00:00Pagdating sa bill sa kuryente, ang utos si Pangulong Marcos alisin ang singil sa system laws.
00:06Pero para sa ilang electricity distributor, normal sa kanilang operasyon ang pagkawala ng kuryente,
00:11kaya kailangang pag-isipan ang pag-alis sa singil.
00:15May report Jonathan Andan.
00:19Sa pagpapadaloy o transmission ng kuryente mula sa mga planta patungo sa mga bahay at establishmento,
00:25merong kuryente ang nawawala.
00:27Pwedeng dahil sa teknikal o natural na dahilan.
00:30Halimbawa, luma na ang mga kawad o kaya'y ninanakaw gaya ng mga jumper.
00:35System laws ang tawag dyan.
00:37At kahit hindi mo kinunsumo, binabayaran mo.
00:40Nasa 5% yan sa bill ng Meralco at 8-12% sa mga rural cooperative.
00:46May patong pa yung 12% na VAT.
00:50Siria, 127 kWh ang nakunsumo noong Mayo.
00:541,800 pesos ang bill niya.
00:57Kasama sa kwenta ang 101 pesos sa system laws.
01:01Parang hindi mo naman ma-feel yung 100 pesos na matatanggal sa yung system laws.
01:10So dapat siguro, medyo lakihan pa ng konti.
01:13Dapat ang mag-absorb niya ay yung utilities.
01:16Diyan dapat nila maipakita yung kanilang efficiency o kagandahan ng kanilang operasyon.
01:23Sa ikalimang zona ng Pangulo, siya mismo ang tila may sumbat sa mga utility.
01:28Panahon na para tanggalin na natin ang systems laws na pinapasa sa consumer.
01:40Hindi naman kasalanan ng consumer kung bakit nagkaroon ng systems laws.
01:50Paliwanag ng Energy Regulatory Commission dahil sa EPIRA o Electric Power Industry Reform Act.
01:56May basbas ang mga distributor na singilin ang system laws para makabawi sila sa gastos.
02:01Nagtakda lang ang ERC ng cap sa paniningil na hanggang 6.5%.
02:07Meron talagang porsyento ng mga system losses na talagang kahit ano pa ang gawin ng mga utilities natin
02:14ay hindi talaga nila ito maiiwasan dahil talagang nangangawala yung kuryente kapag ito'y dumaloy sa alinya niya.
02:21Para maalis ang system loss charges gaya ng gusto ng Pangulo,
02:25sabi ng ERC, dapat amyendahan ang EPIRA.
02:28Therefore, we, the people, request, no, we demand for the immediate amendment of the EPIRA.
02:38Dinidinig na yan sa Senado.
02:40Naka-first hearing na tayo, so second, third, and then ibababala po natin for sponsorship.
02:45Ang Meralco, sinabing handa silang makipagdiskusyon para makonsidera ang epekto ng EPIRA amendment
02:51sa operasyon ng mga gaya nilang power distributor.
02:53Gate nila. Ang systems loss ay karaniwan sa operasyon ng pagdeliver ng kuryente.
02:59Namumuhunan daw sila para makontrol ang system loss.
03:01Kaya ang sinyo nila ay mas mababa sa 6.5% cap ng ERC.
03:06Ang Philippine Rural Electric Cooperative Association may 121 member cooperatives sa buong bansa.
03:13Kakayanin daw nila kung alisin ang system loss charges.
03:16Basta may subsidy ng gobyerno.
03:19Bilang mga electric cooperatives, non-stock, non-profit, wala kong provision or wala kong pondo na nakalaan
03:25para saluhin ang mga gastusin na ito.
03:29Pero ayon sa Power for People Coalition na dati pang pinatatanggal ang system loss,
03:34mas makakameno sa mga costumer kung tatapyasan ang generation charge
03:38o singil sa nilikhang kuryente ng mga planta.
03:41Karaniwang pinatatakbo ng coal o uling at liquefied natural gas o LNG ang ating mga planta.
03:48Mga imported na panggatong na nagmahal pa dahil sa gera sa Middle East.
03:52Sa panahon ng Ukraine war, tumaas ang presyo ng kuryente.
03:55Hanggang ngayon, tumama yung Iran war.
03:58Pataas ng pataas yung kuryente natin.
04:00Kailangan mong palitan yung source na yun.
04:02Mungkahi nila, mas gumamit ng renewable energy.
04:05Nakapagdagdag tayo ng mahigit 60 plantang pinapatakbo naman ng geothermal, solar, hydro at wind at saka ng biomass.
04:15Jonathan Andal, GMA News.
Comments