• 23 dakika önce
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarının sürdüğü Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin yer altı tünellerine indi. Bakan Ersoy, yer altındaki tünellerden kamuoyuna önemli açıklamalar yaptı. Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinden 3 bin tona yakın dolgu malzemesinin çıkarıldığını, toplam 420 metrelik tünel hattının temizlendiğini açıklayan Ersoy, hipoje olarak adlandırılan yer altı mezar yapısında mevcut Ayasofya’dan daha eski bir döneme ait olduğu değerlendirilen yapı katmanlarına ulaşıldığını bildirdi. Bakan Ersoy, Ayasofya’nın uygun yer altı bölümlerinin ziyaretçilerle buluşturulması için teşhir projesi hazırlanmasının planlandığını da duyurdu.

Kategori

🏖
Seyahat
Döküm
19:26Değerli arkadaşlar,
19:27sizlerin de bildiği gibi
19:29Ayasofya Kebir Camii tarihinin
19:31en kapsamlı restorasyon çalışmalarını
19:33başlattık ve büyük bir
19:35hassasiyetle sürdürüyoruz.
19:37Bu çalışmalar kapsamında
19:39Eserin yer altında bulunan
19:41tünellerinde ve hipoje yani yeraltı nezar yapısında da titiz bir süreç yürütüyoruz.
19:48Kamuoyunun yakından takip ettiği bu çalışmalara ilişkin belirli aralıklarla bilgi paylaşıyoruz.
19:55Bugün de yeraltındaki çalışmalarımızın genel çerçevesini ve ulaştığımız son durumu sizlerle paylaşmak istiyorum.
20:0331 Ağlık 2024'te Ayasofya Camii'nin yeraltı bölümlerine ait birinci etap etüt çalışmalarına
20:102 Ağlık 2025'te ise ikinci etap uygulamalarına başladık.
20:15Bu kapsamda Vezirbahçe ve Batıbahçe bölümlerinde temizlik çalışmaları gerçekleştirdik
20:21ve alanda toplamda 3000 tona yakın dolgu malzemesi çıkardık.
20:27Temizlik çalışmalarında önemli bir mesafe kat ettik.
20:30Kalan bölümlerde çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
20:33Bu yeraltı ağı tarih boyunca su dağıtımı ve yağmur sularının tahliyesi bakımından önemli
20:39üstlü evler üstlenmiş.
20:42Yürüttüğümüz çalışmalarla Ayasofya'nın yeraltı yapılarını ortaya çıkarırken
20:46İstanbul'un tarihi su yönetimi altyapısına ilişkin bilgilerimizi de derinleştiriyoruz.
20:51Çalışmalara dair detay vermek gerekirse Vezirbahçe bölgesindeki hipoje yapısına ait
20:57kazıları tamamlamış durumdayız.
20:59Birbirine bağlantılı mekanlardan oluşan yapının ana mekanı yaklaşık 8 metre uzunluğu
21:05ve yine 8 metre toplam genişliğe sahip.
21:08Yapıda Batı ve Doğu yönünde iki farklı kanal hattı bulunmakta.
21:13Doğu yönünde devam eden Kanal 1 yaklaşık 25 metre uzunluğundadır ve buranın temizliğini
21:19de tamamlamış durumdayız.
21:21Batı yönünde devam eden Kanal 2 hattında ise çalışmalarımızı hızla sürdürüyoruz.
21:26Hipojede yürüttüğümüz temizlik çalışmalarında çamurla kaplı tabanın 1,5 metre daha altına
21:33indik.
21:34Bu bölümün mevcut Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olduğunu da değerlendiriyoruz.
21:40Böylece eserin hem yeraltında farklı dönemlere uzanan yapı katmanlarını da gün yüzüne
21:46çıkarıyoruz.
21:47Yeraltı çalışmalarının sürdüğü diğer bölge olan Batı Bahçe'de ise mekan birden başlayarak
21:53katlandırdığımız 6 alan ve bu alanlara ilişkin 9'da tünel tespit ettik.
21:59Söz konusu 6 alandan mekan 1, 2 ve 3'ün atrium yani avlu yapısına ait bodrum katları
22:06olduğunu söyleyebiliyoruz.
22:08Mekan 3 aracılığıyla geçiş sağlanan mekan 4 ise atriumun hemen güneyinde yer alan farklı
22:14bir yapı olarak karşımıza çıktı.
22:16Buranın batı yönünde devam ettiği fakat bir ayırıcı duvar vasıtasıyla bölündüğü
22:21anlaşılmakta.
22:23Yine mekan 2'nin kuzey yönündeki uzantısı durumunda olan mekan 5 de şu ana kadar 4,5 metre
22:29uzunluğundaki kısmını ortaya çıkardık.
22:31Bu mekanın aynı doğrultuda devam ettiği de anlaşılmakta.
22:35Yine mekan 6 ise mekan 1'in kuzeyinde ve yapıya bir şık konumda bulunuyor.
22:40Mekan 1'e dik doğrultuda soğuk çeşme sokağına doğru da uzanıyor.
22:45Buranın şu ana kadar yaklaşık 4 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindeki bölümünü de
22:51tespit ettik.
22:52Genişlikleri yaklaşık 4 ila 4.8 metre arasında değişen bu mekanlar koridor görünümünde
22:58ve uzunlukları farklılık göstermekte.
23:01Şu anda mekan 2, mekan 3, mekan 5 ve mekan 6'da çalışmalarımıza devam ediyoruz.
23:0756 metre uzunluğundaki mekan 2'de 18 metrelik hat boyunca tonozlarda tamamlama çalışmaları
23:14yaparak yapısal hasarları giderdik.
23:17Bu müdahalelerde özgün malzemeye eş malzemeleri kullandık.
23:21Mekan 2 ve mekan 3'ün daha sonraki dönemlerde yapılan ara taş duvarlarla bölündüğü ve
23:26kesintiye uğradığı anlaşılmakta.
23:28Mekan 3'te dolgu toprağın temizlenmesi ve çıkan malzemelerin hassas bir şekilde elenmesi
23:33devam ediyor.
23:34Ayrıca duvarlarda ve üstörtü oluşturan tonozlarda yapısal hasarların onarımı ve güçlendirme
23:41çalışmaları gerçekleştiriliyor.
23:43Bu 6 mekanla ilişkili 9 tünelin altyapı işlevi gördüğünü değerlendiriyoruz.
23:50Tünel 2 ve tünel 8 dışındaki 7 tünelde dolgu toprak temizliği yapıyoruz.
23:55Tünel 2 ve tünel 8'de ise tespit ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirdik.
24:00Toplamda 420 metre uzunluğundaki tünel hattını temizledik.
24:05Bunların en uzunu 180 metre ile tünel 4.
24:09Roma Caddesi ile ilişkili olabileceğini düşündüğümüz bu hat Ayasofya'nın giriş cephesine
24:14paralel biçimde Fatih Medresesi önünden başlayarak ziyaretçi giriş noktasına doğru
24:19%3'lük bir eğim de uzanıyor.
24:23Tünel 4 ve tünel 5'te 10'an metrelik hat boyunca tonozlardaki hasarları da giderdik.
24:29Yine tünel 4'te 50 metrelik hat boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirme çalışmalarını
24:35tamamladık.
24:36Tünel 5'te aynı çalışmayı 90 metrelik hat boyunca da sürdürüyoruz.
24:40Değerli arkadaşlar bütün bu çalışmalar yapılırken yer altı yapılarının havalandırma
24:47bakımından kullanılabilirliğine de değerlendiriyoruz.
24:50Burada tarihi alt yapının işlevi ile bugünkü yapının mekanik havalandırma ihtiyacını
24:55ayrı ayrı ele almak gerekiyor.
24:57Mevcut zemin altı tünelin çıkışının fiziki kesit alanı yaklaşık yarım metrekaredir.
25:03Yapılan teknik değerlendirmelere göre mevcut çıkış yapının ihtiyaç duyduğu saatte
25:09120 bin metreküplük minimum havalandırma depisinin yalnızca %3.6'sını karşılayabiliyor.
25:16Ayrıca menfezin ana giriş kapısına yakın olması nedeniyle içeriliğe verilecek
25:22havanın ana mekana yeterince dağılmadan doğrudan dışarı çıkma riski de bulunuyor.
25:27Bu nedenle mevcut çıkış üzerinden yapının ihtiyaç duyduğu havalandırmanın sağlanması
25:32zaten mümkün görünmemekte.
25:34İleride yapılacak kapsamlı razer tarama ve belgeleme çalışmalarıyla
25:39zemin altı tünel ağının anayapının orta ve arka bölgeleriyle bağlantılı yaygın
25:44bir menfez ağına sahip olduğu tespit edilirse sistemin iklimlendirilmiş taze hava besleme
25:50altyapısı olarak yeniden değerlendirilmesi de mümkün olabilecek.
25:54Ancak bu ihtimal elde edilebilecek yeni bulgulara ve bunlara dayalı teknik incelemelere
26:00bağlı.
26:01Çalışmalarımızın bir diğer hedefi de uygun yer altı bölümlerini ziyaretçilerle
26:06buluşturabilmek.
26:07Bu doğrultuda bir teşhir projesi hazırlamayı da planlıyoruz.
26:11Yapılım korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alarak Ayasofya'nın yer altındaki
26:16tarih zenginliğini de görünür hale getireceğiz.
26:19Çalışmalarımızı aynı hassasiyetle sürdüreceğiz.

Önerilen