00:011.Balkan Savaşı başladığında Osmanlı İmparatorluğu dört cephede birden saldırıya uğramıştı.
00:06Ancak bu cephelerin hiçbiri Doğu Trakya kadar hayatı değildi.
00:09Çünkü Doğu Trakya düşerse Osmanlı başkenti İstanbul'un kapıları düşman ordularına açılacaktı.
00:15Bu yüzden Trakya cephesi yalnızca bir askeri bölgedeli imparatorluğun kalbiydi.
00:20Edirne, Kırklareli, Lüleburgaz ve Çatalca hattı.
00:23Bunlar artık yalnızca şehirler değil Osmanlı'nın varlık hattıydı.
00:271912 sonbaharında Balkan devletleri arasında imzalanan gizli anlaşmalar Osmanlı'ya karşı koordineli bir saldırı planı içeriyordu.
00:35Bulgaristan bu ittifağın kalbiydi.
00:37Çünkü Osmanlı'nın Avrupa topraklarının merkezine en yakın konumda bulunuyordu.
00:42Bulgar Genelkurmay'ı savaştan haftalar önce ordularını Trakya sınırına yığmıştı.
00:47Osmanlı Genelkurmay'ı cephe hazırlıklarına çok geç başladı.
00:511908'deki 2. Meşrutiye sonrası orduda büyük tasfiyeler yapılmış.
00:55Deneyimli subayların birçoğu görevden alınmıştı.
00:59Ordu yeniden yapılandırılmadan savaş patladı.
01:01İstanbul'dan Edirne'ye kadar olan bölgeye Doğu Ordusu adı verildi.
01:07Bu ordunun başına Ferik Abdullah Paşa getirildi.
01:11Ancak emir komuta sistemi zayıftı.
01:13Bölgedeki birliklerin önemli kısmı Balkanlardaki isyanları bastırmak için dağılmış haldeydi.
01:20Osmanlı Doğu Ordusu mevcut yaklaşık 250 bin asker, bin top, 70 bin yedek.
01:27Komutan Ferik Abdullah Paşa, daha sonra yerine Ali Rıza Paşa geçti.
01:31Üç ordu kolu oluşturuldu.
01:33Zayıf noktası ise yetersiz iletişim, subayı eksikliği, kötü hava koşulları, yavaş lojistik.
01:42Bulgar ordusu ise mevcudu yaklaşık 350 bin asker, bin yüz top, 80 bin yedekten oluşuyordu.
01:49Komutanlar General Mihail Savov, General Ratko Dimitriyev, General Nikola Ivanov.
01:55Avrupa'nın en disiplinli ordularından biriydi.
01:58İyi eğitimli subaylar, modern topçu gücü, güçlü demir yolu ağa.
02:03Stratejik hedef ise Edirne'yi ele geçirip İstanbul'a ilerlemekti.
02:08Bulgarlar savaş daha başlamadan psikolojik üstünlüğü ele geçirmişti.
02:12Çünkü Osmanlı birliklerinin içinde bazı askerler gönülsüzdü, maaşlar ödenmiyor, erzaklar eksikti.
02:19Buna karşın Bulgar ordusu Rus subayların da desteğiyle koordineli bir yapıya sahipti.
02:24Bulgar stratejisi ve saldırı planı.
02:26Bulgar planı üçlü taarruz üzerine kuruluyordu.
02:29Birinci kol kuzeyden Kıklareli yönüne ilerleyecek, Osmanlı'nın sınır hattını yarayacaktı.
02:34İkinci kol batıdan Edirne'ye yönelip şehri kuşatacaktı.
02:38Üçüncü kol ise güneyden Lüleburgaz hattını geçip İstanbul'a kadar ilerleyecekti.
02:43Amaç Osmanlı ordusunu parçalamak, iletişimini koparmak ve başkente giden yolları kontrol altına almaktı.
02:49Bu plana göre her bir kol demir yolu üzerinden ikmal olacaktı.
02:53Bulgarlar sahra topçularına ileri hatlara taşımış, köprü geçişlerini önceden hazırlamıştı.
02:59Osmanlı tarafında ise tren yolları ve ikmal hatları yetersizdi.
03:02Askerler genellikle yürüyerek cepheye ulaşıyorlardı.
03:08Edirne Osmanlı'nın Balkanlardaki kalesiydi.
03:12Şehir 65 bin kişilik bir garnizona sahipti ve başında Şükrü Paşa bulunuyordu.
03:18Edirne kuşatması 29 Ekim 1912'de başladı.
03:21Bulgar ordusu şehri çevreledi.
03:23Dışarıdan hiçbir yardım gelemiyordu.
03:26Cephane ağızda yiyecek sınırlıydı ama Edirne halkı Şükrü Paşa'nın arkasında birleşmişti.
03:31Kadınlar cephane taşıyor, çocuklar su dağıtıyor, yaşlılar siper kazıyordu.
03:35Kış yaklaştıkça şehirde tifüs ve ağaçlık başladı.
03:39Bulgar topçusu şehri günlerce bombaladı.
03:43Şükrü Paşa teslim olmayacağız, burada ölürsek vatan için ölürüz diyordu.
03:47Ama savaşın matematiği değişmez.
03:49Cephanesi biten bir ordu kahramanlığıyla bile sonsuza kadar direnemez.
03:5326 Mart 1913'de Bulgarlar son taarruzu başlattı.
03:57Sırk topçusunun desteğiyle Edirne'nin kuzey hattı yarıldı.
04:01Bulgar birlikleri kaleye girdi.
04:03Şükrü Paşa kılıcını teslim etti.
04:10Edirne kuşatması sürerken Bulgar ordusunun diğer kolları
04:13Lüleburgaz-Pınarhisar hattında Osmanlı kuvvetleriyle karşı karşıya geldi.
04:18Bu savaş 28 Ekim 2 Kasım 1912 tarihleri arasına sürdü
04:22ve Balkan savaşlarının en büyük kara muharebesi olarak tarihe geçti.
04:26130 bin Osmanlı askeri 150 bin Bulgar askerine karşı savaş verdi.
04:31Toprak bataklıktı, yağmur dinmiyordu.
04:34Osmanlı'nın topçuları çamura saplandı, atlar telef oldu.
04:37Siperler su doldu.
04:39Bulgarlar iyi koordine edilmiş topçu ateşiyle Osmanlı hatlarını yarmayı başardı.
04:44Osmanlı ordusu geriye Çorlu'ya doğru çekilmek zorunda kaldı.
04:47Bu savaşın sonunda Osmanlı ordusu hem insan kaybı hem moral bakımından çöktü.
04:5310 binlerce asker açlık, hastalık ve soğuktan öldü.
04:58Lüdeburgaz'dan sonra İstanbul'un savunması için tek bir hat kalmıştı.
05:02Çatalca.
05:03İstanbul halkı korku içindeydi.
05:05Bulgar ordusunun birkaç gün içinde şehre gireceği düşünülüyordu.
05:08Ancak burada Osmanlı ordusu inanılmaz bir direnç gösterdi.
05:12Komutan Ali Rıza Paşa savunma hattını düzenledi.
05:16Siperler kazıldı, makineli tüfekler yerleştirildi.
05:19Sahra topçusu boğaz önlerine konuşlandırıldı.
05:22Halk da savaşa katıldı.
05:26Bulgarlar 16 Kasım 1912'de Çatalca hattına saldırdı.
05:30Ama beklenmelik bir olay oldu.
05:32Hava soğudu, kar yağdı, tüfüs patladı.
05:34Bulgar askerleri bitap düştü.
05:36Osmanlı ordusu ise ilk kez moral üstünlüğü yakaladı.
05:40Bulgar taarruzu başarısız oldu.
05:42İstanbul kurtuldu.
05:43Doğu Trakya cephesi Osmanlı için hem askeri hem manevi anlamda bir yıkım oldu.
05:48Edirne, Kıtlareli, Lüleburgaz, Dimetoka gibi şehirler kaybedildi.
05:52Yaklaşık 150 bin Osmanlı askeri öldü.
05:56Fakat İstanbul düşmedi.
05:58Bu bir yenilginin içinde kazanılmış tek zaferdi.
06:01Doğu Trakya cephesi Osmanlı tarihine son kale olarak geçti.
06:05Eğer o haç çökmüş olsaydı belki de İstanbul 1912 kışında düşecekti.
