- 43 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/2XGhhMbh3sc
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:14İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Herkese merhabalar. Bu hafta konuğumuzla doğa talanı ve ekolojik kırımı konuşacağız.
00:35Konuğumuz Den Parti Ekoloji Es Sözcüsü Melis Tantan ile konuşmadan önce konuya dair hazırladığımız bir dosyamız var.
00:43Dosyamızı izleyelim.
00:44Kürdistan ve Türkiye kentlerinde doğaya yönelik talan ve ekolojik yıkım her geçen gün derinleşiyor.
00:50Ordu'dan Şırnak'a, Akbelen'den Dersim'e, Eskişehir'den Amme'de Gımgım'a kadar birçok bölgede maden enerji ve benzeri projelerle doğa tarif
00:59ediliyor, yaşam alanları tehdit altında bırakılıyor.
01:02Muş'un Gımgım ilçesine bağlı Kharıkköy'ün de ABD Merkezi Enerji Üretim Şirketi tarafından yapılması planlanan,
01:08Jeotermal Enerji Santrali'ne karşı başlatılan nöbet eylemi 179. gününe girdi.
01:14Gımgım Ekoloji Platformu Gençlik Meclisi öncülüğünde sürdürülen nöbette bu kez Sofyanköy yurttaşları nöbeti devraldı.
01:21Nöbet alanına Vartu Alkı Jeotermal Enerji Santrali istemiyor.
01:24Suyuma, toprağıma, dokunma.
01:26Yazılı pankart asıldı.
01:28Bir anne olarak, bir kadın olarak, bir insan olarak doğa katliamda dur demeden başka çaremiz yok, başka alternatifimiz de yok.
01:37Çünkü kutsalımız olan toprağımız, suyumuz, havamız gidecek.
01:41Engellenmemiz gerekiyor.
01:43Ahmed'in Sur ilçesine bağlı Arzoklin Mahallesi'nde yapılması planlanan Güneş Enerji Santrali projesine karşı başlatılan çadır nöbeti 8. gününde
01:52devam ediyor.
01:53Demokratik Kurumlar Platformu nöbet çadırını ziyaret ederek mahalle sakinliğinin direnişine destek verdi.
01:59Zenkareki Güneş Enerji Santrali ve Enerji Depolama Tesisi projesine karşı sürdürülen nöbet kapsamında,
02:05Mahalle Meydanı'nda bir araya gelen platform üyeleri buradan çadır alanına yürüdü.
02:10Ziyarette konuşan Demokratik Bölgeler Partisi Ahmet İleş Başkanı Ruh Çen Vefa Ali Akut ve ekoloji örgütüleni temsilcileri projenin iptal edilmesini
02:19istedi.
02:20Mahalle sakinliğinin direnişini selamlayan Ruh Çen Vefa Ali Akut, Arzokli halkının günlerce sürdürdüğü mücadelenin önemli olduğunu belirterek,
02:56Vana Nerdiş ilçesinde bulunmuştur.
02:58Zilan Vadisi, Zilan Deresi ve Van Gölü Havzası'nda planlanan enerji ve maden projelerine karşı ekoloji örgütleri,
03:06siyasi partiler ve yurttaşlar bir araya geldi.
03:09Mezopotamya Ekoloji Hareketi, Van Barus Çevre ve Ekoloji Komisyonu,
03:13Den Parti Van İl Örgütü ve DBP Van İl Örgütü öncülüğünde,
03:17gerçekleştirilen açıklamada bölgedeki GS, CES, HES projeleri ile maden ve kum çakılı ocakların doğaya vereceği zararlara dikkat çekildi.
03:26Açıklamaya Den Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı'nın yanı sıra çok sayıda siyasi parti ve demokratik kitle örgütü temsilcisi ile
03:33yurttaş katıldı.
03:34Basın metnini Mezopotamya Ekoloji Hareketi adına Roşat Özgökçe okudu.
03:39Yurttaşlar talana izin vermeyeceğiz mesajı verdi.
03:42Zilan denilince geçmiş, bugün ve geleceği konuşuyoruz.
03:48Tabi bu vadiyi önceden görenler bilir ki burası tam bir cennet vadisiydi.
03:54Ama bugün vadimizi, Zilan'ımızı, köyümüzü cehenneme çevirecek bir aklın ortada olduğunu biliyoruz.
04:04Bizler, ben de bu köylerde yaşayan biri olarak, bir köylü olarak bu yapılan talana, bu yapılan kıyıma, bu yapılan haksızlığa
04:18asla kabul etmiyoruz.
04:20Ordunun Aybastı ilçesindeki Perşembe Yaylası ile Korgan ilçesindeki Turnalık Yaylası'nda sürdürülen maden son taş çalışmalarına karşı yöre halkının tepkisi
04:30devam ediyor.
04:30Korgan Aybastı Kabataş Çevre Derneği üyeleri, Ordu İdare Mahkemesi'nin yürütmeyi durdurma kararlarına rağmen,
04:37taş zemin madencilik tarafından son taş çalışmalarının sürdürüldüğünü belirterek iş makinelerinin önünü kesti.
04:44Son taş faaliyetlerinin su kaynaklarına, dere yataklarına ve doğal yaşam alanlarına zarar verdiğini belirten,
04:50Kalkçav basın sözcüsü Bedir Silme, yaklaşık iki buçuk yıldır mücadele yürüttüklerini söyledi.
04:56Almamanız halinde kabinun verdiği yetkiye dayanılarak, kademeli olarak zor kullanılacaktır.
05:03Herhangi bir mağduriyet yaşamamanız için lütfen bulunduğunuz...
05:06Dersim'de Muzur Çevre Derneği öncülüğünde, Pülümür Vadisi'nde maden projelerine karşı sal ördek ormanlarında yürüyüş ve basın açıklaması gerçekleştirildi.
05:15Eylemde maden faaliyetlerinin Dersim'in doğasını ve yaşam alanlarını tehdit ettiğini belirterek,
05:21Dersim'i insansızlaştırmak, doğalsızlaştırmak istiyorlar, buna asla izin vermeyeceğiz denildi.
05:27Siyasi parti, sivil toplum örgütü ve ekoloji derneklerinin temsilcileriyle çok sayıda yurttaşın katıldığı açıklamayı,
05:34Muzur Çevre Derneği adına Yusuf Topçu okudu.
05:36Yüzlerce endemik bitkinin yüzlerce kuş türünün evidir, Muzur Nehri'nin ana damarıdır, bu vadi Dersim'in nefes borusudur.
05:45Şimdi bu nefesi kesiyorlar, yüksek gerilim hatlarının yenilenmesi adı altında Pülümür Vadisi'nde tam bir ekolojik ikim yapılıyor.
05:54Sirt ve Şırnak baroları Gabar ve Besta bölgelerinde devam eden ağaç kesimlerine karşı suç duyurusunda bulundu.
06:00Barolar kesimlerin durdurulmasını ve sorumlular hakkında yasal işlem başlatılmasını talep etti.
06:07Barolar ayrıca ağaç kesim ve depolama alanlarında ivedilikle yerinde inceleme yapılmasını ve suçlara ilişkin delillerin tespit edilmesini istedi.
06:16Bu izinler gerekli fukuki süreçler tamamlanarak yürütülmüyor.
06:21Ve bu faaliyetlerin işlerini yapabilmesi için izin süreçleri kolaylaştırılıyor.
06:26Bu alanlar, bu dağlar, bu toprak, bu nehir hepsi bir kaynak olarak görülüyor.
06:32Bizler bu anlayışın karşısında ve aynı zamanda mevcut hukuk sistemine dahi uymadan yürütülen bu izin süreçlerinin karşısında olmaya devam edeceğiz.
06:41Eskişehir'in Tepebaşı ilçesine bağlı Atalan ve Mihal Gazi ilçesine bağlı Alpagut mahallelerinde yapılması planlanan altın ve gömüş madeni projesine
06:49ilişkin çet olumlu kararının yürütmesi durduruldu.
06:53Bilirkişi raporunda projenin doğalı yaşam, ekolojik denge ve su kaynakları açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekildi.
07:02Bu topraklar bizimle bir tek dağacı vermeyeceğiz.
07:09Salama, suyuma, toprağıma dokunma.
07:15Muğla'nın Milas ilçesine bağlı İkizköy'de bulunan Akbelen Ormanı'nda Yeniköy-Kemerköy termik santrallerine kömür sağlamak amacıyla yürütülen maden faaliyetlerine
07:25karşı köylülerin ve ekolojistlerin mücadelesi sürüyor.
07:29Maden sahasını genişletilmek istenmesine tepki gösteren yurttaşlar yaptıkları açıklamaya kitlesel dayanışma çağrısında bulundu.
07:37Yaşam alanlarını terk etmeyeceklerini belirten köylüler madencilik faaliyetlerine karşı direnişini sürdüreceklerini vurguladı.
08:13Dosyamızı izledik. Şimdi konuğumuza geçelim.
08:16Konuğumuz Den Parti Ekoloji Sözcüsü Melis Tantan.
08:19Sevgili Melis programımıza hoş geldiniz.
08:22Merhabalar, hoş bulduk. Teşekkür ediyorum, sağ olun.
08:24Evet Melis aslında sen de bir ekolojist olarak bu süreci çok yakından takip ediyorsun.
08:31Yani baktığımızda aslında Ordu'dan Şırnağa, Akbelenden, Dersime, Eskişehir'den, Amede, Gımgıma, Erzincan'a kadar birçok yerde doğaya yönelik talanlar sürüyor.
08:42Ekolojik kırımlar devam ediyor ve aslında bu kıyıma karşı da örgütlü bir mücadele de yürütülüyor.
08:50Ve sizler de bu mücadelenin içerisinde aslında bu bölgelerde Neces, HES ve GES projelerine karşı mücadele yürüten halkla birlikte alanlardasınız.
09:03Bu süreci nasıl değerlendiriyorsunuz? Bunlara karşı yürütülen mücadeleyi yeterli buluyor musunuz?
09:09Ya tabii ki saldırı çok büyük. Özellikle son 5-10 yılda artan bu yenilebilir enerjiler ve maden projeleri, Kürdistan ağırlıkta
09:19olmak üzere ama Türkiye'nin batısında da daha fazla yayılmış durumda.
09:23Aslında doğa bir meta olarak görülüyor. Yani bu hep böyle görülüyordu ama bu son dönemlerde biraz daha arttı.
09:30Çünkü madencilik ve enerji sektörleri büyüdü. Buralardaki teknik prosesler gelişti.
09:37Ve çeşitli enerji kaynakları çeşitliliği arttı.
09:43Dolayısıyla bu projelerin sayısı da fazlalaştı.
09:47Tabii ki şirketler devletlerden çeşitli çeşitlikler de alıyorlar.
09:51Dolayısıyla burası çok daha kolay bir yatırım alanı olarak görülüyor.
09:54Ama pratikte ne oluyor? Yani bu mücadeleler niye var diye baktığınızda,
09:59bu projeler hep insanların tarım arazileri üzerine yapılıyor.
10:04Meraların üzerine yapılıyor.
10:05İşte köylerin yakını yapılıyor.
10:07Devasa alanlarda toprağı kirleterek, yerin altını kazarak yapılıyor.
10:12Dolayısıyla aslında doğaya müdahale ettiğiniz bir durum haline geliyor.
10:16İnsanları yoksullaştırıyor, göçe zorluyor.
10:19Kürdistan'da bir özel savaş politikasının devamlılığı niteliğinde aslında yerinden etme politikası olarak işliyor.
10:27Dolayısıyla insanlar da buna artık itirazlarını geliştiriyorlar.
10:31Çeşitli davalar açıyorlar, eylemler yapıyorlar.
10:35Bugün geldiğimiz noktada aslında hem Türkiye'nin hem de Kürdistan coğrafyasının hemen hemen her ilçesinde, köyünde bir talan projesi var.
10:43Ve insanlar topraklarını vermeyeceğiz diyorlar.
10:46Yani bu aslında bir varlık, bir yaşam mücadelesi haline gelmiş durumda.
10:52Çünkü ekemediğiniz, biçemediğiniz, yaşayamadığınız yerde yaşamınızı devam ettiremezsiniz.
10:58Aslında temel olarak herkesin itirazı buna.
11:02Enerjiye ihtiyacımız var.
11:04Evet ama aslında belki de bu kadar çok enerji projesine ihtiyacımız var mı?
11:08Ya da bu kadar çok insanın yerinden indildiği, köyün mahvedildiği, doğanın mahvedildiği projelere ihtiyacımız var mı?
11:15Sorusunu soruyor insanlar.
11:17Buna yanıtı, evet buna bu kadarına gerek yok ve biz burada yaşamak istiyoruz şeklinde oluyor.
11:24Evet yani sizce Kürdistan ve Türkiye'de yani doğa yönelik bu kadar yoğun saldırıların temelinde nasıl bir politika yatıyor?
11:33Evet belirtiniz aslında devletin yani Kürdistan'da yürütmek istediği özel bir politika var.
11:39Ancak Türkiye kentlerine de baktığımızda, Karadeniz'e baktığımızda yine Ege'ye baktığımızda da benzer kırımlar yaşanıyor.
11:48Yani bunun temel amacı nedir?
11:50Yani mesela Karadeniz'de çok eskiden beri dereler üzerinde GES projeleri vardı.
11:57Kürdistan'da da hani bizim güvenlik politikalar yüzünden barajlar kurulması meselesi aslında Karadeniz'de de yine hemen hemen her derenin üzerinde.
12:07Bakın yani büyük bir ırvaktan bahsetmiyoruz, küçücük bir dereden bahsediyoruz.
12:12Bu derilerin üzerine enerji santralleri kuruldu.
12:15Bu aslında uluslararası düzeyde baktığımızda aslında ülkelerin kalkınma projelerinin bir uzantısı da bir yanıyla.
12:24Yani şimdi mesela en son savaşlarının belki gösterdiği şeylerden bir tanesi de petrolün, enerji yatırımlarının nasıl uluslararası alanda savaş politikalarının
12:34uzantısı olduğunu,
12:36devletlerin bu alanda birbirleriyle çatıştığını gösteren bir başka gerçek.
12:41Türkiye açısından da aslında bu enerji yatırımları, bu mesela petrol aramaları özellikle Amed'in kuzeyinde hani bu aralar çok fazla
12:49yaygınlaştı.
12:50Pek çok kamulaştırma projesi de son zamanlarda yaygınlaştı.
12:54Bunların hepsi aslında birer kalkınma ve ülkenin diğer devletler nezdinde mücadele edebilir, kendini varlık gösterebilir şeyde.
13:05Yani ülkeler aranasında kendini var edebilme mücadelesi.
13:08Buradan ama geriye ne kalıyor diye bakıyoruz biz aslında.
13:12Yani bu kalkınma dedikleri şey eğer bizde kölleri, dereleri yok eden bir hale geliyorsa ve bir savaş politikası, savaş yuva
13:21politikası açısından Türkiye'yi evet belki ülkeler aranasında var olabilir halde kılıyor.
13:29Ama hani bunun tüm savaşın, yoksulluğun, her şeyin aslında faturası halklara çıkıyor, kadınlara çıkıyor, yoksullara çıkıyor.
13:36Bu projenin aslında arka yüzü hem kapitalist modernite açısından baktığınızda aslında bir sermaye kesimi açısından önemli bir yer oturuyor.
13:49Ama bir yanıyla da bir savaş politikasının merkezinde oturuyor.
13:52O yüzden bu projelerin sadece bir yerde bir köyü yok eden bir proje olmasının ötesinde aslında büyük bir sistemin bir
14:02parçası olduğunu görmek gerekiyor bugün açısından.
14:05Evet sevgili Melis aslında baktığımızda Gabar ve Besta'da ağaç kesimleri şu an yoğunlukta yaşanıyor.
14:12Yine Akbelen'de ormanların madenciliğe açılması, Dersim'de maden projeleri ve Plümür Vadisi'ndeki girişimler.
14:21Yani bütün bu örnekler aslında bölgenin ekolojik geleceği açısından nasıl bir tablo ortaya koyuyor?
14:27Yani siz ekolojistler olarak bunu nasıl görüyorsunuz, nasıl okuyorsunuz?
14:31Ya bu tüm ekolojik yıkılım meseleleri aslında tekil tekil bakıldığında evet büyük bir yıkımı beraberinde getiriyor.
14:39Ama mesela bahsettiğiniz Plümür'deki maden projeleri tüm bir havzayı yok ediyorlar.
14:45Yani çünkü şöyle bir durum var.
14:47Yani mesela Peri Vadisi ve Muzur Vadisi açısından baktığımızda mesela bu bölgeye sadece maden projeleri yok.
14:54Bir sürü maden projesi var.
14:55Yanında jest projeleri var.
14:57Bu yerin altındaki sulardan enerji üretilmesi projeleri var.
15:02Yetmiyor maden taş ocakları var.
15:04Toplamında baktığınızda vadiyi besleyen su aslında bir el koyma bir gasp altında duruyor ve kirletiliyor.
15:15Şimdi bu vadinin doğal yaşamını besleyen su kirletildiğinde toprak da kirletiliyor ve hava da kirletiliyor.
15:22Peki bu ne demek?
15:23Yani bu bir vadide insanların, köylerin, canlı cansız tüm varlıkların aslında yaşam alanlarının yok edilmesi demek.
15:30Bu toplu bir müdahale haline geliyor.
15:32Küçük küçük projeler birleştiğinde aslında koskocaman bir yani dünyanın ilk varlığından bugüne kadar aslında yaşam var eden, yaşamı sürdüren bu
15:43topraklar,
15:43üzerinde pek çok canlı cansız varlığı yaşatan bu topraklar artık bugünden sonra yaşamın olamaz hale getiriyor.
15:52Bunu o yüzden biz ekokırım diyoruz.
15:55Yani kırım boyutunda bunlar.
15:57Çünkü mesela az önce Besta Cüdi'den bahsettiniz.
16:00Besta Cüdi ve Gabar bölgesinde hala devam eden orman kıyımı var, ağaç kesimleri var.
16:06Ve bu ağaç kesimleri hani böyle bildiğimiz kökünden kesip ağacın götürüldüğü ya da işte başka türlü gençleştirme yapıldığı,
16:15tekrardan ağaç dikildiği biçimde olmuyor.
16:17Kökünden bu ağaçlar kesiliyor.
16:19Ve kesilin ağaçların sayısı yani yıllardır azınacak sayıda değil.
16:26Çatışmasızlık sürecinde tabii bu mesele daha da arttı.
16:29Ama şunu görüyoruz yani koskocaman dağ sistemleri yani bizim tarihimizde, geçmişimizde de çok önemli yerleri olan bu ekosistemler diyeyim aslında
16:42yok edilmeye çalışıyor.
16:45Yani yeniden tekrardan bir yaşamın var edilemeyeceği halde yok edilmeye çalışıyor.
16:50O yüzden aslında kırım diye imtelememizin nedeni de bu.
16:53Evet, tam da bu aslında noktada yani bu soruyu soracaktım.
16:58Geri dönüşü olmayan bir ekolojik kırımla mı karşı karşıyayız yani?
17:02Bunun geri dönüşümü var mı?
17:03Bazı noktalar açısında aslında geri dönüşmü de geçmiş durumdayız ne yazık ki.
17:09Ama bazı yerleri durdurma şansımız var.
17:11Mesela bunlardan yani çok fazla örnek var tabii mücadele bunları durdurmak için.
17:17Ama mesela bunlardan bir tanesi Fırat havzası.
17:20Şimdi Fırat'ın başlangıcının en başlangıcındaki yerde bir maden projesi var.
17:28Diyadin'de bir altın madeni projesi var.
17:31Yeni çalışmaya başladı ve bu altın madeni siyanürle, toprak ayrıştırma yöntemiyle altın çıkartılmaya başlandı buradan.
17:40Bu ne demek?
17:41Siyanür gibi zehirli bir maddenin aslında İviç'te olduğu gibi daha önce işte pek çok işte divri taraflarında olduğu gibi toprağa
17:50karışması ve oradaki hem toprağı hem insanı hem de hayvanları zehirlemesi demek.
17:55Ama aynı zamanda Fırat'ın başındaki yani Murat Nehri Havzası'ndan başlayan ve Fırat'a karışan tüm o toprağın, o
18:04yeraltı suların aslında kirlenmesi ve bu kirliliğin ta baz sokraflarına kadar uzanması demek.
18:09Yani aslında bir Kürtistan coğrafyasının devasa bir kısmının kimyasallarla zehirlenmesi ve buradaki halkın da aslında bir hak sağlığı sorunuyla ve
18:21büyük bir zehirlenmeye karşı karşıya kalması demek.
18:24Bu tabii ki aynı zamanda da on binlerce yıllık insanlığı var eden işte Fırat, Mesopotamya coğrafyasının da kirletilmesi demek.
18:33Bu proje daha yeni başladı.
18:35Şimdi bu projeyi geçenlerde biz bir miting de düzenledik Diyad'in de bu projeyi durdurmazsak evet bu bölge bir kırıma
18:45doğru gidebilir ama durdurursak bu kırımı da durdurma şansımız olabilir.
18:49Çünkü beraberinde şöyle de oluyor maden projesi başlıyor.
18:53Şimdi mesela bir jez projesi devasa bir şirketin bir jeotermal enerji projesi var.
19:01Yani hem maden yeraltı sularını kullanıyor çünkü o madeni çıkartmak için suya ihtiyacınız var.
19:08Hem de jez için, elektrik için suya ihtiyacınız var.
19:12Yani Fırat'ın sularını bu iki projeye daha başlarken devretmek demek Fırat'ın susuz kalması da ne demek?
19:21Murat Nehri'nin susuz kalması demek.
19:23Yani sadece kirlilik boyutu değil suların yok edilme boyutu da burada bir kırıma doğru götüren bir yer.
19:29O yüzden yani mücadele o yüzden burada çok yaşamsal değerde ve ertelenemez bir noktada.
19:36Evet sevgili Melis aslında biraz da Moşun Varto ilçesine gelmek istiyorum.
19:41Yani biz Kürtçe'de Gımgım olarak adlandırıyoruz.
19:45Şimdi Gımgım'da da jez projesi var biliyorsunuz.
19:48Yine Ahmet'in Arzohlu köyünde bir 10 gündür devam eden halkın nöbet eylemi var GES'e karşı.
19:58Yine Van'ın Zilan Vadisi'nde aslında enerji madeni projesine karşı,
20:05ordu yaylalarında sondaj çalışmalarına karşı halk nöbet tutuyor.
20:09Yani eylemler gerçekleştiriliyor.
20:10Aslında yani bu direnişin ortak noktaları nelerdir?
20:15Biraz size onu sormak istiyorum.
20:16Yani baktığımızda Ahmet'te de, Varto'da da, yine aslında birçok yerde de ekolojik kırıma karşı direnişler de sürüyor.
20:28Siz bunları nasıl değerlendiriyorsunuz?
20:30Halkın bu kırıma karşı tutumu ne kadar değerli, ne kadar önemli?
20:36Bu nöbetler ilk Cerattepe'de başlamıştı Artvin'de.
20:39Artvin'de bir maden projesine karşı insanlar maden projesinin olduğu yere şirketi sokmamak üzerine
20:46politik olarak fark etmeksizin tüm Artvin halkı, tüm Cerattepe halkı bu nöbeti gün gün devam ettirmişti.
20:54Bunun ardından benim de katıldığım Kaz Dağları nöbeti vardı.
20:58Kaz Dağları'nda yine bir maden projesi.
21:00Ormanın içinde bir projeydi ve ormanın içinde iki yıl süren 7-24 bir çadırlı nöbetle
21:07biz oradan mesela madeni kovduk ve projeyi iptal ettirttik.
21:13Ardından Akbelan başladı.
21:15Akbelan'de de köylüler, köylerini savunmak için Akbelan Ormanı'nın dibinde nöbeti gerçekleştirdiler.
21:21Evet, Akbelan Ormanı'nın kömür madeni için kesildi şu anda iki yıl önce.
21:27Biz de oradaydık.
21:28Yani çok gerçekten ona tanıklık etmek çok acı da bir şey bir yanıyla.
21:32Çünkü jandarma etrafınızı çeviriyor ve bir şey yapamaz haline geliyorsunuz.
21:37Ama nöbet devam ediyor.
21:38Çünkü köylüler diyorlar ki maden bizim köyümüze doğru büyüyecek ve bizi bu köyden sürecek.
21:46Ama biz burada yaşamaya devam ediyoruz.
21:48Aslında birebir zaten evlerin olduğu yer nöbet alanı şu anda Akbelan'de.
21:54Bahsettiğiniz Varto'da yani çok uzun süredir bir nöbet devam ediyor yaz aylarından beri.
22:00Bir süre 70 günü aştı.
22:01Evet, aştı yani hiç kolay değil gerçekten bu arada.
22:04Yani çok tebrik ediyorum bambaşka zorluklarla çünkü bu mücadeli yürüyor.
22:09Varto bu Cerattepe'nin, Kazdağları'nın ve Akbelan'in nöbetinin belki üstüne bir örnek bir deneyim koydu.
22:17Şunu yaptı.
22:18Varto'daki tüm köyler her gün bir köy nöbeti devraldı.
22:22Yani bu şu demek, tüm bir gım gım halkı yurt dışında yaşayan, diaspora'da yaşayanı, başka illerde yaşayanı,
22:29gım gım da hayatına devam edeni aslında bir yek vücut olup toprağını ve yurdunu savunur haline geldi.
22:38Bu çok önemli bir şey ve hala devam ediyorlar.
22:412 Kasım'da da onların bir bilirkişi keşfi olacak.
22:45Oraya da herkesi çağırıyorlar.
22:46Biz de destek vereceğiz diyeceğiz.
22:48Çünkü önemli hukuki süreç.
22:50Belki bilirkişi heyetinin raporu, projeyi olumsuzlayan raporu belki bu nöbetin başarıyla sonuçlanmasına sebep olacak.
22:58O yüzden çok önemli.
23:00Daha yeni başlayan işte yani 10 güne yani 10 gündür süren belki daha da sürecek olan şeyde Kervanpınar köyünde de
23:10yine aynı şekilde insanlar bir sabah jandarma baskınıyla uyanıyorlar.
23:16Yani Meral arazilerinde jandarmanın geldiğini gördükleri anda hep beraber oraya gidiyorlar.
23:22İlk Mart ayında zaten böyle bir şey olmuştu ve 16 kişi gözaltına alınmıştı.
23:27İkinci geldiklerinde şimdi şu ısrarı gösteriyorlar.
23:32Yani bu şirket buradan gidene kadar biz buradayız.
23:35Ve bu Kervanpınar'da bugün yine Ciksel'e devam eden bu nöbetler aslında şirketlere ve devlete şunu söylüyor.
23:42Bu projeyi burada yapamazsınız.
23:44Siz ısrarlıysanız biz sizden daha çok ısrarlıyız.
23:47Ve bu ısrar işte Kaz Dağları'nda kazandığı gibi Akbelen'de kısmen kazandığı gibi pek çok kazanılan dava var.
23:54Ve maden hala 10 yıllardır köyü hala yok edebilmiş değil.
24:00Bunlar aslında çok büyük kazançlar.
24:02Yoksa çoktan o köyler gitmişti ve madenler büyümüştü.
24:06Oralardaki bu ısrarın aslında büyük bir kazanıma evrilmiş olması buralarda neden evrilmesin ki diye düşünülüyor.
24:15O yüzden bu direnişleri yalnız bırakmamak, bu direnişleri her yerde çoğaltmak çok kıymetli.
24:21Çünkü bu direnişler sadece o köyün direnişi değil.
24:24Mesela Kervanpınar köyü açısından baktığımızda bir sit alanının dibinde yapıyorlar bu GES projesini.
24:32GES projesi olursa bilirkişi keşfinde çıkan sonuçlar var.
24:38Diyorlar ki bu tarihi alan da zarar görecek ve bu proje burada yapılamaz.
24:42Dolayısıyla aslında Kervanpınar halkının orada tuttuğu nöbet tüm insanlık tarihinin geleceğine ilişkin de önemli bir nöbet aslında.
24:51Yani sadece bir toprak nöbeti, sadece bir yaşam nöbetinin ötesinde.
24:56Peki bu yerel mücadeleleri yani ortak bir ekoloji hareketine dönüştürmek için neler yapılmalı?
25:03Ya burada kadınların rolü çok büyük açıkçası.
25:07Önce ondan bahsedebiliriz.
25:08Eğer bu mücadeleler ortak bir harekete dönüşebilirse, dönüşecekse ve dönüşmeliyse kadınların birlikte olmasına bakıyor bu mesele.
25:19Çünkü bugün Kervanpınar'da, Varto'da, Akbelen'de gerçekten en önde kadınları görüyorsunuz.
25:25Bu sürdürülen nöbetlerdeki ısrarı kadınlarda görüyorsunuz.
25:29Erkekler öğlen giderin dediklerinde kadınlar olur mu sabahın en erken saatlerinde burada olmalıyız diyorlar.
25:35Yani hiçbir zamanı boş bırakmamalıyız diyorlar.
25:38Çoluk çocuk gidiyorlar ve gerçekten yani basına yansıyan çok fazla röportajları da var.
25:43Tüm ekoloji direnişlerinde.
25:46Karadeniz'den buraya kadar.
25:49Karadeniz'de bir annemiz vardı.
25:50Delvet kimdir?
25:51Delvet benim diyordu belki.
25:52O çok hafızalarda yer alan bir röportaj oldu.
25:56Yani bir isyan oldu.
25:58O da bir kadındı.
25:59Akbelen'de mücadele eden, işte muhtarlığı ele geçiren, işte orada on yıldır oradaki köylülere öndellik eden de bir kadın arkadaşımız.
26:08Kaz Dağları'nda şimdi Hacı Bekirler işte böyle bayram için köylerinde yine kadınlar, yaşlı kadınlar hatta yani oradaki köylerde gençler
26:18de pek yok.
26:19Yaşlı kadınlar topraklarına sahip çıkıyor, mücadele ediyor.
26:21Farto'ya baktığımızda da kadınlar öncülük ediyor.
26:24Kervan Pınar Köyü'ne gittiğimiz ilk günde aslında belki bir kadın öncülük ediyordu ama birkaç gün sonra bir daha gittiğimizde
26:32köyün bütün kadınları o eyleme öncülük ediyordu.
26:35Kadınlar şunu biliyorlar yani bu yakın projeleri en çok kendilerini etkileyecek.
26:40Çünkü yani işte hayvanların otoplamadıklarında geçim derdi olacak evde işte evi geçimdirme derdiyle tekrar kalacaklar.
26:49Bakım yükü daha da artacak.
26:51Eğer bir göç meselesi olursa tekrardan evi kurmakla ilgili kadının sorumluluğu daha fazla artacak.
26:58Ve kadının aynı zamanda doğara da ilişkisi başka türlü.
27:02O yüzden de aslında bu mücadelelerde kadınlar daha fazla öne çıkıyorlar.
27:07Yani doğalde kurdukları ilişkiler ilişkiden de aslında bir kadim bir ilişkidir bu.
27:11Yani bu çok güçlü bu bağı da aslında sürdürmek istiyorlar.
27:16Bu mücadelelerin ortaklaşması kadınların mücadelesinin ortaklaşmasıyla mümkün.
27:22Yani mesela bunun için Ekoloji Birliği Kadın Meclisi'ndeki arkadaşlar çeşitli alanlarda kadınları ortaklaştırıyorlar.
27:31Ve mesela oralarda konuşan kadınların söyledikleri şeyler şunlardı.
27:35Biz direnişe geçtiğimizde bize bir kadın arkadaşımızdan gelen telefon bizi daha güçlü orada tuttu.
27:43Yani sizin yanınızdayız demesi bizim o direnişte daha güçlü olmamıza neden oldu.
27:49Bu tarz birliktelikler, birbirini görmeler, dayanışmaları, büyütmeler gerçekten kadınları birbirini anladığı yerden de büyüyebilir.
27:59Bugün açısından çok büyük olanak var.
28:02Bu şirketlerin ve devletlerin de şunu görmesini sağlıyor.
28:06Sadece bu köyden ibaret değil benim projeme karşı çıkan insanlar.
28:11Yani bir sürü yerde bir sürü kadın, bir sürü insan aslında benim bu projemi durdurmasıyla ilgili mücadele ediyor.
28:19Mesajını da onlara veren bir noktada.
28:22O yüzden aslında evet herkesin kendi mücadelesi kıymetli ama birbirimize dayanışmak her mücadeleyi zafere taşımak açısından önemli.
28:33Evet sevgili meclis aslında ekolojik yıkım aynı zamanda zorunlu bir güç ve yerinden edilme politikası olarak değerlendirilebilir mi?
28:42Yani siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
28:46Şu anda mesela Akberin'i çok konuştuk.
28:48Akberin'i şu anda işleyen madeni yani bir enerji santrali de orası da daha önce bir köyü yok etmiş durumda.
28:58Oradaki köylüler şu anda Gökçalada yaşıyorlar.
29:01Ve şimdi 55 tane köy daha maden büyüyeceği için yok edecek.
29:05Yani mesela Akberin'dekiler şunu biliyor.
29:08Eğer ben bu madene karşı çıkmazsam benim köyüm de yok olacak ve ben de Gökçalada'ya gidenler gibi daha öncekilerin
29:16gittiği gibi ben de başka bir yere gitmek zorunda kalacağımı biliyorlar.
29:20Biz çok uzun süre burada şunu anlattık.
29:22Bu politikanın kendisi aslında 90'larda Kürdistan'da yürütülen bir savaş politikasının aslında uzantısı.
29:32Aslında hani pek çok yani 90'larda yakılan yıkılan köyler ve yerinden etme politikalarının aslında bir pratiğidir.
29:40Bugün batıda ekoloji mücadelelerinin yüz yüze kaldığı mesele.
29:45O yüzden mesela orada da ağaçlarının kardeşliği, mücadelelerin kardeşliği ve halkların kardeşliğini sürekli söylemek, anlatmak durumunda kaldık.
29:53Yani eğer siz Kürtlerin köylerinin yakılıp yıkılması ve yerinde edilmesiyle ilgili ses çıkartmazsanız bugün başka bir nedenden kendi köylerinizden edilirsiniz
30:06aslında anlatmaya çalıştık.
30:08Bugün bu coğrafyada yaşanan bu.
30:11Kürdistan açısından da şöyle bir durum var.
30:1390'larda köylerini terk etmek zorunda kalan insanlar şimdi köylerine dönüyorlar ve bu sefer de maden projeleriyle yüz yüze kalıyorlar.
30:22Ve ikinci ve üçüncü bir göçe maruz bırakılıyorlar, zorunlu bir göçe.
30:29Bugün yani Kulp'un pek çok köyünde, Lice'nin pek çok köyünde biraz durum bu.
30:36Dolayısıyla aslında bu aynı zamanda da bir yurtseverlik meselesi yani bir köy savunması, bir yaşam savunması.
30:46Dolayısıyla aslında zorunlu göç bugün açısından bitmiş gibi de gördüğümüz yerde aslında ekolojik kırımlar boyutuyla da yeniden yeniden insanlara yaşatılan,
30:57yeniden yeniden zorunlu bir göçün aslında bu coğrafyanın gerçekliği kılındığı bir boyuta da saçınıyor.
31:04Bu savaş politikalar açısından da önemli.
31:07Yani bugün barışı savunanların da ekolojik yıkım projelerine karşı çıkması aslında bu noktada da önemli.
31:14Yani biz tekraren bu zorunlu göçü yaşamayacaksak, burada topraklarımızda barış içerisinde bir yaşamı eğer savunuyorsak,
31:23başta bu ekolojik yıkım projelerine karşı durmamız gerekiyor.
31:26Bu boyutuyla da aslında batıdaki yaşanan zorunlu göçlerden bir adım, farklı bir gerçekliği de var bu coğrafyanın.
31:35Evet, sevgili Melis aslında baktığımızda işte mahkeme kararlarına rağmen sürdürülen sondajlar yine bilir kişi raporlarına rağmen gündemde kalan projeler ve
31:47yapılan suç duyuruları ekolojik mücadelenin hukuki boyutunu da ortaya koyuyor.
31:53Yani bundan sonra ekoloji hareketi nasıl bir mücadele hattı bekliyor?
31:57Belki o anlamda sizin görüşlerinizi alırız.
32:00Açılan çok sayıda dava var yıllardan beri, yani 90'ların sonundan beri bu projeler arttığını düşünelim.
32:07İlk Bergama'daki altın projesiyle başladığı ağırlıklı ekolojik yıkım projeleri o 90'ların ortası ve sonuydu.
32:14Yaklaşık yani bunca zamandır çok fazla açılan dava var hukuki anlamda.
32:19Kazanılan da dava var, durdurulan pek çok proje var ama bugün geldiğimiz noktada şöyle bir durumdayız.
32:26Hukuk, tabii ki hukuki süreçler çok önemli ama çeşitli yasalar çıkarttılar geçtiğimiz yıllarda.
32:34Bu yasalar da şöyle yasalar, şu anda şimdi anayasa elbette ki doğadan ve insandan yana,
32:42yani bu ekolojik yıkım projelerine karşı toplumsal ve doğanın bir sağlıklı yaşamasını savunan bir maddeler içeriyor.
32:51Çeşitli yasalar da böyle içeriklerde ama bu yasalara uymayan bir şekilde çıkartılan torba yasaların içlerinde
33:00çeşitli maddelerle meclisten geçtiğimiz yıllarda çıkan, bizim de çok muhalefet ettiğimiz bazı yasalar var.
33:07O yasalarda aslında tüm bu projelerin hukuki süreçleriyle ilgili ruhsat başvuruları,
33:14işletme başvuruları, çeşitli bir ön hazırlık süreçlerine ilişkin tüm yasal süreçleri şirketlerin lehine olarak ortadan kaldırmış durumda.
33:26Bir sürü bürokratik engelleri vardı, bir sürü almaları gereken izinler vardı, bir sürü izlemeleri gereken prosedürler vardı.
33:33Bugün açısından bunların hepsi biraz rafa kalkmış durumda.
33:36Yani aslında tüm yasalar geldiğimiz nokta şunu söylüyorlar, siz itiraz etmeye devam edebilirsiniz ama bu projeler başlayabilir.
33:46Devam ederken itirazlarınızı sürdürün, durdurabilirsiniz, durdurun.
33:50Temel mantık aslında bunun üzerine kurulmuş durumda.
33:53Bu yasalar Anayasa Mahkemesi'nde itirazlar devam etti.
33:57Biz kendi vekillerimizin de imzasıyla, yüz küsürü vekille, vekil imzasıyla aslında bunu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdık.
34:05Şimdi o süreçlerin biraz aslında doğanın ve hakların lehine çıkmasını bekliyoruz.
34:11Ama bu bize şunu gösteriyor.
34:13Hukuki süreçlerde elbette ki zorlamaya devam edeceğiz.
34:16Yani mesela bugün hem bölge barolarının hem de Türkiye'de pek çok baroların müdahil olduğu, halkla beraber açtığı davalar var.
34:23Ekoloji örgütlerinin açtığı davalar var, köylülerin açtığı davalar var.
34:27Bu davalardan vazgeçmeyeceğiz ama sadece bu davalara güvenip mücadelemize devam etmeyeceğiz.
34:34Meşru müdafaa hakkımızı, yaşamımızı meşru savunma hakkımızı devam edeceğiz.
34:38O da işte birebir nöbetlerde olmaktan şirketlerin hukuksuzluğunu, hukukun da hukuksuzluğunu aslında ifşa ederek,
34:46burada yaşamdan yana, doğadan yana yasaların tekraren aslında bu ülkede, bu topraklarda hüküm sürmesini söyleyerek,
34:59hukukun da hukuksuz olduğunu ifşa ederek mücadele devam edeceğiz.
35:04Bu sokakta olmaktan, bu kesilen ormanların yanında olmaktan, bu işte tüm hafriyat kamronlarına, vinçlere,
35:12işte ormanları kesen o madenleri yapan devasa şirketlerin aslında bu tüm yıkım projelerini oldukları yerde durdurmaktan geçiyor.
35:20Mücadele çok boyutlu, çok soluk, uzun soluklu ve de on yıllarca süren mücadelelerden bahsediyoruz.
35:29Yani bugün başladığınızda bugün bitmeyen mücadeleler ama hani hem kadınların öncülüğünde,
35:35hem hukuk mücadelesi, hem bu sokaktaki eylemlerimiz devam ettikçe bu mücadeleleri başarıya ulaştırma şansımız var.
35:45Peki sevgili Melis, yani doğayı, suyu, toprağı ve yaşam alanlarını korumak için toplumsal dayanışma nasıl büyütülebilinir?
35:55Bu anlamda neler düşünüyorsunuz?
35:57Mesela Amed'in bir köyünde, bir ilçesinin bir köyündeki bir altın madeni aslında yıllar sonra şuraya gelecek.
36:07Amed'in merkezindeki musluklardan artık suyun içilemez olmasına gelecek.
36:12Dolayısıyla aslında kent merkezlerinde yaşayan herkesin de tüm bu projeleri böyle görmeye ihtiyacı var.
36:21Yani geleceğimize, çocuklarımızın geleceğine sahip çıkmaya ihtiyacımız var.
36:26Mesela bugün açısından devletler ve şirketler iklim değişikliğiyle ilgili çok fazla işler yapıyormuş gibi gözüküyorlar.
36:35Ama aslında hepsi bir yeşil boyama projesi olarak devam ediyor.
36:39Mış gibi yapıyorlar aslında.
36:43Biraz bunlara da kanmamak da gerekiyor.
36:46Şimdi mesela Kasım ayında bir uluslararası zirve var Antalya'da.
36:50Devletler ve şirketler burada bu maden projelerini, bu enerji projelerini nasıl arttıracaklarını konuşuyorlar.
36:57Yıkım projelerini nasıl arttıracaklarını konuşacaklar.
37:00Ama bunu sanki çevreyi koruyormuş görüntüsüyle yapacaklar.
37:05Biz de buna alternatif olarak Halkların İklim Zirvesi'ni yapacağız.
37:08Orada emek, barış, demokrasi, ekoloji yıkımlara karşı mücadele.
37:12Tüm bu mücadele alanlarını bir araya getireceğiz.
37:17Burada aslında şunu da görmek gerekiyor.
37:21Bizim yaşamımızdaki tüm alanlarımızla ilgili yaşadığımız her şey.
37:25Geçim mücadelemizden tutun, kadın kırımına, ekolojik kırıma, oradan engellilerin mücadelesine kadar.
37:33Aslında tüm bu mücadele alanları birbiriyle çok içkin, birbiriyle çok değer mücadeleler.
37:41Mesela Kasım ayında Halkların İklim Zirvesi'nde bu mücadeleleri biz bir araya getirip şirketlere, devletlere ve sistemin kendisine aslında artık
37:49bir dur sesimizi yükselteceğiz.
37:52Oradan barış sesimizi yükselteceğiz.
37:54Oradan ekolojik yıkımlara son sesimizi yükselteceğiz.
37:57Oradan kadın özgürlüğü sesimizi yükselteceğiz.
38:00Bu tarz birliktelikler çok kıymetli.
38:03Orası bir enternasyonel buluşma olacak mesela.
38:05Ama Kasım'dan sonra bunu her yere yaymaya ihtiyacımız var.
38:11Tekir teki mücadeleler çok kıymetli ama gerçekten hepsinin birbiriyle dayanışmaya ihtiyacı var.
38:17Bu sadece ekoloji mücadelesi açısından değil.
38:20Yani bugün kentte yaşayanların, kırda yaşayanlarla dayanışması, kadınların birbiriyle dayanışması,
38:27kadınların mücadelesinin ekolojideki mücadele eden diğer kadınlarla buluşması çok kıymetli, çok önemli.
38:34Yani bunların olanakları çok var.
38:37Çünkü örgütlülüklerimiz bizim çok, bir sürü deneyimi bugüne kadar getirdiğimiz deneyimler.
38:44Peki yarın neden daha büyüklerini gerçekleştirmeyelim, yaşamayalım?
38:50Bugünkü barış mücadelesinin zemini aslında buna çok büyük bir olanak da sağlıyor.
38:55O yüzden tüm kadınları, yani bizi de izleyen tüm kadınları ve herkesi de bu mücadelenin bir parçası olmaya çağırarak bu
39:03sorunuzu yanıtlamak isterim.
39:05Sevgili Melis aslında bu toplumsal dayanışmanın yanında biraz da belki ekoloji hareketleri ve ekolojistler üzerine de büyük bir sorumluluk düşüyor
39:15bu süreçte.
39:16Onlara nasıl bir çağrı yapmak istersiniz ekolojistlere ve ekoloji hareketlerine?
39:22Bu süreçte onların üzerine nasıl bir sorumluluk düşüyor?
39:25Çok fazla sorumluluk düşüyor ama herkes zaten şunu söylüyor, gerçekten hiçbir yere yetişemiyoruz.
39:31Çünkü saldırı boyutu o kadar büyük ki bu dayanışma elbette ki çok kıymetli ama bu dayanışma için 7 gün 24
39:40saat yetmiyor.
39:41Dolayısıyla aslında herkesin kendi yerinde mücadeleyi büyütmesi şart, başka mücadelelerle ortaklaşması şart.
39:49Ekoloji mücadelesi açısından da pek çok yerelde pek çok kişiyiz.
39:55Yani az bu sayıda kişi değil, neredeyse toplumun yarısı ediyor bile diyebiliriz.
40:02Birbiriyle dayanışmaya ihtiyacı var daha fazla.
40:06Yani bu mücadeleleri yerel mücadeleler olmanın ötesinden oralardan çıkartmak,
40:11yani sadece bir köy savunusu, sadece bir mera savunusu, sadece bir toprak savunusu olmaktan çıkartıp
40:18aslında artık iktidarların adımlarını etkileyecek bir güçlü, merkezi, bir toplumsal hareket haline gelmeye ihtiyaç var.
40:29Bu da aslında ekoloji örgütlerinin, ekoloji aktivistlerinin ve burada çeşitli yerlerde örgütlenmeler içerisinde olan insanların
40:38ve birebir canı yanan herkesin bu ekolojik yıkımlardan aslında ortak sorumluluğu.
40:43Sayımız çok, her yerdeyiz.
40:47Yani herhangi bir örgütün arayıp da bulamayacağı genişlikteyiz.
40:51Yani hemen hemen her ilçede, her köyde ekoloji mücadele seyoriter insanlar var.
40:56Bir araya geldiklerinde aslında hem şirketlere hem de bütün yıkım ve kırım politikalarına karşı
41:01çok güçlü bir irade oluşturma ve gerçekten dur deme şansı var.
41:07Pek çok alanda olduğumuz gibi hani dağınık ve kendi halinde süren bir mücadele.
41:12Eğer bunu aşabilirsek çok şey kazanabiliriz.
41:16Yani hem Türkiye'deki aslında kadın mücadelesinin geldiği nokta hem de barış mücadelesinin geldiği nokta
41:22aslında ekoloji mücadelesini neyi nasıl yapması gerektiğini bir yanıyla biraz rehber oluyor, kılavuz oluyor.
41:28O dolayısıyla biraz geçmişten bakarak, deneyimlerden faydalanarak
41:32geleceği kurma iradesini ekoloji hareketinden doğru da oluşturabiliriz bugün.
41:37Dediğim gibi bunun olanakları çok var.
41:39Sadece bir yere girip konuşmak, karar almak ve birlikte eyleme sürecini gerçekleştirebilirsek
41:47gerçekten de belki yarın ekolojik kırımları konuşmuyor oluruz.
41:52Çok teşekkür ediyoruz.
41:54Sevgili Melis programımıza katıldığın zaman ayırdığın için.
41:56Ben teşekkür ediyorum. Çok sağ olun.
41:58Evet sevgili izleyiciler haftanın gündemi programının sonuna geldik.
42:02Bu hafta konuğumuz Den Parti Ekoloji Es Sözcüsü Melis Tantan ile doğaya yönelik tahribatı,
42:10yine ekok kırımı konuştuk.
42:12Ve buna karşı halkın ve ekolojistlerin verdiği mücadeleyi konuştuk.
42:17Önümüzdeki hafta farklı bir konu ve konukla tekrar karşınızda olmak dileğiyle.
42:21Hoşçakalın.