00:01ASEAN Business and Investment Summit 2026
00:03is to know how to use technology
00:05to make a work and make a lot of work
00:08and a lot of Filipino and ASEAN members.
00:11This is the first news of Katrina Son.
00:17Before we get into the data,
00:19we have to answer artificial intelligence.
00:22We need to use computer
00:23to use semiconductor chips.
00:26In the demand for AI,
00:28lumalaki rin ang pangangailangan
00:30sa mga chip na ito.
00:31Sa tulumpati ni Finance Secretary Frederick Go
00:34sa ASEAN Business and Investment Summit 2026,
00:37binigyang din niya na may bentahe
00:39ang Pilipinas na matagal na
00:41ang electronics industry.
00:42At para mas mapakinabangan ng oportunidad,
00:46natapos na raw ang ASEAN Semiconductor Roadmap.
00:49The second deliverable is the ASEAN Semiconductor Roadmap,
00:53a regional strategic framework
00:55for semiconductor supply chains.
00:58It was also just finalized
01:00and will soon be distributed
01:02to the member states.
01:04It lets each of our nations
01:07build our part of the value chain
01:09so that more of the gains
01:11stay in ASEAN.
01:13Dagdag ni Go,
01:15ang electronics industry
01:16at critical mineral ng Pilipinas
01:18ay mga bentahe sa AI economy.
01:20Katunayan,
01:21nasa 70% ng exports ng bansa
01:24noong Setiembre,
01:25ang electronics.
01:26Mahalaga rin ang copper at nickel
01:28sa digital infrastructure
01:29at energy storage.
01:31Electronics are the Philippines'
01:33largest export
01:34and chips are the physical foundation
01:38of every AI model.
01:40Binigyang diindinigo
01:42ang Digital Economy Framework Agreement
01:44o DEFA
01:45na nilagdaan noong Sabado.
01:47Layunin itong mapadali
01:48ang digital trade,
01:49pagdaloy ng data
01:50at cross-border payments,
01:52habang pinalalakas
01:53ang consumer protection.
01:55Para naman mahikayat
01:56ang pamumuhunan,
01:57kailangan din
01:58ang maasahang kuryente,
01:59malinaw at matatag
02:00ng mga patakaran
02:01at disiplina
02:02sa pananalapi.
02:03Tinukoy niya
02:04ang Luzon Economic Corridor
02:06para suportahan
02:06ng enerhiya,
02:07logistics,
02:08advanced manufacturing
02:09at digital infrastructure.
02:11Pinanggit din niya
02:12ang target na
02:1334 bilyong dolyar
02:14na pamumuhunan
02:15sa ilalim ng
02:16AI Infrastructure Master Plan
02:18hanggang 2033.
02:20Pero gate nigo,
02:21dapat makita
02:22ang pakinabang ng AI
02:23sa mga magagawa
02:24at MSMEs
02:25sa mas produktibong trabaho,
02:27mas madaling access
02:28sa credit
02:29at mas malawak
02:30na merkado.
02:31Kasabay nito,
02:32may babala
02:32ang kalihim.
02:33But be forewarned,
02:36AI can
02:38and will be
02:38misused
02:39for cyber attacks.
02:41Tinalakay naman
02:42ang paggamit ng AI
02:43para mapahusay
02:44ang serbisyo
02:45at mapigil
02:45ang posibleng panluloko
02:46bago pa matuloy
02:48ang money transfer.
02:49Binigyang diin
02:50ang maayos na datos,
02:51pagtiyak
02:52sa pahintulot
02:53ng customer
02:53at malinaw na pananagutan
02:55kapag nagkamali
02:56ang AI agent.
02:57Sa agrikultura naman,
02:59itinampok ni
03:00Lionheart Farms,
03:01CEO at founder
03:02Christian Muller.
03:03ang digitalization
03:05at mas direct
03:06ang ugnayan
03:06sa merkado
03:07para mapataas
03:08ang produktibidad
03:09at kita
03:10ng mga magsasaka.
03:12Sa presentasyong
03:13commodity to identity,
03:15hiit niya,
03:16dapat makarating
03:17sa komunidad
03:17na pinagmula
03:18ng produkto
03:19ang makabuluhang bahagi
03:20ng halagang
03:21nalilika nito.
03:22Mga oportunidad
03:23sa kalawakan
03:24naman
03:24ang inilatag
03:25din ng astronaut
03:26at action space
03:27executive
03:27na si
03:27Koichi Wakata.
03:29Bumubuo ang
03:30kumpanya
03:30ng commercial
03:31space station
03:31na maaaring gamitin
03:33sa pananaligsik
03:34sa semiconductor
03:34materials,
03:35gamot
03:36at stem cells.
03:37Ipinahayag din
03:38ni Wakata
03:38ang pag-asang
03:39mas maraming
03:40Pilipino
03:41at mamamayan
03:41ng ASEAN
03:42ang makalahok
03:43sa human space
03:43program.
03:44Mula sa sakahan
03:46hanggang sa banking
03:47at space industry,
03:48tinutukad sa summit
03:49kung paano
03:50magagamit
03:51ang teknolohiya
03:52para makalikha
03:53ng trabaho
03:53at mapalakas
03:55ang kabuhayan.
03:56Para kay Go,
03:57kailangan kasabay
03:58ng paglawak
03:58ng AI
03:59ang pagsasanay,
04:00mga proteksyon
04:01at pananagutan.
04:03Itong unang balita,
04:05Katrina Son,
04:06Jimmy News.