00:00Szanowna Pani Marszałek, Wysoka Izbo.
00:04W imieniu Kulubu Parlamentu Agiernego Rozwój Plus chcę jasno powiedzieć.
00:09Rozumiemy potrzeby prowadzenia odpowiedzialnej polityki fiskalnej i dbania o dochody budżetu państwa.
00:15Nie możemy jednak zgodzić się na rozwiązania, które poprzez kolejne podwyżki akcyzy mogą wypchać część legalnego rynku do szarej strefy
00:24i uderzać w przedsiębiorców działających zgodnie z prawem.
00:28W ostatnich latach obserwowany jest znaczący spadek konsumpcji alkoholu.
00:32Pojawia się jednak pytanie, jaka część odnotowanego spadku wynika z rzeczywistej rezygnacji z alkoholu,
00:37a jaka z tego, że rosnąca od kilku lat akcyza skutkuje zwiększeniem zainteresowania konsumentów zakupami w szarej strefie.
00:46Dane są bardzo niepokojące.
00:47Według szacunku Instytutu Prognoz i Analiz Gospodarczych wolumen szarej strefy na rynku alkoholu wyniósł w 2025 roku około 23 mln
00:58litrów alkoholu stuprocentowego.
01:00Mówimy o milionach litrów alkoholu znajdującego się poza legalnym systemem kontroli.
01:05Alkoholu, którego pochodzenie, sposób produkcji, skład i jakość są niewiadome.
01:11Według poprzywoływanych szacunków wartość potencjalnych utraconych wpływów z akcyzy wyniosła około 1,3 mld zł w 2024 roku,
01:21a w 2025 roku już około 1,8 mld zł.
01:27Te rosnące w kolejnych latach kwoty powinny trafić do skarbu państwa, a zostały poza systemem.
01:33Czy zatem właściwą drogą jest dalsze skokowe podnoszenie podatku?
01:36Czy może przede wszystkim powinniśmy skutecznie walczyć z nielegalnym obrotem?
01:40Szanowni Państwo, musimy również spojrzeć na problem z perspektywy polityki zdrowotnej.
01:46Jeżeli rzeczywiście chcemy ograniczać negatywne skutki społeczne i zdrowotne nadużywanie alkoholu,
01:51musimy odpowiedzieć na pytanie, czy skokowa podwyżka ceny legalnego alkoholu jest faktycznie skutecznym narzędziem.
01:57Czy nie powinniśmy po pierwsze rozwiązać problemu reklamy, promocji typu 6 plus 6 gratis
02:02oraz rozwoju sprzedaży tzw. małpek i wysokoprocentowego piwa?
02:07Czy nie powinniśmy zwiększyć zaangażowania w system, w edukację społeczeństwa systemową, ograniczać szarą strefę?
02:14I tutaj pojawia się pytanie, czy proponowana podwyżka akcyzy jest rzeczywiście elementem długofalowej polityki zdrowotnej,
02:22czy przede wszystkim próbą zwiększania dochodów budżetu państwa?
02:25Jeżeli jest to polityka zdrowotna, oczekujemy przedstawienia konkretnych analiz,
02:31pokazujących jej przewidywany wpływ na konsumpcję, szarą strefę i koszty społeczne.
02:35Jeżeli natomiast głównym celem są dochody budżetowe, powiedzmy to uczciwie,
02:39ale przy tym tak, że oczekujemy rzetelnej analizy wpływu podwyżki na runek,
02:44oczekujemy kalkulacji dotyczącej spodziewanych fiskalnych efektów,
02:47tak dużej podwyżki akcyzy, skoro już podniesienie jej w bieżącym roku o kolejne 5% przynosi spadki przychodów.
02:54Wysoka Izba w 2021 roku wprowadzono akcyzową mapę drogową,
02:59która miała zapewnić przedsiębiorcom przewidywalność prowadzenia działalności.
03:03Przedsiębiorcy podejmowali decyzje inwestycyjne, zawierali umowy, kupowali maszyny,
03:09rozwijali produkcję i zatrudnienie w oparciu o określone przez państwo zasady.
03:14Nie powinno się zmieniać reguły gry w trakcie trwania umowy.
03:18Państwo musi przewidywalnym być partnerem.
03:21Jeżeli ustanawiamy wieloletnią mapę drogową, przedsiębiorcy mają prawo oczekiwać stabilności.
03:26Tym bardziej niezrozumiałe jest potraktowanie cydru i pery o zawartości alkoholu do 5%.
03:32Ta kategoria miała być zgodnie z wcześniejszymi założeniami wyłączona z podwyżek do 2027 roku.
03:38Tymczasem dla cydru i pery proponowana podwyżka jest największa i sięga aż ponad 26%.
03:44Dlaczego właśnie cydry i pery mają zostać tak restrykcyjnie potraktowane?
03:49To niszowa, niskolakoholowa kategoria.
03:52Jakie będą efekty fiskalne i zdrowotne obciążenia cydrów największą podwyżką?
03:57Można się spodziewać, że znikome śladowy.
03:59Czy zostały one zestawione z konsekwencjami dla producentów tych produktów?
04:03Dlaczego nie tworzyć warunków, aby z polskiego jabłka, które mamy tak wiele,
04:07powstał polski produkt o wyższej wartości dodany,
04:11który z sukcesem mógłby być eksportowany, ale musi mieć stabilne warunki w Polsce?
04:16Przecież w wielu krajach akcyza na cydr jest zerowa.
04:20Dotyczy to również polskich winiarzy produkujących wino z własnych plantacji.
04:24To często małe, rodzinne gospodarstwa, które przez lata inwestowały w swoje winnice,
04:29przetwórstwo, sprzedaż, bezpośrednią endoturystykę.
04:32Państwo powinno być im stabilne, dać im warunki do rozwoju.
04:37Wysoka Izbo. Polityka ograniczająca negatywne skutki alkoholu.
04:41Ta musi być skuteczna, kompleksowa i oparta na danych.
04:46Jeżeli podnosimy akcyzę, musimy wiedzieć, jaki będzie wpływ tej decyzji na legalną sprzedaż,
04:51szarą strefę, zdrowie publiczne, małych producentów i dochody budżetu.
04:56Nie możemy patrzeć tylko na jedną stronę równania.
04:59Bo jeżeli chcemy ograniczać negatywne skutki alkoholu, musimy przede wszystkim ograniczać
05:05niekontrolowany, nielegalny obrót alkoholem, niewiadomego pochodzenia.
05:09Jeżeli chcemy zwiększać dochody budżetu państwa...
05:12Jeszcze sekundę, pani marszałek.
05:14Jeżeli chcemy zwiększać dochody budżetu, powinniśmy przede wszystkim odzyskać środki,
05:18które dzisiaj uciekają do szarej strefy.
05:20A jeżeli chcemy rozwijać polską gospodarkę, powinniśmy wspierać tych,
05:24którzy sadzą jabłonie, zakładają winnice, przetwarzają polskie surowce,
05:28inwestują i płacą postatki w Polsce.
05:31Nie zmieniajmy reguł w trakcie gdzie.
05:32Walczymy z szarą strefą, krojmy zdrowie Polaków,
05:35wspierajmy legalno działających polskich przedsiębiorców. Dziękuję.
05:38Z jednej sekundki zrobiło się 37 sekundek.
