantılı mekanlardan oluşan yapının ana mekanı yaklaşık 8 metre uzunluğu ve yine 8 metre toplam genişliğe sahip.
02:59Yapıda batı ve doğu yönünde iki farklı kanal hattı bulunmakta.
03:05Doğu yönünde devam eden kanal 1 yaklaşık 25 metre uzunluğundadır ve buranın temizliğini de tamamlamış durumdayız.
03:13Batı yönünde devam eden kanal 2 hattında ise çalışmalarımızı hızla sürdürüyoruz.
03:19Hipojede yürüttüğümüz temizlik çalışmalarında çamurla kaplı tabanın 1,5 metre daha altına indik.
03:25Bu bölümün mevcut Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olduğunu da değerlendiriyoruz.
03:32Böylece eserin hem yer altında farklı dönemlere uzanan yapı katmanlarını da gün yüzüne çıkarıyoruz.
03:39Yer altı çalışmalarının sürdüğü diğer bölge olan Batı Bahçe'de ise mekan 1'den başlayarak adlandırdığımız 6 alan ve bu alanlara ilişkin
03:499'da tünel tespit ettik.
03:51Söz konusu 6 alandan mekan 1, 2 ve 3'ün atrium yani avlu yapısına ait bodrum katları olduğunu söyleyebiliyoruz.
04:00Mekan 3 aracılığıyla geçiş sağlanan mekan 4 ise atriumun hemen güneyinde yer alan farklı bir yapı olarak karşımıza çıktı.
04:08Buranın batı yönünde devam ettiği fakat bir ayırıcı duvar vasıtasıyla bölündüğü anlaşılmakta.
04:14Yine mekan 2'nin kuzey yönündeki uzantısı durumunda olan mekan 5 de şu ana kadar 4,5 metre uzunluğundaki kısmını
04:22ortaya çıkardık.
04:23Bu mekanın aynı doğrultuda devam ettiği de anlaşılmakta.
04:27Yine mekan 6 ise mekan 1'in kuzeyinde ve yapıya bir şık konumda bulunuyor.
04:33Mekan 1'e dik doğrultuda Soğukçeşme sokağına doğru da uzanıyor.
04:37Buranın şu ana kadar yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki bölümünü de tespit ettik.
04:44Genişlikleri yaklaşık 4 ila 4.8 metre arasında değişen bu mekanlar koridor görünümünde ve uzunlukları farklılık göstermekte.
04:53Şu anda mekan 2, mekan 3, mekan 5 ve mekan 6'da çalışmalarımıza devam ediyoruz.
04:5956 metre uzunluğundaki mekan 2'de 18 metrelik hat boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları yaparak yapısal hasarları giderdik.
05:09Bu müdahalelerde özgün malzemeye eş malzemeleri kullandık.
05:13Mekan 2 ve mekan 3'ün daha sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölündüğü ve kesintiye uğradığı anlaşılmakta.
05:20Mekan 3'te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkan malzemelerin hassas bir şekilde elenmesi devam ediyor.
05:26Ayrıca duvarlarda ve üstörtü oluşturan tonozlarda yapısal hasarların onarımı ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştiriliyor.
05:35Bu 6 mekanla ilişkili 9 tünelin altyapı işlevi gördüğünü değerlendiriyoruz.
05:42Tünel 2 ve tünel 8 dışındaki 7 tünelde dolgu toprak temizliği yapıyoruz.
05:47Tünel 2 ve tünel 8'de ise tespit ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirdik.
05:52Toplamda 420 metre uzunluğundaki tünel hattını temizledik.
05:57Bunların en uzunu 180 metre ile tünel 4.
06:01Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğini düşündüğümüz bu hat Ayasofya'nın giriş cephesine paralel biçimde Fatih Medresesi önünden başlayarak ziyaretçi giriş
06:10noktasına doğru %3'lük bir eğimle uzanıyor.
06:14Tünel 4 ve tünel 5'te 10'an metrelik hat boyunca tonozlardaki hasarları da giderdik.
06:20Yine tünel 4'te 50 metrelik hat boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirme çalışmalarını tamamladık.
06:28Tünel 5'te aynı çalışmayı 90 metrelik hat boyunca da sürdürüyoruz.
06:33Değerli arkadaşlar bütün bu çalışmalar yapılırken yer altyapılarının havalandırma bakımından kullanılabilirliğine de değerlendiriyoruz.
06:42Burada tarihi altyapının işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacını ayrı ayrı ele almak gerekiyor.
06:49Mevcut zemin altı tünelin çıkışının fiziki kesit alanı yaklaşık yarım metrekaredir.
06:55Yapılan teknik değerlendirmelere göre mevcut çıkış yapının ihtiyaç duyduğu saatte 120 bin metreküplük minimum havalandırma depisinin yalnızca %3.6'sını karşılayabiliyor.
07:08Ayrıca menfezin ana giriş kapısına yakın olması nedeniyle içeriliğe verilecek havanın ana mekana yeterince dağılmadan doğrudan dışarı çıkma riski de
07:18bulunuyor.
07:19Bu nedenle mevcut çıkış üzerinden yapının ihtiyaç duyduğu havalandırmanın sağlanması zaten mümkün görünmemekte.
07:26İleride yapılacak kapsamlı razer tarama ve belgeleme çalışmalarıyla zemin altı tünel ağının anayapının orta ve arka bölgeleriyle bağlantılı yaygın bir
07:36menfez ağına sahip olduğu tespit edilirse,
07:39sistemin iklimlendirilmiş taze hava besleme altyapısı olarak yeniden değerlendirilmesi de mümkün olabilecek.
07:46Ancak bu ihtimal elde edilebilecek yeni bulgulara ve bunlara dayalı teknik incelemelere bağlı.
07:53Çalışmalarımızın bir diğer hedefi de uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilerle oluşturabilmek.
07:59Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlamayı da planlıyoruz.
08:03Yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya'nın yer altındaki tarih zenginliğinde görünür hale getireceğiz.
08:12Çalışmalarımızı aynı hassasiyetle sürdüreceğiz.
Yorumlar

Önerilen