- 10 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
01:00Gerçi görüşüyoruz arada haberleşiyoruz tabii. Çok önemli gelişmeler oldu. Özellikle Avrupa'da hep burada Güney Amerika'yı, Asya'yı, Afrika'yı
01:11tartışıyorduk. Ama birden bir şey oldu Avrupa patladı diyebiliriz neredeyse. Birbiri ardına pek çok ülkede etkinlikler oluyor.
01:21Senin yaşadığın ülkede dün 35-30'dan fazla şehirde gençler sokağa çıktı. Ben Brüksel'deyim. Bugün Brüksel'de itfaiyecilerin gösterisi var. Zaten geçtiğimiz
01:35iki hafta Fransa'yla bağlantılı olarak pek çok eylem olmuştu.
01:39Zaten Belçika bir grevler ülkesi. Sık sık grev oluyor. Fakat bunları değerlendireceğiz. Ne oluyor? Eksen mi? Direniş ekseni Avrupa'ya
01:52mı kayıyor? Bunları konuşacağız ama bence Sırbistan'la başlayalım istiyorum.
01:56Çokça konuşuldu üzerine. Çokça değerlendirme yapıldı ama bütün bu konsept içinde nereye oturuyor Sırbistan?
02:03Pek çok ilk olma özelliğini taşıyor. Hatırlatalım izleyicilerimize. Gençlerin kurduğu, iki yıl önce kurduğu bir parti seçimleri kazandı.
02:15Çok önemli bir... Pardon?
02:18Bildiğim parti değil bildiğim kadarıyla.
02:21Ama seçime parti olarak girdiler. Yani en nihayetinde bir seçimi kazanmaları için. Parti olman lazım.
02:28İki yıl önce de parti olarak başlamadılar eylemlerine. Bir tren kazasında insanların, gençlerin ölmesinden sonra düzenli olarak bir eylemler zinciri
02:41örgütlediler gençler.
02:43Hiç içeri girmeden, iki yıl bölünce bunu yaptılar ve seçime girmek için de bir parti kurmak zorunda kaldılar.
02:52Ama önemli olan tabii ki onların bir hareket olması. Haklısın.
02:55Hani partiyi de çıkarmamak lazım. Çünkü bir gençlik hareketinden söz ediyoruz.
03:01Son derece okuduğumuz, anladığımız kadarıyla son derece demokratik yöntemlerle adaylar belirlendi.
03:08Hareketin öncülerinden hiçbiri aday olmadı. Bunu bir kural olarak ortaya koydular.
03:13Ve belli ki yüzde elli iki oy aldıklarına göre gençler dışında da pek çok kesim onlara oy verdi.
03:22Şimdi onu değerlendirelim. Nasıl gelindi? Çok önemli iltiler var.
03:28Dediğim gibi aday belirleme yönteminden işte parti olmayan partiye kadar pek çok önemli iltiler yaşandık Sırbistan'da.
03:37Önce bunlara bir değinelim. Sonra da hakikaten başarı şansı nedir?
03:41Tırnak içi de söz ediyorum başarıdan.
03:43Buraya kadar olan şey zaten son derece başarılı bir demokrasi örneği diye düşünüyorum.
03:49Evet sözü sana bırakıyorum Nazan.
03:51Belki Filiz geçen haftanın üç seçimini özetleyelim.
03:58Sonra Sırbistan'a gelelim.
04:00Çünkü seninle görüşmediğimiz sırada üç önemli seçim oldu.
04:05Bildiğim kadarıyla belki eklemek istersin sen.
04:08Ama benim takip ettiğim üç tane vardı.
04:10Bir tanesi İsrail tabii ki.
04:13İsrail'de Netanyahu'nun tek başına iktidar olamaması ve aslında ilk defa Filistinlilerin yani İsrail vatandaşı sayılan Filistinlilerin çok ciddi bir
04:25seçim kampanyası yaparak beklenmedik derecede fazla oy alması küçük Arap partilerin.
04:33Ve böylelikle İsrail'in yani iki birbirine rakip partisinin ikisinin de çoğunluk oyu alamayarak aslında Araplarla iş birliğine zorlanması.
04:47Bakalım göreceğiz ne olacak ama Netanyahu'nun tahttan düşmesi önemli bir gelişme.
04:53Bakalım buna Amerika'nın tepkisi ne olacak ve İsrail'in yani hakikaten önemli bir şey.
05:02Bunu bir gün masaya yatıralım.
05:05Çünkü yani aslında dönüp 7 Ekim'i de tekrar yani büyük felaketler yaratan 7 Ekim'in bir taraftan da bir
05:15hakikat eylemi olarak
05:16hani İsrail'in dengelerini nasıl bozduğu açısından da değerlendirmeye değer.
05:23Ve Arapların yani İsrail vatandaşı olan Arapların ilk defa bu kadar örgütlü bir şekilde bu kadar inançlı, istikrarlı bir şekilde
05:36bu seçime ölüm kalım meselesi olarak görüp
05:41belki de ilk defa İsrail'deki seçimleri demokratikleştirmeleri önemli bir olaydı.
05:47Bunu belki daha sonra daha ayrıntılı konuşuruz.
05:52İkinci olan Brezilya tabii ki.
05:55Brezilya'da iki turlu seçim vardı.
05:58Birinci turda sanki Lula kaybedecek gibi gözüktü.
06:05Bolsenaro daha fazla oy aldı.
06:08Sağ partiler daha fazla oy aldı.
06:10Ve sağ partilerin Bolsenaro'nun arkasında dizileceği ve Lula'yı alt edeceği düşünülüyordu.
06:15Ama Lula'nın özelliği Filiz, politikalarının tartışılabilir politikaları, Lula'nın böyle şahane biri olduğu söylenemez.
06:27Ama tabii ki Bolsenaro'dan kat be kat daha iyi olduğu kesin.
06:31Mesela Brezilya'da Amazon ormanlarının yok olma süreci Bolsenaro iktidarı sırasında aşırı bir seviyeye ulaşmıştı.
06:43Lula iktidara geldiğinden beri bu sene yıllardır ilk defa Amazon ormanlarının yok olma süreci kat be kat düşürüldü.
06:55Yani bu bile dünya açısından Lula'yı tutmak için bir sebep ki Lula'nın bir takım ne olursa olsun halkı
07:03kayıran sosyalist politikaları olduğunu da biliyoruz.
07:06Neyse Lula'nın en büyük başarısı sandığı çok iyi kullanması derler.
07:14Hakikaten bu sefer de öyle oldu.
07:16Ve Lula hiç oy vermeyeceği tahmin edilen sandıklara ve sandık merkezlerine çok uzak yerlerde yaşayan yerliler ve köylülerin sandığa gelmesini
07:30başardı.
07:31Ve bu şekilde de Bolsenaro'yu alt etti.
07:35Bu da önemliydi.
07:37Neden önemli?
07:38Filiz hepsinin üçünün ortak yönü.
07:41Yani parlamento politikaları, parlamento siyasetinin bu kadar sıkıştırıldığı, parlamento üzerinden yürütülen eksik bulduğumuz demokrasinin bile,
07:53hani biz bu programda çok konuştuk, bu kadar tehlikeye atıldığı, bu kadar hani sandıklara güvenin azaldığı,
08:02bu kadar parlamento politikasından soğunulduğu bir dönemde parlamentoyu tekrar,
08:12yani pardon sandıkları tekrar demokratikleştirme halkın iradesiyle önemli bir gelişmeydi geçen hafta.
08:22Kayda değer yani, parlamento politik siyasetine aslında bir şekilde halkın verdiği değeri...
08:31Efendim?
08:32Bir müdahale etti.
08:33Halk bu bahsettiğim bütün ülkelerde müdahale etti sandıklara.
08:38Gerçekten bence de.
08:40Aynen.
08:40Önemliydi.
08:41İsrail'i şöyle, evet yani laf açılmışken biraz değerlendirelim bence.
08:46Şimdi orada gerçekten Arapların müdahalesi bence önemli.
08:51Çünkü diğer iki grup veterineröy düştü, çoğunluk kazanamadı ama bu kadar yolsuzluk iddiaları,
08:59bu kadar özellikle esir takasında yaptığı kritik hatalar dediğine falan çok eleştirilirken hala,
09:07evet çoğunluktan düştü ama hala oy alıyor olması tabii çok büyük bir handikap yani.
09:12Bu da umut kırıcı bir şey.
09:13Ama Arapların müdahalesi dediği gibi çok önemli oldu.
09:16Mesela onlar bugüne kadar hani yorumlardan okuduğum kadarıyla sandığa gitmeyen bir kesim.
09:24Hani nasılsa bizden yana bir şey olmayacak.
09:26Hani onların sandığa gitmesini ben çok önemli buluyorum.
09:30Gerçekten öyle bir müdahale yapmak.
09:32Biz de varız.
09:33Biz de buradayız.
09:35Ve şu kadar büyük bir grubuzu söylemeleri bizsiz.
09:38Hükümet bile kuramazsınız.
09:41Meselesi çok önemli.
09:42Yani muhtemelen almayacaklar.
09:44Çünkü iki tarafta, iki sağ blokta Araplarla işbirliği yapmayacağını söyledi kitlelere.
09:51Ama bence yapsa da yapmasa da önemli olan şu.
09:55Araplar dediler ki biz de bu ülkede varız.
09:58Bunu ben çok önemli buluyorum.
10:01Lula meselesi de aynı gerçekten.
10:03Çünkü orada da hani ilk turda seçim gidiyor gibi derken
10:08Lula'nın kazanması.
10:11Bir de o iki seçim arasında yürütülen çalışmadaki yaratıcılık, yöntemler.
10:18Hani herkesin dönüp bir bakması lazım.
10:21Hep burada konuşuyoruz ya, birbirimizi deneyimden yararlanalım diye.
10:24Gerçekten Brezilya seçimlerinde ikinci tura giderken yapılan eylem, etkinlik, çalışma tarzı tutturulan değil, bütün bunların çok önemli olduğu kanaatindeyim.
10:37Gerçekten hani bunlar bence de önemliydi.
10:40Tabii ki yarın ABD'de seçim var.
10:43Esas hani sen dedi ya ABD'den nasıl karşılanacak bu sonuç İsrail için.
10:49Bakalım yarınki seçim ne olacak.
10:52Hani bu bir iktidar, daha doğrusu başkan değişikliğine neden olan bir seçim olmayacak ama
10:58meclisteki iki mecliste de çoğunluk durumu değişebilir.
11:03Bu da Trump'ın gelecekteki işini zorlaştırabilir diye düşünüyorum.
11:08Zaten önümüzdeki haftada ABD seçimlerini ele alabiliriz gibi geliyor.
11:14Ama gerçekten Sırbistan bütün bunların arası çok özel bir yere sahip.
11:20Dediğim gibi birçok ilki barındırıyor.
11:23Hani oradan devam edelim.
11:24Evet bir tek şey daha söyleyeceğim.
11:27Bir de Latin Amerika'da yani Lula'yı kaybetseydi Shinebound dışında hiç kimse kalmayacaktı Meksika dışında.
11:36İyi ki zaten tebrik eden Shinebound'u.
11:40Ben o yüzden yani hani Petro'nun da kazanmasını çok istiyordum.
11:45Kolombiya'da Petro hakkında çok kötü şeyler duymuş olsam da önemliydi bence.
11:51Hiç olmazsa Lula kazandı diyelim.
11:54Bu ikisi de önemli yani öyle diyerek bırakayım.
11:59Bir de şey de Brezilya'da hani en büyük ülkesi değil mi Güney Amerika'nın?
12:04Hani şey olarak hani etki gücü açısından da o büyüklüğün bir şeyi var.
12:09Önemi var.
12:10Yani o yüzden gerçekten Brezilya'yı kaybetmemek çok çok önemliydi.
12:14Yani evet bir de madenciliği yani Amazon ormanları açısından çok önemli.
12:21Evet evet çok önemliydi.
12:22Yani hani çünkü Bolsonaro yönetimi sırasında biliyorsun gene bu programlarda konuşuyorduk.
12:30O kadar çok yerli lider öldürüldü.
12:34O kadar fazla yerli toprağından edildi.
12:37Hani hiç olmazsa bunlar durdu.
12:40Ve Amazon ormanlarının dediğim gibi yok oluşu son derece azaltıldı.
12:45Ve burada yani gerçekten politika ve ekoloji meselesini de görüyoruz.
12:49Yani ekoloji öyle hani insanlık ekolojiyi yok ediyor.
12:54Aman dünyayı yok ediyor değil yani.
12:57Belli aktörler dünyayı yok ediyor.
13:00Bailleri var.
13:01Bailleri var.
13:02Evet.
13:03Bailleri var yani bunun.
13:05Evet yani ben Almanya'da en sinirlendiğim şeylerden bir tanesi bu şey meselesi ne biliyorsun çöp ayrımı meselesi.
13:15Hani öyle bir duruma getiriyorlar ki bu çöp ayrımı meselesiyle sanki çevre herkesin sırtında bir yük.
13:24Sen eğer o çöpleri ayırmazsan suçlu senmişsin gibi.
13:28Hayır öyle değil yani çöpleri ayırmayabilirsin.
13:31Dünyanın en büyük meselesi değil bu.
13:33Çünkü aslında dünyaya ekolojik felakete sürükleyenler halk değil belli failler.
13:41Bunu hatırlamak açısından da önemli olduğunu düşünüyorum.
13:47Sırbistan'a gelelim.
13:49Sırbistan gerçekten hani dünyadaki gördüğümüz en büyük demokratik eylemi yaptı.
13:56Hani bunun altını çizmek lazım.
14:00Ve belki o yüzden de bu hayali kurulan geniş ittifaklı demokrasinin nereye gidebileceğini, ne başarabileceğini bugünkü dünya şartları altında bize
14:18göstereceği için de
14:20ve ne gibi sorunlarla karşılaşacağını bize göstereceği için de belki de en yakından takip edilmesi gereken ülke haline geldi şu
14:30anda Sırbistan.
14:31Aynen senin dediğin gibi bir tren kazası sonrasında gençler sokağa çıkmıştı.
14:37Hiç girmediler dediğin gibi ama bu gençlerin şöyle bir önemli özelliği vardı.
14:45Daha ilk günden itibaren bu üniversitelerde doğrudan demokrasiyi hayata geçirdiler ve doğrudan demokrasinin nimetlerine inandılar.
15:02Çünkü doğrudan demokrasi sayesinde bu eylemleri ve o doğrudan demokrasi süreci sayesinde bütün Sırbistan'a yaygınlaştırarak bu eylemleri hayatta kalabildiler.
15:17Yani Vuvic, düşündükleri başkan Vuvic son derece diktatöryel bir figürdü.
15:24Şeye yani Sırbistan'ın büyük şehirlerinin ortasına büyük alanlar açtı.
15:32Bu alanlara hatta cezaevlerinden suçluları da serbest bırakarak yani ben hani suçlu mu demek lazım ne demek bilmiyorum.
15:42Mahkumları da serbest bırakarak daha fazla yani çetecilik yapan ya da savaş suçlusu olarak tutuklanmış olanları serbest bırakıp bu büyük
15:55alanlara yerleştirdi.
15:57Gençleri terörize etmek için.
15:59Ve hani gezi olaylarından hatırlarsın hep bir korku vardı.
16:03Palalılar çıkıyor, palalılar çıktı, palalılar geliyor, palalılar gidiyor.
16:07Yani halka, halkla, gençlerle daha doğrusu diyeyim.
16:13Sırbistan'ın en faşist kesimlerini bilerek karşı karşıya getirdi ve şiddet üzerinden karşı karşıya getirdi.
16:22Gençler çok fazla alanı terk etmek zorunda kaldılar.
16:26Ama bundan dolayı bir moral bozukluğuna uğramadılar.
16:31Üniversitelere çekildikleri zaman üniversitelerde dediğim gibi doğrudan demokrasi üzerinden örgütlenmeye devam ettiler.
16:40Birinci mesele bu.
16:41Yani sokaktan çekilmenin, sokaktan çekilmek derken ilk zamanlardaki gibi büyük eylemler yapamamalarına rağmen
16:54bunlar kendilerine forumlar, toplantılar üzerinden bir alan açmaya ve tabii öğrencileri, öncelikle öğrencileri hedef kitle haline getirerek,
17:11yani herkese gidelim değil, öğrencilerin büyük bir kesimini kendimize bağlayalım diyerek yaygınlaştılar.
17:20Ondan sonra ikinci yaptıkları şey muhalefet partileriyle görüşmek oldu.
17:26Muhalefet partileri...
17:26Ne oldu?
17:27Bu arada şunu da söyleyeyim.
17:29Şu şeyi de hiç unutturmadılar kazayı da.
17:32Yani orada da bir süreklilik vardı.
17:34Her hafta aslında kazayla ilgili anmaları atlamadan devam ettirdiler.
17:39Yani o da çok önemli.
17:41Nereden başladığını da göstermek.
17:43Hem de hani o işe bir süreklilik kazandırmak açısından o da çok önemliydi bence.
17:48Evet, ikinci olarak muhalefet partilerle görüştüler dedik.
17:52O kazayla da tabii ki Vuvik yönetiminin yolsuzluk, sosyal devleti parçalaması bunları daha görünür kıldılar.
18:06O kazanın yani hem kazada ölenleri yasını tutarken bir taraftan da bunun niye siyasetle bu kadar iç içe olduğunu görünür
18:16kıldılar.
18:17İşte ikinci etapta muhalefet partileriyle görüştüler ve muhalefet partilerinin kendilerini tatmin etmediğini gördüler.
18:26Ama sadece bu değil, aynı zamanda yaptıkları forumlarda ve da gördükleri bir şey partilerden insanların bir umudu olmaması.
18:37Yani muhalefet partilerinin de aslında bir şekilde iktidarda iç içeliğini gördüler.
18:43Bunun üzerine kendi listelerini oluşturmaya karar verdiler.
18:48Ve senin dediğin gibi daha ilk baştan birkaç tane prensip kararı alındı.
18:54İktidardan hiç kimse katılmayacak bu listelere, hiç kimse girmeyecek.
18:58İkincisi muhalefetten bilinen ve statüs sahibi insanlar girmeyecekler.
19:06Yani muhalefet partilerine üye olabilirler ama pozisyon almamış olmaları gerekiyor listelerde yer alabilmeleri için.
19:15Üçüncüsü öğrenciler hiçbir şekilde bu listelere girmeyecek.
19:19Öğrenciler izleyici, süreci yürüten ve hesap verilecek kurumları kuranlar olarak kalacak.
19:30Bölüştüler, bütün üniversiteleri merkez haline getirdiler.
19:34Ve kendi aslında seçim bölgelerini oluşturdular diyeyim, üniversiteler üzerinden.
19:41Fakat bununla yetinmediler.
19:44Ve aynı zamanda yani bu üniversite merkezleri adayların belirlendiği yerler olacaktı.
19:52Ama bununla yetinmediler.
19:54Dediler ki herkes kendi mahallesinde de yapabildikleri ölçüde bu sürece katılsın.
20:00Böylelikle üniversitelerin yanı sıra mahallelerde de kuruldu şeyler, topluluklar.
20:08Çok uzun tartışmalarla adaylar belirlendi.
20:11Bu adaylar belirlendikten sonra bu adayların yüzde yani kırk eğer diğer merkezler tarafından veto edilirse bu adaylar,
20:25bu adaylar adaylıktan çekilmek mecburiyetindelerdi.
20:31Yani sadece ilçe merkezinde bir konsensus oluşması yeterli değil.
20:36Aynı zamanda bütün Sırbistan'da da bu adayların veto edilmemesi gerekiyor.
20:42Çünkü veto edilerek mesela adaylıktan çekilmek zorunda kalan rektörler vesaire var.
20:50Listeler çok eğitimli.
20:54Yani bunun bir handikap olup olmayacağını göreceğiz.
20:58Çünkü sonuçta insanların aklına kim geliyor?
21:02Daha tanıdıklar geliyor.
21:04Daha üniversite çevresinden insanlar gelebiliyor.
21:08Eylemlere katılmış olanlar gelebiliyor.
21:11Ama işçilerden de var, köylülerden de var ama daha çok eğitimi çok yüksek düzeyde adaylar var.
21:25Bunlardan en fazla oyalan...
21:29Öğrenciler kendilerine aday olmadı ama hocaları da seçtiler.
21:33Yani akademisyen ağırlıklı bir liste var ortada.
21:36Evet, en fazla oyalan kişi zaten baştan beri bu öğrencileri desteklemiş.
21:47Hoca, bir hoca, bir rektör hatta.
21:52O ama mesela şey beyan altı verdi.
21:55Yani benim en fazla oy almam Cumhurbaşkanı olacağım manasına gelmez.
22:00Çünkü bu asla bireysel bir harekete dönüşmeyecek.
22:04Bu bütün herkesin konsensusuyla yürüyecek.
22:08Tabii bu çok yavaş konsensus yaratmak yavaş bir süreç.
22:15Öbür taraftan da Sırbistan'ın vermesi gereken, çok çabuk vermesi gereken kararlar olacak.
22:23Neyse, sonuçta dediğin gibi %52 ile kazandılar.
22:26Böyle az buz değil, çok büyük bir rakam.
22:31Ve her anı konsensus.
22:36Önümüzde tabii büyük handikaplar var.
22:39Şimdi bu handikapları belki sıralamak lazım biz.
22:43Oraya geçelim mi?
22:44Yoksa seçim süreciyle ilgili?
22:48Oraya geçelim.
22:50Çünkü şöyle bir şey var.
22:51Gerçekten bir ilk yaşandı.
22:53Bu aday belirlemedeki zorlu ama konsensus ve doğrudan katılımda yapılan uygulama çok önemliydi.
23:03Fakat senin de başta söylediğin gibi o iki yıllık tartışma süreci, kararları ortaklaşarak alma, o doğrudan demokrasinin gereklerini yerine getirme
23:14çabası hakikaten bugüne kadar başarıyla getirdi.
23:17Yani aday belirleme elimizin feyze alması gereken bir şey.
23:21Komisyonlar değil, çoğulcu komisyonlarda değil.
23:24Gerçekten bizzatihiz kampüslerde belirlendi, yetmedi.
23:29Bütün o adaylar diğer kampüslerin katılımıyla ve onayıyla seçildi.
23:36Sonra bu kadar büyük bir denetim mekanizması hiçbir ülkede yok.
23:40Öğrenciler yani bu seçimi kazananlar dediler ki size görev veriyoruz ama biz denetleyeceğiz.
23:47Bu çok önemli yani gerek diyecekler nitekim.
23:52Ama burada handikaplar var dediğim gibi şimdi onlara geçelim gerçekten.
23:56Yani aynı şekilde kampüsler de.
23:59Ya bu çok önemli deneyimin gerçekten başarısı çok önemli Nazım.
24:04O yüzden hani handikaplı yanlarını da görmek gerekiyor bugünden.
24:10Yani bir de şeyin altını çizelim sadece kampüsler değil yani mahalleler.
24:15Evet.
24:16Katıldılar.
24:17Tanışlar daha merkezdi ama mahalleler onlarca mahalle meclisi toplantı.
24:25Yani meclis bile değil.
24:26Yani bunların bir formu olduğunu söylemek hani meclis olsun diye yapılmadı.
24:33Bütün herkes geldi.
24:34Doğrudan katılalım.
24:35Evet.
24:36Doğrudan katılalım Nazım.
24:37Hani mahallede toplantı yapılıyor ve gelebilen herkes geliyor.
24:40Hani şeyi yok, başkanı yok, yönetim kurulu yok.
24:44Böyle çok ilginç bir deneyim çok.
24:46Yani dediğim gibi dünyada bu kadar ölçekli, daha küçük ölçekli yerlerde doğrudan katılımın olduğu şeyler var, örnekler var.
24:57Ama bu kadar geniş çaplı, ülkesel bazda bir çalışma hakikaten hani ilk kez.
25:05Evet.
25:05Ve bunu da görmek lazım.
25:07İşte o yüzden şimdi geçelim gerçekten zorluklarına.
25:10Bir de şunu da söyleyelim, konsensus olmadığı zamanlarda da oy çokluğu.
25:16Yani böyle sonsuza kadar konsensus da aranmadı.
25:20Bir noktada oy çokluğu meselesine geçildi.
25:23Bazı yerlerde çünkü konsensus çıkmayınca bunlar da, bu da önemli bence.
25:30Evet, birkaç tane, iki tane aslında, üç pardon, üç tane büyük mesele var.
25:36Birincisi bu insanların deneyimsiz olması.
25:40Siyasetin içinden gelmiyor çoğu.
25:42Bunun pozitif ve negatif yanları var.
25:45Pozitif yanı halk dışında hiç kimseye hesap vermek zorunda değiller.
25:50Halk ve öğrencilere hesap verecekler.
25:54Bir takım iktidar ilişkileri içinde değiller yani.
25:59Ondan dolayı da devletin iktidar mekanizmalarına borçları yok.
26:06Devletin iktidar mekanizmalarına bağlılıkları yok.
26:10Tek bir hesap verilme verecekleri yer öğrenciler ve halk.
26:18Bu çok pozitif bir şey.
26:19Bunun negatif tarafı işte bu iktidar ilişkilerinin, var olan devletin içindeki iktidar ilişkilerinin bunları ne kadar engelleyeceği, deneyimsizlik boşluklarını ne
26:32kadar tuzaklarla dolduracakları.
26:36Bunlar önemli ama bence bu en önemsiz mesele bir taraftan da.
26:42Yani hem en önemli mesele hem en önemsiz mesele.
26:45Çünkü arkasında bu kadar büyük bir halk oyu ve halk denetimi olması bunları aşmak için, bu tür tuzakları aşmak için
26:56büyük bir de garanti veriyor.
26:59Ama ne olursa olsun tabii ki bu bir mesele.
27:03İkincisi doğrudan demokrasi çok hızlı çalışan bir süreç değil.
27:08Doğrudan demokrasi çok hızlı çalışan bir süreç olmadığı için Sırbistan'ın şu anda vermesi gereken hızlı kararların hangi mekanizmalarla verileceği
27:21belli değil.
27:22Bu mekanizmaların oluşması gerekiyor.
27:25Yani mesela Avrupa Birliği'yle ilgili ne olacak?
27:32Özellikle dış politika söz konusu olduğunda, çünkü adayların da birbirlerinden bu konularda çok farklı düşündüğü söyleniliyor.
27:42Bu konuda hızlı karar nasıl alınacak?
27:47Üçüncüsü ve bütün bunların tabii altını, bütün bunlarla ilgili ve en kapsamlı sorum ideolojik bir birlik olmaması.
27:56Şimdi ideolojik bir birlik olmaması tam bahsettiğimiz çoğulluğu ve halkın her kesimini içine alabilecek çoğulluğu sağlanmış olmasını garanti ederken,
28:15öbür taraftan da şimdi bu adaylar, bu insanlar ortak bir Sırbistan politikası ve bir ülke politikası nasıl geliştirecekler?
28:31Belki bizim düşüncelerimizi tamamen alt edecek şeyler yapacaklar Filiz.
28:35Şöyle ki, hakikaten kendi sorumlu oldukları bölgelere yönelik politika geliştirmekle kendilerini sorumlu hissedecekler
28:52ve tam da bir ülke politikası geliştirmeyecekler ve Sırbistan bir ülke politikası geliştirmeyen bir ülke olarak tarihe geçecek.
29:02Ve bunun biz nasıl olabileceğini göreceğiz.
29:05Yani çok ilginç bir şey var burada.
29:09Yani Sırbistan birçok şeyden söyleyin, birçok konuda kararsız kalmayı siyaset dünyasına sokabilir.
29:20Yani Avrupa Birliği konusunda pasif kalabilir.
29:23İllaki bir siyaset geliştirmez.
29:26Yani dünyanın zamanına ve dünyanın ritmine alternatif bir ritim ve alternatif bir zamanı zorlayabilir.
29:41Bu çok ilginç olur.
29:43Bunun nereye varacağını, işte ideolojik birlik olmadığı zaman çoğunluğun nasıl korunabileceğini,
29:54çünkü ideolojik birlik olmadığı zaman belli bir özellik alanı sağlanması lazım herkese,
30:00bunun nasıl olabileceğini gösterebilir.
30:04Yani bence önümüzdeki yıllar çok çok ilginç olacak.
30:11Bunlar çok önemli şeyler.
30:14Hani özellikle hani bölgelere dayanarak karar almak, bölgeleri başat görmek,
30:20şey şimdi artık yönetici olanlar tarafından bunlar dediğimiz riskleri biraz azaltacak şeyler.
30:26Fakat şunun yetmeyeceği kanaatindeyim ben, bölgesel politikaların bazı konularda yetmeyeceği kanaatindeyim.
30:32Mesela bütçe, yani devletlerin en önemli şey.
30:35İkincisi, fındak için asayiş denilen şey.
30:39Yani şimdi sen eski yönetim suçlulardan yararlanmaya çalıştığı filan,
30:46bütün bu derin devlet diye bizde bilinen, söylenen laflar var ya,
30:52bütün bunlarla bu deneyimsiz kadro nasıl başlayacak?
30:55Çünkü parçası olmayacak, parçası değil zaten.
30:58Ama hep biliyoruz ki dünyadaki bütün yönetiminin o tür güçlerle bir ilişkisi vardır.
31:08İçindeki kişilerin, grupların filan vardır.
31:11Burada tertemiz, hiç böyle bir bağ olmayan insanlar geldi.
31:15Bu çok iyi bir şey.
31:16Fakat bir yandan da bir korunaksızlık da getiriyor.
31:20Ben mesela orduyla ilişki nasıl olacak?
31:22Hani ordular bütün bu durumlarda aynı zamanda derbeci bir potansiyel taşıyorlar.
31:28Yani benim kaygım bunlarla yoksa gerçekten bu deneyim çok önemli bir deneyim.
31:35Varsın ağır gitsin, varsın hakikaten bu sene değil.
31:38Beş sene sonra Avrupa Birliği'nin tartışsın.
31:40Bunlar bir halkın geleceğine çok da kritik meseleler değil.
31:44Ben esas içeriden gelecek tehlikeleriyle nasıl baş edebilecekler ki bu tehlikeler real geliyor bana.
31:54Nasıl baş edecekler bunun merakı içindeyim.
31:56Ama bu deneyimin başarıya ulaşması çok önemli geliyor bana.
32:01Şimdi Avrupa'ya geçeceğiz, biraz değinelim istiyorum.
32:04Bu ideoloji meselesi Nazan.
32:08Hakikaten yeniden tartışmamız, yeniden değil de tartışmamız gereken bir mesele.
32:13Yani bu Avrupa'daki diğer etkili eylemlere baktığımızda da bunu görüyorum.
32:18Hani ideoloji önde değil ama talepler önde.
32:22Bu süreçte bununla daha çok karşılaşacağız gibi geliyor.
32:26Sırbistan'la ilgili son söyleyecekleri söyle biraz zamanımız daralıyor.
32:31Ama Avrupa'nın tamamını ele alamayacak.
32:34Ben yani %52'nin önemli bir şey olduğunu düşünüyorum.
32:42Ve bunun bir öz savunma hareketine de öğrencilerin öncülüğünde dönüşme ihtimali var.
32:50Ve bakalım göreceğiz gerçekten hani orduyla ilgili ne yapılacak, polisle ilgili ne yapılacak.
32:58Ama dünyadaki ilk ve tek örnek aşırı çok ders alınması gerekiyor.
33:05Demokrasi nedir yani?
33:08Bence çok yakından takip etmek, çok öğrenmek ve uygulamak gerektiği kanısındayım.
33:16Yani gerçekten partisiz, şimdi bak Avrupa'nın genelinde de böyle bir partisizlik var.
33:21Hani bir partisizliğe ve örgütsüzlüğe şey öykündüğüm için söylemiyorum ama bunu analiz etmek lazım.
33:29Yani bu kadar büyük patlamalarda partiler yok.
33:32Sonradan katılıyorlar.
33:34Ama parti olmaması demek örgüt olmaması, örgütsüz demek değil.
33:39Örgüt demek değil, değil, değil.
33:41Bir örgüt ismi olmaması da örgütsüz demek değil.
33:45Şu anda gerçekten Avrupa'dakiler oldukça örgütlü davranıyorlar Filiz.
33:52Çok çok davranıyorlar.
33:54Evet Nazlı Aşim'e önümüzdeki hafta gerçekten ABD seçimlerini de değerlendireceğiz ki.
33:59Hani ABD'de bu özellikle New York'tan sonra başka bir perspektifle de bakmaya başladık ABD'deki gelişmelere.
34:08Fakat geçtiğimiz hafta, biz seninle görüşmediğimizde, izleyicilerimizle buluşmadığımız bu 15 gün içinde çok önemli şeyler oldu.
34:17Bak Arnavutluk, Portekiz, İtalya, Fransa zaten ayaktaydı değerlendirmiştik.
34:23İspanya, Belçika.
34:25Yani o arada da Sırbistan'da bu %52'lik başarı.
34:30Yani bütün bu ülkeler ayaktaydı.
34:34Yani dün Almanya'da 30'dan fazla şehirde gençliğin çağrısıyla bir eylem yapıldı.
34:41Ve bir tek de Almanya'da, sen demin iklimden, şeyden söz ettin, çöpten falan.
34:46Ama bir tek de Almanya'daki gençlerin taleplerinde iklim vardı.
34:50Bu krizde dikkat çekilen bir şey vardı.
34:55Yani talepleri içinde.
34:56İtalya'da da vardı.
34:58Var mıydı İtalya'da?
34:59İtalya'da zaten kiraya gelirdi.
35:02Şimdi bütün bu eylemlere baktık.
35:04Fransa'da zaten gençler başlattı.
35:06Hani ondan sonra giderek başka kesimlere yayıldı.
35:10Bir genel analiz yapalım ama bunun üzerine çok daha konuşmamız gerekecek.
35:14Yani bu kadar uzun zamanlar Almanya'da, Avrupa'da böyle birbirini tetikleyen eylemler, etkinlikler olmadı.
35:23Son derece ortak talepler de var, özgün talepler de var.
35:26Ama mesela şeyde de değerlendirmiştik, Elif'in Berlin'deki başarısına da değerlendirmiştik.
35:33Orada konut kriziyle ilgili talepleri öne çıkarmıştı.
35:39Mesela İtalya, İspanya öyle patladı.
35:41Konutla patladı.
35:43Yani bir kadının evinden çıkarılmasıyla patladı.
35:46İtalya'daki en büyük taleplerden biriydi.
35:49Ve her birinde gençler var.
35:51Çoğunluk ve gençler de gelecekle ilgili kaygılarını ortaya koyuyorlar.
35:56Şimdi Avrupa'da hani genellikle sosyal politikaların önde olduğu devletler falan derken sosyal politikalar patladı.
36:08Dünya'nın diğer ülkelerine göre daha bir refahdan söz edebilirken ya da en azından ağır yoksulluktan söz etmezken.
36:16Şimdi mesela yoksulluk öne çıktı, yoksullukla ilgili talepler öne çıktı.
36:23Bir değişik bir şey oldu ve sol partiler yok.
36:27Bütün bu talepler sol partilerin ya da solcuların talepleri.
36:32Sol yok ama talepleri gündemde ve onların etrafında birleşiyor insanlar.
36:38Yani değerlendirmesi gereken çok şey var gibi geliyor.
36:42Çok soru var aslında konuşmamız gereken.
36:46Deyip sana dönüyorum.
36:47Doğru.
36:48Doğru.
36:49Daha fazla konuşuruz.
36:51Ama ben şunu söyleyeyim.
36:52Yani Avrupa'ya da Avrupa'da tabii ki bu ama Avrupa'ya da yıllardır kurduğumuz direnişin kaymağını yedirtmem.
37:05Yani şunu demek istiyorum.
37:08Şunu demek istiyorum.
37:10Yani bu kendiliğinden Avrupa gençliğinin bilincinin birdenbire böyle ortaya patlamasıyla olmadığı 2010'dan beri dünyada bütün 3. Dünya ilkelerinde isyan çıktı.
37:25Bu isyanların birikiminin ve bu isyanlar çok büyük felaketlerle bastırıldı birçok yerde.
37:36Bazı yerlerde iktidarları düşürdü.
37:39Bazı yerlerde büyük devrimlere yol açtı.
37:42Ama oralarda biriken bilginin Avrupa'da artık gençler için gündelik hayat bilgisi olmasıyla bu gerçekleşti.
37:54Yani Avrupa kendiliğinden çıkan bir şey değil.
37:58Çünkü bu öğrenciler, bu insanlar işte dekolonyalizmi öğrendiler, göç meselesini öğrendiler, işte lave dilsin hareketini öğrendiler, Türkistan'ı biliyorlar, Filistin
38:13'i gördüler.
38:14Yani bütün bunların bir altyapısı var.
38:17Şimdi bu birikim Avrupa'da patlıyor.
38:20Yani bunun bir dünya birikimi olduğunu, 2010'dan beri dünyanın, dünya gençliğinin biriktirdiği bir bilgi olduğunu ve bu kuşağında, Avrupa'da bu
38:32bilginin üstünden hareket ettiğini Sırbistan'da dahil olmak üzere hatırlamakta fayda var.
38:38Bunun altını çok çizelim.
38:41Çünkü sonra Fransız devrimi gibi kendilerine mal etmesinler.
38:46O devrimin altında ne Fransız topraklarındaki ne kölelerin ne şeylerin dünya halklarının isyanları vardı.
38:57Yani öyle kendiliğinden olmadı o devrim.
39:01O fikirler nerelerden geldi hep unutturuluyor.
39:03Sonra Fransız devriminden çok daha büyük olan Haiti devrimi unutturuluyor.
39:08Burada biz tarih yaşanırken bunu unutturmayalım.
39:15Nazan bütün bunlarda çok haklısın.
39:18Çünkü bundan önceki programlarda da ilk 1 artı 1'ler şey başladığında esas olarak biz özellikle Asya'daki isyanları değerlendirdik.
39:28Ve tam onlarda da aynı bazı ortak özellikler vardı.
39:33Hepsi de gençlik öndeydi.
39:35Farklı araçlarla örgütleniyorlardı.
39:38Partiler dışı bir örgütlülük vardı ama talepler çok soldu falan.
39:42Bütün bu ortaklıklar buralara yansıdı.
39:45Fakat Avrupa'yı değerlendirmemize şöyle bir önemli şey de var diye düşünüyorum.
39:50Kapitalizmin bir krizi de var ortak olarak.
39:53Artık burayı da vurdum.
39:54Yani mesela bunu da değerlendirmek lazım.
39:58Şimdi mesela Asya'daki bütün ülkelerde hemen hemen yolsuzluk önemli bir faktördü.
40:05Yolsuzluğa şey yapmak, itiraz etmek.
40:08Avrupa'da bu çok söylenen bir şey değil.
40:12Hani böyle saptanmış bir yolsuzluk sokağa çıkartmadı insanları.
40:17Burada zaten hani iktidarların yolsuzluğuyla ilgili denetim mekanizmaları daha şey, daha iyi kurgulanmış sanki.
40:27Hani birikmiş millerle uçak bileti alan bile diyor ki yok sen o miller aslında devletin kasasından çıkan bilmem ne falan.
40:36Hani o kadara kadar incelenen bir şey.
40:38Çünkü bu yoksuzluk, yolsuzluk hakikaten çok itiraz edilecek bir şey.
40:45Mesela Sırbistan'da bu kadar büyümesinin nedeni en büyük sorulardan biri şuydu.
40:53İhaleyi kime verdin?
40:55Yani o kaza oldu.
40:57Sen o ihaleyi kime verdin?
40:59Onun arkasından böyle bir haksız büyük kazancı aradı insanlar.
41:03Avrupa'nın diğer ülkelerinde bunlar çok hani gündemde olan şeyler değil ama
41:09mesela konut meselesi, gelecek kaygısı gençlerin, yoksulluk meselelerini bence hani biraz kapitalizmin geldiği noktayla açıklamak lazım.
41:22Dediğim gibi Avrupa'ya yedirmeyeceğiz elbette.
41:25Yani yıllardır başka bir direnişin tanıyız hani Rojava'da olan bitenin orada nasıl iğneyle kuyu kazılarak işle oluşturmaya çalıştığı insanlar bütün
41:39bunların tanıyız en yakından.
41:42Dolayısıyla hani kimseye yedirmeyiz bunları da.
41:45Fakat Avrupa'yı özel olarak değerlendirmek lazım.
41:49Bence önümüzdeki hafta biraz daha açalım.
41:53Zaten ABD seçimleri de var.
41:54Başka daha önemli bir şey olmazsa biraz bunların üzerinden yürümek lazım.
41:59Çünkü tam da bizim programın zamanı gibi geliyor bana.
42:03Biz bunlarla başlamıştık programa.
42:05Bunlar bizi tetiklemişti.
42:07Konuşalım, tartışalım diye.
42:09Şimdi hakikaten daha da önem kazandı konuştuklarımız diye düşünüyorum.
42:17Sonuna geldik programın.
42:19Evet.
42:20Son sözlerini alalım, bağlayalım daha da.
42:22Yani kapitalizmin bir kesinlikle krizi uzun yıllardan beri var.
42:29Ama Filiz bence burada olan şeyin şöyle değerlendirelim bir dahaki sefere.
42:39Ve kapitalizmin, yani bu iğneyle kuyu kazma var ya, dünyanın en önemli işi.
42:48Yani şey, işte Amerika'daki siyahların yıllardır İGA hareketi, Lağvedilsin hareketi.
43:00İşte Kürdistan'daki demokratik konfederilist hareketi, yerlilerin özellik mücadelesi, toprak mücadelesi.
43:12İşte Afrika'dakilerin şehir tazminat istemesi, panafrikanizm mücadelesi.
43:22Şimdi bütün bunları şeydeki, Asya'daki özellikle bütün o Güneydoğu Asya'daki isyanlar.
43:31Şimdi bunların hepsi sadece kapitalizmin krizini görünür kılmadan, Avrupa kendi hayatı içinde yani yapısal olarak o kapitalizmin krizini yaşıyor ama
43:47vizyon da verdi.
43:48Yani nasıl alternatif yaşanılabilir, nasıl başka türlü olunabilir, bununla ilgili ya da işte Cinciyan Azadi devrimi, bütün bunlar insanlara başka
44:03türlü yaşayabiliriz fikrini de veriyor.
44:07Böyle olmak zorunda değil.
44:09Bence bu ikisi bir arada çünkü her bir yerden bir tek şikayet değil, aynı zamanda da Sırbistan'da gördüğümüz gibi alternatif
44:22örgütlenme, alternatif hayaller, alternatif arkadaşlıklar, alternatif dostluklar da yükseliyor.
44:29Öğrenciler birbiriyle dayanışıyor vs. vs. vs. halkla iletilenmelerin gerektiğinin bilgisine sahipler.
44:41Bütün bunlar yani bence hem kriz, bizim kendi hayatlarındaki izdüşümü hem de dünyanın böyle çeşitli yerlerinde iğneyi kuyuyla kazarken bir
44:56dakika başka bir hayat mümkün.
44:59Nü de göstermiş olması.
45:02Bu ikisinin birlikte isyanı çıkardığını düşünüyorum.
45:06İdeoloji yok, ismi olan ideolojinin olmaması demek, ideoloji yok demek değil bir taraftan da.
45:15Evet, bütün bunlar hani bir de örgütlenme biçimi açısından hani gevşek ve kendiliğinden değil aynı zamanda.
45:25Sonuçta hani sınırları, biçimi birlikte belirlenmiş bir örgütlülüğün de içindeler.
45:32Yani hakikaten pek çok açıdan analiz etmemiz lazım diye düşünüyorum.
45:37Bir de şunu da çok önemli buluyorum ben.
45:41Bir yaşam şeyi, alternatifi hayal etmesi ama aynı zamanda toplu itiraz etmek.
45:47Yani eve gelip tek başına batsın bir dünya demek yerine topluca itiraz etmenin önemi de ortaya çıktı.
45:55Çünkü bir takım değişiklikler de oldu, kazanımlar da oldu.
45:58Hepsinde olmadı belki ama kazanımların olduğu yerler de var ve Sırbistan bu açıdan da çok çok önemli bir mesele haline
46:06geldi.
46:07Hakikaten bu son zamanlar hani Avrupa'yı da şimdi katıyoruz, yedirmiyoruz ama.
46:11Önce başka yerlerde başladı, hakkını veriyoruz.
46:16Her defa başlayan yerleri, o direnişleri hatırlayarak devam ediyoruz ama Avrupa'yı da özellikle kendi bağlamında ele almanın önemi var.
46:28Bu konuları konuşmaya devam edeceğiz.
46:30Geleceğimiz biraz da böyle şekillenecek diyoruz.
46:33Ve nokta değil mi Nazan?
46:36Evet.
46:37Bugün nokta.
46:37Evet sevgili izleyiciler, bir artı birle her şeyin sonuna geldik.
46:43Önümüzdeki hafta yine buluşma uçlara hoşçakalın ve sen kalın.
46:47Hoşçakalın.
47:25Altyazı M.K.
47:27Altyazı M.K.
47:29Altyazı M.K.
47:30Altyazı M.K.
47:30Altyazı M.K.
47:30Altyazı M.K.