00:06Good morning, Mr. Kim.
00:08I'm Mr. Kim.
00:09I'll give you some trivia
00:10on the trending news.
00:12Literally,
00:12a big catch
00:13is a group of fishing fishing
00:15in the Kaluya Antique.
00:16The fishing fishing fishing
00:18is about 80 kilos
00:20in each one.
00:21What kind of fishing fishing
00:22is this?
00:27Nalaki ang mga mata ng taga Kaluya
00:29sa Antique
00:30dahil sa mga naglalakiang isda nito
00:32na nahulik ang bakay land
00:33sa kanilang katuligan.
00:35Ang katawan nito
00:36na nasa isang metro ang lapad,
00:38nag-aagaw na pula, kahel at puti ang kulay.
00:41Meron din ito ng mga puting spots.
00:43Ang isa sa mga isda
00:44tumitimbang ng halos 60 kilos.
00:46Habang ng isa naman,
00:47tihamak na mas mabigat.
00:49Umabot ng halos 80 kilos.
00:51Ang nakajackpot sa mga naglalakiang isda
00:53na kung tawagin daw ay OPA o Moonfish,
00:56ang grupo ng BC Alkalde ng Kaluya,
00:58nahuli daw nila ang mga ito habang nagsasanay
01:00para sa isang nalalapit na fishing competition
01:03at nagsasagawa ng Seaboy Patrol.
01:05On Thursday, sabi namin mag-ano tayo, warm-up tayo.
01:09Pumunta kami doon sa spot na medyo malalim.
01:12Sabay-sabay kami nag-drop.
01:13Suddenly, kay SB William Fultino, nagkaroon ng strike.
01:18Ang isda daw na kumagat, mabigat.
01:20Hindi pa kami naka-experience ng ganun kabigat.
01:23Parang bato na mabigat. Sabi ko, malaki ito ha.
01:25Naghula kami na baka sharp.
01:28Kasi yung ganun usually na nabigat ay sharp.
01:32At matapos daw ang halos isang oras na pakikipabuno sa isda.
01:35Nalad na rin siya. Dalawang isda yung lahuli namin.
01:38First time namin makakita ng ganun isda, sabi namin,
01:41masarap siguro ito, laki.
01:43Nakakatuwa dahil hindi namin in-expect na makahuli kami ng ganun klaseng isda.
01:48Nagpapakita lang na talaga yung katubigan ng Municipality of Kaluya,
01:52talaga yung healthy pa siya.
01:54Alam niyo ba ng mga opa,
01:56ang tinuturing ng warmest fish in the cold blue sea.
01:59Sila lang kasi ang tanging species ng warm-blooded na isda sa ating planeta.
02:02Ito yung first recorded na warm-blooded,
02:05gagaya po ng mga mammals na makapag-maintain ng body temperature.
02:10So kahit nasa malalim sila,
02:12na-sustain po din yung activities nila,
02:14like sa hunting, yung metabolism nila,
02:17kasi nga, they can generate heat.
02:19Dahil dito,
02:20kaya nilang lumangoy at mabuhay sa malalim na bahagi ng dagat.
02:23Kaya bihira lang po sila nahuhuli ng mga fish and fog.
02:26Minsan, nasasama sila sa mga nahuhuli kasama ng tuna.
02:31Lumalangoy sila ng paisa-isa,
02:33kaya hindi sila madalas nahuhuli.
02:35Sa diyang napakalaki rin ng mga isdang ito,
02:37ang kanilang diameter,
02:38maring umabot ang hanggang tatlong talampakan.
02:40It grows up to 200 pounds or around mga 90 kilos
02:44pag matured size na po sila.
02:47So yung nahuhuli dun sa antike na 60 to 80 kilos,
02:51so within the range po siya na.
02:52May idea ba kayo kung gaano namang kalaki ang pinakamalaking moonfish?
02:56Kuya Kim, ano na?
03:01Ang may hawak ng world record para sa pinakamalaki na moonfish
03:05ay ang Mola Alexandrini.
03:07Ito din ang tinuturing na pinakamabigat na bonifish sa buong mundo
03:11na tumitimbang na maygit 2,700 kilos
03:14sa maygit 6,000 pounds.
03:16May hawak itong 10 feet at 8 inches sa taas na 11.9 feet.
03:20Ang Mola Alexandrini nadisko rin malapit sa katubigan
03:23sa Fayal Island sa Azores, Portugal
03:26noong Desyembre taong 2021.
03:29Sa matala, para malaman ng trivia sa likod ng viral na balita,
03:32ipost o i-comment lang.
03:33Hashtag Kuya Kim, ano na?
03:35Laging tandaan, kimportante ang may alam.
03:38Ako po si Kuya Kim at sagot ko kayo 24 horas.
03:43Magandang gabi mga kapuso.
03:45Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia
03:47sa likod ng mga trending na balita.
03:49Kuminang ang mata ng mga researcher
03:51nang madiskubri nila sa kangubatan ng Northern Samar
03:55ang isang bagong uri ng halamang ang hugis
03:57tila mga tala.
04:04Tiyak, pag-niningning ang inyong mga mata sa halamang ito.
04:07Ang dilaw kasi nito mga bulaklak,
04:08mistulang mga tala sa kalangitan.
04:10Sa nakalipas na mga taon,
04:12kinahumalingan nito ng maraming plant collectors.
04:15Pero ang naturang halaman,
04:16wala pa palang formal scientific identity.
04:18Hanggang kamakailanlam,
04:20nilathala sa International Scientific Journal
04:22na Phytotaxa,
04:23na ang halaman,
04:24isa palang rare at bagong species
04:26ng wax plant na tanging sa Pilipinas ng matatagpuan.
04:29Pinangalanan itong Hoya Sinagtala.
04:33Alam nyo ba na kaya Sinagtala?
04:34Ang pangalan nito ay dahil sa itsura nito.
04:36Mula ito sa Filipino word na sinag,
04:38nang imig sabihin ay ray o beam
04:40at tala o star
04:41dahil kahawig ng bulaklak
04:42ang mga bituin na may mga sinag.
04:45Ang itsura ng Hoya Sinagtala
04:47ay inuugday ng mga researcher
04:48sa tatlong gintong bituin sa watawat ng Pilipinas
04:51na kumakatawan sa Luzon, Visayas at Pindanao.
04:54Ayon sa isa sa mga botanist
04:55na nakadiskubre sa Hoya Sinagtala
04:57na si Samuel.
04:58Sa mga kagubatan daw ng Northern Summer
05:00na kolekta ang mga unang specimen ng alaman.
05:03Somewhere between 2017-2018,
05:05it was the first time
05:07the plant was collected from the wild.
05:09Yung plant na yun,
05:11nadala siya sa Mindanao.
05:12Hindi siya na-researched.
05:13However,
05:15naparami lang siya.
05:16Nakarating yung plant na yun
05:17sa ibang bansa.
05:19Doon siya nabigyan ng informal name.
05:21Yun nga, sabi ko nga,
05:22yun yung Hoya SP Samar,
05:25GN-003,
05:26or Hoya Yellow Sapphire.
05:28Hagang itong nakaraang taon,
05:30naisipan daw itong pag-aralan ni Samuel
05:32para sa kanyang doctoral studies.
05:34It was my opportunity
05:35to rediscover
05:36or to resurface the plant.
05:39Mabigyan na siya ng scientific name
05:41and to use it
05:42to promote
05:43Philippine biodiversity.
05:45Ang ginawa ko is
05:46I immediately studied
05:48all the parts.
05:49Para mas masusing
05:50mapag-aralan ng halaman,
05:52nakipag-collaborate si Samuel
05:53sa iba pang Hoya taxonomists
05:55gaya ni Derek Camactulan
05:56mula Pilipinas
05:57at Michelle Roda
05:59mula Singapore.
06:00At dito nga nila
06:01napag-aralan ng naturang halaman,
06:03isang ang distinct species
06:04ng Hoya.
06:05Kakaiba siya
06:06and unique siya.
06:07Wala siyang
06:08ibang kaparehas
06:09na species
06:10na nadescribe na before.
06:12Yung corolla
06:13which is yung petals niya
06:14patulis
06:15pero nagre-recurve.
06:16Ibig sabihin
06:17ng nagre-recurve
06:17medyo naka-bend
06:19ng palikod
06:20ng konti.
06:21Yung corona
06:21which is yung nasa gitna
06:22medyo nakatago.
06:24Kung hindi mo siya
06:25bubuklatin
06:26hindi mo makikita.
06:27Formal man itong napangalanan
06:29at kinilala ng
06:29scientific community.
06:31Data deficient pa raw ngayon
06:32ang status ng Hoya sinagtala.
06:34Ibig sabihin
06:36hindi pa matukoy
06:37kung gaano karami
06:38ang Hoya sinagtala
06:39sa wild.
06:39At kung saan pa ito
06:41makikita
06:41bukong sa Northern Summer.
06:42Maliban sa Hoya sinagtala,
06:45alam niyo bang
06:45may isa pang bagong species
06:46ng halaman
06:47ang nadiskubri
06:48sa taong ito?
06:49At diya,
06:49kilalang kilala nyo
06:50kung kanino ito
06:51pinangalan.
06:52Kuya Kim,
06:53alam na!
06:57Ito ang bigonya
06:59Leia Salongge,
07:01isang bagong species
07:02ng bigonya
07:02na matatagpuan
07:03sa Sityo Kabugi
07:04sa Tago Surigao del Sur
07:06sa Bindanao.
07:07Formal itong nilarawan
07:08bilang bagong species
07:09sa scientific journal
07:10phytotaxa.
07:12Ito lang July 16.
07:13Ang bigonya
07:14Leia Salongge
07:15na endemic
07:16o tanging sa Pilipinas
07:17lang ngayon makikita.
07:18Pinangalan kanino pa
07:19kundi kay Leia Salongge.
07:22Pinili daw talaga
07:23ng mga discoverer
07:24nitong botanist
07:25ang species name
07:26na Leia Salongge
07:27bilang pagkilala
07:28sa ating pinay pride.
07:31Magandang gabi mga kapuso.
07:33Ako po ngayon yung Kuya Kim
07:34na magbibigay sa inyo
07:34ng trivia
07:35sa likod ng mga trending
07:36na balita.
07:37Maraming na-touch
07:37sa reunion ito sa India.
07:39Hindi na mga tao
07:40kundi ng isang baby elephant
07:41na nawalay sa kanyang ina.
07:44Panoorin natin
07:44ang nakakaantig
07:45na tagpong ito.
07:50Habang naging isda
07:51ang dalawang nalaking ito
07:52sa Tista River
07:53sa West Bengal, India.
07:55Meron silang namataan.
07:57Isang elephant calf
07:57na nahiwalay sa kanyang nanay.
07:59Matapos tungtangayin
08:00ang rumaragasang ilog.
08:01Ang kawawag elephant calf
08:03na tinataya na sa
08:043 to 4 days old
08:05palang at tanda.
08:06Patagumpay na narescue
08:07ng mga banging isda
08:08at dahi turnover sa otoridad.
08:11Mabuti na lang daw
08:12walang tinamong sugat
08:13ang elephant calf.
08:16At kalaunan
08:17na ibalik ito
08:18sa kanyang ina.
08:22Nahinahanap na rin pala siya
08:23sa ilog.
08:24Ang muling pagtatagpo
08:25ng mga ina
08:25kumurot sa puso
08:26ng marami.
08:28Alam niyo bang
08:29napakahaba ng pregnancy
08:30o pagbuntis
08:30ng isang elepante?
08:31Umaabot ito
08:32ng humigit
08:32ng murang 22 months.
08:34Isa sa pinakamahabang
08:35gestation period
08:36sa mga mamal.
08:37Gaya natin mga tao,
08:39malaking papel
08:39ng ina
08:40sa unang taon
08:41ng kanyang calf.
08:42Umaasa kasi
08:43sa kanyang batang elepante
08:44para sa gatas
08:45at proteksyon.
08:45Sa kanya rin
08:46natuto ang calf
08:47kung paano mabuhay
08:48sa kanilang kapaligiran.
08:49Napakalakas din
08:50ang maternal pod
08:51ng isang nanay
08:52na elepante
08:52sa kanyang calf.
08:55Ina
08:56habang siya'y lumalaki.
08:57Na tila pinamalas
08:58na mag-inang elepante
08:59sa India
08:59matapos nilang mag-reunite.
09:02Pero may ideya ba kayo
09:03kung anong species
09:04ng elepante
09:05ang nakita
09:05sa viral video?
09:06We are him!
09:07Ano na?
09:11Ang nakitang elepante
09:13sa video
09:13isang Asian elephant
09:15o Elephas maximus.
09:17Ito ang pinakmalaking
09:18land mammal sa Asia.
09:19Madali silang makilala
09:20dahil sa kanilang
09:21twin dome na ulo.
09:22Malit na tenga
09:23at tila daliri
09:25sa dulo.
09:25na kanilang trunk.
09:26Ang kanilang taas
09:27umaabot na hanggang
09:28sampung talampakan
09:29at tumitimbang
09:30ng tatlo
09:31hanggang anim
09:31na tonelada.
09:33Alam niyo bang
09:33malalakas silang kumain?
09:34Kadalasa umaabot
09:36na hanggang
09:36300 pounds
09:37ng pagkain
09:37at ganong-ganong tubig
09:39ang kanilang konsumo
09:40kada araw.
09:41Ang Asian elephant
09:42na kalista
09:43bilang endangered species
09:44sa IUCN Red List.
09:47Sa patala,
09:47para malaman ng trivia
09:48sa likod ng viral na balita,
09:49i-post o i-comment lang
09:50hashtag
09:51Kuya Kim.
09:51Ano na?
09:52Laging tandaan
09:53kimportante
09:54ang may alam.
09:55Ako po si Kuya Kim.
09:56Magsabot ko kayo
09:5724 horas.
10:00Abot leeg
10:01ang kaba
10:01ng magkakaibigan
10:02na nagbakasyon
10:03sa Thailand
10:03sa kanilang pagbisita
10:05sa isang safari park.
10:07Nagkaroon sila
10:08ng close encounter
10:08sa isang
10:09dambohalang giraffe.
10:10Kuya Kim,
10:11ano na?
10:17Sa recent family trip
10:19sa Lado Smile
10:20sa Thailand,
10:22apot te nga raw
10:23ang kanilang ngiti
10:23sa isa sa mga
10:24binisita nilang destination,
10:26ang safari park
10:27Kanchanaburi.
10:28Yun lang po talaga
10:29yung sinadya namin doon
10:30para maka-experience po,
10:32maka-encounter
10:33ng mga giraffe.
10:33Nasa entrance pa lang
10:35po yung mga giraffe.
10:36Nag-aabang na sila
10:37sa amin.
10:37Na-excite talaga.
10:38Pero habang pinapakain nila
10:40ng carrot sa mga giraffe,
10:41biglang
10:46sumili at pinasok na
10:48ng mga giraffe
10:48ang kanilang ulo
10:49sa loob ng bus.
10:50Sobrang dami po
10:51ng mga ulo
10:51na pumasok doon sa bus.
10:53Super laki ng ulo nila.
10:55Nag-panic kami
10:55nung malapit na po
10:57talaga sila sa amin.
10:58So, natarantak po kami.
10:59Pero ng kanilang napagtanto
11:01na nakikipagkaibigan
11:02ng pala mga giraffe,
11:03in-enjoy na lang nila
11:04ang closing counter
11:05sa mga gentle giant.
11:06Hindi naman po nila
11:07kami kinagat.
11:09Tinatry lang po talaga nilang
11:10abutin yung mga carrots.
11:12Five minutes lang
11:13naubos agad nila
11:14yung mga dala namin
11:15carrots.
11:16Unforgettable experience po iyon.
11:18Kuya Kim,
11:20ano na?
11:21Ang mga giraffe o girafa,
11:23maaaring umabot
11:24ang humigit-umulang
11:244.5 to 6 meters
11:26ng taas.
11:27Ang kanilang leeg naman,
11:28maaaring umabot
11:29ang hanggang dalawang metro.
11:30Pero alam niyo ba
11:31na kahit napakahaba
11:32ng kanilang leeg?
11:33Tulad ng tao,
11:34meron pa rin silang
11:35pitong cervical vertebrae.
11:36Ang kanilang mahabang leeg,
11:38malaking tulong
11:39para maabot nila
11:40mga dahon
11:40sa matataas na puno.
11:42Dahil siyang
11:42pangunahin nila diet.
11:44Dahil naman sa kanilang
11:45napakahabang leeg,
11:46ang mga giraffe
11:47ay may napakalakas na puso.
11:49Kailangan kasi ng giraffe
11:50ng malakas na
11:50cardiovascular system
11:51para maakyat ng dugo
11:53ang mahabang distansya
11:54mula sa puso
11:55papunta sa utak.
11:56Laging tandaan,
11:58kiimportante
11:58ang may alam.
11:59Ako po si Kuya Kim
12:00at sagot ko kayo
12:0124 oras.