- 2 gün önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Değerli bir isim bizlerle birlikte, ekonomist Sayın İbrahim Cevizli bizlerle birlikte.
00:08Sayın Cevizli hoş geldiniz.
00:11Teşekkür ediyorum, hoş buldum, iyi yayınlar diliyorum.
00:14Çok sağ olun. Şimdi Temmuz ayının ekonomik annesine bakacağız Sayın Cevizli.
00:19İlk olarak enflasyon verilerinden başlamak istiyorum.
00:23Enflasyon Temmuz'da aylık bazda %1,78 arttı.
00:27Yıllık enflasyona baktığımız zamansa %31,75 bir gerileme yaşandı.
00:35Ne söylersiniz enflasyonda, dezenflasyon virajı dönüldü mü, bu tabloyu bize nasıl tercüme edersiniz?
00:43Şimdi geçen sene Temmuz ayına baktığımızda enflasyon oranının %43,45 olduğunu görüyoruz.
00:50%43,45'lerden bugünkü Temmuz ayında %31,75'leri bir düşüşün olduğu aşikar.
00:56Bu görünen bir şey.
00:58Bunun ötesinde dezenflasyon, evet deflasyon, dezenflasyon.
01:03Dezenflasyon, enflasyon artış hızındaki azalmayı ifade eder.
01:08Enflasyon artış hızında bir azalma var mı?
01:11Evet, doğru.
01:11Bir dezenflasyon sürecine girdik diyebiliriz.
01:14Ama deflasyon, yani enflasyon da azalmaya başladık mı,
01:19bu soruyu söyleyebilmek için, bunu net olarak söyleyebilmek için daha erken olduğunu düşünüyorum.
01:24Çünkü henüz daha bölgesel krizlerin tam bir istiklara kavuşmadığı,
01:29İran, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol fiyatlarının yükselme ihtimalinin olduğu şu dönemde,
01:35enerji maliyetleriyle birlikte enflasyon artış baskısının olacağı,
01:39günümüzde, yani dezenflasyona girmiş olsak da buna rağmen,
01:44deflasyon, enflasyonda bir istikrar, fiyatta bir istikrar sağlandığı söyleyebilmek,
01:49şu an güç gözüküyor.
01:51Ama buna rağmen, şu olumlu sinyali de almış oluyoruz.
01:55Geçen seneye göre, bu sene Temmuz ayında,
01:58on iki puanlık bir enflasyonumuz azalma olmuş.
02:00Temmuz ayında yüzde bir nokta yetmiş sekiz gerçekleşmiş.
02:03Bütün bu konjonktürdeki gelişmelere rağmen,
02:06bu oranında yine olumlu bir sinyal.
02:08Ama fiyat istikrarında da tam bir,
02:11istikrarın sağlandığını söylemek için erken olduğunu söyleyebiliriz Yahya Bey.
02:15Öte yandan Ağustos ayı kira artış oranı da belli oldu Sayın Cevesi.
02:20Buna göre Ağustos ayında ev ve işyerleri için tavan kira artış oranı yüzde otuz bir virgül doksan oldu.
02:28Peki bu oranı önümüzde koyduğumuzda sizin pencerenizden nasıl bir resim beliriyor?
02:35Şimdi tabi bu kira artış oranını TÜİK hesaplarken,
02:39aslında bu piyasaya, serbest piyasadan alınan veriyle değil de,
02:45geçmiş on iki aylık verinin bir ortalaması olarak hesaplanan bir şeydir.
02:49Buradaki uygulamanın esas amacı,
02:51kiracı ile ev sahibi arasındaki dengeyi hukuki çerçeveden korumaya yönelik bir uygulamadır.
02:56Aslında sosyal bir koruma politikasıdır.
02:59Ama tüm bunlara rağmen tabi otuz bir nokta yetmiş beş enflasyon, otuz bir nokta doksan,
03:04zaten enflasyona da paralel oranda bir şey belirlenmiştir.
03:08Mesela önceki ayda bu otuz ikilerdeydi, otuz bir e, bunda da bir azalma var.
03:12Ama tabi yirmi bin lira bir ev kirası için yüzde otuz bir düşündüğümüzde yirmi altı bin liraya çıkıyor.
03:18Yine tabi asgari ücretli için yine tam tatmin edici bir oran değil.
03:22Ama bu oranın da azalmaya başlaması, düşmeye başlaması,
03:26bir puan da olsa, iki puan da olsa, dediğim gibi mevcut konjektüre göre
03:29iyi bir, olumlu bir sinyal olarak değerlendirebiliriz Yahya Bey.
03:33Bugün üzerinde ihracatla da ilgili önemli bir gelişme var.
03:37Aslında tüm zamanların rekoru kırıldı diyebiliriz.
03:40Bu kapsamda ihracat yüzde iki virgül dokuz artarak yirmi beş virgül altı milyar dolara ulaştı Sayın Cevesi.
03:47Peki küresel yavaşlamaya rağmen gelen bu rekoru, ihracatın kas gücü açısından nasıl yorumlarsınız?
03:57Şimdi ihracat konusunda ben umutluyum açıkçası.
04:00Yani ülkemizin gerçekten de bu Türkiye yüzyılı söyleminin ekonomide de,
04:06ihracat alanında da altının dolu olduğunu düşünüyorum.
04:09Çünkü mevcut konjektürde Ukrayna'nın, Ukrayna-Rusya savaşıyla birlikte Avrupa'da oluşan bir Rus tehdidi,
04:17aşağı tarafa indiğimizde İran-Amerika savaşıyla körfez ülkelerinin artık Amerika'nın kendilerini koruyamayacağına olan inancı,
04:24savunma harcamalarına yönelik bir artışa yol açmıştır.
04:27Tabii burada da geçtiğimiz günlerde biliyorsunuz Ankara'da yapılan o NATO zirvesinde de NATO ülkelerin aldığı bir karar var.
04:34Artık gayri safi yurt şahısının yüzde beşini savunma harcamalarına ayıracaklardır.
04:38Şimdi burada harıl harıl bir silahlanmaya gidilen bir dünyada savunma sanayinin önem arz ettiği şu süreçte,
04:45bu konuda da tabii 20-25 yıldır savunma sanayine büyük yatırımlar yapan Türkiye'nin önünün açık olduğunu düşünüyorum.
04:53Bu ihracat oranlarındaki artışın ileride bu savunma sanayiyle birlikte,
04:58ki Avrupa ülkeleri şu an en yakın tedarikçisi Türkiye, en güvenebilebileceği NATO müttefiki,
05:03bu savunma sanayinde de Türkiye'den ürün alarak bu ihracat oranlarının gelecek dönemleri daha da artacağını değerlendiriyorum ben.
05:11Dolayısıyla bir de tabii bunların yanında şunu da unutmamak gerekiyor Yahya Bey,
05:15şimdi Türkiye'nin çok önemli iki tane de bir ticaret koridor projesi var.
05:20Bir tanesi Zengazur'la başlayan yeşil yol kuşak projesi,
05:23ta Çin-Pekin'den Londra'yı birleştiren bir tren yolu projesidir bu.
05:27Pekin'de Çin'de üretilen ürünlerin Avrupa'ya gelebildiği bir yol,
05:31İpek yolu gibi düşünebilirsiniz.
05:33Bunun bir kuzey ayağı vardı ama Rusya-Ukrayna savaşından dolayı tıkandı.
05:37Bir Akdeniz'den gelen bir ayak vardı, deniz ayağı.
05:40Ama bu da tabii Hürmüz ve Kızıldeniz'deki Husilerin şu anki mevcut düzeni sekte uğratmasıyla sallantıda olduğu için
05:51tek orta yol, kuşak projesi, Türkiye üzerinden geçen bu ticaret hattının önemi ortaya çıktı.
05:57Tabii bununla birlikte biliyorsunuz televizyonları da çok çıktı, kalkınma yolu projesi var.
06:01Hatta Irak'ta Cumhurbaşkanımız beş tane olacaktı, dört tane imzaladık, o beşincisi kalkınma yolu projesiydi.
06:07Bu da Basra Körfezi'nden Türkiye'ye gelen bir ticaret hattı, Mersin'den Akdeniz'e açılan ve oradan Avrupa'ya giden.
06:13Bakın bunlar, bu trenler Çin'den dolduracak yükü Avrupa'ya gelecek.
06:18Ama bu trenler geri dönerken de Türkiye üzerinden gidecek.
06:22İşte Türkiye üzerindeki üretilen ürünlerin de Çin'e satılması, ihracatı konusunda bir Türkiye yüzyılı vizyonuyla bir ticaret önümüzdeki günlerde.
06:32Ben bu noktadan da Türkiye'nin yine ihracatının gelecekte artacağını,
06:36hem savunma sanayine yaptığı insan kaynağı ve teknoloji yatırımları,
06:39hem de bu ticaret yollarının Türkiye'den geçecek olması,
06:43ileride Türkiye'nin ihracatının daha da artacağını.
06:46Hatta ihracatçıların da bu konuda biliyorsunuz şey var,
06:50yani ihracatçının desteklenmesi gerekiyor.
06:52Süremiz kısıtlı diye çok da girmek istemiyorum ama Yahya Bey söylemeden de edemiyorum.
06:57Şimdi ihracatçının da dünya ticaret ortamında rekabet edebilecek konumda olması gerekiyor, korunması gerekiyor.
07:04Çünkü gerçekten de böyle bir ticaret hatlarının geçtiği bir döneme giren Türkiye'nin bu fırsatı iyi değerlendirmesi gerekiyor.
07:11Bu konuda devletimizin ihracatçı destekleyecek yönde adımlar attığını da görüyorum.
07:16Tüm bunlardan çıkarttığım benim şu olabilir,
07:19ihracatın gelecekte şu an 25 milyar dolar seviyesinde, 26 milyar daha da artacağını öngörüyorum ben.
07:31Bilgileri rafine ediyorsunuz.
07:33Şöyle devam edelim.
07:34Makro verilerden sahadaki verilere geçecek olursak,
07:38bu kapsamda Türkiye Ziraat Odaları Birliği,
07:41Temmuz ayı verilerini açıkladı Sayın Cevizli.
07:44Baktığımızda tarlada 11 lira olan havuç,
07:47markette 61 lirayı aşarak o farkı da %461'e çıkardı.
07:53Peki bu rasyonel olmayan tablo, gıda güvenliği ve adil fiyatlandırmada hangi gedikleri açıyor?
08:01Özellikle bu kronik makas, enflasyonla mücadelede hangi eksik halkayı gözler önüne seriyor sizce?
08:08Ya bu maalesef Türkiye'nin kanayan yarası.
08:12Ya tarlada bakın 11 TL'ye,
08:14çiftçinin yıllar bir yıl boyunca uğraşıp ürettiği üründeki hakkı 11 TL,
08:20ama pazara geliyor 61 TL oluyor.
08:22Yani ürün, çiftçi bile esas emeğin büyük sahibi 61 TL'lik bu paydan aldığı 11 TL.
08:30Bu arada tabii bizim kanayan yaramızı işte bu ki,
08:34aracılar, kayıt dışılık, çok sayıda aracının olması ve fırsatçıların maalesef 11 TL'den,
08:41pazara yani son kullanıcıya nihayet tüketecek gelene kadar ki süreçteki kazançları etki ediyor.
08:47Burada da tabii sorunu lojistik, depolama eksikliği, soğuk zincir yetersizliği, çok sayıda aracının olması,
08:55kayıt dışı, ya bu aradaki bu zincirin fiyatın 11 TL'den 61 TL'ye kadar olan ki süreçte bir kayıt dışılık
09:01da çok fazla var.
09:02Bundan dolayı da fiyat kontrolü yapılamıyor.
09:05Yani fırsatçılık olarak da değerlendirdiğimiz bu durumda birleşince tabii böyle bir durum ortaya çıkıyor.
09:12Çok az üzücü bir durum.
09:14Yani 11 TL çiftçinin bile en büyük emek sahibinin kazanamadığı bir durum söz konusu.
09:21Burada ne yapılabilir?
09:22E tamam hocam bunu söylüyorsun, ne yapacağız diye soracak olursanız da,
09:26mesela tarımda bir planlı üretime gidilebilir.
09:29Ha bu yapılıyor, evet yapılmaya çalışıyor.
09:31Bu yapılmıyor anlamında değil.
09:33Bu kapsamda ürünlerin mesela doğrudan pazara ulaşıma,
09:37bu aradaki saydığım işte depolama, soğuk zincir, çok sayıda aracı kurumunun bir baypas edilerek
09:43çiftçiden doğrudan pazara ulaşılması gibi bir sisteme geçilebilir.
09:47Tabii burada lisanslı depoculuk ve kooperatifçilik süreçleri işletilebilir.
09:53En önemlisi de bunu ben takip ediyorum.
09:56Yapılmaya başlandı ve yapılıyor da Adalet Bakanlığı'na da ortak bir proje olarak götürülüyor.
10:02Yapay zeka ile bu haksız kazancın takibe.
10:0511 TL'den 61 TL'ye gelene kadar ki bu aradaki fırsatçı dediğimiz aracıların nasıl haksız kazanç ettiklerinde
10:13yapay zeka ile takibinin başladığı bir sürece giriyoruz.
10:15Tabii bunlar güzel bir şekilde sistem oturduğunda bu haksız kazancın yani aradan bu kadar fark olmasının daha da azalacağını
10:27düşünüyorum ben de bu konuda Yahya Bey.
10:30Peki zamansal açıdan takriben bu çalışmalar ne zaman son bulacak?
10:37Vatandaşımız bu noktada ne zaman rahata erer sizce?
10:41Çalışmaların başladığını söylemiştiniz.
10:46Bir iki yıl içerisinde bunun meyvelerini yemeye başlayacağımızı düşünüyorum.
10:51Ama tabii ticaret yollarındaki ben bahsetmiyorum.
10:54Bu son bahsettiğimiz tarladan pazara gelen kadar olan ki süreçten.
10:57Ticaret yollar için biraz daha zaman alabilir.
10:59Çünkü bu demir ağlarının ve bu ihracatçı destekleyecek altyapının oturması biraz daha zaman alabilir.
11:05Ama bunlar yapılıyor, geliyor.
11:07Bu tarımla ilgili bir iki yıl içerisinde somut bir sonuç tam olmasa da iyileşmenin olabileceğini öngörüyorum.
11:15Ticaret yollarıyla, ihracatla ilgili de beş veya on yıl içerisinde bakın çok hızlı gelişiyor bazı şeyler.
11:21Ki şöyle bir durum da var.
11:23Bu İran, Amerika savaşıyla birlikte İran'ın körfez ülkelerine hedef alması artık körfez ülkelerinde şu soruyu oluşturdu.
11:31Amerika bizi koruyamıyor.
11:34Amerika ile biliyorsunuz 1971 petrodolar anlaşmaları vardı.
11:39Siz petrolü dolarla satın ben sizi koruyacağım.
11:41Kime karşı koruyacağım?
11:42İran'a karşı koruyacağım.
11:43Çeviri ülkelere karşı koruyacağım.
11:45Ama günümüzde görüyoruz ki koruyamıyor.
11:47Amerika bu koruyamıyorsa artık bu körfez ülkelerinde kendine yeni bir güvenlik arayışı içerisine girdi.
11:54Burada tabii Türkiye'nin yine ön plana çıktı.
11:56Türkiye'nin savunma patlı projesi.
11:58Bakın Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye üçü şu an bu sürece başladı.
12:03Bu şu demek oluyor.
12:05Suudi Arabistan'ın parası, Türkiye'nin insan kaynağı ve teknoloji, Pakistan'ın nükleer silahı, nükleer gücü.
12:11Bu üç güç birleşiyor.
12:13Bu bölge ülkelerin içine çok güzel bir örnek temsil edecek.
12:16Bu bölge ülkelerin bu patlı etrafında birleşmesini yol atacak.
12:19Tabii bunun ekonomik tarafından baktığımızda bu öncelikle askeri ve savunma patlı olarak başlayıp ekonomik iş birliğine gidecek bir süreci beraberinde
12:26getirecek.
12:27Dolayısıyla hem Türk dünyasında hem İslam dünyasında bu projelerini gerçekleştirebilen bir Türkiye,
12:33Türkiye yüzyılı gerçekten on yıl içerisinde ihracatın daha da artacağını öngörüyorum.
12:38Bunlara vararak Yahya Bey.
12:40Sayın Cevesli katkılarınızdan dolayı çok teşekkür ederiz.
Yorumlar