- 6 hours ago
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Sayın Cumhurbaşkanı'nın açıklamayı yapacak olması sizin beklenti seviyenizi de arttırdı mı yapılacak zamlarla ilgili?
00:07Büyük ihtimalle yıl sonunda %29'a yakın bir enflasyon çıkacak.
00:11%29 emeklilere verilmeyecek.
00:14Zaten %17.76'sı verildiği için SSK ve bağ kurulara yaklaşık olarak %9-10 arasında bir enflasyon farkı çıkacak.
00:25Memur ve memur emekliler neyse...
00:28Şimdi gelinen noktada ne verilebilir?
00:31Ya sayıyanın artışı, ya intibak ya refah payı.
00:34Bu üçünden hangisi vatandaşın haklarını daha kollar?
00:38En düşük emekli aylığı konusunda örneğimi veriyorum.
00:42Peki şimdi planlanan zam oranlarında emekli olduktan sonra çalışma hayatının devam ediyor olması göz önüne alınacak mı?
00:4965 yaş üstünde çalışan ya da çalışmayan bir ayrım yapalım.
00:55Çalışmayan kişilere daha fazla, çalışan kişilere daha az bir artış yapalım diyorlar.
01:02Zaten sistem karmaşık.
01:04İyice karmaşık bir hale getirilir.
01:06Tecrübelerime dayanarak en alttakilere biraz daha fazla refah payı, üsttekilere daha az refah payı gelecek gibi düşünüyorum.
01:16Ne yapmamalı şu dönemde ekonominin kurmayları?
01:21Şimdi sosyal güvenlik sisteminde birincisi emekli aylığı hesaplama sistemi, sürdürülebilir bir emekli aylığı hesaplama sistemi değil.
01:30Yani asgari ücretin maksimum olacağı 36-37 bin liradır.
01:34Ben 40 bin liraya ulaşabileceğini düşünmüyorum açıkçası.
01:38Fon krizinden sonra fon zedeler de size ulaştılar mı ve en çok neyi soruyorlar?
01:44Şimdi insanlardan ben şunu duyuyorum.
01:46Şu kadar müşterimden alacağım var.
01:48Müşterim fonda parasını kaptırmış.
01:50Ondan paramı alamıyorum.
01:52Ondan ben de paramı alamadığım için ben de ödeme yapamıyorum.
01:55Aslında korkutucu boyut orada.
01:59Efendim merhabalar.
02:01İktisatçı, sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun bizimle birlikte.
02:05Elbette gündem bizim de gündemimiz.
02:07Emekli maaşlarını konuşacağız.
02:09Konu oraya gelmişken dul ve yetim maaşlarını da sormadan olmaz.
02:13Asgari ücrete yapılacak.
02:15Yeni yıldaki zam yine gündemimizde olacak.
02:18Ve iktisatçı kimliğiyle ekonomiyi de ayrıca konuşmaya çalışacağız.
02:22Sizler hoş geldiniz.
02:23Özgür Bey hoş geldiniz.
02:25Ama hoş geldiniz mi bilmiyorum.
02:28Çok teşekkür ediyorum Emel Hanım.
02:30Sağ olun.
02:31Evet Türkiye'deki son ekonomik gelişmeler.
02:35Ve buna bağlı olarak Sayın Cumhurbaşkanı'nın emekli aylıkları üzerindeki açıklamaları.
02:40Ve diğer ekonomik konuları beraber değerlendireceğiz.
02:46Çok teşekkür ediyorum davetinizden dolayı.
02:48Biz de bildiklerimizi, dilimiz döndüğünce aktarmaya çalışacağız.
02:52Tabii siz bulduğunuz her fırsatta konuk olduğunuz her kameranın karşısında aynı şeyi söylüyordunuz.
02:59Özellikle son iki yıldır düzeltmeye başlanması gerektiğini, eğer bu yapılmazsa bir yere gelip dayandığında Arap saçına döneceğini ben sizden tekrar
03:09tekrar duyduğumu hatırlıyorum.
03:11Galiba o gün bugün emeklide beklenti çok yüksek.
03:15Hele hele fon krizinden sonra bu beklentinin şekli de belki değişti.
03:20Son yapılan açıklama ve bir şekilde konunun Sayın Cumhurbaşkanı'nın yapacağı açıklamaya gelmesiyle birlikte var olan beklenti katmer katmer arttı.
03:32Sayın Cumhurbaşkanı'nın açıklamayı yapacak olması sizin beklenti seviyenizi de arttırdı mı yapılacak zamlarla ilgili?
03:40Türkiye'de emekli aylıkları biliyorsunuz prim gün sayısına, sigortalılık süresine göre, çalışma süresine göre çeşitli dönemlere ayrılmış bir hesaplama mantığıyla hesaplanıyor.
03:522000 yılına kadar çalışmalar ayrı, 2000-2008 ve 2008 sonrasındaki çalışmalarınıza göre emekli oluyorsunuz.
03:59En son 3 Mart 2023'de de EYT yasası çıktı.
04:03Yaş şartı olmadan bir grupta emekli oldu.
04:05Şu anda Türkiye'de yaklaşık 13 milyon emekli var.
04:09Altını çizerek söyleyelim 18 milyon emekli yok.
04:12Yaklaşık 13 milyon emekli var.
04:14Dul yetim aylığı alanlarla beraber yaklaşık 18 milyona yakın kişiye Türkiye Cumhuriyeti Devleti her yıl emekli aylığı ve hak sahiplerine
04:24de dul yetim aylıklarını ödüyor.
04:27Şimdi bu emekli aylıklarının verilebilmesi için kişilerin belli şartları koşulları yerine getirmesi gerekiyor.
04:33Yani yoldan geçen kişiyi kolundan tutup da gel biz seni emekli edelim diyen bir sistem yok.
04:38Hatta emeklilik için insanlar mücadele ediyor.
04:41Belli bir sigortalılık süresini tamamlamaları gerekiyor.
04:45İşte yaşı tamamlaması gereken bir grup vardı.
04:48EYT'de küçük bir grup yaş şartı olmadan emeklilik hakkı kazandı.
04:52Ama ondan önceki dönemlerde yaş şartı vardı.
04:56Yine yaş şartı var, prim şartı var.
04:58Zor yani emekli olmak çok kolay değil.
05:00Kimse bedavaya, emekliye bir şey vermiyor.
05:02Şartları ve koşulları, devletin belirlediği şartları ve koşulları tamamlayan kişi emekli oluyor.
05:09Bu kişiler emeklilik aylığı hesaplamaları da yapılırken, dediğimiz gibi 2000 yılına kadar çalışmaları ayrı.
05:152000-2008, 2008'den sonraki çalışmaları da ayrı.
05:19Emekli aylığı hesaplama sistemleri de değiştirildi en son 2008'de.
05:22Ve o kişiye emekli aylığı veriliyor.
05:24O kişi emekli aylığını almaya başladıktan sonra sosyal güvenlik destek primiyle çalışabilir de, çalışmayabilir de, sosyal güvenlik destek primiyle çalışır
05:34ise o çalışmalarının emekli aylığına hiçbir katkısı yok.
05:39Çalışmıyorsa da zaten o kişi çalışmıyordur.
05:42Ama çalışan kişi de yine çalışmayan kişi gibi değerlendiriliyor artık emekli aylığı konusunda.
05:48Devlet sadece 6 ayda bir, geçmişten gelen yasaların vermiş olduğu bir haktan dolayı 6 ayda bir enflasyon fark alıyor.
05:57Enflasyon farkı bir zam değil.
05:59Enflasyon farkı adı üzerinde zaten.
06:02Sadece TÜİK'in açıkladığı işte Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran ayının enflasyonu açıkladı.
06:09Dediler ki 6 aylık kümülatif enflasyon %17.76.
06:13Öyleyse SSK ve Bağkur'ların emeklilerinin aylıkları %17.76 arttırıldı.
06:22Sonra Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayının enflasyonu açıklanacak.
06:26Ocak ayında yine enflasyon farkı verilecek.
06:29Ama bu enflasyon TÜİK'in açıkladığı enflasyon.
06:32Tartışmalı bir enflasyon.
06:34Şu anda TÜİK'in açıkladığı bu enflasyon da emekliler tarafından davalık oldu çünkü.
06:39Bu nedenle tartışmalı diyebiliriz davalık bir konu.
06:43Sayın Seyfettin Çilesiz, eski Yargıtay üyesi bu konuyla ilgili de davayı açmış oldu.
06:51Şimdi emekli aylıkları peki Ocak ayı geldiğinde 2027'de ne olacak?
06:56Büyük ihtimalle yıl sonunda %29'a yakın bir enflasyon çıkacak.
07:01%29 emeklilere verilmeyecek.
07:04Zaten %17.76'sı verildiği için SSK ve Bağkur'lara yaklaşık olarak %9-10 arasında bir enflasyon farkı çıkacak.
07:15Memur ve memur emeklilerine ise toplu sözleşme farkıyla beraber farklı bir hesaplama yapıldığı için daha da düşük bir enflasyon farkı
07:24çıkacak.
07:24Memur ve memur emeklilerine de yaklaşık %7-8 gibi bir enflasyon farkı çıkacak.
07:30Bununla beraber en düşük emekli aylığı konusunda örneğimi veriyorum.
07:35Net olsun diye ama diğer emekli aylıklarında da örnek verebiliriz.
07:39Çünkü birçok kişi de son yorumlarda, işte Özgür Bey sürekli katıldığınız programlarda en düşük emekli aylığı örneğini veriyorsunuz.
07:47Diğer aylıklarla ilgili niye örnek vermiyorsunuz diye eleştiriler de var.
07:52Onu da önüne geçmek için birkaç tane örnek verebiliriz.
07:55En düşük emekli aylığı %9.5 gibi bir enflasyon farkı çıkarsa SSK ve Bağkur'larda Emel Hanım 23.552 lira
08:0525.800 liraya çıkacak.
08:07Ama bir kişinin emekli aylığı, kendi emekli aylığı 25.000 lira ise bu durumda da 25.000 lirası 27.375
08:16liraya, 30.000 lira aylık alıyorsa 30.000 lirası 32.852 liraya, 35.000 lira alıyor ise 35.000 lirası
08:2638.325 liraya, 40.000 lira alıyorsa son örnek olsun bu 43.800 liraya çıkacak.
08:34Bakın rakamlar belli ama bunun üzerine Sayın Cumhurbaşkanı çıktı dedi ki emekli aylıklarını biz bir miktar iyileştirme yapacağız.
08:42Emekli aylıklarının düşük olduğunun farkındayız.
08:45Emekliler bizim başımızın tacıdır dedi.
08:47Hatta çalışma başlattık gibi bir ifade kullandı.
08:51Buradan da şu anlaşılıyor ki ötesinde ve üzerinde bir şey planlanıyor, iması doğuyor.
08:58Bu da emeklileri ayrıca bir umut kapısına götürdü.
09:01Emekliler haklılar mı bu kapıya gitmekte?
09:05%100 haklı.
09:06Neden haklı?
09:082002 yılında asgari ücret 184 liraydı.
09:15Bir SSK emeklisi en az 274 lira emekli aylığı alıyordu.
09:21Asgari ücretin yaklaşık %40 üzerinde bir emekli aylığı vardı.
09:25Ama gelinen noktada asgari ücret 28.075 lira en düşük emekli aylığı 23.552 liraya tamamlanıyor.
09:34Geçmişte böyle tamamlama diye bir şey de yoktu.
09:37Emekli aylıklarının belli bir rakama tamamlanması konusu 2019 yılında oldu.
09:44Şimdi neden 2019 yılında emekli aylıkları 1000 liraya tamamlanma şeklinde değiştirildi?
09:54Sonra 1500, 2500, 3500, 5500, 7500, 10.000, 12.500 böyle artışla 23.552 liraya geldi.
10:03Çünkü emekli aylığı hesaplama sistemi köklü olarak özellikle 2008 yılında değiştirildi.
10:11Çalışanlar çalıştıkça, prim ödedikçe alacakları emekli aylıkları emekli aylığına etkisi bakımından değiştirildi.
10:21Mesela bir kişi çalışıyor, prim ödüyor, geçmişte yüksek primler ödemiş.
10:26Şimdi asgari ücret ödüyor ya da asgari ücrete yakın bir rakamla emekli aylığının ortalamasını düşürüm.
10:33Her ay prim yatırıldıkça emekli aylığı düşmeye başladı.
10:36Yani değişik bir emekli aylığı hesaplama sistemiyle beraber çalıştırmanın prim ödeminin avantajlı olmaktan çıktığı farklı bir sisteme geçiş yapıldı.
10:47Anlamak adına soruyorum, emekli olmasına rağmen çalışmaya devam ediyor olması dezavantajlı duruma mı geçti vatandaş?
10:54Hayır, emekli olduktan sonra birisi ister çalışsın, ister çalışmasın emekli aylığında hiçbir değişiklik olmaz.
11:05Sadece emekli olmadan önceki çalışmaları prime esas kazanç, prim gün sayıları emekli aylığını belirler.
11:12Artık o kişi emekli olduktan sonra ben çalışayım biraz derse sosyal güvenlik destek primiyle çalışır.
11:19Emekli aylığını alırken çalışmaya devam eder.
11:22Emekli aylığında hiçbir kesinti olmaz.
11:24Hem emekli aylığını alır hem normal maaşını alır.
11:27Ama o kişinin primleri emekli olduktan sonra çalışmalarının emekli aylığına bir katkısı yoktur.
11:34Katkısı sıfır liradır, etkisiz sıfır.
11:37Peki şimdi planlanan zam oranlarında emeklinin çalışıyor olması, emekli olduktan sonra çalışma hayatının devam ediyor olması göz önüne alınacak mı?
11:47Şimdi göz önüne şöyle alınabilir diyorlar, yaş 65 yaş üstünde çalışan ya da çalışmayan bir ayrım yapalım.
11:58Çalışmayan kişilere daha fazla, çalışan kişilere daha az bir artış yapalım diyorlar.
12:05Zaten sistem karmaşık, iyice karmaşık bir hale getirilir.
12:09Bundan hemen vazgeçmeleri gerekiyor.
12:11Yani yaş kriteri koyup şu yaşın üstüne biraz daha fazla artış yapalım, çalışanlara az, çalışmayanlara çok artış yapalım delildiğiniz ama
12:21zaten sistem karmaşık, iyice karmaşık bir hal alır.
12:26Ayrıca etik tarafı da tartışmaya açık bir konu değil midir?
12:30E tabii bakın emeklilik nedir? Çalışırsınız, sizin çalışmanız karşılığında sizin maaşlarınızdan primler kesilir, işveren de bunun üzerine katkı koyar, devlete
12:41vergisi, sigorta primleri ödenir.
12:44Siz de emekli olduğunuzda bunların hesabı yapılır, bu hesapla da size bir emekli aile verilir.
12:49Emekli olduktan sonra bir kişi çalışmış, bir kişi çalışmamış.
12:55Çalışmayana ben daha fazla artış yapayım derseniz çalışan kişinin de zaten çalışmalarından dolayı aslında devlete daha fazla yararı var, prim
13:04yatırılıyor, o kişinin cebine de bir katkısı yok, o da sistemden çıkar, kayıt dışı çalışır.
13:09Kayıt dışı çalışayım öyleyse der, bu durumda da devletin kasasına para girmez.
13:14O da saçma bir durum yaratabilir ve devleti de zarara, kurumu zarara uğratan bir politika haline de gelebilir.
13:22Bu nedenle ben bunun bir ortaya atıldı ama çok tartışılacak bir konu olduğunu düşünmüyorum.
13:29Bunun hemen ortadan kalkması lazım.
13:32Vatandaş nezdinde de kırgınlığa neden olmaz mı?
13:37Şimdi ben insan olarak bakıyorum, adamın rahatsızlığı olabilir.
13:42Buna rağmen yetiştiremediği için ikinci işe canını dişine takarak gidip bir de emekliliğiyle ilgili hak edişi üzerinden buna bir bedel
13:52ödüyor olması onu kırmaz mı?
13:54Tabii ki.
13:55Yani bu zaten hakkaniyetle bağdaşacak bir durum olmaz.
13:59Şimdi peki ne olacak?
14:01Şimdi emekli aylıklarına son dönemlere bir son 10 yıla bakalım.
14:06Emekli aylıklarında ne olmuş?
14:08Emekli aylıklarında 2023 ve 2024 yılında yine refah payı verilmişti.
14:152023 önemli bir tarihtir.
14:17Yine seçim dönemiydi ve emeklilere bir refah payı verildi.
14:21O dönemde enflasyon %15.40 çıkmış Demir Hanım.
14:27Ama emekliye %30 artış yapıldı.
14:32Yani %14.60 bir refah payı verildi.
14:372023 Temmuz ayında enflasyon %19.77 çıkmıştı.
14:43Ama emeklilere dediler ki enflasyon TÜİK'in %17.77 ama biz size %25 veriyoruz.
14:50Size %5.23 ile refah payı veriyoruz.
14:552024 Ocak ayında da enflasyon %37.57 çıktı.
15:00%49.25'lik bir artış yapıldı.
15:04%11.68'lik bir refah payı verildi.
15:08Seyyanen artış, refah payı ve intibak şeklinde emekli aylıkları yenilenir.
15:15Hükümetin uygulaması en son 2011 yılında, 2000 yılına kadar emekli olanlara bir intibak yasası çıkarmışlardı.
15:282011 yılında bakın ama yasa 2011'de çıktı ama 2011'e kadar emekli olanlara intibak çıkmamıştı.
15:36İntibak yenilemek, emekliliklerini yenilediler, rakamları arttırdılar ama dediler ki 2000 yılına kadar emekli olanlara biz bu intibakı veriyoruz.
15:462000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2008, 2010, 2011 yok dediler size yok.
15:522000'e kadar emekli olanlara bir kere böyle bir intibak çıktı.
15:56Sonrasında da böyle birkaç kerede 100 lira seyyanen artışlar olmuştu.
16:01Sonrasında da refah payı veriliyor.
16:02Şimdi gelinen noktada ne verilebilir?
16:06Ya seyyanen artışı, ya intibak ya refah payı.
16:09Büyük ihtimalle refah payı adı altında 2023, 2024'te olduğu gibi bence bir refah payı açıklanacak.
16:17Bu üçünden hangisi vatandaşın haklarını daha kollar?
16:21İntibak kollar.
16:22İntibak prim gün sayısına göre, sigortalılık süresine göre, yaşa göre, çalıştığı yıllar itibariyle aylıkları, bürüt aylıkları, prime esas kazançları üzerinden
16:40değerlendirilir.
16:41Birisinin aylığı 3000 lira artar, birisinin 5000 lira artar, birisinin 7000 lira artar.
16:47O kişilerin aylıkları kendi sigortalılık süresi, prim gün sayısı ve ödenen primlere göre değerlendirir.
16:56Bunun adı intibaktır.
16:57Hakkaniyetli olan intibaktır.
16:59Bence olması gereken intibak yasasıdır.
17:02İntibak yaparsanız hiç kimsenin kalbini kırmazsınız.
17:07Ama siz refahı öngörüyorsunuz.
17:10Peki intibak çok karışık olduğu için ve çözmek zor olduğu için mi tercih edilmez?
17:16Yoksa yükü daha fazla olduğu için mi?
17:18İntibak da bu teknolojik gelişmelerde, yapay zekanın bu kadar kullanıldığı bir dönemde,
17:25sistemin bu kadar güçlü olduğu bir dönemde hiç karmaşık bir durum yok.
17:29Sadece bunların oranlarını koyarsınız, çarpımlarını koyarsınız, emekliliklerine zaten otomatik yansıtılır.
17:35Yani bu çok matematiksel bir işlem.
17:38Prim gün sayısının değerini, primlerinin değerini belirlemek ve zaten bu Amerika'yı yeniden keşfetmeyeceğiz.
17:442011 yılında, 2000 yılına kadar emekli olanlara zaten yapıldı.
17:48Bunu hemen uygulayabilirler.
17:49Tek tuşa basarak uygulayabilirler.
17:52İntibak uygulanabilir ama maliyeti yüksek olur.
17:56Maliyeti yüksek olduğu için hükümet bunu istemez.
18:00Seyyahnen artış da olabilir Emel Hanım.
18:03Seyyahnen artış da nedir?
18:04Emekli aylıklarına belli bir rakam belirliyorsunuz.
18:09Diyorsunuz ki örnek veriyorum, tüm emeklilere 5000 lira seyyahnen artış.
18:14Yani ilk önce emekliler bir refah payını alıyor, refah payının üzerine de sabit bir rakam belirliyorsunuz.
18:235000 lira.
18:24Mesela bu durumda deseler ki emeklilere refah payı artı 5000 lira.
18:29Bu durumda da 23.552 lira alan kişiye de aynı uygulamanın yapıldığını varsayalım.
18:36%9.5 civarında bir enflasyon farkı çıkacak.
18:4125.800 liraya çıkar.
18:45Enflasyon farkı ile en düşük emekli aylığı.
18:475000 lirayı da üzerine koyarsanız 30.800 lira olur en düşük emekli aylığı.
18:52Birisi 30.000 lira da alıyorsa 30.000 lira alana ilk önce siz bir refah payı verirseniz 32.850 liraya
19:01çıkar.
19:01Buna 5000 lirada siz seyyahnen bir artış yaparsanız 30.000 lirada 37.850 liraya çıkar.
19:0940.000 lira emekli aylığı alıyor ise %9.5'unu alır.
19:1440.000 lirası 43.800 lira olur.
19:17Artı 5000 lirayı da üzerine koyarsınız 48.800 lira olur.
19:21Bu da seyyahnen artış.
19:24Sadece refah payı uygulamasını şu şekilde yapabilir hükümet ve geçmişten bugüne hükümet zaten böyle yapıyor.
19:32Özellikle 2019'dan sonra.
19:34En alt belirledikleri bir aylık var ya 2019'da 1000 lira olarak belirlediler.
19:40Şu anda 23.552 lira.
19:42Ona daha yüksek oranlı bir artış yapıyorlar.
19:45Onun üzerinde olan emeklilere daha az oranlı bir refah payı vererek altta emekli olanları biraz mutlu ederek diğer emeklilerle en
19:58altta emekli aylığı alanları birbirine yaklaştırıyorlar.
20:012019 yılında yasa yürürlüğe girdiğinde en düşük artık tamamlanan aylık hazine desteğiyle 1000 liraya emekli aylıklarını tamamlayacağız dedikleri zaman 900
20:15.000 kişi bu haktan yararlanmıştı.
20:18900.000 kişinin emekli aylığı düşüktü ve 1000 liraya tamamlandı.
20:21Ama gelinen noktada en alttakilere daha fazla artış diğerlerine az artış yapmalarının sonucu olarak şu anda 4.5 milyon kişi
20:30en altı aylıkta.
20:33Ve büyük ihtimalle ben şunu öngörüyorum.
20:38Hükümet yetkilileri Sayın Cumhurbaşkanı büyük ihtimalle çıkacak diyecek ki işte %9.5 bir enflasyon farkı çıktı.
20:46En düşük emekli aylığı 25.800 liralara tekabül ediyor.
20:49Ama biz bu rakamı 30.000 liraya tamamlıyoruz diyecek bence.
20:54Bu durumda da en düşük emekli aylığına %27.38'lik bir artış olacak ve yaklaşık olarak da refah payı %17
21:06.5 gibi bir refah payı verilmiş olacak.
21:08Şunu sonrasında söyleyebilirler.
21:10Diğer emeklilere de %10 refah payı.
21:13Bu durumda da başlangıçta 1.900.000 kişi olarak başlamıştı en düşük aylığı alan.
21:21Şu anda 4.5 milyon.
21:22Bu rakam bu sayı 6-7 milyona çıkar.
21:27Düşünebiliyor musunuz?
21:28Yani en altta aylık alanların sayısını bir anda 6-7 milyona çıkardınız.
21:314.5'tan 6-7 milyona çıkar.
21:34Evet.
21:34Bu maliyeti nedir ya da bunun tepkisi ne olur?
21:40Burada maliyet hesabını yaptıkları zaman hükümet şöyle bir şey.
21:44Ek bir bütçe, sosyal güvenlik sistemine ek bir bütçe bir kaynak yaratıyor.
21:52Bu yarattıkları kaynak çok rakamlara boğmak istemiyorum.
21:56İnsanların iyice kafası karışmasın.
21:58Herkese 5.000 lira verilirse bu kaynak sadece ona yetiyor.
22:01Ama sosyal yardım ve sağlık harcamaları bunun dışında kalıyor bu sefer.
22:06Yani 5.000 lira herkese artık artış yapacakları bir kaynak zaten bütçeye koymadılar.
22:12Yani ortalama en alttakilere biraz daha fazla refah payı, üsttekilere daha az refah payı gelecek gibi düşünüyorum.
22:24Tecrübelerime dayanarak, geçmişten günümüze hükümetin uygulamalarının bize edindirdiği tecrübeme dayanarak.
22:33Bu tecrübe aslında benim değil.
22:34Hükümetin tecrübesi bu yönde.
22:37Hükümet de çok zor durumda.
22:39Neden? Ne yaparlarsa yapsınlar memnun olmayacak bir kitle var.
22:45Zira o kitle fon kriziyle birlikte agresyonunu daha da arttırdı.
22:50Doğru okumuyorsam lütfen siz araya girin ve düzeltin.
22:53Dolayısıyla ne yapılırsa yapılsın biriken bir tazyik var burada.
22:58Peki o tazyik neyle karşılaşırsa daha büyük bir infiale dönüşür.
23:03Ne yapmamalı şu dönemde ekonominin kurmayları?
23:07Emel Hanım birkaç yıldır ben şimdi sürekli yayın yapıyorum.
23:13Haftanın 3 günü YouTube kanalımda biz emeklilerin durumunun, sosyal güvenlik sistemini kim, nasıl, nereden emekli olacak.
23:20Benim işim bu profesyonel olarak.
23:22Hepsini takip ediyorum ve sizi tebrik ediyorum.
23:26Vatandaşın cephesinden öyle güzel yorumlarla bugüne getirdiniz ki dolayısıyla emeklinin baktığı yer sizin ağzınızdan çıkacak sözler bir yerde de.
23:38Çünkü inanılmaz bir kamuoyu oluşturdunuz tabiri yerindeyse.
23:42Çok teşekkür ederim.
23:43Şimdi ben siyasetten çok uzak, hükümeti eleştirme derdinde değilim bir şeyleri anlatırken.
23:50Muhalefete de şirin gözükme derdinde değilim.
23:53Bu çok değil mi?
23:54Çünkü yani benim şu anda siyasette bir işim yok.
23:57Burada ben mesleğimden dolayı eksikleri, noksanları görüp bunu kamuoyuyla paylaşmaya çalışıyorum.
24:03Şimdi sosyal güvenlik sisteminde birincisi emekli aylığı hesaplama sistemi sürdürülebilir bir emekli aylığı hesaplama sistemi değil.
24:13İkincisi emekli olduktan sonra gerçek anlamda enflasyon karşısında değerini koruyacak bir hesaplama da yok.
24:24Yani siz emekli ettiklerinize düşük emekli aylığı veriyorsunuz.
24:28Sistemden kaynaklı.
24:31Sonrasında da enflasyonda da açıkladığınız enflasyon tartışmalı enflasyonlarla da emekli aylığını her arttırdığınızda o kişilerin satın alma gücü düşüyor.
24:44Yani enflasyon farkı zaten bir zam değil.
24:47Enflasyon farkı şöyle verilir.
24:49Siz normalde örnek veriyorum bir çuval un alırdınız aylığınızla yani şimdi artık bir çuval un alamıyorsunuz çünkü fiyatlar yükselmiş.
25:03Tekrar aylığınızı öyle bir arttırırlar ki enflasyon değerinde gidersiniz yine bir çuval un alabilirsiniz.
25:08Ama aylığınızı arttırıyorlar sizin bir çuval ununuz çuvalın dörtte birine düştü.
25:14Allah Allah bana enflasyon farkı gerçek anlamda veriliyorsa benim geçen hafta, geçen ay, geçen yıl, üç yıl önce, beş yıl
25:25önce aldıklarımı yine emekli aylıklarımla, ücretimle alabiliyorsam ben enflasyondan etkilenmemişimdir.
25:33Bana enflasyon farkı veriliyor, ben aldıklarımı, yapabildiklerimi yapamıyorum, daha çok tasarrufa gidiyorum, daha çok borcun içine giriyorum, kredi kartı, krediler
25:45işin içinden çıkılamaz bir boyuta doğru gitmeye başladılar.
25:49Vatandaşlar için hem çalışanlar hem emekliler.
25:52Biz birkaç yıl önce şunu söylüyorduk, bakın bu girişat iyi bir girişat değil, sadece bu oransal artışlarla emekli aylıklarına işte
26:022023 yılında refah payı verildi, %14.60.
26:06Bu böyle olmamalı, emekli aylıkları değerini kaybetti, oransal artışın bir önemi yok.
26:13Siz rakamsal artış yapın, emekli aylığını bir dengeye getirin, yoksa birkaç yıl sonra bu işin üstesinden gelemeyeceksiniz, altında kalacaksınız diyordum.
26:24Aynen de dediğimiz gibi oldu.
26:26Gelinen noktada şimdi Sayın Cumhurbaşkanı'nın açıklama yapacak olması, Çalışma Bakanı'nın Sayın Cumhurbaşkanı'nı işaret etmiş olması da hükümet
26:37açısından tehlikeli bir durum yarattı.
26:39Çünkü beklenti çok fazla oldu, Sayın Cumhurbaşkanı'na çıkıp dese ki enflasyon farkının üzerine %10'da refah payı veriyoruz, hiç bu
26:50konuyu gündeme getirmeselerdi hükümet açısından daha iyi olurdu.
26:56Daha da fazla millette kızgınlık yaratır, yani bizimle alay meriyorsunuz da gelir bu iş.
27:01Şimdi beklenti arttı, bizim de beklentimiz arttı.
27:04Çalışma Bakanı iyice beklentiyi arttıracak açıklamalar yapıyor.
27:08Yani çok güzel bir çalışma yapıyoruz.
27:10Bunu Sayın Cumhurbaşkanı açıklayacak.
27:12Yani şimdi bir ülkenin Cumhurbaşkanı emekli aylıkları üzerinde birkaç ay öncesinden bir açıklama yapıp, o gün milyonlarca kişi televizyon karşısında
27:24olacak, herkesin gözü Cumhurbaşkanı'nın ağzında olacak.
27:28Ne çıkacak?
27:29Ne cümle kuracak?
27:30Ya emekli aylıklarımız nasıl olacak?
27:33Çok iyi de olabilir hükümet açısından, çok olumsuz bir durum da yaratabilir.
27:38İyi olması için çıkıp demeleri gerek yok ki evet emekli aylıklarının biz farkındayız, şimdi emekli aylıklarına biz bir intibak düzenlemesi
27:44yapacağız.
27:45Emekli aylıklarını hak etmiş olduğu değere yükselteceğiz.
27:48Çünkü piyasada şu hesap makinesinin fiyatı piyasa koşulları içinde kendi değerini buldu.
27:56Cep telefonunun fiyatı kendi değerini buldu.
27:59Kalemin değeri, pantolonun değeri, ceketin değeri, gömleğin değeri, iğneden ipliğe her şeyin değeri serbest piyasa koşullarında kendi değerini bulabiliyor.
28:08Ama ücretler, emekli aylıkları devletin belirlediği oranlarda olduğu için gerçek değerinin çok altında kaldı.
28:17Hükümet bunun farkında olarak bir açıklama yapar ise sadece emekliler için de değil Emel Hanım bakın şöyle bir şey olması
28:24lazım.
28:26Bugün mesela bir kişi beni aradı yine sabah.
28:29Özgür Bey dedi çok endişeliyim dedi.
28:31Hayırdır ne oldu?
28:33Yazmış bana ben de aradım.
28:36Ben EYT'liyim.
28:37Emekli olmadım dedi.
28:40Çünkü çalıştığım iş yeri emekli olanları çalıştırmıyor.
28:45Ben emekli olsam 60 bin lira maaş alacağım.
28:48Ama şu anda emekli değilim.
28:51200 bin liraya yakın maaş alıyorum.
28:54Benim 200 bin lirayı bırakıp bu ekonomik krizde 60 bin lira emekli aylığına kalırsam apı yutarım.
29:00Ve şimdi şunu merak ediyorum diyor.
29:03Ben EYT'liyim emekli olmadım çalışıyorum devletten maaş da almıyorum prim de ödemeye devam ediyorum.
29:12Peki bu emekli aylıklarına bir artış yapacaklar ya diyor.
29:17Bana da yansıyacak mı diyor.
29:19Ben emekli değilim.
29:20Bana da yansıyacak mı?
29:21Bakın ne kadar önemli bir soru değil mi?
29:23Sadece emeklilere mi yansıyacak?
29:25Şu anda milyonlarca çalışan kişinin sistemde gördüğü emekli aylığında da bir değişiklik olacak mı?
29:33İşte bunların da olması gerekiyor.
29:35Yani sadece emeklinin değil çalışanların da avantajının olması gerekiyor.
29:40Bizim sistemimiz öyle bir sistem ki şu anda.
29:43Akıllara ziyan bir sistem.
29:45Mesela 2024 yılında bir kişi sistemden emekli aylığını 50 bin lira olarak görüyorsa EYT'li ya da EYT'li değil.
29:59Emekli olmadı.
30:012025 çalışmaya devam etti.
30:032025 yılına girerken sistemde gördüğü emekli aylığı 50 bin lirasının değerini Ocak ayı geldiğinde enflasyon farkı üzerine koyularak kaç lira
30:14olarak gördü biliyor musunuz 50 bin lirasını sistemden?
30:1734 bin 500 lira.
30:20Bakın emekli olmamışsınız böyle bir cezalandırma olur mu?
30:24Emekli olmadığınız şöyle söylendi.
30:27Bizim emekli aylığı hesaplama sisteminden kaynaklı güncelleme kat sayıları yıl atlarken değiştiği için enflasyon düşme eğiliminde olduğu için milletin emekli
30:38aylıkları emekli olmadan cebine girmeden sistemsel olarak emekli aylığı 2024'den 2025'e girerken yatırdığı primler sigortalılık süresine göre 50 bin
30:50lira sistemde gören kişi artış sonrasında
30:54altını çizelim artış sonrasında 2025 Ocak ayında 34 bin 500 lirayı gördü.
31:00Deşok oldu.
31:02Sonrasında çalışmaya devam etti 2025'den 2026'ya girerken de diyelim primleriyle de biraz toparladı tekrar 40 bin liraya kadar çıkardı
31:11aylığını tekrar çalıştığı için primleri de yüksek.
31:152025'den 2026'ya girerken de bu sefer onu 40 bin lira olarak görüyordu.
31:19Onu da 2026'ya girdiğinde artış sonrasında 38 bin liraya düştü tekrar.
31:27Bakın 2 yıl önce 50 bin lirayı sistemde gören kişi 2 yıl sonra çalıştı prim ödedi maaşlar prime etki yaptı
31:36yüksek kazançlarla çalıştı.
31:382 yıl önce 50 bin lirasını emekli olmadığı için sistemden 38 bin lira olarak görüyor.
31:43Şimdi böyle bir sistem olabilir mi?
31:45Bu kişilere çalışma bakanı diyor ki Cumhurbaşkanımızı örnek alın bakın kaç yaşında diyor adamcağız çalışmaya devam ediyor siz de çalışın.
31:53Zaten sistem şöyle olmalı Emel Hanım emekli olmayı özendirecek değil çalışmayı özendirecek.
32:01Şimdi bu sistem çalışmayı özendiriyor mu?
32:052 yıl önce 50 bin lirayı sistemde gören kişi 2 yıl sonra 38 bin lirasını görüyor.
32:11Bir an evvel emekli olayım diyor hemen emekli olayım.
32:13Hemen emekli olduğunda çalışmanın içinde de yer almıyorsa devletin kasasına para girmiyor sigorta primi vergi artı devletin kasasından da emekli
32:23maaşı çıkıyor.
32:24Yaş olarak en erken emekli olunan ülkelerden biriyiz. 52 yaşında Avrupa'da bu çok daha yukarıda o da belki ayrı bir...
32:33Böyle bir şey yok Emel Hanım. Şu anda Türkiye'de son 18 yıldır sisteme giren kişiler ortalama 65 yaşında emekli olacaklar.
32:418 Eylül 1999'dan sonra yani son 26 yıla baktığımız zaman en erken emeklilik yaşı kadınlarla 58 erkeklerde 60.
32:50Son 26 yıldır sigortalı olanlar. Yani Türkiye'de erken emeklilik diye bir durum şu anda yok.
32:56Sadece 8 Eylül 1999 tarihine kadar sigortalı olanlarda küçük bir kesimi ilgilendiriyordu.
33:05Onlarda yaş şartı kaldırıldı.
33:07Onun dışında Türkiye'de 9 Eylül 1999'dan 30.04.2008'e kadar girenler kadınlar 58 erkekler 60'dan önce emekli olamaz.
33:192008'den sonra sisteme girenler de prim gün sayısını tamamlama tarihine göre 65 yaşında.
33:24Avrupa'da da 65, bizde de 65 şu anda.
33:26Arada bir sürpriz olmaz mı? Şimdi seçim konuşmalarının başladığı dönemlere girdik. Arada bir sürpriz olmaz mı?
33:34Olabilir. Mesela kademe bekleyenler var.
33:37Hükümet şu anda çok sıcak bakmıyor.
33:39Ama bu siyasettir.
33:40Siyaset kendi çıkarır doğrultusunda kararlar alır.
33:43Bu nedenle bir bakarsınız ki 9 Eylül 1999'dan itibaren sigortalı olanlarda da buna benzer bir yasal düzenleme yapılarak bir kademede
33:54gelebilir.
33:54Ama bakın hükümet şu anda sıcak bakmıyor ama muhalefet söz veriyor.
33:58Muhalefet diyor ki biz geldiğimizde bunu yapacağız diyor.
34:02E şimdi muhalefet geldiğinde söz veriyor ya Emel Hanım.
34:05Bakın ben bir sosyal güvenlik uzmanıyım.
34:07Diyorum ki kademeli emeklilik konusunda evet makul bir düzenleme yapılabilir, şu olabilir, bu olabilir, masaya yatırılır, geliri gideri, dengesi falan
34:17filan.
34:17Ama muhalefet öyle demiyor.
34:19Muhalefet diyor ki biz geldiğimizde 43-45 yaşında herkes emekli edeceğiz diyor 46 yaşında.
34:23Sonra bu kişiler de iktidara geldiğinde biz de diyoruz ki hadi 45-46 yaşında emekli edin.
34:30Söz verdiniz, yapmanız gerekiyor, bastırıyoruz.
34:33Sonra insanlar bize yazıyorlar, çiziyorlar, yaşıyor.
34:37Kardeşim siz nasıl sosyal güvenlik uzmanısınız, bu ülkeyi mi batıracaksınız?
34:40Hayır ülkeyi batırma noktasında ben karar verici olamam.
34:45Sadece birileri söz verdi, milletten oy aldı.
34:48Şimdi de onun yapılmasını istiyoruz diyoruz biz de.
34:53Öyleyse muhalefet olan kişiler de bu konularla ilgili çok ciddi ayakları yere basan gerçekçi açıklamalar yapmaları gerekecek ki sonrasında onlar
35:04da kendini zor duruma düşürecekler.
35:06Rahmetli Süleyman Demirel, ondan önce rahmetli Turgut Özal, Süleyman Demirel 1980'li yıllarda Turgut Özal yaş şartını getirdi.
35:17Kadınlar 50, erkekler 55 yaşında emekli olsun, Süleyman Demirel geldi, olur mu öyle şey, yaş şartını kaldıralım dedi.
35:24Koalisyon hükümeti geldi, yaş şartını koydu.
35:27AK Parti geldi, yaş şartını yükseltti, sonra baktı ki koltuk sallantıya gidiyor.
35:323 Mart 2023'te, yok siz bizi yanlış anladınız dedi, EYT'yi çıkardı.
35:36Şimdi muhalefet söz veriyor, hükümet başka bir şeyler yapmaya çalışıyor.
35:40Sistem karıştıkça karıştı, karıştıkça karıştı.
35:44Şu anda bir dengeyi sağlayamıyoruz.
35:47Dünyada 55 ülke arasında küresel araştırma endeksine göre Avrupa ülkeleri arasında 19 ülke arasında en kötü sırada Türkiye.
35:56Emeklilik sistemi açısından.
35:58Çok manidar.
35:59Peki karmaşayı önümüzdeki hafta biz bu yayını 30 Ekim'de yapıyoruz.
36:053 Kasım'da enflasyon oranları açıklanacak.
36:08Yapılacak olan açıklama bu karmaşayı biraz daha netleştirir mi?
36:13İkinci soru da bu çalışma ne kadar sürecek?
36:16Haber bekleyenler, cevap bekleyenler cevabı ne zaman alacak?
36:213 Ocak 2027'den sonra alacaklar.
36:27Yani biz bunu istediğimiz kadar tartışalım, edelim.
36:30Hiçbir açıklama hükümeti yapmayacak.
36:323 Ocak 2027 tarihinde 2026 yılının Aralık enflasyonu açıklandıktan sonra emeklilere gerçek anlamda enflasyon farkı ne çıkacak?
36:43Bu belli olduktan sonra ya o gün ya da o günden 1-2 gün içinde Cumhurbaşkanı çıkıp açıklama yapacak.
36:51Ekim ayının enflasyonu geçen yıl 2.55 çıkmıştı.
36:56Bu yıl biz ekim ayının açıklanacak enflasyonunu %1.5'ler civarında bekliyoruz.
37:02Sonra Kasım-Aralık ayının geçen yıl Kasım'da 0.87, Aralık ayında 0.89 çıkmıştı.
37:10Biz bu yılda 0.70'ler, 0.80'ler gibi enflasyonun açıklanacağını ve yıl sonunda yaklaşık ortalama %29 gibi bir
37:21enflasyon çıkacağını,
37:23SSK ve bağ kurlara %9.5, memur ve memur emeklerine yaklaşık %7.5'lük bir enflasyon farkı 3 aşağı 5
37:30yukarı.
37:30Bu bir tahmindir.
37:31%9, %10 diyelim.
37:33Memurlara da %7, %8 gibi bir artış.
37:373 Ocak 2027'de belirlenecek.
37:40O belirlendikten sonra Cumhurbaşkanı açıklamasını yapacak.
37:45O tarihe kadar hiç kimseden hiçbir şey duyamayacaksınız bence.
37:49Bu söyleminiz asgari ücretliği ve dul ve yetim maaşlarını da kapsıyor mu?
37:55Onlar da mı yine aynı gün yapılacak açıklamadan cevap alacaklar?
37:59Asgari ücret, asgari ücret tespit komisyonu tarafından biliyorsunuz işçi, işveren ve hükümet yetkilileri asgari ücreti belirliyor.
38:06İşçi temsilcileri asgari ücret tespit komisyonunda yer almıyor.
38:10Hükümet ve işveren sendikası asgari ücreti belirliyor.
38:14Geçen yılda böyle oldu.
38:16Şimdi asgari ücret konusu, ben asgari ücrete Emel Hanım %25 gibi artış olur.
38:21Asgari ücret 35 bin lira olur gibi düşünüyordum.
38:24Fakat Cumhurbaşkanı'nın bu açıklamasından sonra asgari ücreti bir miktar daha fazla arttırabilirler.
38:29Neden?
38:31Bakın çok önemli bir durum, bir tespit.
38:33Şimdi Türkiye'de yaklaşık kaç kişi çalışıyor?
38:3625 milyon.
38:3725 milyon kişiden dolayı devlet prim geliri elde ediyor.
38:40Devlet bu prim gelirini asgari ücret belirlerken devlet mi karşılıyor?
38:45Yok, özel sektör karşılıyor.
38:47Bugün asgari ücrete artış yaparlarsa sigorta prim oranları da aynı oranda artıyor.
38:52Asgari ücretin üzerinde maaş alanlara da yaklaşık asgari ücret oranlarında artış yapılıyor.
38:57Yani asgari ücrete yapılan artış devletin de gelirlerini, sigorta prim gelirlerini arttırıyor.
39:06Sonrasında da dul ve yetimlerle beraber 18 milyon kişiye de siz devletin topladığınız prim gelirleri ve devletin de bir miktar
39:16desteğiyle emekli aylıklarını ödüyorsunuz.
39:18Şimdi şunu düşünebilirler, asgari ücreti biraz daha fazla arttıralım, prim gelirlerimizi biraz daha fazla arttırmış olalım, bu işin maliyetini de
39:28özel sektöre yıkalım.
39:29Bunun neticesinde de emekli aylıklarını biraz daha fazla arttıralım diye düşünebilirler.
39:34Bu nedenle de asgari ücret %25'in bir miktar üstüne de çıkabilir.
39:38Öngörü limitiniz nedir, nereye kadar çıkabilir?
39:42Yani asgari ücretin maksimum olacağı 36-37 bin liradır.
39:46Ben 40 bin liraya ulaşabileceğini düşünmüyorum açıkçası.
39:50Çünkü bir de özel sektör şu anda kredi borcunun ve batağının içinde üretim, neredeyse üreticiler batma noktasına gelmiş durumda.
40:04Yüksek faiz karşısında üreticiler, esnaf, eli kolu bağlanmış, bankalar çok yüksek faizlerle bu kişilere kredi veriyor.
40:15Bu kişiler ticaretini döndürmeye çalışıyor.
40:17Yapabilen yapacak, yapamayan batacak.
40:19Şimdi bu ortamda bu kişiler aynı zamanda bir de işçilik maliyetlerinde devletin desteği olmadan tüm maliyet esnaf ve işverenlere yıkılırsa,
40:31orada da ayrı bir sorunla karşı karşıya kalma ihtimalimiz çok yüksek.
40:34Yani bunların matematiğinin çok iyi yapılması lazım.
40:374,5 milyon kişi Türkiye'de 23.552 lirayı almıyor.
40:42Mesela en düşük emekli ayda Emel Hanım 23.552 lira bir kız çocuğu babasından dolayı emekli gibi değerlendiriyor.
40:52Bakın sayının içinde var, 18 milyon içinde emekli olarak değerlendiriliyor ama aldığı maaş ne kadar biliyor musunuz?
40:595.800 lira.
41:015.800 lira oluyor babasından dolayı.
41:03Eşinden dolayı 12.000-13.000 lira alan var, 15.000 lira alan var.
41:07Yani Türkiye'de herkes 23.552 lirayı almıyor.
41:12Dul ve yetimlinin aylıkları 23.552 liranın altında.
41:17Geçenlerde bir televizyon kanalında haberlerde karşıma çıktı.
41:23Bir teyze diyor ki eşimden dolayı aylık alıyorum 13.000 lira.
41:2913.000 lirayla ben kira ve diğer giderlerimi karşılayamam, çocuklarımın yanında kalıyorum diyor.
41:35Çocukları var ve yanında kalıyor.
41:37E çocukları olmasa bu teyze nerede kalacak?
41:39Bu durumların da dul ve yetimlerin durumunun hükümet tarafından ayrıca ele alınması gerekiyor bence.
41:47Fon krizinden sonra fon zedeler de size ulaştılar mı ve en çok neyi soruyorlar?
41:53Şimdi tabii bu ayrı bir konu.
41:56Biz sosyal güvenlik çalışma hayatı ve emeklilik konularıyla ilgileniyoruz.
42:00Biraz daha finansal bir durum.
42:02Ve bu kişi hem finansal aynı zamanda biraz da hukuki bir durumla karşı karşıya kaldılar.
42:09Çünkü orada tarihler belirlendi.
42:1316 Eylül'e kadar satış emri verenler, işte 16 Eylül'den sonra satış emri verenler, işte 1 milyon liraya kadar parasını
42:26alacaklar.
42:26O 1 milyon lira sonra herkes için bir 1 milyon lira gibi rakamlar açıklandı.
42:32Orada karmaşık bir durum var şu anda.
42:34Yani orada da fonda mağdur olanların sayısı bir aylı fazla.
42:38Bize ulaşan tabii kimse yok bu konuyla ilgili.
42:40Bizim işimiz tam anlamıyla o kişilerle ilgili olmadığı için.
42:43Biz borsa ya da finans işleriyle ilgilenmediğimiz için.
42:47Tabii bize takip ediyoruz.
42:48Ülkenin vatandaşı olarak takip ediyoruz.
42:50Şöyle takip ediyoruz.
42:52Fondan gelir elde edecek diye bankalara gidip bankada parasını faize yatıracak.
42:58Banka diyor ki bakın devletin kontrolünde yani burada yasa dışı bir şey yapmıyor bu insanlar aslında.
43:03Gidiyor parasını bankaya yatıracak faize işte %4 ya da 3,5 bir faize yatıracak.
43:09Banka müdürü diyor ki yani bak %8 ile istersen bu fonlar var burada da değerlendir diyor.
43:15Bilmiyor yani götürüp orada da daha yüksek kazancın varsa madem bir de yasal yani her şeyi yasal yapıyorsunuz.
43:23Devletin güvencesinde bunları yapıyorsunuz.
43:25Gidip parasını oraya koyuyor.
43:26Sonra bu parasını şu anda ana parasını da alamayan kişilerin ticaretle uğraşanlar, ticaretle uğraşmayıp oradan alacağı parayla giderlerini karşılayacak olan
43:38kişiler.
43:39Bu paraları alamadığı için piyasada zaten nakit sıkıntısı olduğu için nakit sıkıntısı çok daha fazla arttı.
43:46Şimdi insanlardan ben şunu duyuyorum.
43:48Şu kadar müşterimden alacağım var, müşterim fonda parasını kaptırmış, ondan paramı alamıyorum, ondan ben de paramı alamadığım için ben de
43:57ödeme yapamıyorum diyenlerin sayısı artmaya başladı.
44:01Ve aslında korkutucu boyut orada devreye girer diye düşünüyorum.
44:06Sistem tıkanıyor bir yerde.
44:08Evet.
44:09Akış tıkanıyor.
44:10Çünkü Türkiye'de şöyle bakın, dünyada da sistem şöyle.
44:13Siz ticaret yaparsınız, birine bir ürün satarsınız ya da hizmet satarsınız, karşılığında paranızı alırsınız, bu parayla da giderlerinizi karşılarsınız, personel
44:22maaşlarınızı karşılarsınız.
44:24Onlar gittikten sonra verginizi ödersiniz, size kalan parayla kredi kağıtınızı, evinizin harcamadığınızı, çocuklarınızın harcamalarını yaparsınız.
44:31Düşünün siz bir ticaret yapmışsınız, şimdi karşı taraf size para verecek, o alacağınız parayla bu dediklerimi yapacaksınız.
44:39O zaman karşı taraf diyor ki, ya ben paramı kaptırdım, alamıyorum.
44:41E şimdi bir anda siz de ödemediğinizi yapamazsınız.
44:45Zincirleme olarak ticarette nakit akış dengesini bozar.
44:51Bana sorulan bir soruyu ben de size sorayım.
44:55Beklenen bu olası zamlarda EYT'liler dezavantajlı tutulabilir mi?
45:00Hayır yani böyle şimdi bazıları bana emekli olurken de soruyorlar, Özgür Bey ben EYT'liyim, emekli oldum, emekli aylığım bir
45:10miktar düşük çıktı.
45:11İşte EYT'den dolayı emekli olduğum için emekli aylığı hesaplanırken, emekli aylığı verilirken bu kişiler EYT'lidir, bu kişi EYT'li
45:21değildir gibi böyle bir ayrım yok.
45:24Emekli aylığında sadece yasa değişti, şartlar değişti.
45:28Şartları taşıyan kişinin emekli aylığı hesaplanır.
45:31O kişilerin de şartları yaştan dolayı uymuyordu.
45:358 Eylül 99'a kadar sigortalı olanlarda yaş şartı kaldırdık için artık onlar da diğer şartlar, diğer koşullar uygunsa gidip
45:42müracaatı bulunuyor.
45:43Sistem o kişilere de normal emekli gibi emekli aylığı bağlıyor.
45:46Yani EYT'den ayrı bir emeklilik yok.
45:49EYT'den emekli olanlara da farklı bir uygulama yapılamaz.
45:52Çok teşekkür ediyorum Özgür Bey.
45:54Sizi stüdyomda da misafir etmek istiyorum.
45:57İnşallah İstanbul'a geldiğinizde bunu organize edelim.
46:00Vakit ayırdığınız için çok teşekkürler.
46:02Ben de size çok teşekkür ediyorum.
46:03Kolaylıklar diliyorum.
46:05Efendim yorumlarınızı bekliyoruz.
46:08Teşekkürler.
46:08Bir sonraki videolata Kombin başına incidents.
46:09You