00:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:43İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:09İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:11Tel, kuyruk, mercan diye geçiyor.
01:14Bu tür geldikten sonra artık bizim mercan türlerimizle ortak alanları paylaşıyor.
01:20Aynı besinin üzerinde rekabeti var ama biz bu türden de faydalanabildik.
01:25Bunları da artık tezgahta görebiliyoruz.
01:27Bize besin olarak bu da katkı sağlıyor.
01:30Yine 1900'lerde gelmiş olan Saruda Lessepsianus diye bir türümüz var.
01:35Lokum balığı diye geçiyor özellikle Akdeniz bölgesinde.
01:38Bu hayvan da yine gelmiş, yerleşmiş, bir şekil kabul ettirmiş kendini.
01:42Sistemin içerisinde entegre olmuş ve şu an bizim için denizel besin olarak kullandığımız türler.
01:49Bunlar gelip de sisteme bir şekilde entegre olan belki lokal başka türleri baskılayarak kendilerine yaşam alanı açan ama ekonomik olarak
01:58bizim bir şekilde faydalanabildiğimiz türler.
02:01Ama bunun yanında bu besin zincirinin üzerindeki enerji akışında bize çıkmaz yollar oluşturan türler de var.
02:08Veya kökünden bizim besin zincirimize zarar verenler var.
02:11Tavşan balığı diye geçen siganit türleri var.
02:14Bu iki türün etkisi şu, bunlar ot diyen hayvanlar.
02:18Akdeniz söz konusu olduğunda bizim bir Posadonia oceanica diye geçen bir deniz çayırımız var.
02:24Bu deniz çayırı bizim için çok kritik, Akdeniz için çok kritik.
02:28Akdeniz'deki balıklar için yuvalama alanı, yumurtlama alanı.
02:32Kısaca bunun üzerinde, bu omurganın üzerinde Akdeniz çeşitliliği ve biyokütlesi yükseliyor diyebiliriz.
02:39Bu hayvanlar genelde erişkin otları tercih ediyorlar.
02:44Bu siganitler geldiği zaman bunlar erişkinleri de tüketiyorlar, yeni sürgün vermiş olanları da tüketiyorlar.
02:51Dolayısıyla kontrolsüz bir tüketim var.
02:53Varlıklarına bağlı olarak bir baskı oluşturuyorlar.
02:56Bu bizim yerli otçul türlerimizin üzerinde de baskı oluşturuyor.
02:59Hatta yapılan değerlendirmelerde %70-80'lere ulaşan biyokütlenin, otla beslenen balık biyokütlesinin de bu türler tarafından oluştuğunu gösteriyor.
03:09Bu da dramatik bir geçiş.
03:11Yani yerli türler ciddi baskı altında ve besin tercihleri nedeniyle Akdeniz'in omurgasını oluşturan makro artiler de ciddi sıkıntı altında
03:19diyebiliriz.
03:20Birçok kişinin ele aldığı, ülkemizde birçok çalışma yapıldığı balon balıkları var.
03:24Bu balon balıkları içerisinde de karşı karşıya kaldığımız sorun şu, gayet saldırgan hayvanlar bunlar.
03:33Saldırgan derken yani her tür besine, her tür omurgalı, omurgasız yiyebilmek adına karnivar olarak saldıran hayvanlar bunlar.
03:43Bir giyotin gibi dişleri var diyebilirim.
03:45Bu dişlerin kapanışı aynı bir giyotinin kesmesi gibi olduğundan dolayı işte balıkçılık faaliyetleri yapıldığında oltaları koparttıkları, ağları parçaladıkları biliniyor.
03:57Bulundukları alanda ciddi tüketime sebebiyet verdiğinden dolayı da ekolojik şeyde oluşturdukları baskılar da çok net bir şekilde defalarca ele alındı.
04:07Bu hayvanlarda tetrodoksin diye bir toksik madde var sistemlerin içerisinde.
04:13Bu madde yüzünden biz, ne biz ne de sistemin içerisindeki daha üst prodötörler bu hayvanları besin olarak alamıyor.
04:20Dolayısıyla bu az önce ifade ettiğim enerji akışında bir çıkmaz yol oluşturuyor ve o oraya gidip orada enerji kalıyor, daha
04:26yukarıya akamıyor.
04:27Bu da onların avcı olmamasından dolayı, besin de onların önünde açık olduğundan dolayı rahat rahat serpilmelerine, çoğalmalarına sebebiyet veriyor.
04:36Görece daha yeni olan bu türlerden bir tür de işte aslan balığı.
04:41Aslan balıkları gerdikten sonra çok agresif dağılım gösteren bir tür bu da.
04:46Yeğe de çıkmış durumda, Akdeniz sahillerimiz de kaplamış durumda.
04:50Bu tür de önüne gelen her şeyi yiyebilme potansiyeline sahip.
04:55Genelde böyle kayalık alanlarda yaşamlarını sürdürüyorlar.
04:59Ve bu türle alakalı sıkıntımız da şu, bu türün normalde ait olduğu sistemin içerisinde üzerinde beslendiği hayvanlar bu türün avcılığından
05:08kendini koruyabilmek için adaptasyonlar geliştirmiş durumdalar.
05:12Dolayısıyla kendi varlıklarını sürdürüyorlar bu türün varlığında, aslan balıklarının varlığında.
05:17Akdeniz tanımıyor bu türü.
05:19Yeni geldi, herhangi bir adaptasyon söz konusu değil.
05:22Dolayısıyla böyle açık büfe gibi düşünebiliriz.
05:25Bizim yerli türlerimizin tamamını yavruları bu hayvanlarla aynı ortamda yaşıyorlarsa bu hayvanlara sunulmuş besin gibi.
05:34Bu ufak bireyleri toparlayıp temizlediklerinden dolayı bizim sistemimizden yerli türler üzerinde çok ciddi baskılar oluşturabiliyorlar.
05:42Tüketilmeyle alakalı bir sıkıntı yok.
05:44Uygun şekilde temizlendikten sonra gayet de lezzetli bir eti olduğundan dolayı.
05:48Hem burada hem ilk bahsettiğim siganit türleri bunların esasında ekonomik olarak bir döngüsü olabilir.
05:56Besin alışkanlıklarımızın içerisine girdiği zaman belki ekonomik anlamda bunlardan fayda sağlayabiliriz.
06:03Ama çevresel anlamda baktığımızda bu bahsettiğim örnek olarak verdiğim türler hakikaten ciddi anlamda çevresel soruna sebebiyet veren türler.
06:11Her gelen tür istilacı tür değil. Göç eden, göçmen türler olarak da isimlendirebiliriz.
06:18Hepsi bir istila gibi bir etki oluşturmuyor.
06:21Ama az önce bahsettiğim gibi bize ekonomik olarak bir dünya sıkıntı oluşturabilen ve gelip de oraları ele geçiren, kontrol altına
06:32alan ve kontrol edilemeyen türler de var.
06:34Bunlar istilacı türler.
06:35Bunu sırf biz yaşamıyoruz. Bunu Güney Akdeniz sahillerindeki ülkelerde yaşıyor, doğudakilerde yaşıyor, batıya doğru da devam ediyor.
06:45Yani bu genel bir Akdeniz'in sorunu.
06:47Bu türler etkisinde bir şekil varlığımızı sürdürmeye çalışmamız gerekiyor diye düşünüyorum.
07:25İsterseniz şu arkadaşla da konuşabilirsiniz.
07:45İzlediğiniz için teşekkür ederim.
08:22İzlediğiniz için teşekkür ederim.
08:53İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar