• 4 months ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social‬
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz

Category

📺
TV
Transcript
00:08İntro
00:58İntro
01:28İntro
01:54İntro
02:26İntro
02:58İntro
03:00erkek şiddetini beslediğini belirtiyor.
03:02Kadınların yaşam hakkının ancak etkin hukuki mekanizmalar ve örgütlü mücadeleyle korunabileceğini vurguluyor.
03:16Kadın hakları savunucuları etkin soruşturma yürütülmeyen her dosyanın yalnızca bir ölümün değil,
03:23adaletin de karanlıkta kalması anlamına geldiğini ifade ediyor.
03:26Aileler ise yıllardır kaybettikleri yakınların nasıl yaşamını yitirdiğini öğrenebilmek için hukuk mücadelesi veriyor.
03:34Öte yandan Türkiye'de çocuklara yönelik şiddet ve istismar vakaları da gündemdeki yerini koruyor.
03:40Çocuk istismarı, ihmali ve şüpheli çocuk ölümleri kamuoyunda infial yaratan olaylar arasında yer alırken,
03:47uzmanlar çocukların korunmasına yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
03:53Kadın ve çocuklara yönelik şiddetin önlenmesi konusunda 6.284 sayılı kanunun etkin uygulanması,
04:01koruma kararlarının eksiksiz yerine getirilmesi ve risk altındaki bireylerin zamanında korunması gerektiği uzun süredir dile getiriliyor.
04:09Buna rağmen, koruma kararı bulunmasına rağmen hayatını kaybeden kadınların olması,
04:15mevcut sistemin işleyişine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
04:20Kadın hakları savunucuları, cezasızlık politikalarının şiddeti beslediğini,
04:25etkin soruşturma ve hızlı yargılama süreçlerinin ise hem adaletin sağlanması,
04:30hem de yeni suçların önlenmesi açısından hayati önem taşıdığını ifade ediyor.
04:35İstanbul Sözleşmesi'nden 1 Temmuz 2021'de çekilme kararının ardından kadına yönelik şiddet yeniden tartışmaların odağına yerleşti.
04:44Türkiye'nin sözleşmenin ilk imzacısı olmasına rağmen sözleşmeden ayrılan ilk ve tek ülke olmasının ardından
04:51yalnızca basına yansıyan olaylardan derlenen verilere göre 1.574 kadın katledildi.
04:58980 kadın ise şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.
05:02Kadın örgütleri bu tablonun etkin koruma mekanizmalarının zayıflaması,
05:07cezasızlık algısı ve şiddetle mücadelede yaşanan eksikliklerle birlikte değerlendirmesi gerektiğini savunuyor.
05:14İktidar 6.284 sayılı kanunun yürürlükte olduğunu vurgularken,
05:19kadın hakları savunucuları ise yasanın etkin uygulanmadığını ve koruma mekanizmalarının yetersiz kaldığını dile getiriyor.
05:26Artan kadın katliamları ve şüpheli kadın ölümleri İstanbul Sözleşmesi'nin şiddeti önleme,
05:32mağdurları koruma ve failleri etkin şekilde yargılamaya yönelik hükümlerini yeniden gündeme taşırken,
05:39kadın örgütleri yaşam hakkının korunması için etkin uygulama, güçlü hukuki mekanizmalar ve etkili soruşturma çağrılarını sürdürüyor.
06:16Dosyamızı izledik, şimdi konuğumuza dönelim.
06:18Konuğumuz Rossa Kadın Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Esra Çiçek.
06:23Sevgili Esra programımıza hoş geldin.
06:26Hoş bulduk.
06:27Merhabalar.
06:28Evet Esra aslında yani Rossa Kadın Derneği 2019 yılından bu yana Kürdistan'da faaliyet yürüten kadınlara yönelik,
06:38kadın katliamlarına yönelik yine kadınların uğradığı şiddete karşı mücadelesini sürdürüyor.
06:45Siz de Rossa Kadın Derneği Yönetim Kurulu Üyesi olarak aslında hem Türkiye'de hem Kürdistan'da her geçen yıl aslında artarak devam
06:55eden kadın katliamları,
06:57kadına yönelik şiddet, yine istismarlar aslında bu yılda aslında bilançosu çok yüksek.
07:04Biliyorsunuz kadın cinayetlerini durduracağız platformu bir veri paylaştı ve bu veride de 2026 yılının ilk ayında 150 kadın katledildi.
07:18Yine 151 kadın ise şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi.
07:23Siz Rossa Kadın Derneği olarak bu bilançoyu nasıl değerlendiriyorsunuz?
07:27Biraz hem sizin çalışmalarınızla birlikte yaşanan bu kadın katliamları için neler söyleyebilirsiniz?
07:37Evet, söylediğiniz gibi açıklanan veriler gayet açık ve net.
07:42Bu veriler bize hakikaten kadın katliamlarının geldiği noktayı gösteriyor.
07:47Bu katliamlar münferit olaylar değil.
07:49Hani baktığımız zaman daha öncesinden muhakkak şiddete yüküsü olan,
07:54defalarca kolluğa başvurmuş kadınların aslında yaşadığı cinayetler, kadın katliamları.
08:02Tabii bunlar dediğim gibi hani bir günde olan şeyler de değil.
08:06Hani ilk 6 ayın verileri bunlar.
08:08Ben yıl sonunda ve hani hiçbir zaman şüpheli kadın ölümleri bu kadar fazla olmamıştı.
08:13Şu an şüpheli kadın ölümü kadın katliamlarından daha fazla.
08:17Tabii bu şüpheli kadın ölümlerine hani baktığımız zaman kendileri intihar etmiş deniyor.
08:23Bu intihara sürüklenme sürecindeki erkeklerin, devletin, yasaların da burada hani ciddi sonuçları var.
08:34Onların müdahaleleri, işte erkeklerin kadınları intihara sürüklediğini söyleyebiliriz.
08:40Evet Esra aslında yani biraz da yani bu öldürülen kadınların en çok da yakın olan erkekler tarafından katlediliyor.
08:49Biliyorsunuz ya eşlidir ya birlikte yaşadığı arkadaşıdır ya da yakını olan aile bireyi tarafından katlediliyor.
08:57Yani bunun aslında temel nedeni nedir?
09:00Kadınlar neden en yakınlığı ya da kendi evinde en güvende olmaları gerektiği yerde neden katlediliyor?
09:07Ya şöyle şimdi zaten siz de söylediğiniz gibi kadınların en çok yakınları tarafından katledildiği aşikar.
09:14Kadınların %60'ına yakınlığı en yakında bulunan erkekler tarafından katlediliyor.
09:21Ve bunun temel sebebi de aslında hani tek başına bir sebepten bahsedemiyoruz.
09:26Yani burada toplumsal baskılar var, burada devletin cezasızlık politikaları var.
09:31Burada üretilen politikalarda kadın örgütlerinin fikrinin alınmaması bu politikalar üretilirken kadın kurumlarının, kadın hareketinin çözüm önerilerinin gündeme alınmamasının da etkileri
09:45var.
09:46Burada sizin de söylediğiniz gibi kadınlar genelde evlerinde katlediliyorlar.
09:54Bu toplumsal baskının mesela örnek verirsek nasıl oluyor?
09:58İşte aileni yıkma, olur, böyle şeyler bütün evliliklerde olur, barış gibi söylemlerle, toplumun da baskısıyla kadınlar bir şekilde şiddet ortamına
10:10geri gönderiliyorlar.
10:12O şiddet ortamında kalmaları sağlanıyor.
10:14Bu hem toplumsal olarak yapılıyor hem de devletin bu işte aile on yılı politikaları da bunu gösteriyor zaten.
10:23Hani boşanmaların önüne geçen, bu konuda kararlı duran kadınları cesaretini kıran ve erkeği koruyan yaklaşımlar söz konusu.
10:34Evet Esra yani aslında bu tabloyu değiştirmek için yani sizce öncelikli olarak hangi hukuki ve yine kurumsal adımlar atılmalı?
10:44Şöyle zaten hani hukuki olarak baktığımız zaman hani iç hukukta bizim 6284 dediğimiz kanun var zaten.
10:54Kanun yeteri kadar güçlü.
10:55Tabii eksiklikleri muhakkak vardır.
10:57Daha zenginleştirilebilir ama hani biz şu an onu zenginleştirmekten ziyade onun etkili bir şekilde uygulanmasının yollarını arıyoruz.
11:06Bununla ilgili ses çıkarmaya çalışıyoruz.
11:09Bugün kadın 6284 sayılı yasada işte şiddetle uğrayan kadın nasıl korunur?
11:18Onunla ilgili bu şiddet nasıl önlenir?
11:21Koruma kararları nasıl alınır?
11:24Nasıl bir cezalandırma politikası uygulanır?
11:27Şeklinde birçok şey tanımlı.
11:30Zaten etkin bir şekilde uygulanması durumunda birçok kadın cinayetin önüne geçebileceğiz.
11:35Ama gelin görün ki hani 6284 sayılı yasada etkin bir şekilde uygulanmıyor.
11:41Tek başına uygulanması da hani çözümü tabii ki değil.
11:44Toplumsal muhalefetin de toplumun da reflekslerinin geliştirmesi.
11:48Mesela hani aile içerisinde olur biz karışmayalım şeklinde yaklaşımlar var.
11:52Hani bu yaklaşımların önünü almak gerekiyor.
11:56İşte bugün sosyal medyada, işte dijital medyada, televizyonlarda, işte sabah buşağı dediğimizde de işte gün içerisinde havuz medyasının verdiği programlara
12:09baktığımız zaman
12:10gerçekten durum çok vahim.
12:12Hani bu medyanın dili değiştirilebilir, toplumun dili değiştirilebilir, toplumsal cinsiyet eşitliği sağlanması konusunda politikalar üretilebilir.
12:24Tabii eğitimlerinde bu desteklenmelidir.
12:26Özellikle kolluğa bu konuda ciddi eğitimler verilerek bunun önüne geçilebilir.
12:32Evet Esra yani aslında kadın örgütleri şüpheli kadın ölümlerinin etkin soruşturma, yani konusunda etkin soruşturmanın yürütülmediği birçok dosyanın erken kapatıldığını
12:44savunuyor.
12:45Yani şüpheli kadın ölümlerinin aydınlatılması aslında soruşturma süreçlerinde hangi değişiklikleri, yani hangi değişiklikler yapılmalı?
12:55Ya şöyle zaten baktığımız zaman şüpheli kadın ölümlerinin büyük bir çoğunluğu zaten intihar ya da intihar süsü verilmiş cinayetler.
13:05Şimdi bunlar etkin soruşturulmuyor.
13:07Hani tamam kişi kendisi intihar etti, kadın kendisi intihar etti.
13:10Zaten intihardır deyip öne alınıyor.
13:13Mesela Rojin Kabaşı için de ilk hatırlarsak, ilk söylem şu oldu, intihar etmiş.
13:18Bir insan niye intihar eder?
13:19Değil varsayalım intihar etti.
13:21Onu intihara sürükleyen sebepler nelerdi?
13:23Burada kimsenin sorumluluğu yok mu?
13:25Hani okulsa okul, aileyse aile, toplumsa toplum, partnerse partner.
13:31Bunların hiçbiri etkin bir şekilde soruşturulmuyor.
13:34İşte mesela dijital materyaller en son kimlerle ilişkiyi geliştirdiği, kimlerle görüştüğü, bunların hepsinin ciddi bir şekilde araştırılması ve buna yönelik
13:45varsa şüpheler, bu şüphelerin altını doldurulması gerekiyor.
13:51Tabii burada hani kolluk şöyle bakıyor, bana aman da bana iş çıkmasın zaten kendisi intihar etmiş.
13:57Görüntü bu ama onu intihara götüren ya da işte şüpheli bir şekilde onu birinin öldürüp intihar süsü vermesini hiçbir şekilde
14:07araştırmıyor.
14:08Kendine iş çıkar diye bakıyor, üstünü kapatıyor.
14:10Çünkü hani bizim hakikaten bir türlü anlamlandıramadığımız, bir türlü neden böyle diye sorusunun cevabını bulamadığımız bir erkeklik sözleşmesi var ortada.
14:22Çünkü hani kanunu, yasayı koyan da erkek, uygulayan da erkek, uygulamayan da erkek.
14:26Bu erkeklik sözleşmesini bir daha gözden geçirmeleri gerektiğini ve bu erkeklik sözleşmesini ortadan biz nasıl kaldırabiliriz?
14:37Aslında bununla ilgili ciddi bir eylemsellik içerisinde olmamız gerekiyor.
14:43Evet Esra yani aslında biraz da Rossa'nın bu anlamdaki çalışmalarını sormak istiyorum.
14:49Yani size gelen başvurular, şiddet olayları en çok kadınlar neden şiddet görüyor ya da neden katlediliyor?
14:57Sizin araştırmalarınıza göre yani bu verilerin aslında değişmesi için neleri yapılması gerekiyor?
15:05Evet yani şimdi mesela bir üç yıl öncesine baktığımız zaman fiziksel şiddet daha fazlaydı.
15:09Fiziksel şiddetin yanında işte psikolojik şiddet, ekonomik şiddet de vardı.
15:13Ama şimdi baktığımız zaman evet hala fiziksel şiddet var, ciddi bir boyutta var ama artık şiddetin türü de değişti.
15:19Mesela hani artık kadınlar çeteler tarafından şiddete maruz kalıyorlar.
15:23Ve mesela bize gelen başvurularda eğitimli kadınlar var çetelerin eline düşmüş ve bir şekilde onlardan kurtulamayan,
15:31o çetelerin istediği şekilde kadınları kullandığı başvurularımız da mevcut.
15:36Tabii bunları hani biz önlemek için tabii ki de hani kadınlarla aldığımız görüşmelerde,
15:43yaptığımız yönlendirmelerde kendi haklarını kendilerine söylüyoruz.
15:48Bununla ilgili ne gibi hakları var, bununla ilgili yasal süreç nasıl olabilir,
15:52eğer dava açarlarsa bu davaların takipçisi olacağımızı ve dayanışma içerisinde olacağımızı
15:59her platformuna zaten söylüyoruz.
16:01Bunu birebir gelen danışan kadınlara da iletiyoruz.
16:04Ama gelin görün ki işte bu kadınların aldığı koruma kararları etkin bir şekilde uygulanmadığı için
16:12kadınlar kısmen korkuyorlar.
16:14Mesela hani bize gelen bir başvuru vardı.
16:18Kadın diyor ki ben tamamen karar verdim, gideceğim bugün savcıya gideceğim ya da karakola gideceğim diyorum.
16:23Kararımı veriyorum, gidiyorum kapının oraya, bakıyorum orada bitiyor.
16:27Korkuyorum ve geri ayrılıyorum oradan.
16:30Yani bu nasıl bir bağlantıdır, bu nasıl bir ulaşma, her şeye ulaşma halidir ki
16:36kadın karar verip gittiği zaman kolluğa ya da savcılığa,
16:41erkek orada ve kadını tehdit eden bir tavır içerisinde ve kadın vazgeçip evine dönmek zorunda kalıyor.
16:48Evet sevgili Esra, yani ROSA Kadın Derneği olarak aslında hem batıdaki kadın örgütleriyle de birçok kez bir araya geliyorsunuz.
16:56Çalıştaylar düzenleniyor.
16:58Bu anlamda sizin yani ortak yürüttüğünüz mücadele nasıl ilerliyor?
17:03Bu anlamda yani biliyorsunuz belki Kürdistan'da daha farklıdır şiddet boyutu ya da katliamların neden yaşandığı.
17:10Yine belki batıda daha farklıdır.
17:13Bu anlamda batılık kadın örgütleriyle nasıl bir ortak mücadele hattınız var?
17:19Şöyle hani eskiden Kürdistan'da yaşanan kadın özelik şiddet çok daha farklıydı.
17:27Ama Türkiye'nin batısında daha farklıydı.
17:30Ama gitgide bu benzerleşmeye başladı.
17:33Çünkü Kürdistan'da uygulanan ve tutan politikaların tamamen Türkiye'nin batısında da uygulanmaya başladı.
17:40Bugün Türkiye'nin batısında yaşanan kadın cinayetiyle, Kürdistan'da yaşanan kadın cinayetler arasında çok böyle ciddi farklar yok.
17:47Yani biraz aslında özel savaş politikalarının yürüttüğü bir politika var biliyorsunuz Kürdistan kentlerinde.
17:54O açıdan sonra.
17:55Evet, Kürdistan kentlerinde ciddi bir şekilde evet özel savaş politikaları yürütülmekte.
17:59Bu özel savaş politikaları toplumu gayri ahlaki yaşamaya itmek, toplumu güvenlik kaygıları içerisinde tutmak, toplumu daha reflekslerinden eden politikalar mevcut
18:16zaten.
18:17Tabii bunlar dediğim gibi sadece Kürdistan'a ait değil artık.
18:21Şu an özel savaş Türkiye'nin tamamında uygulanmaya başladı.
18:26Çünkü Kürdistan'da tuttu.
18:27Bu tutunca da yani Türkiye'nin her yerine yansıdı.
18:31Tıpkı kayyum politikaları gibi.
18:33Mesela evet bundan 10 yıl önce kayyum politikaları Kürdistan'da uygulandı ama şu an Türkiye'nin batısında da uygulanıyor.
18:39Örneğin geçen hafta Çankaya Belediyesi'nde en son bir kayyum atandı.
18:44Bir operasyon yaşandı.
18:45Neydi bunlar hani Kürdistan'da tuttu.
18:48Bugün artık Türkiye'nin batısına da gidiyor.
18:51Kadın öyelik şiddet de evet Kürdistan'da özel savaş politikaları Kürdistan'da da tuttu ve kadınlar ciddi bir şekilde bunun mağduru oldu.
18:58Şimdi artık Türkiye'nin batısı da bundan muzdarip durumda.
19:02Hani onlar da uygulanmaya başladı.
19:05Hani burada zaten ortaklaştığımız paydalar en net paydalardan biridir.
19:10Kadın öyelik şiddet.
19:13Tabii Türkiye Kadın Hareketi ile birlikte ciddi bir mücadele yürütüyoruz.
19:18Hani bugün Türkiye'nin birçok bölgesinde, kentinde yaşanan kadın cinayetlerine, kadın katliamlarına, kadın öyelik şiddete ortak ses çıkarıyoruz tabii ki
19:29de.
19:30Hani bu politikaların önüne nasıl geçebiliriz, bu politikalar uygulanmayan yasalarla ilgili ne tür adımlar atabiliriz şeklinde
19:37tüm Türkiye'deki muhalif kadınların bir araya geldiği platformlarda bir aradayız ve ortak kampanyalarda, ortak söylemlerde buluşuyoruz.
19:48Evet Esra'yın aslında kadın cinayetleri yine şüpheli kadın ölümleriyle mücadele.
19:53Yalnızca devlet kurumlarının aslında değil de toplumun, medyanın siz de belirttiniz aslında medyanın dili çok önemli kadın katliamlarında biliyorsunuz.
20:02Belki son dönemlerde Özgür Basın'ın bu kadın cinayetlerine yönelik dili değiştirmede önemli bir rol oynadı.
20:12Ancak hala kadın cinayetlerini aslında kadını suçlayan bir yerde duruyor medyanın dili.
20:20Hem bu anlamda çok önemli sorumluluklar düşüyor.
20:24Yine bununla karşısında sizce toplum olarak yani bu konuda hangi alışkanlıklarımızı, yaklaşımlarımızı değiştirmemiz gerekiyor?
20:32Yani kadın cinayetlerinde yaşanan bu artışın aslında en aza indirgenmesi için toplumun üzerine düşen sorumluluklar nelerdir?
20:40Evet tabii ki de şimdi kadınların şiddete uğramış kadınlara ya da katledilmiş kadınlara baktığımız zaman
20:47işte o da şunu yapmasaydı, o da şöyle olmasaydı şeklinde yaklaşımlar var.
20:51Bu medyanın dilinde de var mesela işte kadının işte şiddet görmüşse ya da katledilmişse işte saat belirtilir.
20:58Saat belirtilirken bir algı yaratılır.
21:00Ya da bulunduğu mekan ya da bulunduğu yerle ilgili bir giyimiyle ilgili.
21:05Ya da giyimiyle ilgili işte çok açık giyinmişti ya da şöyle giyinmişti, mini giyinmişti şeklinde.
21:09Bir insan hangi saatte, nerede, kiminle, ne şekilde olursa olsun hiçbir şekilde yaşam hakkından, yaşam hakkından alınamaz.
21:17Bu bir insan hakkı ihlalidir.
21:19Tabii bunların hani toplumsal cinsiyet eşitliği, göz ardı edilmeden toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde
21:28medyanın dilde değişmeli, toplumun dilde değişmeli.
21:32Dediğim gibi bunlar eğitimlerle ciddi bir şekilde desteklenebilir.
21:36Mesela örnek veriyorum 90'lı yıllar Kürt kadınlar açısından en zorlu, en kötü süreçlerdi.
21:43Ama Türkiye'nin batısında uygulamalar daha iyiydi.
21:46Örnek veriyorum o dönemin 90'lı yılların sonu tabii hani bunu dönüp baktığımız zaman
21:51işte 2000'lerin başında Kadın İnsan Hakları Derneği'nin işte eğitimleri vardı.
21:58işte işte sahçekler, sahçeklerde örnek veriyorum hakim karşısına çıkmış, şiddet uygulamış bir kolluk görevlisine, bir kolluğa
22:11işte eğitimler verilir, toplumsal cinsiyet eşitliği rolleri verilirdi.
22:15İşte kadın ve şiddetin neden olmaması gerektiği şeklinde eğitimler verildiği bilgisi de var bizde.
22:21Ama o günden bugüne baktığımız zaman bırakın eğitimleri, hani bunu destekleyen politikalar,
22:27hani tanırdım iyidir şeklinde söylemler, çok duyduğumuz ve aşina olduğumuz şeyler.
22:34Evet, sevgili Esra aslında biraz da Kürdistan'daki özel savaş politikalarına da değinmek istiyorum.
22:43Biliyorsunuz bu anlamda yani birçok kadın şüpheli bir şekilde ya yaşamını yitirdi ya katledildi,
22:50uzman çavuşların eliyle katledilen kadınlar olduğu işte bunlardan yine biri Gülistan doku biliyorsunuz.
22:58Biliyorsunuz yıllardır akıbeti bilinmiyor.
23:01Hala evet belki soruşturma genişletildi bu kapsamda birçok fail gözaltına alındı,
23:08sorgulandı, tutuklandı ancak henüz bedeninin nerede olduğu, ne olduğu konusunda kimse bilmiyor.
23:17Yine bununla birlikte biliyorsunuz Rojinkaba işte aynı durumda.
23:21Yani siz bu Kürdistan'da yürütülen özel savaş politikalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
23:28Evet, her yıl aslında biz bunları programlarımızda konu ediyoruz, konuşuyoruz.
23:34Sizler de ROSA Kadın Derneği olarak bu anlamda çalışmalarınızı da yürütüyorsunuz.
23:38Yani bu özel savaş politikalarına karşı nasıl bir mücadele yürütmek gerekiyor?
23:45Dediğiniz gibi evet özel savaş politikaları ciddi bir şekilde Kürdistan'da uygulanıyor.
23:50En çok uygulanan kentlerinin başında zaten Dersim geliyor.
23:54Gülistan'da Dersim'de kaybedildi, katledildi.
23:59Ve hani mesela biz geçen aydı şey BİV olarak, başa ihtiyacım var kadın girişimi olarak.
24:07Dersim'e gitmiştik, orada genç kadınlarla bir forum yapmıştık.
24:11Ve orada hani gerçekten durumun çok vahim olduğunu, benzer vakaların çok fazla olduğunu görmüştük.
24:16İşte Gülistan'ı koruması gereken devletin mülki idare amiri aslında bu cinayetin birinci dereceden faili.
24:26Bu cinayeti işte örtbas etmek, kapatmak için devletin bütün imkanlarını kullanmış.
24:34Bu kişi cesaretini nereden alıyor?
24:36Bunun arkasında kim var?
24:37Yani evet o bunları yaptı ama bunun arka planında ne var?
24:40Hani bunların bu soruları sorulması gerekiyor.
24:44Hani bunlar gücünü nereden alıyorlar?
24:46Bunlar bu desteği nereden alıyorlar?
24:48Hani bu sorulara cevap bulunması lazım.
24:51Ama göründüğü kadarıyla valiyle sınırlı kalacak.
24:55Öyle görünüyor.
24:56Özel savaş politikaları sonucu hani uzman çavuşlar tarafından katleden sadece onlarca kadın var zaten.
25:03Bu 90'lı yıllarda da vardı.
25:05Bu bugün bile var.
25:05İşte İpeker mevzusu, İpeker biliyorsunuz işte Musa Orhan tarafından intihara sürüklendi.
25:15Ve yaşadıklarını bir mektupla dile getirmişti.
25:17Mesela Musa Orhan'la ilişkin laf eden bütün kadınlara dava açtı ve bu davaları da kazandı.
25:26Bir şekilde hani Musa Orhan korunuyor.
25:29Çünkü özel savaş elemanı.
25:31Çünkü oraya seçilip göndermiş kişilerden.
25:34Sadece o değil yani bugün de işte eski Tunceli valisi de bunlardan biri.
25:39İşte oradaki emniyet müdürü de ya da diğeri de öbürü de.
25:43Bunların tamamı zaten özel savaş elemanları.
25:46Ve gelin görün ki hani kadınları korunması gereken devletin birinci dereceden sorumlusu olduğu kişiler kadınları katleden noktadalar.
25:58Mesela Gülistan Doku davası yeni işte artık tutuklamalar falan olmuştu.
26:03Faillerine büyük bir çoğunluğu tutuklanmıştı.
26:06Artık medyanın gündemindeydi.
26:07Hemen ertesi şey de vardı.
26:10İpeker davası da vardı.
26:12Karar duruşmasıydı ve ertelendi.
26:13Çünkü ona bir ceza verilmeyecekti.
26:15Hem Gülistan soruşturmasında bir aşamaya geliniyor.
26:18Bir yerde hani devletin itibarı bir şekilde korunmaya çalışılıyor.
26:25İşte devlet işte bu soruşturmayı önemsiyor ve bu soruşturmada failleri açığa çıkaracak.
26:32Bu konuda bir cezalandırmaya gidecek şeklinde bir yaklaşım vardı.
26:36Ekrana gelen bizim izlediğimiz.
26:39Bir yandan da Musa Orhan'ın hani bir ceza verilmeyecek belli.
26:44Onu hani gündeme almamak hani onu işte biraz gündem sıcakken onun üstünü kapatmak gibi bir yaklaşımda gördük.
26:53Çünkü karar duruşması ertelendi.
26:55Evet Esra aslında son dönemlerde biliyorsunuz geçtiğimiz yılda Ahmet'te özellikle birçok kadın cinayeti yaşandı.
27:04Yine şüpheli kadın ölümlerinde ciddi oranda bir artış vardı.
27:09Yine son günlerde de aslında Çınar'da 16 yaşındaki bir kız çocuğunun şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği.
27:16Yine Mardin'de 15 yaşındaki bir çocuğun şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği haberleri de gündeme geldi.
27:24Yani siz Rosa Kadın Derneği olarak bu yaşanan şüpheli özellikle çocuk ölümlerini nasıl görüyorsunuz?
27:31Evet şu anda mesela hem dediğiniz gibi hem Çınar'dan hem Mardin'de bu da böyle sonuçlanmış durumlar söz konusu tabii ki.
27:45Şimdi şöyle bir şey var hani en başında da söylediğim gibi evet şüpheli kadın ölümleri bunlar.
27:53Daha hatta çocuk kadın demek için erken.
27:5618 yaşın altındaki herkes çocuktur.
27:59Bu çocuklarla ilgili etkili soruşturmanın yürütülmesi gerekiyor.
28:03İşte burada mesela hani bize gelen bilgilerde çocuklardan birinin ailesinin güçlü olduğu, devletle ittifak halinde olduğu ve bunun bir şekilde
28:15üstünü örtülmeye çalışıldığı bilgisi var.
28:17Bu Kürdistan'ın birçok kentinde var.
28:20Mesela hani örneğin Siverek'te hatırlarsınız bundan 2-3 hafta önceydi.
28:27Siverek'te bir kadın zorla kaçırılmıştı ve kendisine 7 gün boyunca kaçıran erkek tarafından tecavüz edemişti.
28:36Bu kaçırma olayına mesela korucular dahil olmuştu.
28:39Ona rağmen işte o kadının babası ciddi bir şekilde kızın arkasında durmuştu.
28:44Ben bu evliliği istemiyorum.
28:46Tecavüzcüs çünkü onunla evlenmek istiyordu.
28:48Evlenmek üzere hani kadının rızası yok.
28:50Onu herkesin gözü içerisinde kaçırmışlardı, alıkoymuşlardı, tecavüz etmişlerdi.
28:54Ve ailesi de özellikle babası bu konuda çok ciddi bir irade gösterip
28:59ben bu evliliği istemiyorum, kızımı tecavüzcüsüyle evlendirmeyeceğim şeklinde takdire şayan bir yaklaşım göstermişti.
29:09Tabii biz bunun üzerine gidip Siverek'te bir Roza Kadın Derneği olarak
29:13kentin bütün dinamikleriyle, sivil toplum örgütleriyle bir araya gelerek bir yürüş düzenledik.
29:19Bu yürüyüşten sonra firari olan bütün sanık failler yakalandı, tutuklandı şu an.
29:25İşte bu da kadın örgütlerinin, kadın hareketinin hem aile bireylerinin hem de kadın örgütlerinin,
29:32sivil toplum örgütlerinin orada göstermiş olduğu iradenin açığa çıkmasıydı aslında.
29:39Evet, Esra Aslında biraz da bu kadın cinayetlerinin artmasında biliyorsunuz 2021 yılında İstanbul Sözleşmesi'nden vazgeçildi.
29:51Ve bu süre boyunca, aslında bu 5 yıllık süre boyunca basına yansıyan haberlerden değerlenen verilere göre
30:001574 kadın katledildi.
30:03Yine 980 kadın ise şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdi.
30:08Siz Roza Kadın Derneği olarak bu tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz?
30:13İstanbul Sözleşmesi'nden evet bir gece de çıkıldı 2021 yılında ama biz kadın örgütleri olarak,
30:21Roza Kadın Derneği olarak bu sözleşmeden çıkıldı diye bu sözleşme uygulanmayacak kanaatinde değiliz.
30:27Çünkü 6.284 sayılı İstanbul Sözleşmesi'nin karşılığı gelen iç hukukta karşılığı olan 6.284 sayılı yasanın giriş kısmında şu
30:39yazıyor.
30:41Yasada uygun madde bulunmaması durumunda İstanbul Sözleşmesi hükümleri uygulanır.
30:46Yani 6.284 sayılı yasada İstanbul Sözleşmesi hükümleri uygulanır şeklinde bir madde var.
30:51Her ne kadar çıkıp deseler de hukuk olarak çıkmış değiller.
30:56Tabi bu İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılması ciddi bir cesaret verdi faillere.
31:03Şiddet uygulama eğilimi olan erkeklere ciddi bir motivasyon verdi.
31:10Çünkü baktığımız zaman dijital materyaller, kadınları kalpler etmiş, kadına şiddet uygulamış erkeklerin materyallerine baktığımız zaman
31:17işte kaç yıl yatarım, zaten İstanbul Sözleşmesi'nden çıktık, 3-5 yıl yatar çıkarım şeklinde erkeklerin söylemleri var zaten.
31:25Bunların hepsi mahkeme tutanaklarına da yansıdı.
31:27Tabi bu İstanbul Sözleşmesi'ne tekrar ivedilikle göre dönülmesi gerekiyor.
31:34İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması, taraf devletlerin bu konuda nasıl politika üreteceği ve önleme, koruma, cezalandırma da hangi yöntemleri uygulayacağı çok
31:47net bir şekilde zaten var.
31:49Biz bunları ciddi bir şekilde tekrar ele alınıp bir daha gözden geçirmesi gerektiğini düşünüyoruz.
31:56Evet sevgili Esra aslında bu kadın cinayetlerinin bu kadar artmasındaki en önemli nedenlerden biri siz de değindiniz.
32:05Cezasızlık politikaları aslında.
32:06Cezasızlık politikalarına karşınası bir mücadele yürütmek gerekiyor.
32:11Hem kadın örgütleri tarafından hem de hukuki açıdan neler yapılması gerekiyor.
32:18Çünkü biliyorsunuz artık yargının geldiği boyutta kadına yönelik şiddet kadın cinayetlerinin önüne geçilmiyor.
32:26Bu anlamda nasıl bir mücadele yürütmek gerekiyor?
32:30Evet kadına yönelik şiddette cezasızlık politikası çok önemli bir etken.
32:37Lakin tek başına değil, daha öncesinde de söylediğimiz gibi toplumsal muhalefetin, toplumun dilinin, medyanın dilinin değiştirilmesi, dönüştürülmesi, bütün bunların yapılması
32:52gerekiyor.
32:53Mesela davalara baktığımız zaman sadece cezasızlık politikası değil bir de haksız tahrik indirimi de var.
33:00Mesela kadın şunu dedi ya da şöyle yaptığı şeklinde erkeğin yaptığı katliamı önemsizleştiren, aşağıya çeken, ceza vermeyen bir politikayla karşı
33:17karşıyayız.
33:18Evet sevgili Esra aslında bu kadın cinayetlerine yine kadına yönelik şiddetle mücadele anlamında siz ROSA Kadın Derneği olarak hem topluma
33:29hem yetkililere hem yargı politikalarına nasıl bir çağrı yapmak istersiniz?
33:35Yani bu katliamların öne geçilebilmesi için yetkililere yapacağımız çağrı nedir?
33:41Evet öncelikle yetkililere yapacağımız çağrı şöyledir.
33:45Önleme, koruma, cezalandırma ve politika üretme konusunda kadın kurumlarıyla, kadın hareketiyle bir araya gelip bunlarla ilgili görüş alışverişinde bulunmak,
33:58kadın örgütlerinin deneyimlerinden faydalanması gerektiğini ve erkeklik sözleşmesinden bir an önce vazgeçilmesi gerektiğini söyleyebilirim.
34:07Sevgili Esra, ROSA Kadın Derneği önümüzdeki süreçte nasıl bir örgütlemeyi planlıyor?
34:14Kadın cinayetlerine karşı yaşanan kadına yönelik şiddete karşı nasıl bir örgütleme ağı içerisinde olacak?
34:22Biraz belki siz kendi çalışmalarınızı anlatırsınız.
34:25Evet şöyle biliyorsunuz Kürdistan'da uzun bir süre kayvum uygulamaları vardı ve kayvum uygulamalarından kaynaklı ROSA Kadın Derneği ciddi şekilde başvuru
34:36aldı.
34:38Çünkü belediyelerin kadın kurumlarının hiçbiri işlemiyordu, kapatılmıştı.
34:44Ve bundan kaynaklı kadınlar ROSA'ya şiddet başvurusunda bulundular.
34:49Biz aslında asıl kuruluş amacımız olan politika üretmeye bir türlü dönemedik.
34:54Ama bugünden sonra işte mesela artık yeteriz kadar olmasa da ciddi bir şekilde artık kadınların gidip kendi yaşadıkları şiddeti anlatabileceği,
35:04hukuki, psikolojik, sosyal destek alabileceği mekanizmalar var şu an Ahmet'te ve Kürdistan'ın kayvum olmayan birçok kentinde.
35:14Bu başvuruları zaten yerel yönetimler almaya devam edecek.
35:19Bizler de daha çok politika üretme, işte mecliste gündem oluşturmaya, kadın vekillere ulaşmaya, bunlarla ilgili kampanyalar yapmak gibi bir hedefimiz
35:30var.
35:30Evet, yani yerel yönetimlerle ortaklaşan projeleriniz ya da çalışmalarınız var mı?
35:37Belki bu anlamda, evet şu an biliyorsunuz yerel yönetimler de ciddi bir anlamda kadın kurumlarını oluşturuyor,
35:45kadın müdürlüklerini oluşturuyor ve bu anlamda çalışmalarını da sürdürüyor.
35:49Siz, sizin ortaklaştığınız programlar ya da kadınlara yönelik şiddete karşı mücadelede nasıl bir ortaklık yürütüyorsunuz?
36:02Evet, biz şu an yerel yönetimlerle aramızda bir protokol olmasa da gelen kadınlara,
36:07hani en yakın örnek veriyorum kadını arıyor, bize gelme şansı yok, daha uzak bir yerde.
36:13Fiziksel olarak bize gelmek gibi bir durumu yok.
36:15Hemen ilgili en yakın kadın merkezlerini arayıp kadın yaşam alanlarındaki profesyonellere yönlendiriyoruz.
36:24Onlar hani hukuki destek ya da psikolojik destek ya da sosyal destek her neyse,
36:29bununla ilgili desteklerini sunuyorlar zaten.
36:33Ama öncelikle kadınlar bize geliyorlar.
36:35Çünkü kadınlar gerçekten Roza'ya güveniyorlar.
36:38Roza'nın geçmişte yaptığı, durduğu yer onlara güç veriyor, cesaret veriyor.
36:42Roza'nın deneyimlerinden de faydalanmak istiyorlar.
36:46Tabii biz de yerel yönetimlerle bu konuda ittifak halindeyiz, sürekli görüşme halindeyiz.
36:50Örnek veriyorum, yapılacak çalışmalar, kadınlarla ilgili yapılacak çalışmalar ne kadar kadın dostudur,
36:57bunun altında yatan nedenler nelerdir, biz bunlarla ilgili politika üretirken neleri yapmalıyız şeklinde görüşüşlerimiz,
37:05görüş çalıştırıcılarımız var.
37:07Bugün yerel yönetimler Roza'yı önemsiyor, Roza'nın fikirlerini alıyor ve ona göre de bu fikirleri aldıktan sonra da ona
37:17göre hayata geçiriyor.
37:18Evet sevgili Esra, son olarak hem kadınların Roza'ya nasıl ulaşması anlamında ve varsa çağrınızı da alalım, programımızı bitireceğiz.
37:29Evet, Roza Kadın Derneği'ye zaten web sitemiz var, o web sitesinden hem telefon numaramızda hem adresimize kadınlara ulaşabilirler.
37:39Zaten herhangi bir kadın, başka bir kadına sorduğu zaman, şiddet gördüğünü söylediği zaman muhakkak aklına gelir Roza.
37:45Artık yapay zeka bile bir kadın sorduğu zaman ve şiddet görüyorum, nereye gidebilirim dediği zaman,
37:50Roza Kadın Derneği'nin adresini ve telefonunu veriyor.
37:54Bu konuda rüştünüz patlamış bir kurum Roza.
37:58Tabii ki biz kadınlara çağrımızdır, şiddet normal ve sıradan bir olay değildir.
38:05İnsan onuruna yaraşır bir eylem değildir.
38:09Şiddetinler de ve kim tarafından yapılırsa yapılsın, buna karşı çıkmaları gerekiyor.
38:15Bu konuda kadınlar dayanışma içerisinde, Roza da bu dayanışma ağları içerisinde kadınlara destek sunacak ve sunmaya devam edecek.
38:24Çok teşekkür ediyoruz sevgili Esra, programımıza katıldığın zaman ayırdığın için.
38:28Ben teşekkür ederim, iyi yayınlar.
38:30Evet sevgili izleyiciler, haftanın gündemi programının sonuna geldik.
38:34Bu hafta konuğumuz Roza Kadın Derneği Yönetim Kurulu üyesi Esra Çiçek ile kadına yönelik şiddeti, kadın katliamlarını ve şüpheli kadın
38:43ölümlerini konuştuk.
38:44Önümüzdeki hafta farklı bir konu ve konukla tekrar karşınızda olmak dileğiyle, hoşçakalın.
39:12İzlediğiniz için teşekkür ederim.