- 17 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:39Hi everyone, welcome to the original Bilge Lik Temanları program.
00:43Today we will discuss the situation of the Milliyetçiliği,
00:45and the past two hundred years of the time,
00:49which is a great discussion of the social and bilim discusses.
00:52It is a very special guest, my friend Rojda.
00:55Hi Rojda, welcome.
00:56Hi, it is a very important discussion of the Milliyetçiliği.
00:58I think it's a very good conversation.
01:00We have a conversation with you in a different way,
01:04especially in the Orte Dooku,
01:06we are all in our country with the rest of the country.
01:12We have a conversation with you in a different way of being discussed.
01:16I would like to ask for millyets you can look for a question.
01:20You can look at millyets?
01:21What do you think about Milliyetçili?
01:25Milliyetçili, Milliyetçili konusu açılınca aklıma çok küçükken okudum bir fıkra
01:29geliyordu.
01:30Dünyanın en kısa fıkrası diye belirtmişlerdi.
01:33Derler ki Amerika Irak'a saldırdığında bir Iraklı ve bir İngiliz taksici ölür
01:39diye.
01:40Ondan sonra adam şunu sorar peki bir taksici de o taksiciden ne istediler diye.
01:45Ondan beridir Milliyetçilik aslında bir nevi hani belli kimliklerle sürekli dışlandığımız
01:50için hani hem inançsal kimlik hem kadın kimliği ya da Kürt kimliğinden dolayı o
01:55fıkranın trajedisini aslında hani okudukça ya da yaşadıkça insan daha fazla görüyor
02:00onu belirtebilirim.
02:02Gerçekten de öyledir.
02:03O kadar ölüme alıştırılmış bir dünyada bin Iraklının ya da milyonlarca Iraklının
02:09ya da bir Orta Doğu'nun Kürt'ün çok da bir önemi kalmıyor.
02:13Önemli olan o taksicidir.
02:14Hatta kendimden de utanmıştım o zamanlar.
02:16Ben de ilk sordum o taksiciden ne istemişler diye.
02:21Yani duyarsızlaştırıyor onu fark ettim.
02:24Kendimde de gördüğüm bir şeydir.
02:25Ondan beridir ben de hani o bin Iraklının her birine ya da bin ezilen ya da sömürülen
02:31halktan herhangi birinin hayatını en azından anlamak ya da dokunmak ya da kendimde de
02:38görmek istedim.
02:38O da galiba benim öz eleştirim oldu diyebilirim yani o sorgulamamdan sonra, yanlış sorgulamamdan sonra.
02:45Yani trajedisini yaşıyoruz.
02:48O bir gerçeklik.
02:50Yani şeyin ötesinde aslında milliyetçilik deyince sonunda yeni bir ideolojidir.
02:54200 yıllık gibi bir tarihi var ve Avrupa merkezli bir ideoloji.
02:58Ama neden bu kadar sirayet etti yani bu kadar can alırken, katliam yaparken, soykırıma
03:04vardırırken neden hiç ahlaki yönlü rahatsızlık duyulmadı?
03:08O beni daha çok sorgulatıyor.
03:10Hanna Arıt'ın bu konuda bir sözü vardır.
03:12Hanna Arıt'ın kendisi de Yahudidir.
03:14Alman kaplarında o işkenceleri birebir tanık olan biri.
03:17O da söyler diyor biz çok öfkelenmiştik onlara, nazi subaylarına, askerlerine, işkencecilere.
03:24Ama hiçbir zaman ahlaki yönden rahatsızlık duymadık.
03:28Şimdi öyle bir ideolojidir ki genelde milliyetçilik için o ideoloji denilir.
03:31İdeoloji olmayan ideoloji.
03:34Hayatı o kadar yani sanki normalmiş gibi zaten insanlık var olduğundan beri hep varmış gibi dayatıldığı için
03:40biz hiçbir zaman ahlaki sorgulamasına ya da rahatsızlığına çok girmedik.
03:45Yani görebildiğim ya da okuyabildiğim kadarıyla öyle.
03:48Ahlaki sorgulamayı da ya da rahatsızlığı da onun için ortadan kaldıran bir durumu var.
03:53Ve insan olarak da bazen düşünüyorum da bu kadar ağır şeyden sonra niye burası eksik kaldı?
04:01Niye bu kan normal geldi?
04:02Niye örneğin bir Amerikalı askerin Orta Doğu'ya saldırması ve insanları katletmesinin ahlaki rahatsızlığını duymadık?
04:10Ya da Kürt olarak ahlaki rahatsızlığını ne kadar hissettim, ne kadar duydum?
04:15Onu ben de hala sorguluyorum.
04:17Yani biz belki şu an belli bir zaman aralığında tartışıyoruz ama bu konudaki sorgulamalarım hale devam ediyor diyebilirim.
04:23Evet yani nihayetinde milliyetçilik aslında kendi bulunduğun kimliği diğer kimliklerin üzerinde gören her ne kadar böyle olmadığını söyleselerdi aslında söylediğin
04:37şekilde aslında o ahlaki sorgulamadan bağımsız bir şekilde kendi kimliğini başka kimliklerin üzerinde gördüren bir dünya yarattı.
04:45Bugün itibariyle baktığımızda biraz şey de hakikaten insanı düşündürtüyor yani çok yeni bir tanımlama insanlık tarihi açısından.
04:54Milliyetçilik kavramı yani işte Kürtlük dediğimiz şey, Türklük dediğimiz, Arap dediğimiz, İngiliz dediğimiz şeyler oluşturulan şeyler modernizmle birlikte.
05:04Bütün bu kimliklerin içerisinde ama çok kanlı şeyler yaşamış insanlık tarihi.
05:10Sadece bu ideolojiden kaynaklı, bu ideolojinin getirdiği yıkımlardan kaynaklı ona rağmen ama insanların çok bağlandığı bir şey Rojda.
05:19Dikkat ettiysen yani milliyetçilik hala çok kullanışlı bir aparat.
05:24Bütün dünya için bugün dahi hala geçerli.
05:27Yani insanların en temel sahip çıktığı, en fazla üzerine titrediği, en fazla ölüme gittiği, öldürdüğü bir kimlik, ideolojik kimliğin aslında
05:38ortaya çıkışı.
05:39Bunu nasıl değerlendirmek lazım?
05:42Yani milliyetçilik dediğimiz şey hala o ahlaki sorgulamadan çok mu uzak?
05:48Hala nasıl bu kadar fazla insan tarafından çok ciddi bir şekilde benimsetilebiliyor?
05:53Yani genelde yapay olduğunu belirtiyoruz.
05:55Öncelikle yapay olduğunu ben net söylemek istiyorum.
05:58Çünkü İtalyan bir kontun söylediği bir cümledir.
06:03İtalya'yı kurduk şimdi de İtalyanları yaratmakta sıra.
06:06Aslında Türk Devleti'nin kuruluşunda da o gerçekçidir.
06:10Ya da bugün mesela Fransa dediğimiz, İngiltere dediğimiz, Türkiye dediğimiz her ülkede bir yapaylık vardır.
06:16Hatta Atatürk'ün bilmiyorum hani araştırılmışsa da görülür.
06:20Muazzez Dinliyeç'i bu konuda özel olarak da görevlendirdiği,
06:25hatta birçok Balkanlardan gelen insanları işte bir Türklük yaratın üzerinden bir böyle talimat verildiği bilinir.
06:33Hatta Türk olmayanlar tarafından yaratılan bir durumdur.
06:36Yani inandırıcıdır.
06:37O inandırıcılığı var.
06:38Çünkü birincisi senin temel dayanıkların olan inanca dayatıyor.
06:42Mitolojiye dayatıyor.
06:43Örneğin neredeyse her halkın bu kahramanlıklarla doğru bir mitolojisi vardır.
06:47Her Türk Devleti'nin ergenekondur.
06:50Örneğin Avrupa'da Romus ve Romulus üzerinden.
06:54Ya da Yunanistan'ın ayrıca Mısır'ın kendine has bir mitolojisi vardır.
06:59Köklere dayandırır ve normal olarak yani sen eğer şu toprakta doğmuşsan o zaman senin şöyle bir tarihin var,
07:06şöyle bir kahramanlığın var.
07:07Bir de kahramanlıkla bölünmez, parçalanmaz bir bütünlükle yaklaşıldığı için aslında normal geliyor.
07:15Yani kimse onun için sorgulamaz.
07:17Yani bir de şöyle bir avantajı vardır.
07:19Hani avantaj derken tabii bu biraz daha ironi biçimde söyleyebileceğiniz bir şey.
07:25Örneğin Nazi Almanya'sında hani en sonda mahkemeler başladığında şu sonuç çıkmıştı.
07:32Herkesin suçlu olduğu bir yerde kimse suçlu değildir.
07:35Aslında ortak bir suç varsa herkesin göz yumlu bir durum olduğu için senin konfor alanı da yaratıyor.
07:41Örneğin bir Türk'ün herhangi bir şekilde Kürt'ü öldürmesi şu şekilde sorgulanmaz.
07:46Bütün işte ahlaki olarak rahatsızlık duyulmaz.
07:49Çünkü Türk göreviyle yapmıştır.
07:51İşte Türkiye'nin parçalanmaması vatan koruculuğundan dolayı aslında onun yapılması gerekiyor.
07:56Yani bir mecburiyete de dayatır.
07:58Hani bunun normları hatta ilkokuldan beri başlatılır.
08:01Sabahları okuduğumuz andan tutalım.
08:04Sürekli olarak ezberlediğimiz Türk tarihçilerine kadar, büyüklerine kadar sürekli bir kahramanlık ve hayranlık uyandırır.
08:11Ondan da belki de insan olmanın hali midir diyelim ya da yapay bir durum mudur?
08:15Bir şeye dayanmak ister.
08:17Yani bunun birçok yönüyle açılmış ama böyle bir sorunu var.
08:19Çok normalleştirilmiş, çok meşrulaştırılmış bir ideoloji.
08:22Sorun bence oradan başlanıyor aşırı derecede.
08:25Yani hatta biz dahi sorguluyoruzdur ya niye milliyetçilik?
08:29Hani çok da sorunlu değilmiş ama biraz özüne inince bambaşka sorunun kendisini oluşturuyor.
08:35Ama özellikle inanç boyutunda da bağlanıyor olması o bir sorundur.
08:40Örneğin inancı da bugün Amerika öyledir diyor.
08:44Biz Tanrı'nın şehrini kurmak istiyoruz.
08:46Tanrı'nın şehrini kurmak için de katliama herhangi bir sorun da yani halkın kendisi de çoğunluk olarak herhangi bir sorun
08:53görmüyor.
08:53Hatta çok sosyalist bir insan savaş sürecinde kalkıp da kendi devletinin ya da kendi milletinin bekası için birçok savaşa da
09:02göz yumuyor.
09:03Bugün de gördüğümüz bir durumdur.
09:04Ya da birinci dünya ve ikinci dünya savaşında kimi çevrelerin en büyük çıkması da oydu zaten.
09:10Çünkü vatan elden gidecek, toprak elden gidecek derken asıl olanı kaçırıyoruz.
09:15Orada bir gerçeklik.
09:16Bir yandan da özellikle sosyal bilimler tartışmasında şöyle yürüyen bir tartışma var.
09:21Ezilen halkın milliyetçiliği.
09:26Buna nasıl bakmak gerekiyor?
09:28Yani milliyetçiliğin sadece o egemen uluslara ait bir kavram olmadığını ezilen halkların da bu kavramı sahiplendi.
09:35Mesela işte diyelim Afrika'da 1980'ler 90'lar boyunca çok ciddi sömürgeciliğe karşı ulusal kurtuluş mücadeleleri verildi.
09:44Ve bunların birçoğu milliyetçi duygularla, milliyetçi sahiplerle örgütlenen hareketlerdi.
09:50Bunların o hani emperyal güçlere karşı, emperyal müdahalelere karşı da bir direniş gerçekleştirdiği söylendi.
09:59Bunun üzerinden kendilerini örgütledi.
10:02Burada bir fark var mıdır?
10:03Ezilen halkın milliyetçiliği ile ezilen halkın milliyetçiliği.
10:07Çok düz yaklaşmak istemiyorum.
10:09Son dönemlerde kimi olaylardan da dolayı bireysel olarak da rahatsız olduğum bir konudur.
10:16Onu belirteyim.
10:18Ya o konuda Frans Fanon'un örneği doğrudur.
10:21Frans Fanon kendisi de Cezayir'de zaten birebir yer almış bir düşünürdür.
10:24Hatta kitapları da o konuda epey bir zihin açıcı.
10:27Mesela o şunu söyler.
10:29Kurtuluş savaşı gereklidir der.
10:30Bir halkın kurtuluş savaşı.
10:32Ama şu uyarıyı yapar karşıdakine benzeyebilirsin.
10:35Cezayir Fransa sömürgesindeydi.
10:38Bundan dolayı da ulusal kurtuluşu savunan biriydi Frans Fanon.
10:41Ama daha sonra mesela 1962'de yanlış hatırlamıyorsam Cezayir kendi bağımsızlığını ilan ettiğinde diğer güne ilk yapılan şey o Cezayir elitlerinin
10:51Fransızların boşalttığı yerlere yerleşmek oldu.
10:56Berberiler o dönemde normalde çok büyük bir destek vermişti.
10:59Berberileri tekrardan dışladılar.
11:01Ve kadınlar başından beri vardı.
11:03Kadınlara evinize artık gidebilirsiniz.
11:05Vatan için çocuk doğurmanız gerekiyor demişti.
11:07Ondan dolayı bir Cezayir ile bir Fransız arasındaki fark.
11:12İnsan olarak ne kadar var.
11:13Yani tarihsel geçmiş olarak ciddi farklar vardır.
11:16Özgünlükleri vardır.
11:17Ama ideoloji ya da milliyetçilik o ideolojisi teklifleştiriyor.
11:21Zihin olarak da teklifleştiriyor.
11:23Ben onda belli yönleri ikna onu söyleyeyim.
11:26Hani belli yönleri dememin sebebi de belki biraz daha derinleşmek gerekiyor.
11:29Yoksa iknaim yani o konuda.
11:31Mesela ben bugün için de örnek vermek istiyorum.
11:34Çok böyle kişisel olaylara da girmek istemem.
11:3710 yıl önce ben yani cezaevine girmeden önce hani bazen dijital medyaya bakıyordum.
11:43Türk tarafının ya da Türk'te bazı kesimlerin Kürt hareketine dönük saldırıları çok benzerdi.
11:49Küfür ederlerdi, hakaret ederlerdi ve sürekli böyle bir şablon oluştururlardı.
11:539 yıllık cezaevinden sonra tekrardan dijital medyaya baktığımda aynı hakaret ve küfürler devam ediyor.
12:00Ama bunu Kürtçe yapıyorlar ve Kürt olduğunu savunan belli bir kesim yapıyor.
12:06Şimdi eleştiri ayrı bir şeydir.
12:07Ben onunla dönük zaten hani tartıştığımız insanlar da var.
12:10Hatta güç aldığım ya da fikir olarak da tartışmak istediğim insanlar da var.
12:14Ama küfürün, hakaretin herhangi bir şey bilmeden böyle mitik konuşur gibi, mitoloji konuşur gibi anlatması.
12:23Sen diyorsun aslında hani tek tipleştiriyor.
12:25Belki dili değiştiriyor ya da bulunduğun yeri değiştiriyor.
12:28Ama bakış açısını tek tipleştiriyor.
12:30Aynı üstünlük, aynı görmeme, aslında aynı aşağılama.
12:35O da diyor bir şey yapmadılar aslında.
12:37Türkler de diyor hiçbir şey yapmıyor.
12:38Yani Türkler dediğim belli bir kesim için söylüyorum.
12:41Ben de bir şey ayrımcılık yapmıyorum.
12:43Ben onu fark, yani hatta belli yerlerde isimler bile aynı, kullanılan bile isimler aynı.
12:49Onun için oturup düşünüyorsun hani milliyetçilik sadece devlet sınırlarını belirlemiyor ya da bir halkı belirlemiyor ya bir milleti.
12:56Ayrıca zihni de belli bir kalıba koyuyor.
12:59Onun için ben hala da soruyorum ne farkı var.
13:00Hatta Kürd'ün yaptığı Dorsemek Ekse bana daha ağır gelir.
13:03Çünkü savunduğum dili ya da mahkemelerde mesela biz bazen ana dilini savunmak için mahkemelere girmediğimiz, ceza aldığımız süreçler de olmuştur.
13:15O dilde birden saldırılınca insan tabii durup düşünüyor tekrardan fark nedir.
13:20Yani birinin Kürt olması, birinin Türk olması ne fark eder?
13:24Onun için yani dediğim gibi şuna katılıyorum ama Frans Fanon'un o düşüncesi ya da Hannah Arendt'ın diyor ki,
13:30mesela Hannah Arendt'ın o konuda bir düşüncesi var doğrudur diyor ki size Yahudi olduğunuz için saldırılıyorsa tabii ki siz
13:35de Yahudi olarak cevap verirsiniz.
13:37Şimdi bana Kürt varlığım olarak, Kürt varlığımdan ötürü saldırı yapılıyorsa ben de Kürt olarak kendimi savunurum.
13:43Şimdi ben bu konuda ya da kendi dilim yok ediliyorsa ben de buna göre bir yaşam biçimi belirlerim.
13:50Hani Hazreti İsa'daki gibi şey demiyoruz bir yanağına vurunca diğer yanağına çevir gibi bir anlayışımız yok.
13:55Ama bu şey demek değildir. Yani onun üslubuyla ya da onun zihniyetiyle kendimi savunacağım anlamında değildir.
14:02Bir de yani ezilen milliyetçilerin şöylesi bir şeyi var.
14:06Seni her türlü evrensel değeri koruma niyetinden ve isteğinden ayırmaya çalışan bir çizgiye çekiyor.
14:14Yani bir Kürtsün ama aynı zamanda insanlığın evrensel değerlerine duyduğun ilgi, saygı, sevgi bunların hepsinin senin Kürtlüğünü körelten bir şeye
14:25dönüştürdüğünü söyleyen bir şey.
14:28Yani bütün insanların eşit olması gerektiğini, adaletli bir biçimde yaşaması gerektiğini savunmak ya da bir Kürdün bir Türk'ü sevmesi
14:36dost olarak, arkadaş olarak.
14:38Bir Türk'ün bir Kürdü sevmesi dost olarak, arkadaş olarak. Bu evrensel duyguların hepsine de çok büyük zarar veren bir
14:46şeye dönüşüyormuş diye de düşünüyorum bazen.
14:49Yani şöylesi bir şey oluyor. Şimdi ezilen halklar açısından, diyelim Kürtler açısından baktığımızda aslında korkunç acılar yaşanmış, korkunç bedeller ödenmiş.
15:02Bir tepkisellik ortaya çıkıyor. Yani bu insanın doğasında mı olan bir şey ya da o yaşanılan travmaların getirdiği bir etki
15:10mi onu bilemiyorsun.
15:11Ama bir tepkisellik var. Fakat bu tepkiselliği, mücadeleyi nereden örgütlediğin, kendi bulunduğun, dünyada kapladığın yeri nereden örgütlediğin çok önemli bir
15:22şey gibi dönüşüyor.
15:23Yani sürekli Kürt'ü ön plana çıkarmaya çalışan, Kürtlüğü övmeye çalışan, Kürtlük üzerinden politika yürütmeye çalışan bir kulvarla evrensel değerleri
15:35savunan,
15:36evrensel değerler üzerinden var olmaya çalışan bir Kürtlüğü sürekli çatıştırmaya çalışıyorlar sanki.
15:43Bir de şöyle bir şey var. Mesela ikimizin hem isim soy ismi aynı ama bununla beraber kimi benzerliklerimiz ayrıca da
15:49var.
15:50Örneğin ikimiz Aleviyiz. Belli yönlerde daha sosyalist yani sosyalist bir düşünce biçimini savunuyoruz.
15:57Bununla beraber büyük ihtimalle aile yapılarımızla birbirine benziyordur yoksulluk boyutunda.
16:01Şimdi Rojda olarak ben sadece Kürtlükten ibaret bir insan derim. Çok kimlikli bir yönüm var.
16:05Bugün dışarı çıktığımızda hani bu yani tarihsel olarak da güncel olarak da aslında çok kimlikliyiz de.
16:12Bundan dolayı hani onları beraber bir insan kendisinde eritmesi ve buna göre bir mücadele yürütmesi bence daha doğru olan da
16:20odur.
16:21Bir de şöyle bir şey var. Hani ben dedim ya bana yani Hazreti İsa tarzı da değil.
16:29Ama diyorum mesela Kürt'sen tabii ki Kürt olarak savunmak gerekir.
16:34Çünkü Atakan Mayrı'nın o konuda bir düşünce sözü vardır.
16:37Diyor kendi varlığını kanıtlamak için bu dünya sistemine diyor o kadar mücadele etti.
16:42Bu dünya sisteminin kalleşliğidir der.
16:44Çünkü bu da bir ahlaki sorgulama ya da ahlaki rahatsızlığın verdiği bir cümledir.
16:48Ondan dolayı yani zaten hani Kürt olarak zorlu bir tarihten geliyoruz.
16:54Hala da onun sancısını yaşıyoruz.
16:56Hani o eziklik durumu, kendini hor görme ondan kaynaklıdır.
17:01Ama bunun hani öldüren bir şeydir ya milliyetçilik.
17:04Milliyetçilik öldürüyor gerçekten de.
17:06Hani bir gerekçesi de oluyor.
17:07Ben beni öldüren bir ideolojiyle tekrardan nasıl bir mücadeleye yürütürüm onu düşünüyorum.
17:14Yani beni yaşatan bir biçime ya da bir yaşam pratiğine ihtiyacım var.
17:19Onu yani kendim kişisel olarak da düşüncem odur.
17:21Beni hangisi öldürüyorsa onun tersi ya da onun alternatifi olarak yaşatan bir şey bulmaya çalışıyorum.
17:27Ama bu çok saflık anlamında değildir.
17:29Yani sürekli işte Kürtler açısından oryantalistlerin hep böyle bir tanımlaması vardır.
17:36Ya saf insanlardır, şöyle insanlardır ben ona da karşıyım.
17:40Yani tarihsel olarak da aşırı olarak da sadece bir kesimi ya da bir düşünceyi temsil etmiyoruz.
17:46Birçok aşama geçirmiş bir halkız.
17:48Ondan da ben o kalıplardan da rahatsızım doğrusu mekânisi.
17:51Yani kendi tanımımız ya da kendi özgür Kürt aklını bence yine bu topraklarda biz bulacağız.
17:56O inançtayım onu da belirtebilirim.
17:58Bir yandan da cinsiyetçilikle olan ilişkisine değinmek istiyorum aslında.
18:04Yani bu sadece bizim söylediğimiz bir şey değil.
18:09Yüzyıldır aslında milliyetçiliğe dair yapılan tanımlamaların birçoğunda yapılan tartışmaların özellikle kadın çalışmaları açısından milliyetçiliğin doğrudan cinsiyetçiliğin bağrından çıkan bir ideoloji
18:20oldu.
18:20Hep tartışıldı tartışılıyor.
18:22Yani askerlik meselesi, işte militarizm meselesi, öldürme meselesi bunların hepsi milliyetçiliği besleyen ve tarihse olarak da cinsiyetçilik kökünden gelen tartışmalar.
18:34Bir yandan da yani hem bunu sormak istiyorum hem bu ilişkiselliği sormak istiyorum milliyetçilik ve cinsiyetçilik arasında.
18:40Hem de bir yandan da Kürdistan toplumunda neredeyse yarım asrı bulan bir kadın mücadelesi var.
18:47Hepimizin onurla gururla taşıdığı bir kadın mücadelesi var.
18:51Ama sürekli şöylesi bir tartışmanın içerisine de kendimizi çekilmeye çalışırken görüyoruz.
18:58Yani böyle bir saldırı diyeyim daha doğrusu.
19:00Yani işte ulusal meseleniz var.
19:03Niye kadın meselesine bu kadar kafayı takmışsınız?
19:06Ulusal sorununuz ortada duruyor.
19:08Kimlik sorununuz ortada duruyor.
19:10Daha bunu çözememişken neden kadın şeyiyle uğraşıyorsunuz, sorunuyla uğraşıyorsunuz?
19:16Bu da bir yana aslında belli milliyetçi kesimlerin Kürt kadınlarına söylediği saldırdığı konulardan birisi.
19:24Bu ikisini birlikte düşündüğünde ne söylemek istersin?
19:28Nasıl bir bağ var böyle aralarında?
19:30Ben erkek cinsinin bu kavmi milliyetçilik diye tutturmasına da biraz belli yönlerde sorgulanması gereken bir konu olarak düşünüyorum.
19:38Çünkü savaşlarda genelde en çok erkek ölür, en çok erkek öldürülür.
19:42Bu savaşa birebir giren odur.
19:44Özellikle ulus devlet ya da milliyetçilik dediğimiz ideolojilerde amaç odur.
19:48Erkeğin doğuş amacı odur yani.
19:50Ölmek ve öldürmek üzerine kuruldudur.
19:52Yani bir asker olarak da doğar.
19:55Ondan dolayıdır hatta şey de yaparlar.
19:57Ben vatanımı, anamı korumaya gidiyorum der.
20:00Vatanı korumaya da gider.
20:01Zaten orada kadının rolü de bellidir.
20:03Yani evde bekleyen ya da korunması gereken bir şey olarak görüyor.
20:06Ondan dolayı erkek cinsinde bu kadar milliyetçilik olması, ölüm ve öldürme şeyinin bu kadar böyle şiddetle savunulması.
20:14Ayrıca tartışılması gereken bence konulardan biridir.
20:17Milliyetçiliğin kendisi zaten egemen erkek ya da erkek kavramıyla çok uyuşturulmuştur.
20:23Çünkü devlet baba ya da genelde askerler içinde erkek evlat ya da şey olarak o belirtilir ya.
20:32Ondan dolayı milliyetçiliğin o cinsiyetçi ya da özelde erkek cinsini öne çıkartan ya da kendine göre şekillendiren bir ideoloji olduğunu
20:39biliyoruz.
20:40Hatta ondan dolayı özel eğitilirler, özel olarak da şey yaparlar.
20:43Fransız devrimiyle başlamış derler ya benim için acıklı olan bir kesim tarafı vardır.
20:48Normalde Fransa o dönemlerde devrimciliğiyle bilinen bir ülke.
20:53Hala da şeydir özelde Paris'te.
20:55Mesela Fransız milliyetçiliğinin artık yavaş yavaş şekillendiği süreçlerde bu devrimci ailelerin çocukları çok az bir para karşılığında alınıyor ve orduda
21:04büyütülüyor.
21:05Ailenin onlarla görüşmesi yasaklanıyor zaten.
21:08Yıllar sonra bu devrimci aileler tekrardan isyana kalktığında ya da bir mücadeleye giriştiğinde onları öldüren kendi çocukları oluyor.
21:16Milliyetçilik böyledir.
21:17Kendi değerini ya da kendi sana ait olanı öldürmeyle görevlendirir.
21:21Tabi bu bir olaydır.
21:23Sadece bir olay üzerinden bakamaz çünkü dünyada çoğu şey böyle oluyor.
21:26Yani sen kendi, biz milliyetçilik bazen diyoruz işte sömürge ya da ezilen halklar üzerinde uygulanan bir şeydir ama bir katil
21:34de yaratıyor ya da sorgulamayan bir kesim yaratıyor.
21:37Ahlaki değerlerini sorgulattıracak bir kesim de yaratıyor bu bir gerçekliktir.
21:42Mesela biz Almanya üzerinden konuşurken sadece Yahudilere el alırsak milliyetçiliği ya da soykırımı tam anlamayız.
21:49Diğer bir taraf da Almandır.
21:50Almanlar nasıl buna mesela göz yungu diyoruz ya ondan dolayı erkekliği hala işte kaba kuvvet, savaş ya da yayılma olarak
21:58gören bir zihniyet ondan dolayı erkeği de o şekilde barındırır.
22:01Çünkü erkeğin temel görevi odur.
22:03Hani onun da tabi başka bir boyutu var.
22:06Hani insan için düşündükçe hani sonunda bir erkeğin erkek olması ta Yunanlılarda birçok yöntemlerle oluşan bir şeydir.
22:13Yani önce erkeği karılaştırır ondan sonra erkekleştirir.
22:16Şimdi böyle bir zihniyettir.
22:17Ondan dolayı bence tehlikelidir yani bu kadar da kabul edilmesi belki de hani o da milliyetçiliğin oyunu mudur diyelim ya
22:28da halkın kendi saflı mıdır bilemem.
22:30Kürdistan için ya şimdi doğrudur son dönemlerde de tartıştığımız bir konudur.
22:35Bence yöntemleri tartışılabilir bizim açımızdan.
22:37Hani nasıl bir yöntem denemek gerekiyor.
22:39Hani hem erkek açısından hem de kadın açısından özellikle ilk baştan itibaren evet kadın üzerinden yürütülen ya da örgütlenen bir
22:47mücadele olsa da erkeği de içine katıyan bir mücadeledir.
22:50Yani erkekle beraber yoldaş olma yollarını aslında arıyor.
22:53Yani erkeği de hiçleştirmeyen kadın da hiçleştirmeyen beraber eşit ya da demokratik bir şekilde nasıl bir ilişki kurulur üzerinden?
23:01Yani nasıl bir toplumsallık yaratılır üzerinden bir mücadele yürütülüyor.
23:04Bunun eksikleriyle veya yanlışlarla ve doğruluğuyla hale devam ediyor.
23:08Sonuçlar da aldığımız ya da tepkilerin de geldiği bir süreçtir.
23:11Şimdi doğrudur o en son ki süreçte işte bu kadar kimlik varken kimlik sorunu varken neden bunlara yöneliyorsunuz sorusuna ben
23:19yine kendim söylüyorum.
23:20Çünkü burada sadece bir kimlikten oluşmuyoruz Kürdistan coğrafyasında birincisi odur.
23:26Diğer bir ikincisi bence Kürt erkeği açısından kesinlikle sorgulanması gereken bir durumdur.
23:33Orjantelistin Kürt erkeğine bakış açısı çok farklı.
23:36Kürdistan'da kendi özgünlüğü çok farklı Kürt erkeğinin.
23:40Buna rağmen kalkıp yani kendi sorunu olarak görmek durumundadır.
23:44Biz mesela diyelim şeyi yaptık.
23:47Kendi katilimi ben mesela yaratmak istemem.
23:50Örneğin Kürt kimliğini öne çıkartırken ya da onu daha üstün bir yere getirirken kendini aşamayan bir erkekten katil olacağını biliyorum.
23:58Çıkar yani.
23:58Şimdi biz şeye karşıyız değil mi?
24:01Egemenliğe karşıyız.
24:03Yani bir Türk egemenliği olur, Arap egemenliği olur ya da Avrupa egemenliği olur buna karşıyız.
24:07O zaman benim yani aynı şekilde aynı sömürü yaşayan bir Kürt erkeğinin de aynı bir saldırgan durumuna düşmesi, bir düşman
24:14durumuna düşmesi rahatsız edecek bir durumdur.
24:17Değişmek durumunda yani.
24:19Yani şu şöyle düz bir mantıkla gidersek Türk erkeği Kürt kadına hiçbir şey yapamaz ama Kürt erkeği her şeyi yapabilir
24:25mi?
24:25Mesela çok absürt bir soru olabilir ama biraz oraya götürüyor.
24:29Daha dün mesela yani bir ay önce falan Ahmet'in ortasında bir genç kadın katledildi.
24:37Çocuğuyla çocuğu kucağındayken katledildi yani.
24:40E şimdi biz onu nasıl yapacağız?
24:41Katil dolu ya da örneğin bu kadar şey yapıyorlar ama mesela hadi kadın kimliğini bir yana bırakalım eğer şeyse.
24:49Uyuşturucu kullanan ya da fuhuşun bu kadar olduğu bir ortamda sen en az şey Kürt'ü çıkar.
24:55Nasıl bir sorun çekeceğiz?
24:56Birbirimizin katili mi olacağız?
24:57Mesela inançlarda hala bir korku vardır.
25:00Mesela inançlar arasında sen daha bir şey sağlayamamışsın.
25:03Kadın ve erkek arasındaki düşmanlığı daha çözememişsin.
25:06Ondan dolayı eksik hatta çok eksik kalacak bir konudur ve oraya çok itopik yaklaşmıyorum işte.
25:12Bir gerçekliktir o gerçeklik üzerinden bir yaşam kurmak gerekiyor ama beni öldürmeyen bir yaşam olmalı.
25:18Ya da benim hayatımı tehlike atmayan bir yaşam olmalı.
25:21Eğer erkek cinsinde çok somutlaşıyorsa ondan o zaman değişmesi gerekir.
25:25Yani yoldaş olmak istediğimiz bir cinsle katilimin çıkmasını istemez.
25:31Ve bu benim bence en hakikatli talebimdir ya da pratiğim olur.
25:37Bunu söyleyenler de hep erkekler zaten dikkat ettiysen.
25:40Yani niye bu kadar çok kimlik meselesi varken kadın meselesiyle bu kadar uğraşıyorsunuz diyenlerim.
25:45Birçoğu da hep erkekler.
25:47Aslında belki bilmiyorum ben bunu söyleyip söylemem arasında çok kalmıştım ama İzade'nin o konuda bir belirlemesi vardır.
25:54O da zaten Kürt bir tarihçidir.
25:56Şunu söyler der ki Kürt erkeği bir Arap kadınıyla Farslı'da Türk kadınıyla evlenince o kadına çok saygı duyar.
26:03Genelde gözlemlediği odur.
26:05Ama diyor bir Kürt kadınıyla evlenince ona saygı duymaz.
26:08Hatta onu sömürür.
26:09Şimdi ondan dolayıdır biraz da öyle olmak lazım.
26:12Sen bir kesim tarafından bir devlet tarafından sömürüldüğünü düşünürken aynı sömürünün benzer biçimini Kürt oldu.
26:19Yani mesela neden ona da saygı duymuyorsun?
26:21Mesela aynı zihniyetten çıkıyor onu bilmek gerekir.
26:24Bence hani İzade'nin o sözü önemlidir.
26:28Vurgulanması gereken tartışılması gereken konulardan biri olarak da düşünün ve çok da yabana atmıyorum onu da belirteyim.
26:33Kesinlikle öyle.
26:34Bir de yani kıyaslanabilecek ya da bu varken bunu niye yapıyorsunuz diyebileceğiniz hayat böyle bir şey değil.
26:41Hayat çoklu problemlerin çoklu yaşam biçimlerinin iç içe geçtiği bir denklem.
26:46Yani biz bir kadın olarak bunu söylüyoruz ama senin söylediğin gibi ben bir Alevi olarak aynı zamanda inançla ilgili mücadele
26:52etmek mecburiyetinde hissediyorum.
26:55Bir yandan içinde yaşadığım doğaya karşı yapılan bütün o sömürü ilişkilerine, tahküm ilişkilerine karşı çıkmak istiyorum.
27:02Ama ısrarla ben de bu ara hep şeyi düşünüyorum yani senin evrensel mücadele iddianı hep geriye çekmeye çalışan bir şey
27:13var gibi.
27:14Yani bütün kadınlar adına mücadele etmek istiyorum dediğinde ya sen daha Kürtçe kimliğin hakkında bir şeyi becerememişsin bunu mu yapacaksın?
27:23Kürtistan doğası için mücadele etmek istiyorum dediğinde daha işte Kürtlük anayasada bile yok sen bunun için mi mücadele edeceksin?
27:32Yani yaşamın diğer alanlarına karşı mücadele iddianı hep geriye çekmeye çalışan bir şey var sanki işin içerisinde bir yandan da.
27:41Ezilenlerin psikolojisiyle alakalıdır.
27:44Yani biz ne kadar şey tarihimize falan yani tarih gerçekten güçlü bir tarihtir katliamlarıyla ya da isyanlarıyla da yani yaşam
27:52biçimiyle çok güçlü bir tarih.
27:53Ama ezilen ulus olmak onu doğalında çünkü güvenmiyor.
27:58Mesela ben özellikle 1900'lü dönemlerde Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kürdistan'la ilgili İngiliz raporlarını okudum, Fransız raporlarını okudum.
28:06Diyor yani Kürt'ten bir şey olmaz diyor.
28:09Şimdi özellikle şimdi biz ikimiz de yani jünolojideyiz biliriz.
28:13Belli kesimlerde ilk de aldığımız tepki neden böyle bir iddiayla geliyorsunuz?
28:17Çünkü o bizim biraz ulusal kimliğim taşıdığımız ulusal kimlikle de alakalıdır.
28:21Yani bir Kürt ya da ezilen bir kimlikten beklenen genelde belirlenen bir çerçeveyi aşamamaktır ya.
28:26Bir iddiada bulunmak belki de dünyaya örnek olacak bir paradigma geliştirmek o güvensizliği getirir.
28:32Bu da şey güvensizliğidir.
28:33Aslında öğrenilmiş bir güvensizliktir.
28:36Yani biz de birbirimize çok güvenmeyiz ya o konuda.
28:38Hani bu bazı aşan arkadaşlar vardır ama Kürt olduğu zaman bizde o şey var, şekillenme var.
28:44Orientalizmin bakış açısı bize de işlemiş.
28:46O mu yapacak?
28:47Yani siz okağa konuşuyorsunuz da siz mi dünyayı kurtaracaksınız?
28:51Tabii ki kahraman değiliz ya da kahramanlık mitine de zaten karşıyım.
28:54Her şeyi bir anda çözecek bir sihirli değneğimiz yok.
28:56Ama bununla beraber yani yaşam içerisinde doğal akışında bence örnek oluşturabilecek biz çok şey yaptık.
29:04Yani hem savaşıyla hem de yaşamıyla.
29:06Bundan dolayı yabana atmamak gerekiyor.
29:08Bir de eğer çok küçük görülüyorsa dönüp ne kadar oryantalistiz, ne kadar değiliz, o bizde ne kadar işlemiş.
29:15Bence bir ona da bakmak gerekiyor.
29:17Son sözlerin onları alayım programımızın sonuna geldin.
29:21Kürt sorunundaki milliyetçiliğe ben yine Kürtçe bir kelimeyle karşılık bulabileceğimizi düşünüyorum.
29:27O da niştiman kavramıdır.
29:29Niştiman kök olarak bir insanın bir yere oturmasıyla beraber bir kuşun bir dala konmasıdır.
29:35Yani bu iki anlamı taşınır.
29:37Hani bizim hep ekoloji sözümüzde de laf ediliyor ya.
29:40Yani doğrudur sen bir milleti savunurken toprağın bittikten sonra ne yapacaksın?
29:44Ama Kürtçe'nin özü ya da daha o konuda kapsayıcıdır.
29:48Bir insanın bir yerde oturması derken bir kuşu da düşünür ya da bir dala konmasını da düşünür.
29:54Ondan dolayı Kürtçe'nin kendisi aslında daha evrenseldir.
29:58Ondan dolayı ben öyle düşünüyorum ve ondan dolayı kurdevari düşünmek bence daha çözümcüldür.
30:03Çok teşekkür ederim katıldığın için, değerli fikirleri için.
30:06Biliyorum çok kısa bir süre ve çok uzun uzun konuşmak gerekiyor.
30:11Ama daha fazla tartışacağımız, daha fazla üzerine aslında söz üreteceğimiz konulardan biri.
30:16Teşekkür ederim ben de.
30:18Evet değerli izleyiciler bir Bilgelik de Mahalleri programında sonuna geldik.
30:22Önümüzdeki haftalarda görüşmek dileğiyle.
30:23Bilgiyle kalın, Bilgelik'le kalın.
30:53Altyazı M.K.
Comments