00:04PINAG-UUSAPAN NGAYON SA SOCIAL MEDIA
00:10TUNGKOL SA MGA MANLALARONG BIGLANG NAKARARANAS NANG MEDICAL EMERGENCY
00:18SA PICKLEBALL COURT
00:20He had just finished his game and he suddenly collapsed.
00:23Sadly, he passed away due to heart attack.
00:26What started as a fan game of Pickleball with Friends,
00:29quickly turned into a frightening experience
00:31when one of our friends suddenly collapsed on the court while playing.
00:35Legit talaga siguro kasi may pinsan akong inatake rin kakalaro niyan.
00:41Nakakabigla po talaga.
00:42Sa paglalaro lang po niyan,
00:45dead on arrival na agad.
00:49Pero bago maalarma,
00:51ang laro nga ba ang dapat sisihin?
00:54O may babala na ang kanilang katawan
00:57na hindi lang nila napansin.
01:00It actually requires more demand from your heart.
01:04Sa mga hindi mabitawan ng raketa
01:06at inaabot na ng hating gabi sa Pickleball Court,
01:11Kailan masasabing sobra na ang laro?
01:14At ano ang mga senyales na dapat ka nang puminto?
01:24Paborito ngayong exercise o laro ng marami
01:29ang Pickleball.
01:31Mas low impact daw o mas ligtas.
01:35Pero bakit may mga napapabalita pa rin
01:38inaatake o nagkakaroon ng health emergency?
01:43Ang 54 anyos na head of security
01:47ng isang electric company,
01:49si Ritzy.
01:51Katatapos lang niyang maglaro
01:52ng Pickleball sa Laguna
01:54pero ilang sandali lang,
01:56bigla na lang siyang nawalan ng malay.
02:00Kwento ng kapatid niyang sinet,
02:03hindi raw nila inasahan
02:04ang biglang pagkahimatay ni Ritzy sa court
02:07na first time pa man din daw maglaro
02:10ng Pickleball.
02:11Nagbihis lang po siya
02:12tapos nagpaalam na po sa ati ko
02:15alis lang po maglalaro nga ng Pickleball.
02:17O siksa ko lang kung mali siya ng bahay.
02:19Pero wala pa raw isang oras,
02:22nagulat sila nang nakarating sa kanila
02:24ang masamang balita.
02:27May tumawag na sa amin,
02:28pumunta daw sa emergency ng ospital.
02:32Doon, doon namin nakita si kuya
02:33na doon na,
02:35de doon arrival na agad.
02:39Nakakabigla po talaga
02:40na sa paglalaro lang po niyan,
02:43saglit lang umalis,
02:45wala na siya ngayon.
02:48Ang itinagtataka ng mag-anak,
02:50wala raw sakit si Ritzy.
02:52Wala rin daw itong bisyo.
02:55Si kuya,
02:56trabaho, bahay.
02:57Wala naman kasi siya
02:58naginadain sa amin.
02:59Naglaro lang niya pag huwi, gano'n.
03:01At ano na lang po ininom niya,
03:02yung mga pang-maintenance.
03:04Pero yung sa puso,
03:05wala po siyang gano'n.
03:07Dahil dead on arrival na sa ospital,
03:09hindi raw matukoy ng mga doktor
03:11ang salhi ng pagkamatay ni Ritzy.
03:14Tumanggi rin kasi ang mga kaanak niya
03:16na ipa-autopsi ang kanyang bangkay.
03:19Gayunman,
03:20naniniwala silang
03:21namatay si Ritzy
03:23sa stroke.
03:24Siguro yung katawan niya,
03:25kasi nabigla
03:27na naglaro.
03:28Maghapong kasi siya
03:29nakatayo sa trabaho.
03:31Sa palagay ko,
03:31kung di siya naglaro,
03:33muhay pa siya ngayon.
03:35Susunod!
03:36Nagsastart ako maglaro
03:37ng 5pm
03:39until 11 to 12am
03:41in the midnight na
03:42ako natatapos.
03:44Andali na lang ng oras
03:45pag naglalaro ng pickleball.
03:49Pero nitong kunyo,
03:51tila siningil na raw si Kai
03:53ng kanyang katawan.
03:55Dito po siya kinungha yung gallbladder ko.
03:57Tapos yung dalawang tubo,
03:59na-trauma na din ako at some point.
04:05Ang paglalaro ng pickleball,
04:07katulad din ang iba pang sports,
04:10gaya ng basketball at tennis.
04:12May tuturing daw
04:13ng moderate intensity
04:15to vigorous
04:16na klase ng exercise.
04:18Pag tayo naglalaro ng pickleball,
04:20is kailangan ng katawan mo,
04:22ng mga muscles mo,
04:23ng more oxygen.
04:24So yung puso mo,
04:26mas kumakayod siya
04:27than the usual activities.
04:28So it actually increases
04:30your heart rate
04:30and your blood pressure.
04:31So ang minimum requirement natin
04:34for pickleball
04:34is that you have to have
04:36a good cardiovascular endurance,
04:38you have to have
04:39good muscle strength,
04:40you have to have
04:41good coordination
04:42and agility.
04:43Gaya sa ibang sports,
04:45hindi raw advisable
04:46sa mga sumasalang sa pickleball
04:48na walang paghahanda.
04:50Sa pag-aaral na ginawa
04:52noong 2023,
04:53nakita nila that
04:5410% of the people
04:56na inaatake sa puso
04:58pag tayo nagsa-sports
04:59is because of
05:00lack of physical activity.
05:02Sa Marawi City,
05:04sa Mindanao,
05:05sa tuwing pumapalo
05:06ang 38-anyos
05:08na security personnel
05:10na si Rashida,
05:12parang lumilipad daw
05:13ang oras.
05:14Kaya nang naglaro siya
05:16ng pickleball
05:17nitong Setyembre,
05:18hindi raw niya
05:19na malayang
05:206 na oras
05:21na pala siyang
05:21nakasalang sa court.
05:24Pagkatapos ng trabaho,
05:26diretsyo sa court,
05:27walang tulog,
05:28inaabot na
05:29na madaling araw.
05:31Wala raw siyang
05:32kain noon,
05:33hindi rin daw siya
05:34nag-water break.
05:37Sarap pakinggan
05:38ng bola,
05:38parang nagbibigay siya
05:40ng happiness,
05:41parang addiction na yung
05:41nangyari.
05:42Hindi mo kasi
05:43masyado maramdaman
05:44kung napapagod ko,
05:45hindi.
05:46Pagka-uwi niya
05:47sa kanilang bahay,
05:49bigla na lang daw siyang
05:50nanghina.
05:51Hindi ko mahabol yung
05:53paghinga ko eh.
05:54Ang napansin ko
05:55sa sarili ko,
05:56parang nanginginig
05:57yung kamay ko.
05:58Buti na lang
05:59yung pamilya ko
06:00nakamonitor talaga sa akin.
06:01Nag-iiba daw yung
06:02itsura ko.
06:04Kaya,
06:05agad siyang isinugod
06:06sa ospital.
06:08Dehydration,
06:09over fatigue,
06:10kulang ng tulog,
06:11kaya alos bumagsak na daw
06:13yung blood pressure ko
06:14dahil daw doon
06:16sa pagod.
06:17Doon na nadeskubre
06:19na si Rashida
06:20meron palang
06:21tachycardia,
06:22kondisyon
06:23kung saan
06:24mas mabilis
06:25kesa sa normal
06:26ang pagtibok
06:27ng kanyang puso.
06:29Tachycardia means
06:30heart rate
06:30more than
06:31100 beats per minute
06:32which is expected
06:34kapag nag-exert ka
06:36ng activity,
06:37tumalun ka,
06:38mag-run ka,
06:39mag-exercise ka,
06:40it can cause
06:41elevated heart rate.
06:43What is dangerous
06:44is yung arythnya.
06:46Nag-trigger pala
06:47is dehydration,
06:49electrolyte imbalance,
06:50thyroid problem
06:51or yung mga stimulants
06:53na can cause
06:55fast heart rhythm.
06:56Ang ipinagpapasalamat
06:58na lang ni Rashida
06:59na bigyan siya
07:00ng ikalawang buhay.
07:02After po nung nangyari sa akin,
07:05balik pickleball syempre.
07:07Pero ngayon,
07:09meron ng proper management.
07:12Naglalaro na lang
07:13o try sa week,
07:14tatlong oras lang,
07:15hindi na katulad dati
07:16na inaabot na ng umaga.
07:18If you have
07:19an underlying problem,
07:21it is very important
07:21that you see
07:22a medical doctor
07:23or a cardiologist
07:24before ka sumabak
07:26sa pickleball.
07:26Kung wala ka naman
07:27ng mga risk factors na ito,
07:29meron tayong tinatawag
07:30ng mga warning signs
07:31na dapat tignan.
07:32Number one,
07:33pag habang naglalaro,
07:34napansin mo na
07:35sumisikit yung dibdib mo,
07:37mabilis ka mahingal,
07:38or parang na-feel mo
07:39yung puso mo
07:40kumakabog
07:40or nagpapalpitate,
07:42then that's the time
07:43you tell yourself,
07:43hindi muna ako maglalaro,
07:45papacheck up ako sa doktor.
07:46Hindi ko sisisihin
07:48yung pickleball eh
07:49kasi
07:50pickleball is
07:52happiness eh.
07:53It's just that
07:54kailangan mo lang
07:55talagang i-balance
07:56para ma-enjoy mo yung laro.
07:58Listen to your body.
08:02Ang 25-anyos naman na si Kai
08:04mula sa Karkar sa Cebu.
08:08Confident na sumabak sa pickleball.
08:11Batak na raw kasi siya sa court,
08:13lalo pat dati na rin siyang
08:15tennis player.
08:16Nung nag-boom na yung pickleball,
08:18trinayin namin ng mga barkada ko.
08:19Sobra kaming nag-e-enjoy.
08:21Kaya inaraw-araw niya raw
08:23ang paglalaro.
08:25Nagsastart ako maglaro
08:26ng 5pm
08:28until 11 to 12am
08:30in the midnight
08:31na ako natatapos.
08:33Andali na lang ng oras
08:34pag naglalaro ng pickleball.
08:36Pero nitong Hunyo,
08:38tila siningil na raw si Kai
08:40ng kanyang katawan.
08:42Nagwa-warm up kami.
08:43I felt pain in my upper abdomen
08:46na talagang tumagos siya
08:49hanggang sa likod ko.
08:50Akala ko acid reflux.
08:52If i-rate ko yung sakit,
08:53100 over 10,
08:55we decided na magpa-ER na.
08:59Ang inakala niyang acid reflux,
09:02ruptured gallbladder na pala.
09:04Pumutok o napunit na
09:06ang kanyang abdo.
09:08Dahil kakalaro,
09:10at the same time,
09:11hindi ako kumakain on time.
09:12Pag kumakain naman ako,
09:14parang late at night na
09:15tapos nag-re-rest na after.
09:18Bawal pala yun.
09:19It happened consecutive
09:20for how many days
09:22and how many weeks.
09:23Kapagka masyada na pong maga,
09:25dahil wala na pong nutrisyon
09:26na nare-receive yung gallbladder natin,
09:28yung padera po na yun,
09:29mamamatay siya unti-unti.
09:31Kapagka sobrang nipis na po niya,
09:33pwede po siyang mag-rupture.
09:35Well, sa paglalaro talaga ng pickleball,
09:37wala naman siya talagang
09:38direct na correlation.
09:39Pero pwede pong magkaroon ng events
09:42kung saan ma-aggravate
09:44yung gallbladder disease natin.
09:46Halimbawa,
09:47bago po kayo naglaro,
09:49dehydrated po kayo.
09:50Si Kai,
09:51kinailangang operahan.
09:53Halos apat na buwan
09:55ang itinagal
09:56ng kanyang recovery
09:57o paggaling.
09:58Ito po yung
09:59mismong hiwa.
10:01Dito po siya kinungha
10:02yung gallbladder ko.
10:03Tapos yung dalawang tubo,
10:05dito po nila inilagay
10:07yung dalawang tubo
10:08na at least
10:09mga two months
10:10ko pong dinadala-dala.
10:11Hindi talaga pwede na
10:12magmumove
10:13kasi baka
10:14matanggal yung bag
10:16kasi connected yun
10:17directly sa
10:18supposedly
10:19may gallbladder.
10:21Dahil happy place
10:23daw ni Kai
10:23ang court,
10:24tuloy pa rin siya
10:25sa paglalaro.
10:27Pero
10:27higit nang
10:28may disiplina.
10:30Hindi na ako
10:31naglalaro ng
10:32six to seven hours
10:33a day.
10:33Sa isang linggo,
10:34dalawa,
10:35tatlong araw na lang
10:35ako naglalaro,
10:36three to four hours na lang
10:37kasi parang
10:39hindi pa rin
10:39completely healed
10:41at parang
10:42na-trauma na din ako
10:43at some point.
10:43What started
10:44as a fan game
10:45of pickleball
10:46with friends
10:46quickly turned
10:47into a frightening
10:48experience.
10:49He passed away
10:50due to heart attack.
10:51May pinsan akong
10:52inatake rin
10:53kakalaro niyan.
10:54Dahil sa dumaraming
10:56kaso ng
10:56medical emergencies
10:58na iniuugnay
10:59sa pickleball,
11:01marahil may ilang
11:02nangangambang
11:03maglaro nito.
11:05Pero
11:05ang mga eksperto
11:07mismo
11:07may mariing
11:10paglilinaw.
11:11Hindi naman tayo
11:11dapat matakot
11:12sa pickleball.
11:13It's actually
11:13a very very
11:14good type
11:15of exercise.
11:16However,
11:16hindi tayo
11:17pwedeng
11:17maglaro lang
11:18ng pickleball.
11:19It's important
11:19that we
11:20do some
11:21cardiovascular
11:21endurance training,
11:23we do some
11:23strength and
11:24conditioning
11:24para nasa
11:25kondisyon tayo
11:26pag naglalaro.
11:27Hindi tayo
11:27pwedeng
11:27sasabak lang
11:28bigla-bigla.
11:29It's very
11:29important
11:30pag naglalaro
11:31ka pickleball,
11:32makapag-rest ka,
11:33makatulog ka.
11:34Kasi pag
11:34hindi ka
11:34nakatulog,
11:35your blood
11:35pressure and
11:36your heart rate,
11:37mas mataas po siya,
11:38then mas
11:39malaki yung
11:39load sa puso mo.
11:41Inuulit po namin,
11:43walang rason
11:44para matakot
11:45sa paglalaro
11:46ng pickleball
11:47o kahit na
11:48ng ano pa mang
11:49sports,
11:50lalo na
11:51kung sinusunod
11:52naman
11:53ang mga bilin
11:54ng doktor.
11:55Parang sinisisi
11:56ko yung sarili ko.
11:57I forgot to take
11:58care of my health
11:59while also trying
12:00to play the sport
12:01that I love.
12:03Nananawagan din po
12:03tayo sa mga
12:04court owners,
12:05facility venue owners
12:06and also mga
12:07tournament organizers
12:08na in a facility,
12:11you should have
12:11basic first aid.
12:13If you are
12:13a bigger facility,
12:14you should have
12:16at least one person
12:18who has training
12:19in basic life support.
12:20I really want
12:21to assure the public
12:22that pickleball
12:24as a sport,
12:25di ba,
12:25it's safe
12:26but you have
12:27to take the right
12:29precautions
12:29as in any sport.
12:31Being observant
12:32of yourself,
12:33being conscious
12:34about your health
12:35are things that
12:36you really have to
12:37be aware of.
12:38Ang pickleball,
12:40magandang paraan
12:41para maging aktibo.
12:45Pero gaya ng
12:46ibang sports,
12:47may kaakibat din
12:48itong responsibilidad
12:50at pag-iingat.
12:55Alamin ang limitasyon
12:57ng katawan
12:58para ang paglalaro
13:00ma-enjoy!
13:05Thank you for watching
13:07mga kapuso!
13:08Kung nagustuhan nyo po
13:09ang videong ito,
13:10subscribe na
13:12sa GMA Public Affairs
13:13YouTube channel
13:14and don't forget
13:16to hit the bell button
13:17for our latest updates.
13:19chao
13:19ba,
13:19ja,
13:19maagustuhan
13:19ko