- 21 dakika önce
Cihad İslam Yılmaz: Trump'ın Grönland planının perde arkasını anlattı
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Şimdi Ankara'ya gidiyoruz. Korhan Önder dış gündemi konuğuyla değerlendirecek.
00:11Evet teşekkür ediyorum. Dış politikada özellikle tabii ki dün akşam yaşanan son gelişmeyle başlayalım dilerseniz.
00:19ABD'nin güvenlik ve tüm diğer ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol sağlıyoruz ve ABD'nin pek çok kaygısı tamamen yok ediyoruz
00:41dedi.
00:41Ve Grönlant'ın gerekli olanları yapmak Grönlant'ta ve savunması için sonsuza kadar tam kapasite olma garantisine aldık dedi.
00:52Sonsuza kadar Grönlant'tayız dedi bir anlamda.
00:55Peki bu ne anlama geliyor?
00:57Danimarka tarafından da buna benzer bir mütabakata varıldığı ve yakın zamanda anlaşmanın imzalanacağıyla ilgili bir bilgi geldi.
01:11Tüm bu konuları Sayın Cumhurbaşkanı'nın New York, Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'ne yapacağı ziyaret ve tarihi konuşmasını bekliyoruz.
01:21Ve Trump'la yapacağı bir görüşme olacak.
01:24Tüm bu konuları Uluslararası İlişkiler Uzmanı, Güven Sam Koordinatörü Cihat İslam Yılmaz'la konuşacağız.
01:31Cihat Bey öncelikle hoş geldiniz yayınımıza.
01:34Hoş bulduk Orhan Bey. İyi yayınlar diliyorum.
01:36Teşekkür ediyorum.
01:37Sizinle defa yaptığımız programlarda bu Grönlant mevzusunu konuşuyorduk.
01:41Başkanlığa geldi ikinci önünden beri Trump'ın aklında hep bu konu vardı açıkçası.
01:47Ve şimdi yaptığı son açıklama bu noktada bir ilerleme kaydedildi.
01:52Ve Amerika'nın nüfus alanını burada genişleteceği izlenimi verdi.
01:55Tabi gene ihtiyatla yaklaşılıyor.
01:57Senin resmi imzalar atılmadı ama siz ilk gelen açıklamaları nasıl değerlendirirsiniz?
02:03Olay sadece bir Avrupa'nın güvenliği, Amerika'nın kendi savunmasını Çin ve Rusya'ya karşı koruması, pekiştirmesi mi?
02:13Yoksa altından başka şeyler mi çıkacak bu konunun?
02:17Evet esas itibariyle Grönlant bir buzul adası.
02:20Çoğunluğu buzullardan oluşan bir ada.
02:22Ama bu adanın tabi stratejik önemi var.
02:25Birincisi Amerika'ya yakınlığı.
02:26Bu son derece önemli.
02:28Amerika burayı bir yüzer üs olarak kullanmak istiyor.
02:31İkincisi nadir toprak elementlerinin yoğun bir şekilde yer aldığı bir ada.
02:36Yani burada artık çiplerin konuşulduğu, yapay zekanın konuşulduğu bir dönemde Amerika için geleceğe yönelik bir yatırım alanı.
02:45Üçüncüsü de bu alan aslında bir transit geçiş alanı olarak da kurgulanabilir.
02:50Yani şu anda Hürmüz Boğazı'nı konuşuyoruz.
02:54Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin İran'ın elinde olması, diğer Panama kanalının vesaire egemenliğinin başka ülkelerde olması Amerika'yı zora sokuyor.
03:03Bunun için kendisine yeni geçiş güzergahları arıyor.
03:06Tüm bunlar bir araya geldiğinde Trump döneminde özellikle Trump'ın ikinci döneminde Grönlant meselesi Amerika'nın birinci önceliklerinden biri oldu.
03:14Öncesinde ihtiyatla yaklaşıldı. Yani bunun olmayacağı, olamayacağı tartışıldı.
03:21Özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurallara dayalı dünya düzeninin buna müsaade etmeyeceği ifade edildi.
03:27Biliyorsunuz Danimarka'da bir NATO üyesi, aynı zamanda da Avrupa, Amerika'nın bir müttefiki.
03:33Yani müttefik, müttefikin toprağını ilhak edemez tartışmaları göz önündeydi.
03:38Ama Trump yönetimi bunların hiçbirini dinlemedi.
03:41Ve Grönlant meselesinde ilmek ilmek dokuyarak adeta sona yaklaştığını biz görüyoruz.
03:48Trump'ın dünkü açıklamalarından da anlaşmanın önümüzdeki hafta gerçekleştirileceği izlenimini görüyoruz.
03:55Zaten Danimarka tarafı da bu anlaşmanın olduğunu aslında halka ve kamuoyuna duyurmuş durumda.
04:02Tabi anlaşmanın içeriğini net olarak bilmiyoruz.
04:04Ama genel çerçeve itibariyle Amerika'ya yeni güvenlik garantileri verildiği, Amerika'daki oradaki nüfuz alanının genişletildiği, yeni üstler kurabileceği ve başka
04:15ülkelerin de orada üst kurmasının tamamen Amerika'nın iznine bağlandığı bu anlaşmanın genel çerçevesinde.
04:22Yani burada şunu anlıyoruz.
04:23Grönlant'ta Amerika'nın istediği isteği dışında herhangi bir kuş uçmayacak, üst de kuramayacak.
04:30Buna Çin, Rusya dahil.
04:33Şimdi modern anlamda bir egemenlik ihlalinden de aslında söz ediyoruz.
04:37Yani burada egemenlik resmen Amerika'ya geçmiş durumda.
04:41Kağıt üzerinde Danimarka'da, Grönlant halkında duruyor olsa da Amerika'nın izni olmadan herhangi bir şey şu anda Grönlant'ta yapılamayacak.
04:49Eğer bu anlaşma yürürlüğe girerse tabii anlaşmanın yürürlüğe girmesi için de çeşitli şartlar var.
04:54Meclisten geçmesi vs. Grönlant ve Danimarka Meclisi'nden.
04:58Bunlar şayet gerçekleştirirse Amerika Grönlant'ta istediğini almış durumda görünüyor.
05:05Rusya ve Çin buna nasıl sizce tepki gösterecek?
05:09Evet aslında Rusya için birinci öncelikli alanlardan biri.
05:12Grönlant Amerika'ya coğrafi olarak yakın olmasıyla birlikte Rusya topraklarına da yakın bir ada.
05:18Aynı zamanda Çin'in de bu bölgede yeni girişimleri var.
05:22Çünkü Çin ticaret, dünya ticaretini yönlendirmek istiyor.
05:25Hakimiyetini kurmak istiyor.
05:26Ve Grönlant onun için gerek nadir toprak elementleri gerekse geçiş güzergahı bağlamında vazgeçilmez bir kara parçası.
05:35Ama daha önceki tecrübelerimizden gördüğümüz kadarıyla gerek Rusya gerekse Çin Amerika'ya karşı doğrudan özellikle askeri bir tepki vermekten kaçınacaktır.
05:45Bunu Venezuela'da gördük.
05:47Venezuela'da Amerika tırnak içerisinde bir operasyon gerçekleştirdi.
05:51Devlet başkanına alıkoydu.
05:53Ama müttefik olan Rusya ve Çin burada sönük kınamaların ötesinde bir şey yapamadı.
05:58Özellikle Rusya'nın şu anda eli dolu.
06:02Çünkü Ukrayna savaş halinde.
06:05Burada Ukrayna savaşına yoğunlaşmış durumda.
06:08Çin'in doğrudan askeri müdahalelere karşı bir önyargısı var.
06:11Doğrudan askeri müdahalelere girmek istemiyor.
06:13Burada Amerika'nın istediği şekilde olay ilerleyecek.
06:18Bunu soracaktım.
06:19Özür diliyorum lafınızı barla kestim ama buna karşılık yani Çin'e Tayvan'da göz yummak, Rusya'da Ukrayna'da göz yummak.
06:26Kapalı kapılar arkasında böyle bir durum konuşulmuş olabilenir mi?
06:31Mesela aslında genel çerçeveyle bu Venezuela'da da aynısını gördük.
06:34Amerika rakiplerine şunu söylüyor.
06:37Siz diyor Rusya Ukrayna'da istediğini alsın, Çin Tayvan'da istediğini alsın.
06:42Ben de dünyanın geri kalanını istediğim gibi hareket edebileyim diyor.
06:45Yani onlara aslında dünyayı parselizasyon etti.
06:48Dünyanın geri kalanı bizim sizin de belli alanlarda uğraşlarınız var deniliyor.
06:54Çin ve Rusya'da bunu kabul etmiş görünüyor.
06:56Çünkü cılız kınamaların ötesinde herhangi bir yaptırım, gerek ekonomik gerek askeri yaptırıma adım atamıyorlar.
07:03Bu da bunun göstergesi aslında.
07:05Yani 100 yıl önce aslında böyle bir durum olsa bu dünya savaşı sebebiydi diye biliriz belki de.
07:10Peki bu atmosferde gerçekleşecek yine bir Birleşmiş Milletler Genel Kurulu.
07:16Geçen seneki zirveyi hatırlıyoruz.
07:19Trump'ın polemikleri yine damga vurmuştu.
07:21Tabii bizim için önemli olan burada Sayın Cumhurbaşkanı'nın konuşması, tarihi konuşmalar yapıyor her katıldığı genel kurulda.
07:29Dünya 5'ten büyüktür.
07:31Yıllardır zaten onunla özdeşleşmiş bir açılım.
07:36Nasıl bir konuşma bekliyoruz?
07:38Sayın Cumhurbaşkanı neler söyleyebilir?
07:41Ve tabii zirve marjında yapılacak Trump-Erdoğan görüşmesi, NATO zirvesinden sonra ilk kez yüz yüze görüşme ve önemli konular masada.
07:49İki buçuk aydır müsbet bir adım göremedik.
07:51Katsa, F-35, Kağan motorları başta olmak üzere.
07:56Evet aslında Türkiye bu tür uluslararası organizasyonları çok önemseyen bir ülke konumunda.
08:02Sayın Cumhurbaşkanımız da lider diplomasisini son derece aktif bir şekilde kullanan bir lider, bir siyasetçi.
08:09Geçtiğimiz yıllarda mutat bir şekilde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na Sayın Cumhurbaşkanı katılmıştı.
08:14Yine önümüzdeki haftada bu genel kurula katılıp genel kurula bir hitabı olacaktır.
08:19Sayın Cumhurbaşkanı'nın önceki konuşmalarından edindiğimiz bilgilere göre aslında bu konuşmanın da çerçevesi aşağı yukarı belli.
08:26Türkiye kendisine mazlum halkların hamili ve sözcülü pozisyonunu biçmiş durumda.
08:34Bu konuşmasında Gazze'den Suriye'ye hatta İran Savaşı'na kadar çeşitli konularda dünyaya mesaj vermesi bekleniyor.
08:41Yine İsrail'e karşı mesajların verilmesi Sayın Cumhurbaşkanı tarafından bekleniyor.
08:48Onun haricinde Sayın Cumhurbaşkanı'nın ikili görüşmeleri olacaktır.
08:53Bunun en önemlisi de tabii ev sahibi olan Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump'la birlikte yapacağı ikili görüşme.
08:59Bu görüşmede sizin de ifade ettiğiniz gibi çok sayıda konu başlığı ele alınacaktır.
09:05Yani Gazze'den Ukrayna'ya kadar çeşitli konular ele alınacaktır.
09:08Ama bunun ötesinde doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren F-35, S-400, Katsa yaptırımları konusu ve iki müttefik ülke arasında aslında
09:19müttefiklik ruhuna da çok uygun olmayan yaptırımlar söz konusu.
09:23Sayın Cumhurbaşkanı bunun NATO zirvesinde kaldırılması noktasında muhataplarına gerekli açıklamayı yapmıştı.
09:28Hatta Trump'ın da bunun kaldırılacağına yönelik sinyalleri vardı, açıklamaları vardı.
09:34Aradan bir süre geçti. Tabii iki buçuk ay aslında uluslararası ilişkiler için, devletler için çok uzun bir süre olmasa da
09:40Türkiye'nin daha geçmişten de beklediği süreler olduğu için artık Türkiye'nin sabrı...
09:46Fiiliyat istiyor yani.
09:47Tabii kalmadı yani oyalamaya artık tahammülü yok. Muhatapların özellikle Trump'a, Sayın Cumhurbaşkanı bunu ifade edecektir.
09:54Sayın Cumhurbaşkanı ile Trump arasında da zaten lider diplomasisi bağlamında ilişkileri belki de Amerika-Türkiye ilişkileri tarihinde en iyi döneme
10:02tekabül ediyor.
10:03Türkiye bunu fırsata çevirmeyi bilecektir. Yine Türkiye'nin çeşitli bu konularda adım atmasını beklediği yerler var.
10:11Örneğin Mavi Vatan konusunda. Yunanistan tarafı sürekli bu konuyu kaşıyor.
10:16Türkiye'de burada gerekli atılımları, adımları atıyor. Yine Kıbrıs meselesi var. Çeşitli Libya meselesi var.
10:23Türkiye'nin aslında hassas olduğu noktalarda da Sayın Cumhurbaşkanı taraflarıyla, muhataplarıyla bu görüşmeleri yapacaktır.
10:30Birleşmiş Milletler Genel Kurulu aslında tüm devletlerin, hatta savaş içerisinde olan devletlerin bile rahatlıkla gidebileceği bir genel kuruldur normalde.
10:38Ama son yıllarda bu genel kurul bu vasfında getirdi. Örneğin Mahmut Abbas'ı iki yıldır genel kurula vize bile vermiyor.
10:45Yani size bir devlet başkanı olarak kabul ediyorsunuz ama bir devlet başkanına vize bile vermiyorsunuz.
10:50Tabii bu düzenin de artık yavaş yavaş değişmesi lazım. Sayın Cumhurbaşkanı, dünya beşten büyüktür söylemi de bu konuda önemli.
10:57Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi yapısının da artık revizyon yapılması şart.
11:05Şimdi önümüzde Trump ve ABD için zorlu bir Kasım seçimi var.
11:11Süre bitti. Yapılması gerekenler, istenenler var.
11:14Hep söylüyoruz olası senatoda ve mecliste çoğunluğu kaybedecek gibi gözüküyor.
11:20Çok ekstrem bir olay olmazsa çünkü İran'da hürmüzde bataklar saplanmış gibi gözüküyor.
11:26Trump ve ABD. Bundan sonra olası bir topal ördek durumunda dış politikada.
11:31Trump veya ABD'nin başkanlığının son iki yılında ne kadar pozitif düşünebiliriz?
11:39Şu ana kadar olmayanların olması noktasında.
11:41Evet aslında ABD'nin siyaset yapısı önemli.
11:45Yani senatoda ve başkanlıkta iki tarafın da güçlü olması gerekiyor.
11:48Bir tarafın farklı partilerin elinde olması yani senatonun cumhuriyetçiler ya da işte demokratlar ve başkanlığın başka partide olması
11:57aslında topal ördek olarak tabir ettiğimiz durumu meydana getiriyor.
12:01Hiçbir taraf tek başına bir karar alınamıyor.
12:03Sadece ortak konsensüsle belli başlı kararlar alınabiliyor.
12:08Ama örneğin ihtilaflı dış politikaya ilgilendirilen konularda İran mevzusunda yaptırımların kaldırılması konusunda
12:15hiçbir taraf tek başına başarı elde edemiyor.
12:18Bu tabii Türkiye'nin de aleyhine bir durum.
12:19Çünkü Trump'la varlan mutabakatın hayata geçmesi için senatonun da onay vermesi gereken bazı konular var.
12:25İşte kassa yaptırımları gibi ya da savaştan bahsediyoruz.
12:28İran savaşının artık bir an önce bitmesi iki tarafında yani senatonun ve başkanlığında ortak kararıyla artık hayata geçmek durumunda.
12:38Çünkü savaş cidden çok fazla uzadı.
12:40Bunun maliyetini faturasını sadece Amerika ve İran ödemiyor.
12:44Bölge halkları olarak başta Türkiye olmak üzere Avrupa Birliği mesela ödüyor.
12:49Çünkü petrolün galon fiyatı şu anda 6 doların üzerine çıktı.
12:52Türkiye'de biliyorsunuz çok artık neredeyse 3 haneli rakamlara yanaştı.
12:57Bu sürdürülebilir değil.
12:58Küresel enflasyonu da doğrudan tetikleyen bir durum ve güven bunalımlarına neden oluyor.
13:04Çünkü anlaşma sağlanamadığı sürece eğer savaşlar belli bir dönemden sonra bitmezse bu donuk çatışmalara evliliyor.
13:13Ve zaman zaman alevlendiren bir yanardağ gibi.
13:16Yani zaman zaman sönüyor zaman zaman alevleniliyor.
13:19Bunun tamamen yok edilmesi lazım.
13:21Bu savaşların tamamen ateşkesle ve barış anlaşmasıyla sona erdirilmesi lazım.
13:26Amerika bunu başaramadı.
13:28Ve adeta dediğiniz gibi bataklığa saplandı.
13:30Burada İsrail'in de payı büyük.
13:32İsrail bu savaşın bitmesini istemiyor.
13:34Özellikle arkadan Amerika'da lobi faaliyetleri yürüterek Amerika'nın bu savaşta olabildiğince fazla durmasını istiyor ki İran tarafı da yıpratılsın.
13:42Hürmüz'de bir güvensizlik ortamı oluşsun ve bu güvensizlikten de İsrail kazansın.
13:47Çünkü İsrail'de de bir savaş seçim var.
13:49Bu seçim de savaş olmadan Netanyahu tarafından kazanılamayacak bir seçim.
13:54Herkes seçimi aslında savaş için savaşı seçim için kullanan bir pozisyona evrildi.
14:01Bu da artık dünyada güvensizliği, krizleri ve savaşları arttıran bir durum.
14:06Yani kendi ülkelerindeki meşhuriyetlerini korumak için yalan ve öfke savaş üzerine kurulu bir temel oturtma çabası maalesef görüyoruz.
14:16Çok teşekkür ediyorum verdiğiniz değerli yorumlar için.
14:19Ben teşekkür ediyorum.
14:20Sağ olun.
14:22Evet kıymetli Akit TV izleyenleri hafta sonu haber kuşağımızın bu saat diliminde değerli konuğumuz Uluslararası İlişkileri Uzmanı Doktor Cihaz İslam
14:31Yılmazlı Güven Sam Genel Koordinatörü ile
14:33özellikle Sayın Cumhurbaşkanı'nın Birleşmiş Milletler Zirvesi için yapacağı ziyaret, beklentiler, Trump'la olacak görüşmenin olası sonuçları.
14:43Ve tabii ki ABD'nin, Trump'ın Groundland üzerindeki hayalleri, emelleri, olası bir Groundland anlaşmasının muhtemel sonuçları üzerine değerlendirmeler yaptık.
14:57Peki yine haber kuşağımız devam edecek Akit TV ekranlarında diyelim ve sözlerinden İstanbul'a bırakalım.