00:00Herkese merhaba.
00:01Bugün elimizde tarih okumalarımız ve o bildiğimiz siyasi ezberleri biraz sarsacak, oldukça ufuk açıcı bir kaynak var.
00:08İnceleyeceğimiz bu metin, aşina olduğumuz siyasi kavramları alt üst ederek bize çok çarpıcı bir analiz sunuyor.
00:14Kurtuluş Savaşı'nın devrimci milliyetçi kökenleri.
00:17Amacımız, yazarın ortaya koyduğu bu iddialı argümanları tamamen tarafsız bir gözle ve doğrudan sunduğu kanıtlar üzerinden adım adım incelemek.
00:25Eğer kavramların arka planını eşelemeyi seven, odaklanmış bir öğrenciyseniz, inanın bana çok doğru bir yerdesiniz.
00:33Şimdi şöyle bir düşünelim, bir milliyetçi hareket aynı zamanda devrimci olabilir mi?
00:38Genelde bu iki kavramı apayrı kutuplarda görürüz değil mi?
00:41Ama kaynağımız devrimci olmanın aslında ne anlama geldiğini yeniden tanımlayarak işte tam da bu ezberi bozmaya çalışıyor.
00:48Bugünkü incelememizin ana pusulası bu soru olacak.
00:51Peki bu cesur argümanı nasıl çözeceğiz?
00:53Şöyle bir yol haritamız var.
00:551- Osmanlı'nın Türk kimliği algısı.
00:582- Milliyetçilik ve emperyalizm.
01:003- İsyanlar ve emperyalist destek.
01:024- Gerçek devrimciliğin ölçütü.
01:05Ve son olarak 5. bölümümüz Kurtuluş Savaşı'nın devrimci kökenleri.
01:09Evet 1. bölümümüz Osmanlı'nın Türk kimliği algısı.
01:13Kaynağımız doğrudan 1453'e İstanbul'un fethine odaklanıyor ama bunu bir kutlama yapmak için değil çok çarpıcı bir paradoksu göstermek
01:21için yapıyor.
01:22Düşünsenize devleti kuruyorsunuz, uğruna kan döküyorsunuz ama kendi başkentinize girmek veya oraya yerleşmek için yüzyıllar boyunca mürur tezkeresi denen özel
01:32izinlere, yani resmen bir nevi pasaporta ihtiyaç duyuyorsunuz.
01:35Hatta Cumhuriyet kurulana kadar İstanbul, Türklerin çoğunlukta olduğu bir şehir bile değildi.
01:40Yazar bunu, imparatorluğu kuran asli unsurun devlet yönetiminde nasıl geri plana itildiğinin en net kanıtı olarak sunuyor.
01:48Ve bu dışlanmışlık devletin kullandığı dile de doğrudan yansıyor.
01:52Ekranda gördüğünüz gibi Osmanlı yönetici eliti Ermeniler için sadık millet anlamına gelen milleti sadıka, Araplar için soylu kavim anlamına gelen
02:00kavmi Necip ifadelerini kullanıyor.
02:02Peki devleti kuran, savaşan, vergi veren Türkler için tarihsel metinlerde ne kullanılıyor dersiniz?
02:08Etrakı bidrak. Yani tabiri caizse anlayışsız Türkler.
02:13Metin, işte bu marjinalleştirmenin üzerinde pek durulmayan ama çok büyük bir tarihsel çelişki olduğunun altını çiziyor.
02:20Bu da bizi ikinci bölüme getiriyor. Milliyetçilik ve emperyalizm.
02:24Şimdi zamanı biraz ileri saralım, 1890'lara gidelim.
02:27Ermeni ayaklanmalarının patlak verdiği, hınçak ve taşnak sutyum gibi örgütlerin sahneye çıktığı dönem.
02:33Yazarımız burada şuna dikkat çekiyor.
02:35Bu örgütler kendilerini sosyalist ve devrimci olarak pazarlıyorlar.
02:39Uluslararası destekleri de hep bu süslü söylemler üzerinden topluyorlar.
02:43Ama Metin tam burada çok kritik, adeta frene basmamızı gerektiren bir soru soruyor.
02:48Sadece kendilerine devrimci dedikleri için biz bu grupları gerçekten devrimci kabul etmeli miyiz?
02:53İşte kaynağımızın devrimcilik kavramını adeta baştan yazdığı yer burası.
02:58Yazar diyor ki, kendine sosyalist demek seni asla devrimci yapmaz.
03:02Tek bir gerçek ölçüt vardır, o da senin emperyalizm karşısında nerede durduğundur.
03:07Eğer bağımsızlık için değil de büyük emperyalist güçlerin bölgedeki bir nevi taşeronu olarak çalışıyorsan,
03:13hangi kelimeleri kullandığının inanın hiçbir önemi kalmıyor.
03:17Gelelim üçüncü bölüme.
03:18İsyanlar ve Emperyalist Destek
03:20Yazarın bu ölçütü nasıl uyguladığına bir bakalım.
03:23Ekranda gördüğünüz tablo aslında yazarın tüm argümanını özetliyor.
03:27Metne göre o devrimci geçinen Hınçak ve Taşnak örgütleri bizzat Rusya, İngiltere, Fransa ve hatta Amerikan misyonerleri tarafından destekleniyordu.
03:37Yunan ayaklanmaları ve 1919 çıkartması zaten doğrudan İngilizlerin planıydı.
03:41Keza Kürt silahlı örgütlenmelerinin Amerikan, Şehzait isyanlınınsa İngiliz çıkarlarıyla birebir örtüşmesi vurgulanıyor.
03:48Yani yazarın mesajı çok net.
03:50Arkana Emperyalist güçleri alıp onların çıkarlarına hizmet ediyorsan devrimci falan değilsindir.
03:55Aksine tam bir gericisindir.
03:58Bunun en çarpıcı örneği olarak da Cumhuriyet sonrası patlak veren Şehzait isyanını görüyoruz.
04:03Ortada inanılmaz bir ironi var.
04:05Bu feodal toprak ağları Anadolu cayır cayır işgal altındayken emperyalizme karşı tek bir kurşun bile atmıyorlar.
04:12Ama ne zamanki yeni cumhuriyet kuruluyor işte o zaman şeriat söylemleriyle ayaklanıp tam da Kerküt ve Musul meselesinde İngilizlerin ekmeğine
04:19yağ sürüyorlar.
04:20Ve Metn'in özellikle vurguladığı bir diğer gariplik de şu, kendine sosyalist diyen bazı kesimlerin çıkıp bu emperyalizm işbirlikçisi feodal
04:28ağları sahiplenmiş olması.
04:30Gerçekten tam bir akıl tutulması öyle değil mi?
04:33Dördüncü bölümümüz gerçek devrimciliğin ölçütü.
04:36Bu noktada kaynağımız keskin bir çizgi çekiyor.
04:39Gerçek sosyalizmle sahte sosyalizmi birbirinden ayırıyor.
04:42Yazara göre gerçek ve samimi bir hareket doğrudan emperyalizme karşı savaşan milletin yanında saf tutar, bağımsızlığı koşulsuz savunur.
04:50Sağ tarafta gördüğümüz sahte anlayış ise örneğin o dönemki Sovyet yayılmacılığını destekleyen veya etnik ayrılıkçılığı kaşıyan bir yapıdadır.
04:58Kısacası yazar, kurucu milletin bağımsızlığını merkeze almayan hiçbir ideolojinin özgürleştirici olamayacağını savunuyor.
05:05Ekranda gördüğünüz bu alıntı aslında yazarın tezinin tek cümlelik özeti.
05:09Şöyle diyor, emperyalist güçlerin çıkarlarına hizmet eden bir milliyetçi hareket, sosyalist söylemler kullansa bile devrimci kabul edilemez.
05:17Yani ambalaje değil içeriye bakacağız. İşbirliği varsa devrimcilik bitmiştir.
05:22Nokta.
05:23Ve son en can alıcı bölümümüz, Kurtuluş Savaşı'nın devrimci kökenleri.
05:27Peki tüm bu devrimcilik ölçütlerini alıp Türk milletinin verdiği Milli Kurtuluş Savaşı'na uyarlarsak ne olur?
05:34Kaynağımız işte tam bu yüzden Kurtuluş Savaşı'nın devrimci milliyetçi kökenlerine özellikle vurgu yapıyor.
05:40Neden mi?
05:41Çünkü bu savaş birilerinin taşeronluğunu yaparak değil, doğrudan İngiliz emperyalizmine, Fransızların planlarına, Yunan işgal ordusuna ve ülkeyi haritada bir pasta
05:50gibi dilimlemek isteyen tüm o güçlere karşı göğüs göğüse verilmiştir.
05:54Yazarın argümanının gerçekten zirve yaptığı yer burası.
05:57Şöyle düşünün, emperyalizm her zaman başkalarını boyunduruk altına almak, sömürmek ister.
06:02Ama buradaki Türk milliyetçiliği tamamen savunma ondaklı.
06:06Temel niyet gidip başkalarının topraklarını işgal etmek, egemenlik kurmak değil.
06:10Tam aksine kendi vatanını o emperyalist boyunduruktan söküp almaktı.
06:14Yani nihai amaç başkalarını tahakküm etmek değil, bütünüyle tam bağımsızlıktı.
06:18Tüm bunları alt alta topladığımızda kaynağımızın vardığı sonuç şu oluyor.
06:23Türk Kurtuluş Savaşı, dünyadaki gerçek devrimci milliyetçiliğin en büyük tarihsel örneğidir.
06:29Milliyetçilik ve devrimcilik birbirini itmek zorunda değil.
06:31Aksine bu örnekte olduğu gibi tam bağımsızlık ülküsü altında kusursuz bir şekilde birleşebilirler.
06:37Savaşın özü, taviri caizse tamamen devrimci bir buha dayanıyor.
06:41İncelememizi metnin bizi getirdiği o mantıksal noktadan çıkan şu kışkırtıcı soruyla bitirelim.
06:46O havalı siyasi etiketlerin, süslü sözcüklerin ötesine baktığımızda,
06:51bir milletin kendi kaderini tayin hakkını, koşulsuz tam bağımsızlığını savunmayan herhangi bir ideoloji
06:57sizce gerçekten özgürleştirici olabilir mi?
07:00Bu kaynak incelemesi umarım size bağımsızlık ve devrimcilik kavramlarına dair yepyeni ve taze bir perspektif kazandırmıştır.
07:06Bizimle birlikte bu derin mevzulara daldığınız için çok teşekkürler.
07:10Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere, merakla kalın ve öğrenmeye devam edin.