- 7 dakika önce
ABD’deki Meta davasında Ağustos ayında uzlaşıya varılmıştı. O karara tepki, mahkemede eski şirketine karşı ifade veren Meta’nın eski mühendislik direktörü Arturo Béjar’dan geldi. CNN Türk’ten Serdar Korucu’ya konuşan Béjar, “Sanal medya platformları sorunları çözmeyecekse küçük çocukların erişimine açık olmamalı, kapatılmalı” dedi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:06Dünya adınızı çok önemli bir davayla, sanal medyadaki dev şirket meta davasıyla duydu.
00:12En öne çıkan isimlerdensiniz çünkü şirketin eski mühendislik direktörüsünüz.
00:17Yani bu sistemin nasıl çalıştığını en iyi bilenlerdensiniz.
00:21Belki milyonlarca kişinin hayalini kurduğu bir kariyere sahipken, çalıştığınız yere karşı savaş açmanıza sebep olan neydi?
00:31Şirketteki ilk dönemimden yani kullanıcı sayısının bir milyara ulaştığı o ilk evrelerden ayrıldıktan bir süre sonra kızım Instagram'da çok kötü
00:41deneyimler yaşamaya başladı.
00:42Şirketin önleyebileceğini bildiğim halde gerçekleşmemesi gereken şeylerdi bunlar.
00:47Bunun üzerine geri döndüm ve yüz binlerce insanla görüştüğümüz bir çalışma yaptık.
00:52Özellikle gençlerin şaşırtıcı oranlarda zarara maruz kaldığını tespit ettik.
00:58Yani her beş çocuktan biri istenmeyen cinsel içerikle karşılaşıyordu.
01:03Her sekiz çocuktan biri cinsel tacize uğruyordu.
01:07Üstelik bunlar 13-15 yaşlarındaki çocuklar.
01:10Şiddet veya intihar gibi durumlar tüm rakamlar çok yüksekti.
01:15Kızınızın yaşadıklarını ve sizin bir baba olarak ilk kez ne zaman burada ciddi bir sorun var dediğiniz anı anlatır mısınız?
01:24Kızım 12 yaşındayken Instagram'a girmek istediğini söylemeye başlamıştı.
01:2914 yaşına gelene kadar bekledim.
01:32Instagram'a girdikten birkaç hafta sonra akşam yemeğinde konuşurken bana yabancılardan kendisine istenmeyen cinsel içerikli yaklaşımlar geldiğini anlattı.
01:41Bu kişiler ondan mahrem fotoğraflarını istemişti ve sistemde bunu şikayet edebileceği bir mekanizma yoktu.
01:48Tek yapabildiği şeyin onları engellemek olduğunu aktardı.
01:52Ona arkadaşlarının da benzer şeyler yaşayıp yaşamadığını sordum.
01:56Meğer tüm arkadaşları aynı şeyleri yaşıyormuş.
01:59İşte o an bir şirketin sahip olduğu en kutsal sorumluluk, yani çocukları koruma sorumluluğumun bu temel görevin şirket tarafından göz
02:08ardı edildiğini fark ettim.
02:10Ve bu durum beni şu an bulunduğum yola soktu.
02:15Kızınızın yaşadıklarını araştırmaya başladınız ve bunun münferit olmadığını gördünüz.
02:20Bu süreçte sizi en çok şaşırtan neydi?
02:23Meta'nın bunları biliyor olmasına rağmen yeterince harekete geçmemesi mi?
02:30Evet, şöyle ki bu konuları araştırmaya ilk başladığımda düşüncem şuydu.
02:35Mark Zuckerberg'ün bundan haberi yok.
02:37Çünkü haberi olsaydı bu konuda bir şeyler yapardı.
02:40Ancak sürecin sonunda çok kapsamlı bir durumla karşılaştım.
02:44Onun da şirketi yöneten üst düzey yöneticilerin, yani sağ kollarının da durumdan haberdar olduğunu ve bu konuda hiçbir şey yapmamayı
02:53tercih ettiklerini öğrendi.
02:582021'de Mark Zuckerberg'e doğrudan bir e-posta gönderdiniz.
03:01Üstelik bu sıradan şikayette değildi.
03:03Zuckerberg'e tam olarak ne anlatmıştınız?
03:06Size yanıt geldi mi?
03:10Yıllardır tanıdığım ve güvenlik konularında yakından çalıştığım Mark Zuckerberg'e şunları söyledi.
03:17İnsanlar şikayet bildirim araçlarını kullanmıyordu.
03:20Çocukların cinsel içerikle karşılaşma ve cinsel istismar sayılarını paylaştım.
03:25Şirketin konuya yaklaşım tarzının sorunu çözmeyeceğini, çocukları tüm bu zararlardan korumak adına, şirketin yapabileceğini bildiğin, değişiklikleri hayata geçirmek için onun
03:36liderliğine ihtiyaç duyulduğunu belirttim.
03:39Bana bu mail ardından hiçbir yanıt gelmedi.
03:45Sizin konumunuzu sanal medyadan zarar gören aileler ya da uzmanlardan ayıran şu, şirketin içinden geliyorsunuz.
03:53Yani Meta'nın kendi araştırmalarına, verilerine ve sistemine erişiminiz vardı.
03:58Şirket çocukların yaşadığı zararı bilmiyordu.
04:01Savunmasına yanıtınız ne olur?
04:04Net bir şekilde şunu söyleyebilirim.
04:06Meta şirketi çocuklara yönelik zararı yıllardır biliyor.
04:09Bu sorunu ortaya koyan ilk çalışmalar 2017 civarında başladı.
04:14Benim yaptığım çalışma 2021'deydi.
04:17Sonrasında yapılan bağımsız araştırmalar da benzer oranları ortaya koyuyor.
04:21Çocuklarınızın sanal medyaya girmesi, ne yazık ki onların yabancılarla temas kurması ve bu yabancıların zararlı içeriklere yönlendirmesi ihtimalini son derece
04:31artırıyor.
04:32Instagram'ın tasarım mantığı da bu yönde ve bunu değiştirmeyecekler.
04:36İşte bu yüzden dünyanın müdahale etmesi gerekiyor.
04:39Çünkü onlar için güvenlik ikinci planda kalan bir konu.
04:43Bu her yönüyle para kazanmak üzerine kurgulanmış bir şirket.
04:47Ben oradayken 5000 mühendisi var ve hepsinin görevi şirketin daha fazla para kazanmasına yardımcı olmaktı.
04:54Instagram'ın güvenlik ekibindeyse tüm bu sorunlar üzerinde çalışan sadece 20 kadar mühendis bulunuyor.
05:01Bu şirketin tek amacı dikkatinizi mümkün olduğunca uzun süre üzerinde tutmak ve bundan olabildiğince kar sağlayacak bir yapı oluşturmak.
05:10Ve eğer bu bir zarara yol açarsa bunun sorumluluğunu üstlenmiyorlar.
05:15Bunu reddediyorlar.
05:16Tıpkı davalarda olduğu gibi.
05:18Bu konuda tüm dünyaya karşı mücadele ediyorlar.
05:21Ve bu durum onların nasıl bir şirket olduğunu gözler önüne seriyor.
05:26Sadece karı düşünen ve güvenliği tamamen hiçe sayan bir şirket.
05:31Duruşmada Instagram'ın çocuk güvenliği konusundaki yaklaşımını sorma söyleme diye tanımladınız.
05:38Sizce milyarlarca dolar değerindeki bir şirket yaşananların üstünü kapatabileceğini mi düşündü?
05:43Şirketin zarara yol açan durumların farkında olduğunu ifşa eden ve bu konuda konuşan pek çok eski çalışandan biri.
05:50Şunu size net olarak söyleyebilirim.
05:53Sanki dünya onlardan hesap soramazmış gibi davranıyorlar.
05:59Meta sisteminde Instagram'da uzun yıllar boyunca bir çocuğun cinsel tacize uğradığında bunu platforma bildirmesi zordu.
06:06Bugünse şirket bazı adımlar attığını söylüyor.
06:09Bu o kadar zor muydu?
06:11Bu tasarım neden aylar yıllar aldı?
06:13Ve aldıkları önlemler yeterli mi?
06:18Birkaç hafta önce platformu yine kontrol ettiğimde bir çocuğun Instagram'da istenmeyen cinsel yaklaşımları bildirmesi hala mümkün değil.
06:28Oysa bunu geliştirmeleri sadece bir ya da iki ay sürecek bir şey.
06:32Bunu yapmaları son derece kolay.
06:33Tek yapmaları gereken, çocuğa bizzat kendi kullanımlarına uygun şekilde tasarlanmış bir yöntemle durumu bildirme hakkı tanımak.
06:42Instagram'da zararlı bir deneyim yaşayan her 10 bin kişiden sadece 100'ü bildirim aracını kullanıyor.
06:48Ve bunlardan yalnızca ikisi yardım alabiliyor.
06:51Sistem işlemiyor.
06:53İşlemeyecek şekilde tasarlanmış.
06:55Oysa bunu düzeltebilirlerdi.
06:56Araçlara sahiplerdi.
06:58Teknoloji ellerinin altındaydı.
07:00Yıllardır da öyle.
07:02Eğer Mark Zuckerberg yarın uyanıp platformda gençlerin maruz kaldığı zararı azaltmak istiyorum dese, 3 ila 6 ay içinde bambaşka bir
07:11dünyada yaşıyor oluruz.
07:12Yine de bunu yapmayı reddetmeye devam ediyor.
07:15Dünyanın gündemindeki davaya dönersek, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki meta davasında çok büyük bir anlaşma var.
07:23Şirket bazı değişikliklere uyacağını söyledi.
07:25Sizce bu uzlaşı yeterli mi?
07:28Yoksa temel sorunlar hala devam ediyor mu?
07:32Bence uzlaşma, geçirilen süreyi azaltma açısından olumlu bir adım.
07:37Bu da iyi uygulanırsa önemli.
07:39Çünkü soru işareti kalabiliyor.
07:41Yine de dünyanın bir fark yarattığını söyleyebiliriz.
07:44Instagram 3 temel unsur üzerine kurulur.
07:46Birincisi sonsuz kaydırma özelliği, bildirimler ve videolar aracılığıyla dikkatinizi mümkün olduğunca yakalaması ve tutmaya devam etmesi.
07:55Bu özellik değişmiyor.
07:57İkincisi, çocuklarınızı yabancılarla bağlantıya geçirmesi.
08:01Yabancılardan gelen mesajlar ve içerikler.
08:03Beden algısıyla ilgili sorunlar.
08:05Platformda karşınıza çıkan tüm o korkunç şeyler.
08:08Hepsi de çocuğunuzun şahsen tanımadığı insanlardan geliyor.
08:12Üçüncüsü ise çocukları kendilerine zarar verebilecek eylemlerde bulunmaya teşvik etmesi.
08:18Mesela kıyafetlerini çıkarmaları, şiddet içeren bir şeyler yapmaları ya da trafiğin ters yönünde araç kullanmak gibi tehlikeli meydan okumalara katılmaları.
08:28Bunlar bir ergene asla izin vermemeniz türden şeyler.
08:32Tüm bunlar değişmediği sürece bugüne kadar gördüğümüz sorunları görmeye devam edeceğiz.
08:39Sizce çocukların Instagram ve Facebook'ta geçirdiği sürenin günde 2 saatte sınırlandırılması bir güvenlik önlemi mi?
08:47Asıl sorun sadece geçirilen süre mi yoksa algoritmayla karşınıza çıkanlar mı?
08:53Sorun algoritma nedeniyle çocukların karşısına çıkan içerikler.
08:57Zaman sınırlaması bir çocuğa günde sadece 2 saat sigara içebileceğini söylemek gibi.
09:03Sonuçta sigara sağlığı aynı derecede zararlı.
09:06Sadece içebileceği zamanı azaltıyorsunuz.
09:10Bir çocuk platforma girdiğinde neden yalnızca kendi seçtiği içerikleri görmüyor?
09:16Şirketin bu algoritmaları değiştirebilecek teknik kapasitesi yok mu?
09:20Yoksa bilerek çocukları tehlikeye mi atıyor?
09:25Şirketler çocukları bile bile riske atıyor.
09:28Çocukları her zaman sadece ilgi duyduklarını belirttikleri şeyleri gösterme ve onları sadece güvenli veya güvenilir olduğu bilinen kişilerle bağlantıya geçme
09:38kapasitesine sahipler.
09:40Ancak buna rağmen çocukları yabancılarla iletişime geçmeye zorlayan bir tutumları var ve onları sürekli riske atıyorlar.
09:50Bir başka sorunlu alan doğrudan mesajlar.
09:53Çünkü kızınızın ve onun arkadaşlarının yaşadığı özel mesajlar üstünden gerçekleşmişti.
09:59Bir yetişkinin gündelik hayatta ailesinden izin almadan bir çocukla irtibat kurması başlı başına bir sorunken sanal medyada bu nasıl gerçekleşebilir?
10:12Güvenlik içe sayılıyor.
10:14Biz anne babalar çocuklarımızın kiminle konuştuğunu bilmek isteriz.
10:18Bunlar bizim bilmeye hakkımız olan konular.
10:20Sanal medya çocuklarımızı kontrolsüz bir alana çekiyor.
10:24Yabancılardan gelen temas ve mesajların önüne geçilmesi gerekli.
10:28Güvenliğin ön planda olması lazım.
10:30Bazı yetişkinler kendilerini çocuk gibi ergen gibi gösterebiliyor.
10:35Bu nedenle hayatını kaybeden çocuklar var.
10:40Yasaklar, kısıtlamalar bu sorunlara çözüm olur mu?
10:44Yoksa güvenli sanal medya mümkün mü?
10:47Platformların temel olarak neleri değiştirmesi gerekiyor?
10:52Ben şu görüşteyim.
10:54Eğer sanal medyadaki platformlar bu sorunları çözmeyecekse küçük çocukların erişimine açık olmamalı, kapatılmalı.
11:00Bugün Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformlar çocukları yabancılarla etkileşime girmeye zorlayacak şekilde tasarlanmalı.
11:08Bence köklü bir şekilde değişmesi gereken şey tam da bu.
11:13Şirketler güvenli bir ortam yaratmak istediklerini ifade ettiler.
11:17Bunu gerçekten yapana kadar çocukların bu platformlara erişmemesi gerektiğini düşünüyorum.
11:26Instagram gibi sanal medya platformları yüzünden hayatını kaybeden çocukların ailelerini gördüğünüzde neler hissediyorsunuz?
11:33Sizlerin ifşaları ve başlayan bu hukuki süreçler olmasaydı belki çok daha fazla çocuk hayatını kaybedecekti?
11:44Evet, bence Mark Zuckerberg'ün asıl yapması gereken bu ebeveynlerle oturup onlara çocuğunuza ne oldu diye sormak.
11:52Ürününün nasıl can aldığını, bir hayatın kaybolmasında nasıl rol oynadığını anlaması lazım ki bunu değiştirebilsin.
11:59Ve bu durum hiçbir çocuğun başına gelmesin.
12:02Bunu yapmıyorlar.
12:03Şirketler hayatını kaybeden çocukların aileleriyle konuşmuyorlar.
12:07Bu kısmen ürünlerin tasarlanma biçiminden kaynaklanıyor.
12:11Ben onlara bakınca içim sızlıyor.
12:13Yaşadıklarını anlayabiliyorum.
12:15Eğer konuştuğum 50 ebeveyn varsa emin olun onlar gibi çok anne baba var.
12:20Belki 500, belki 5000, belki çok daha fazla.
12:24Bu isimler sadece haberdar olduklarımız.
12:26Ve bence çocuklarını kaybeden anne babalar her türlü saygıyı ve sözlerinin dinlenilmesini hak ediyorlar.
12:35Sizce sanal medya denetimi ailelere bırakılabilir mi?
12:38Aileler tüm denetim sorumluluğunun kendilerine yüklenmesinin sadece şirketleri korumaya yaradığını savunuyor.
12:44Bu görüşe katılıyor musunuz?
12:49Evet ben de onlara katılıyorum şöyle düşünün.
12:53Çocuğunuz büyüdüğü araba kullanmayı öğreniyor.
12:56Aracın güvenli olması öncelikle araba üreticisinin sorumluluğundadır.
13:00Güvenli bir araba tasarlamak ebeveynin sorumluluğu değildir.
13:04Çocuk arabadayken her seferinde ebeveyn onunla birlikte arabada oturamaz.
13:09Bu ürünler ebeveynin orada bulunmasına gerek kalmadan kullanılabilecek kadar güvenli olmalı.
13:14Çoğu anne baba çocuklarının telefonlarındaki uygulamaları anlamıyor.
13:18Bu nedenle sistemin yeterince güvenli olması gerekir değil mi?
13:22Ebeveynler bir yandan para kazanıyor, yemek yapıyor, ev işlerini hallediyor.
13:27Öte yandan sanal medyayla nasıl mücadele edebiliriz?
13:30Çocuklar telefonlarını her kullandığında yanı başlarında olamazlar.
13:34Bu tam zamanlı bir başka iş.
13:36Elbette anne babalar çocuklarıyla iletişimde olmalı.
13:39Ama önce sistem düzenliyor.
13:41Bence birinci sorumluluk ailelerde değil, şirketlerde.
13:45Ve hükümetlerin de onları zorlaması gerekiyor.
13:50Sanal medya sadece Amerika'nın meselesi değil.
13:52Türkiye'de milyonlarca kişi bu platformları kullanıyor.
13:56Ve çocuklar arasında da popüler.
13:57Türkiye'deki bir ebeveyne tavsiyeniz ne olur?
14:04Türkiye'deki anne babalara söyleyeceğim ilk şey şu olur.
14:08Çocuklarınızın son derece tehlikeli içeriklere maruz kalabileceğini bilmelisiniz.
14:13Bu nedenle onlarla olabildiğince konuşun.
14:16Yaşadıklarını dinleyin.
14:17Başlarına gelebilecek olumsuz bir şeyde bunun çocuğun hatası olmadığını,
14:22sanal medya platformlarının böyle tasarlandığını anlatın.
14:25Çocuklar kendilerini yalnız hissetmemeliler.
14:28Her daim yanlarında olduğunuzu göstermelisiniz.
14:31Eğer bir an olsun yalnız hissederlerse,
14:34sizleri arayabileceklerini,
14:36güvendiğiniz bir arkadaşına ya da mesela kuzenine ulaşabileceğini bilmeliler.
14:41Böylece yalnız kalmamış, yalnız hissetmemiş olur.
14:44Çünkü en tehlikeli şey bir çocuğun kendini yalnız hissetmesidir.
14:48Sanal medyadaki sorunlar çözülene kadar gerçekten en önemli şey bu.
14:55Erlatt lifestyle.
14:57Erlatters Peppererie.
15:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.ert