- 12 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:58İzlediğiniz için teşekkürler.
01:00Ve ABD'nin son iki gecedir saldırı düzenlemediğini ve buna bağlı olarak İran'ın da karşı saldırı gerçekleştirmediğini ifade etti.
01:11Sözcü aslında İran'ın stratejisinin misillemeye dayalı olduğunu belirtti.
01:16ABD saldırmadığı için biz de karşılık vermiyoruz ifadelerini kullandığı değerli izleyenler.
01:24Tabi diplomasi trafiği de devam ediyor.
01:26Şunu belirtelim.
01:27Şangay İşbirliği Teşkilatı Dışişleri Bakanları toplantısı marjında İran ve Pakistan Dışişleri Bakanları bir araya geldi.
01:36Ve müzakerelerin devam etmesi yolunda önemli bir görüşme gerçekleştirdi.
01:43Ve kaynaklar bu görüşmenin Çin'in telkiniyle gerçekleştiğini ifade ediyor ki birkaç gün önce de Pakistan Dışişleri Bakanı Çin'i
01:52ziyaret etmişti.
01:53Çin'in savaş durumunu, Hürmüz'deki savaş durumunu bitirmek istediği ve İran'a baskı yaptığı yönünde bilgiler söz konusu.
02:03Konuklarımızla birlikte neler oluyor konuşacağız.
02:06Değerli izleyenler Sinan Demirtürk ve Halis Mutlu uzaktan bağlantıyla bizimle birlikte.
02:12Hoş geldiniz.
02:14Hoş bulduk. İyi geceler. İyi yayınlar.
02:16Evet Sinan Bey sizinle başlayalım.
02:19ABD iki gündür saldırmıyor.
02:21İran da kendi stratejisini net bir şekilde ifade etti.
02:25Ve ABD saldırmazsa biz de karşılık vermeyeceğiz ve vermiyoruz ifadelerini kullandılar.
02:31Ama tabi diplomasi trafiği de biraz hızlandı diyebiliriz.
02:35Özellikle Pakistan'ın ara buluculuk faaliyetlerini yeniden hızlandırdığını görüyoruz.
02:40Ve özellikle Çin'in desteğiyle bu ara buluculuk faaliyetlerini yürüttüğünü ifade edelim.
02:48Tabi Çin Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasından en büyük zararı gören ülkelerden biri.
02:53Önemli ölçüde petrolünü bu bölgeden temin ediyor.
02:56Ve Çin ekonomisini beslemek zorunda.
02:59Böylesine bir krizin uzaması Çin'in pek işine gelmiyor.
03:03Bu yüzden de Pakistan'ın öncülüğünde yeniden bir diplomasi hareketinin başlamasına aslında aracılık etti diyebiliriz.
03:12Neler düşünüyorsunuz?
03:14İki gündür silahlar susmuş durumda.
03:16Bu iyiye yorulacak bir haber diyebiliriz herhalde değil mi?
03:20Diğer taraftan tabi ki bu diplomasi trafiğinin artması, Pakistan'ın ara buluculuk hareketini artırması bunlar olumlu haberler diyebilir miyiz?
03:29Yoksa Amerikan Başkanı Donald Trump'la İsrail Başbakanı Netanyahu'nun bu hafta içinde Beyaz Saray'da yapacağı görüşmeye kadar bu sessizlik
03:38olacak sonrasında kıyamet kopacak denilebilir mi?
03:42Erhan Bey çok güzel tarif ettiniz bunu ancak silahların susması olarak tarif edebiliriz.
03:47Çünkü bu fiili bir ateşkes de değil.
03:50Ateşkesin taraflar tarafından ifade edilmesi hatta mutabakatta dünyaya duyurulması gerekiyor.
03:56Elbette ki bombardımana, sivil ölümlerine ve harbe göre silahların susması evladır, faydalıdır.
04:03Ama bugün itibariyle ABD'nin bölgeye hala askeri mühimmat ve yanak sürdürdüğünü ve özellikle de Almanya'daki hava üssü merkez olmak
04:14kaydıyla
04:14özellikle yeni sağlık personelini ve özellikle sıhhiye uçaklarını ve sıhhiye tertibatını da bölgeye kaydırmış olması
04:22eş zamanlı olarak hazırlığın devam ettiğini gösteriyor.
04:25Zaten savaşı ilk gününden itibaren savaş ve barış zemini olarak tarif etmiştik.
04:31Yani diplomasinin her zaman çatışmalarla eş zamanlı olarak konuşulduğu ve değerlendirdiği bir tablo olarak
04:36sizinle de her daim konuşma imkanımız oldu.
04:39Bugün itibariyle Pakistan'ın bu ara buluculuk girişimi hafta başında da
04:43Irak Başbakanı'nın Trump'ı ziyaretinden sonra İran'ı ziyareti Pazeshkiyan'la görüşmesine rağmen
04:50henüz hem İran tarafında hem de ABD tarafında müzakerenin tarihi ya da yarım kalan müzakere sürecinin
04:57ne zaman başlayabileceği konusunda bir netlik söz konusu değil.
05:01Ama Pakistan buradaki en etkili ara bulucu.
05:04Yani hem Tahran yönetiminin hem Washington'ın hem de dolaylı olarak Tel Aviv'in de
05:09ve İngiltere yönetiminin de Pekin'in de en itibarlı ara bulucu ülkelerinden bir tanesi.
05:15Pakistan aynı zamanda Türkiye ile ve Azerbaycan ile de yakın ilişkilerinin olması.
05:20Mısır'la ve Suudi Arabistan'la da diplomatik temaslarını yakinen götürüyor olması
05:25adeta merkezi Asya'dan Orta Doğu'ya kadar önemli bir diplomatik ara bulucu rolünü kendisine yüklemiş oluyor.
05:32Siz de ifade ettiğiniz bu anlamıyla Çin ile İngiltere arasında, Çin ve ABD arasında
05:38belki de Pakistan kadar hızlı metikte okuyabilen bir diplomasiye sahip başka bir ülke söz konusu değil.
05:43Bu anlamıyla bu yeni dönem içerisinde özellikle İngiltere'nin de 13 günlük hava saldırıları içerisinde
05:51kısmi etkisinin varlığı ve özellikle yeni başbakanın göreve gelmesi itibariyle de
05:56İngiliz üstlerinin kullanılmasının söz konusu olmasıyla başlayan
06:00İngiltere ve İran gerilimi noktasında da Pakistan'ın yeni ara bulucu misyonunu
06:05daha anlamlı, daha değerli bulmak gerekiyor.
06:07Bu anlamıyla bir parçasıyla İngiltere dış politikasının merkezi Asya'da
06:12bir parçasıyla da stratejik müttefikçi olarak Çin'in merkezi Asya'daki dış politikasının
06:17en önemli aracı aktörlerinden birisi olarak Pakistan devletinde görüyoruz ki
06:21bu ara buluculuk faaliyetlerinin daha etkili olması mümkün tahmin üzerinde.
06:25Fakat ben İran'ın müzakerelerin kesilmiş olduğu 8 Temmuz tarihine göre
06:31müzakere zemininden ve anlaşma eğiliminden daha da uzaklaştığı kanaatindeyim.
06:35Bu anlamıyla müzakereyi isteyen seçilmiş hükümetin ve müzakereyi destekleyen heyet başkanlarının
06:42biraz da siyasette yalnızlaştırıldıklarını ve bu anlamıyla
06:45ABD'nin İran açısından, İran halkı ve kamuoyu açısından ve siyasi bileşenler açısından
06:51anlaşmayı bizzat bozan bir ülke olarak görülüyor olması ve bu anlamıyla
06:5513 günlük saldırıların da geride bıraktığımız savaş dönemlerinden
06:59hiç geride olmayacak şekilde ağır tahribatlar meydana getiriyor olması da
07:02bugün İran cephesini biraz daha müzakerelere adeta teğenli içerisinde
07:08soğukkanlı yaklaşan ve ABD-İsrail ikilisine güvenmeyen bir ülke haline getirmiş oluyor
07:13ve bu anlamıyla hala Trump'ın karar vermediği görünmektedir Erhan Bey.
07:18Bence hem yakıt ikmalleri için hem askeri takviyeler için
07:22ve özellikle vurulan radar sistemlerinin ve hava savunma sistemlerinin
07:27ağır bir tahribat aldığı göz önüne anlayacak olursa
07:29köyfez ülkeleriyle de ABD'nin sürdürmüş olduğu bu son 48 saat içerisindeki
07:34temaslar bağlamında bölgedeki tansiyonun düşmesi ve bu anlamıyla
07:38eğer müzakereler söz konusu olmaz.
07:40Amerika'nın istediği şartlar masaya getirilmez ise
07:43savaşın yeniden başlayabileceği, çatışmaların yeniden yüksek yoğunluklu
07:48seviyede başlayabileceği bir askeri tahkimatın yapıldığını görmek gerekiyor.
07:52Çünkü Trump'ın dünkü açıklaması iki manaya geliyor.
07:58Hatırlayacaksınız İran'ın çok akıllı hareket ettiğinden bahsediyor.
08:02Bu diplomasi istemek olarak da yorumlanabilir.
08:05Amerika ile anlaşmaya razı olmak olarak da anlaşılabilir.
08:08Ama ben aynı zamanda bunu İran'ın özellikle bu son 13 günlük saldırılara
08:12cevap verme refleksinin daha önceki savaşlardan daha kuvvetli olması
08:16ve özellikle köyfez ülkelerindeki ABD üstlerine yönelik olarak
08:20köyfez ülkelerini daha çok bunaltabilecek ve yırpatabilecek olan argümanları
08:24net bir şekilde ortaya koyması olarak okudum.
08:27Yani Trump'ı biraz daha çekinik bir söylem içerisinde değerlendirdiğimi de
08:32ifade etmek istiyorum ki dün itibariyle
08:34Keyin yani ABD'deki Genelkurmay Başkanı da
08:37önemli ölçüde hava unsurlarının talip edildiğini
08:40ve Patriot füze rampalarının ve Patriot potansiyellerinin de
08:44ağır bir şekilde boşaldığını ve bu anlamıyla eksildiğini
08:48rahatlıkla ifade edebildi.
08:50Yani bu anlamıyla kongreye Pentagon'un vermiş olduğu bilgi
08:53ve SENTCOM'un vermiş olduğu noktada da
08:55savaş noktasında ileriye gidilemediği benim görüşlerim arasında
08:59askeri olarak İran yırpatılıyor olsa bile
09:02bu 13 günlük savaş içerisinde beklenen sonucun alınamadığını
09:05ve bu anlamıyla balistik füze kapasitesini muhafaza eden
09:08ve yenileyebilen İran'ın da cevap verme eğiliminin
09:12daha kuvvetli olduğu görülmüş oldu.
09:14Yani hem Saudi Arabistan üzerinde özellikle Ürdün ve Kuveyt üzerinde
09:18çok ciddi bir baskı uygulamayı başardı İran
09:21ve bunun bu anlamıyla savaşın cevap verme kapasitesinin
09:24İran bağlamında bugün Amerika tarafından sürdürülmesi kolay değil.
09:27O anlamda zaman kazanmak ve bir anlamıyla
09:30askeri potansiyelini bölgede yenilerken
09:32İran'ın istediği çerçeve içerisinde bir müzakere zeminine
09:36çekmek ya da bu baskıyı İran üzerinde oluşturmak noktasında
09:40ben yeni bir gayretin olduğu kanaatindeyim.
09:43Çünkü Suudi Arabistan'ın çekinceleri var.
09:46Aynı zamanda Suudi Arabistan Yemen arasında büyük bir gerilim
09:49iki gündür devam ediyor.
09:50Suudi Arabistan devrimdeki ya da sürgündeki Yemen hükümetini
09:55yeniden silahlandırmak suretiyle Yemen'in bir bölgesindeki
09:58Yemen'li diğer kabileleri Hussiyeler'e karşı yeniden organize etme eğilimi içerisinde
10:03hava saldırılarıyla birlikte Hussiyeler'in alanının daha da daraltılabileceği
10:07bir Yemen çatışması bu anlamıyla Suudi Arabistan tarafından planlanıyor.
10:10Bence Amerika'nın ve İsrail'in yeni askeri hareket hazırlıklarının da
10:14bu Körfez'deki ülkelerin askeri hazırlıklarına doğrudan
10:18bağlantılı olduğu kanaatindeyim.
10:19Yani İran'ı farklı cephelerden ve farklı yönlerden
10:22kıskanç altına alabilecek yeni bir zamana ihtiyaç duyulduğu kanaatindeyim.
10:27Elbette ki yarın netice belirleyecektir.
10:29SENTCOM daha net bir açıklama yapabilir.
10:31Beyaz Saray Trump daha net bir açıklama yapabilir.
10:34Ama ben müzakere sürecinin naraburucular yoluyla aranırken,
10:38çözüm aranırken aynı zamanda
10:40ABD'nin askeri eksiklerini bölgede tamamladığını ve takviye ettiğini de
10:44yakinen gözlemlemekteyim.
10:45Bugün İran ordusu ve devrim muhafızları İran'ın bütün bölgelerinde
10:49yani Uzistan sınırından Cahabahar Limanı'na kadar olan İran'ın
10:54bu uzun güney hattında önemli bir askeri takipat yapmaya devam ediyorlar.
10:59Yani buraya karşı ABD'nin ne olacağını öngörlemedikleri çerçeve içerisinde
11:03herhangi bir askeri operasyon, kısmi bir askeri harekat
11:07ve bir ampibi çıkarma yapmasına karşı da
11:10İran ordusunun ve devrim muhafızlarının da önemli hazırlıkları olduğunu
11:13tespit etmek gerekir.
11:14Her iki tarafta savaş durumunu fiilen sürdürüyorlar.
11:17Bölgedeki askeri takipatlarını ve tedbirlerini buna göre oluşturuyorlar.
11:21Evet iki gecedir silahlar susmuş durumda.
11:24Müzakere yeniden başlayacak mı?
11:26Bir sonuç alınacak mı?
11:28Dünya bunu merak ediyor.
11:29Halis Mutlu.
11:30Tabii burada önemli bazı kritik noktalar var.
11:34Özellikle 14 maddelik mutabakat sonrasında
11:38dünyada farklı yorumlar gelmişti.
11:41Bu 14 maddeye bakıldığında İran'ın ABD karşısında önemli bir başarı elde ettiği ve önemli
11:47kazanımlar sağladığı ifade edildi.
11:50Ama diğer tarafta İran'ın içinde farklı sesler vardı.
11:52Özellikle devrim muhafızları ve ona yakın isimlerin bu mutabakattan çok memnun olmadığı,
12:01bunun bir yenilgi olarak görüldüğü şeklinde yorumlar var.
12:05Tepkiler de oldu aslında müzakereleri yürüten isimlere karşı.
12:09Şimdi İran içinde net bir şekilde savaşın başladığı günden bu yana bir bölünmüşlük söz konusu gibi görünüyor.
12:17Bilmiyorum katılır mısınız?
12:18Yönetim tam anlamıyla kimin elinde?
12:21Yetki kimin elinde?
12:22Savaşı kim yürütüyor?
12:23Stratejiyi kim belirliyor?
12:25Diplomaside kim söz sahibi?
12:27Bu biraz kafalarda soru işaretleri bırakan bir durum.
12:31Cevapları bulmak bir hayli zor.
12:34Diğer tarafta tabii ki bu özellikle Pakistan vasıtasıyla yeniden diplomasi sürecinin hızlandığını belirttik girişte.
12:42Tabii Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı Kırgızistan'da bir araya geldi demiştik.
12:53Diğer taraftan da İçişleri Bakanı yani İran İçişleri Bakanı İskender Momeni İslamabad'a gitti.
13:02Ki Momeni devrim muhafızlarına yakın bir isim olarak görülüyor.
13:07Ve 10 gün içinde Pakistan'a yaptığı ikinci seyahatmiş bu.
13:12Onu da söyleyelim.
13:14Ve burada özellikle savaşla birlikte öne çıkan, Pakistan'da öne çıkan isimlerden biri Genelkurmay Başkanı Asim Münir'le bir araya geldi.
13:24Ve barış konusunda, müzakereler konusunda neler yapılabileceği de burada başka bir masada konuşuldu.
13:31Şimdi şu noktaya gelmek istiyorum.
13:33İran'ın içinde sanki bu ABD ile müzakere sürecini, diplomasiyi yöneten iki masa varmış gibi bir görüntü ortaya çıkıyor.
13:44Yani Arakçı ve onunla birlikte hareket eden diplomasiyi yönettiğini düşündüğümüz, uzaktan baktığımızda bir grup var.
13:54Ve bunun karşısında onların doğru yapmadığını düşünen devrim muhafızları ve onun yanındaki ekip sanki farklı iki diplomasi kanalından sonuç elde
14:02etmeye çalışıyor gibi bir durum ortaya çıkıyor.
14:05Katılır mısınız bana?
14:07Doğru.
14:08Şimdi şöyle, İran'ın kadim geleneğinden gelen müzakereci kimliğini aslında Amerika, 28 Şubat'ta başlayan Amerika-İsrail eksenli savaşta,
14:20senin bahsettiğin 14 maddelik mutabakat metniyle ara verilen o dönemde çok net bir şekilde gördük.
14:28Peki, o müzakereci kimliğini masaya sağlam bir şekilde yansıtıp ve bu anlamda da Amerika'ya dünya kamuoyu nezdinde en azından,
14:38bak yenilmez denilen Amerika'yı bir şekilde masada da sahada kaybettirdi, masada da hizaya soktu.
14:44En azından Amerika'ya bütün isteklerini vermedi noktasına getirdi şeklinde yorumlatılan, dünya kamuoyunun bu şekilde yorumladığı mesele,
14:53ne yazık ki adına şahin kanatlı ne dersen de İran'da bulunan, daha çok devrim muhabbetleri ekseninde dolaşan, belirlenen o çevre,
15:1028 Şubat'ta başlayan savaşla birlikte İran'ın dünyadaki vurulmaz, yenilmez, dokunulmaz denilen Amerikan algısını yerle bir etmesi üzerinden aldığı cesareti
15:23daha da ileriye götürmek istedi.
15:25Yani bunu Hürmüz Boğazı'yla da, Hürmüz Boğazı'ndaki egemenlik, hegemonik yaklaşımıyla da perçimlemek istedi.
15:32Dedi ki, bak dünya şu anda bizim yanımızda, dünya halkları, ülkeler anlamında, rejimler anlamında söylemiyorum, halklar,
15:40Amerika'ya karşı nefret duyuyorlar, İsrail'e karşı nefret duyuyorlar ve biz İsrail'i vurduk, Amerikan'ın üstlerini vurduk,
15:46Amerikan askerlerini öldürdük, düşürülmez denilen hayalet uçaklarını düşürdük, vurulmaz denen uçak gemilerini vurduk.
15:52Biz bu anlamda bir ivme kazandık. Bunu niye daha ileriye götürüp Hürmüz Boğazı üzerinde bunu perçimlemeyelim?
16:00Bu anlamda müzakerecilerle savaşçılar, güvercinlerle şahinler arasında bir çatışma olduğu aşikar.
16:08Aynı şey sadece İran'da değil Erhan. Amerika'da da öyle.
16:12Yani Trump aslında şahin kanat değil, daha çok güvercin diye tabir edebileceğimiz,
16:17daha çok silahla değil de parayla savaşmayı seven, parayla ülkeleri hizaya sokmak isteyen bir tip.
16:23Şimdi olan niye oldu aslında? Bunun bir daha net anlaşılması için,
16:28özellikle bu son 13-14 günlük 28 Şubat Savaşı'ndan sonra ara verilen o süreçte,
16:35tekrardan bu 14 günlük, 13 günlük çatışma sürecine niye girildi?
16:38Bu 13 günlük çatışma sürecini 28 Şubat Savaşı'na benzetmek mümkün mü?
16:43Bence değil. Bu 13 günlük, son 13 gündür, işte 2-3 gündür ara verildi tekrardan.
16:48Ki ara verildi derken bu arada şeyi de unutmamak lazım.
16:51Ukrayna'nın Hazar Denizi'nde İran'a yönelik saldırılarını da unutmamak lazım.
16:55Bunu da ayrı başlıkla değerlendirmek lazım.
16:58Çünkü birbirini tetikleyen, tıpkı İran içerisinde devrim muhafızları etrafında toplanan o şahin kanat,
17:07nasıl savaşın devam etmesini istiyorsa, karşı cenahta da Amerika'nın, daha doğrusu Trump'ın durmak istemesine rağmen
17:17savaşın devam etmesini isteyen bir güruh var, bir çevre var.
17:21Onlar kimler? Buna bakmak lazım.
17:23Şimdi olan niye oldu?
17:24Amerika kendi isteğiyle bu savaşa girmedi.
17:28İsrail'i korumak, İsrail'i korurken de daha çok bölgede kendisine para akıtan küçük körfez ülkelerini,
17:37para kaynağı, para zengini, petrol zengini, enerji zengini küçük körfez ülkeleri üzerindeki o yaptırım gücünü,
17:44daha çok bak biz senin koruyucu abiniz, biz olmazsak İran var, gelip seni vurabilir,
17:50yakında Çin var, onlar sizin için tehlike, yukarıda Rusya sizin için tehlike.
17:55İmajını pekiştirmek için Katar'dan, Kuveyt'ten, Bahreyn'den, Birleşik Arap Emirliklerinden,
18:00hatta Suudi Arabistan'dan oluk oluk kendisine akıttığı paranın tabiri caizse hakkını verebilmek için
18:07bak ben sizin koruyucu abinizim ve sizin için tehdit olan İran'a vurdum ve başardım demek için bu savaşa girdi.
18:15Ama işin asıl rengi İsrail'i korumak için, İsrail'in iddia ettiği İran'ın nükleer silaha sahip,
18:23bu benim için çok büyük bir tehdit, onun için bunun yok edilmesi gerekiyor mantığıyla savaşa girdi.
18:30Ama bu mantığa da gerekçi olarak körfez ülkeleri üzerindeki koruyucu abilik, hamilik duygusunu perşimlemek için bunu yaptı.
18:40Yine bunu yaparken de dünyaya şu mesaj vermek istedi,
18:44bak benim karşımda Çin bir hegemonik güç olarak dünyada denge unsuru olarak çıkmaya çalışıyor,
18:50bu savaşa da Çin'e mesaj vereceğim dedi, 28 Şubat'ta ilk saldırıları bu gerekçeyle yaptı Amerika.
18:57Ama ilerleyen süreçte aslında evindeki hesabın,
19:03evdeki hesabın çarşıdaki hesaba uymadığını,
19:10Amerika'da, Washington'da yapılan hesabın İran'da, Tahran'daki hesaba uymadığı,
19:15sahaya yansımadığını çok net bir şekilde gördü.
19:18Ve Trump burada geri adım atmaya başladı.
19:22Yani ikiye ileri, üç geri, üç geri, beş ileri şeklinde adımlarla sürekli birbirini nesneden, birbirine tenakuz cümlelerle,
19:31hatta Amerika'da bile gazeteciler,
19:33siz Amerika'yı, İran'ı yerle bir ettik, vurduk, yıktık, işte onu tarihin derinliklerine gömdük dediniz.
19:40Ama şimdi tekrardan vurmaktan bahsediyorsunuz.
19:42Bu nasıl iş?
19:43Deyince hangi gazetedensin falanca gazetedeyim.
19:45Başka gazeteci başka soru var mı diye kendi çelişkileriyle bile yüzleşme noktasında olayı başka yerlere manipüle edebilen bir tip.
19:54Şimdi olayın geldiği noktada Trump nükleer olayından çıkıp nükleer için başlattığı savaşın nükleer olmaktan çıkıp nükleer silah tehlikesinden çıkıp daha
20:07çok stratejik anlamda boğazların dünyayı ne kadar etkileyebileceği gerçekliğiyle yüzleşti.
20:14Yani nükleer silahlardan daha tehlikeli olan dünya için, Avrupa için, batı için enerji geçiş noktalarının olduğunu gördü.
20:23Hürmüz boğazının kilitlenmesi ardından Yemen'in Babül Mendebi'ye Kızıldeniz'i kilitlemesi dünyayı çok derin anlamda, ciddi anlamda ekonomik manada
20:36sıkıntıya soktu.
20:37Bu ekonomik darboğazın yarın Amerika başta olmak üzere Avrupa ülkelerini hangi çıkmazlara sürükleyeceğini Trump gördüğü için savaşın bir an önce
20:48bitmesini istiyor.
20:49İsrail'e rağmen bitmesini istiyor.
20:51Ama tıpkı İran'da müzakerecilere karşın devrim muhafızlarının savaşını devam etmesini istemesi gibi Trump'ın durmasına karşı da savaşın devam etmesini
21:03isteyen İsrail var ve yukarıda Ukrayna var.
21:06Peki Ukrayna'nın İsrail'le olan ilişkisi ne?
21:08Ukrayna'yı 4-5 yıldır savaşta tutan bütün baskılara rağmen figür Zelenski ve Zelenski'nin Yahudi olduğu hiçbir kimse tarafından
21:18konuşulmuyor.
21:19Zelenski, Yahudi kimliğiyle durduk yerde dün İran'ı vurdu Hazar Denizi'nde.
21:24Şimdi Hazar Denizi'nde İran'ı vurabilmesi için Ukrayna'nın Rusya'yı geçmesi lazım.
21:30Gürcistan'ı geçmesi lazım, Azerbaycan'ı geçmesi lazım.
21:33Kimse bu soruyu sormuyor. Ukrayna Hazar Denizi'nde İran'ı nasıl vurdu?
21:40Bu anlamda hani vekil güçler diye sürekli konuşuyoruz işte Yemen İran'ın vekil gücü, Hizbullah İran'ın vekil gücü, Irak'ta
21:48İran'ın vekil güçleri var.
21:50Peki İsrail'in vekil güçleri kim?
21:51İşte Ukrayna bu savaşta İsrail'in savaşı Orta Doğu'dan çıkarıp bütün dünyaya yayma girişimi olarak yukarıda İsrail'in vekil gücü
22:02olarak duruyor.
22:03Bu anlamda sadece İran içerisinde savaşın devam edip etmemesi noktasında irade ortaya koyanları değil,
22:10karşı cenahta da Amerika'da da savaşın devam edip etmemesi noktasında bir pozisyon alma söz konusu.
22:17Trump savaşı bir şekilde bitirmek isterken ki işte iki gündür yaşanan aslında süreç bu ateşkes adı konulmamış ateşkes süreci de
22:27bunun göstergesi.
22:28Trump dur dedi ama tam dur dediği anda yukarıdan Ukrayna geldi, İran'ı vurdu.
22:34Bunun sorumlusu kim?
22:35Pekala elbette ki İsrail.
22:38Yani bir tarafta İran savaşı devam ettirmek isteyen devrim güçleri varken,
22:46diğer tarafta da Amerika'ya karşı savaşı devam ettirmek isteyen İsrail var.
22:52Şimdi bu son 13 gündür devam eden savaşta ise, ilk girişte ifade etmeye çalışmıştım,
22:5828 Şubat savaşından çok daha farklı.
23:01Bu aslında 13 günlük savaş bir mahalle kavgası gibiydi.
23:04Yani geleceğim, mahallenin, sokağın bir ucunu ben tutacağım, bir ucunu sen tutacaksın.
23:10Sokağa giriş çıkışlarda ben Deli Dumrul vergisi misali,
23:13Hürmüzboğaz'dan geçenlerden, her gemiden şu kadar dolar para alacağım.
23:18Yani oradaki, daha çok hatırlayın, İsrail İran'a saldırdığında, İran bölge ülkelerine saldırdığında,
23:28bölgedeki uçak trafiği derhal dururdu.
23:30Herhangi bir uçak bölgede uçmazdı.
23:32Uçak haritaları bunu çok net bir şekilde gösterirdi.
23:35Ama bu 13 günlük savaşta, 28 Şubat'tan farklı olarak İran Ürdün'ü vurmasına rağmen,
23:42Ürdün'deki Amerikan üsklerini vurmasına rağmen,
23:44bölgedeki uçak trafiği sekteye uğramadı.
23:47Gece uçuşları dahil olmak üzere uçuşlar devam etti.
23:49Sadece Hürmüzboğaz'a ekseninde devam eden bu 13 günlük savaş,
23:54bir kabadayılık, bir mahalleye ben hakim olacağım savaşıydı.
23:59Trump burada istediğini yine alamayacağını görünce İran'la masaya oturdu.
24:04İşin sonunda gelecek nokta büyük ihtimalle şu gibi gözüküyor.
24:08Yani bu İran aslında kendi yaptığının ceremesini çekecek.
24:12Her ne kadar ben kendisine örnek verse de,
24:15Türkiye boğazlardan, İstanbul Çanakkale boğazından,
24:19Panama kanalından, Mısır Süveyş kanalından para alıyor.
24:22Ben de haliyle Süveyş kanalından Hürmüzboğaz'dan para alacağım diye
24:26benzetmeler yaparak kendisine gerekçe sağlamaya çalışmış olsa da,
24:31işin sonunda şu andaki gidişata bakarsak,
24:34Amerika'yla birlikte oturup Amerika'yı kendisini Hürmüzboğaz'ında ortak edecek gibi gözüküyor.
24:40Ama eğer böyle bir sonuçla karşı karşıya kalırsa dünya,
24:45İran kazanacak, Amerika kazanacak, dünya kaybedecek gibi gözüküyor.
24:49Evet tabii İran'da konuşuluyor, tartışılıyor dedik.
24:53Amerika Birleşik Devletleri'nde de bu tartışmalar var.
24:55Amerikan medyasına yansıyan bir habere göre,
24:59Amerikan Başkanı Donald Trump,
25:01o çok bahsettiği geniş çaplı saldırıyı planını rafa kaldırmış.
25:08Aslında kurmaylarıyla yaptığı üst düzey kabine toplantısında bu kararı almış.
25:14Ve tabii burada da sizin de belirttiğiniz gibi,
25:16İran'da olduğu gibi burada da çeşitli tartışmalar yaşanmış.
25:20Ama ilk bölümde Sinan Bey'in de çok net bir şekilde ifade ettiği gibi,
25:25Amerika Birleşik Devletleri'nin mühimmat stoklarındaki önemli ölçüdeki erime,
25:30bu kararın alınmasında en önemli etkenlerden biri.
25:34Özellikle Patriot füze stokları tehlikeli seviyelere ulaşınca,
25:39Amerika Birleşik Devletleri biraz daha zaman kazanma kararı almış gibi görünüyor.
25:44Diğer taraftan da tabii savaş isteyenler, müzakere isteyenler,
25:48Trump'ın damadı Jared Kushner bu toplantıda müzakerelerin yeniden dönülmesini
25:55ve masaya oturulması talebini ileten ve ısrarcı olan isimlerden biriymiş.
26:01Bunu da söyleyelim.
26:02Tabii burada Amerika Birleşik Devletleri içinde, İran içinde kimler savaş istiyor,
26:12kimler kalıcı bir barıştan yana, bu da bir tartışma konusu Sinan Bey.
26:17Yani hem İran'ın içinde hem Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin içinde
26:20görüş ayrılıkları, klikler, şahin kanat, güvercin kanat, bu tip ayrışmalar olduğuna inanıyor musunuz?
26:30Yoksa iki ülkede dış politikasını ya da bu savaş politikasını
26:33tek bir elden net bir şekilde idare edebiliyor mu sizce?
26:39Hayır, her iki tarafta da tek elden bir idare mütecanis.
26:43Yani tek bir görüş, ortak bir kanaat söz konusu değil.
26:47Özellikle İran'ı değerlendirerek başlamak istiyorum.
26:51Örneğin sizin haberlerinizde de yer aldı.
26:54Son bir haftadır Menuhç Yermut'taki, yani Ahmet Necat döneminin önemli bir dışişleri bakanıydı.
27:01O konuşturuluyor, ama hep resmi devlet kanallarında konuşturuluyor ve biliniyor ki
27:05Atlas Arakçı'nın uzun mülakatı bu Iript'ta, yani bizdeki devlet televizyonu gibi
27:11İran'ın Iripteliği televizyonda ciddi anlamda sansürlendi.
27:15Yani Arakçı müzakerelerde yaşananları ve İran'ın müzakere teorisini anlatmış olduğu mülakatını
27:22devlet televizyonunda sansürlü şekilde izletebildik ve daha sonra kendileri
27:26sosyal medya hesaplarından ve farklı medya kuruluşlarından bu uzun mülakatı
27:30yayınlamak zorunda kaldılar.
27:32Hatta hükümete destek verebilecek manada bu anlamıyla
27:37Hamani'in devrim rehberinin fazeşiklerini destekleyen birkaç açıklaması dahi
27:44devlet televizyonunda sansürlendi.
27:45Bunlar çok net konular ve bu anlamıyla İran'da sadece devrim muhafızları içerisinde değil,
27:50İran parlamentosu içerisinde de, İran'da uzmanlar meclisi dediğimiz
27:54yani devrim rehberini seçen kurulun içerisinde, ulema içerisinde de,
27:59medya içerisinde de çok ciddi görüş hayırlılıkları var.
28:01Yani bu yalnızca muhafızakarlar ve reformistler diye tarif edilemeyecek kadar
28:05farklı farklı renkleri ve farklı farklı kanaatleri kendi içerisinde barındırıyor.
28:10Ve bu biraz da İran'da savaş sonrasındaki siyasal yapılanmanın
28:15yani İran'ın bir seçim sonrasının bir anlamıyla saftanın ayrışmış olduğu
28:20çok net bir nokta.
28:21Bu anlamıyla Müşteva Hamaney iki dengeyi beraber tutuyor.
28:24Tırkı babası Ali Hamaney örneğinde olduğu gibi.
28:27Hem seçilmiş hükümetle ilişkilerini onu çok örseletmeden dengeyle tutuyor.
28:32Ve ikincisi bir seçim önce yine muhafızakarların çok net bir şekilde desteklemiş olduğu
28:38Said Celili Ulusal Güvenlik Konseyi'nde çok etkili bir noktada.
28:42Yani fazeşkıyanın rakibi olan Said Celili ve bu anlamıyla adına faydali cephesi denilen
28:49parlamentoda bazı milletvekililere ciddi irtibatı olan ve devrim muhafızları içerisinde
28:53ve ulusal medya üzerindeki etkileri bilinen cephe bu anlamıyla müzakere tekniğini ciddi eleştiriyor.
29:00Ve müzakere yerine İran'ın direnmesi ve direndikçe uzun vadede yapılabilecek olan bir anlaşma
29:07yani istediği her şeyi alabileceği noktasında da bir tezleri söz konusu.
29:11Özellikle devrim muhafızlarının içerisindeki kudüs gücünün kontrol etmiş olduğu
29:16İran istihbaratıyla bağlantılı Orta Doğu'daki vekil aktörlerin
29:20onlar İran'ın müttefikleri veya direniş cephesi diyorlar buna Erhan Bey.
29:24Bununla bağın daha da kuvvetlendirilmesini istiyorlar.
29:27Yani Hursilere karşı daha fazla mali yardım yapılmasını, balistik güzelerin buraya aktarılmasını,
29:33Hizbullah üzerindeki etkinin daha da arttırılmasını,
29:36Haçlı Şabi ve devrim muhafızları arasındaki münasebetin ve ilişkinin daha da kuvvetlendirilmesini
29:40yani savaşı sürdüren, direnen bir bölge aktörü ve lideri olan
29:45ve bu anlamıyla bu Şii ekseninin, bu Şii hilalinin üzerindeki
29:491990'lar ve 2000'lerdeki güç ve etkinlik alanını yeniden kontrol edebilecek olan bir İran'dan bahsediyorlar.
29:55Bu kolay bir şey değil.
29:58Buna ne İsrail müsaade edecek ne ABD müsaade edecek ne de Çin'in çıkarları
30:03ya da Rusya Federasyonu'nun çıkarları İran'ın savaşı bu kadar bölgeye yaymasına
30:07müsaade edecek pozisyonda değil.
30:08Haliyle yaygın kanaat İran'da Erhan Bey yani halkın önemli bölümü,
30:16aydınların önemli bir bölümü, devlet birokrasisinin önemli bir bölümü ki
30:19pek çok kesimle ayrı ayrı temaslar yapma imkanımız oluyor hem Türkiye'ye geldiklerinde
30:24hem de İran ziyaretlerimiz sırasında.
30:27Onlar onurlu ve makul bir müzakereden yana, onurlu ve makul bir anlaşmadan yana.
30:32Şunu istiyorlar, elbette ki devrim temel değerlerini koruyacak,
30:36elbette ki devrim İran devrim rejimi, İran devleti temel hükunlarını koruyacak ama
30:42biraz içe dönerek kendi temel sorunlarını ortadan kaldırarak iç restorasyonunu meydana getirilmek kaydıyla
30:493-5 yıl içerisinde sahaya yeniden dönebilecek bir İran'dan bahsediyorlar.
30:53O bakımdan bu batıyla bir normalleşme anlamına geliyor.
30:57Yani Amerikalılaşmadan, Amerikalıların istedikleri ve İsra'nın istedikleri bütün şeylere boyun eğmeden
31:02ulusal kinlikleri ve çıkarları istikametinde de bir müzakerenin doğru olabileceğini ifade ediyorlar ki
31:08daha önceki İslam devrimi rehberi Ali Hamaney'in de bu konudaki görüşlerini atıfta bulunuyorlar
31:15ve bu anlamıyla Şii ulemanın da müzakerelerin meşru olabileceği konusundaki temel görüşlerine
31:20ve iştahatlarına da sık sık yer veriyorlar.
31:22Aynı zamanda Amerika siyaseti ara seçimlere 100 günlük bir dönem içerisinde
31:28yani çok kısa bir süre kaldığını göz önüne alacak olursak, 5 aydan daha kısa bir süre,
31:344 aydan daha kısa bir sürenin yer aldığını göz önüne alacak olursak
31:38bundan sonra her açıklamayı ve her adımı Kasım'daki ara seçimler ve bu anlamıyla
31:422028'deki, 2029'daki ana halk üzerinde, büyük seçimler üzerinde konumlamak gerekiyor.
31:49Bu anlamıyla İran için, özür dilerim Amerika için İran bir faktörden ibaret.
31:54Yani İran savaşı bir faktörden ibaret.
31:56Bütün siyasetçilerin konumlarını bu 2029 seçimlerine göre yeniden belirleme aşaması içerisindeler.
32:02Bana göre ABD'deki temsilciler meclisinin ve kongrenin,
32:07kare ekseriyeti İran savaşı konusundaki başarısızlığı görmüş durumdur.
32:11Hem demokat siyasetçiler hem de cumhuriyetçilerin önemli bir kanadı.
32:16Bugün Trump'a verdikleri desteği yenilemekten imkina ediyor.
32:19Çünkü bu savaşın Körfez'de ve Hürnüz Boğazı'nda sürdürülmesi ve yalnızca hava harekatıyla İran rejiminin çökmesi,
32:28İran devlet aygıtının ve devrim muhafızlarının Hürnüz üzerindeki askeri yetkinliğinin ortadan kalkmasının kolay olmadığını görüyorlar ki,
32:36SENTCOM komutanı Orgeneral Cooper'ın da bu konuda bir açıklama yaptığını biliyoruz.
32:40Yunus Faksoy'dan öğrendiğimiz kadarıyla SENTCOM'da Cooper şunu ifade ediyor.
32:45Yani biz ve İran'ın güneyindeki bazı üsleri vurarak istediğimiz hedeflere ulaşamayız.
32:52Demek ki bu operasyona Cooper'ın da Pentagon'un da vermiş olduğu raporlar istikametinde kısa bir ara verilmiş olabilir herhalde.
32:59Demek ki ABD'de herkes aynı şeyi istemiyor.
33:04Herkes aynı tarafa bakmıyor.
33:06Ve bu anlamıyla İran savaşı ve Trump'ın söylemi ve ABD'nin eylemleri arasında da yoğun bir muhalefet ve mücadele
33:13söz konusu.
33:13Bu hem Kasım seçimlerinin, ara seçimlerin belirleyicisi olacak hem de bir sonraki büyük seçimin, genel seçimin temel birleşimini olacak ki,
33:22hem Michael Rubio'nun hem de G.D. Vance'in bu anlamıyla.
33:25Trump başkanlık isteğini, talebini korusa da korumasa da adaylıklarını ön plana çıkardıkları cumhuriyetçiler içerisinde ve demokratların da
33:34İran savaşı ve İsrail'le münasebetleri konusunda Trump'a çok yoğun bir muhalefet geliştirecekleri konusunda da her gün analizler, her
33:41gün haberler ortaya çıkmış oluyor.
33:43Bu anlamıyla ne İran'ı, ne Amerika'yı, ne de köprüz ülkelerini ve dünya siyasetini tek bir bütün, tek bir
33:50resim, tek bir parça ya da mütecanist bir söyleme sahip olan bir noktada göremeyiz.
33:55Bu anlamıyla teşitli diplomatik diller var, diplomatik temaslar söz konusu.
33:59Örneğin Suriye Arabistan, yani İran'ın zayıflamasını istiyor.
34:02Fakat İran'la açık bir savaşın sürmesine muhalefet ediyor.
34:06ABD ile yeni anlaşmalar imzalayan bir Suriye Arabistan var ama bu anlamıyla İsrail'in bölgedeki etkinlik alanının büyümesine mani olmaya
34:14çalışan bir Suriye Arabistan'da görüyoruz.
34:16Yani her şey tek bir sözcükten ibaret değil.
34:19Her şey siyahla beyaz arasında sıkıştırılmayacak kadar zengin ve çeşitli.
34:23Bu anlamıyla biz zaten hem savaşı hem bu anlamıyla İran savaş söz konusu olduğunda diplomatik araştırı ve müzakere araştırını da
34:31hep eş zamanlı ve anlık olarak görüyoruz.
34:33Fakat dediğimiz gibi ben savaşın 8 Temmuz'dan itibaren 4. aşamasının, 4. seriyesinin başladığı tenaltını taşıyorum ki müzakereler olsa bile bu
34:44savaşın devam eden bir parçasıdır.
34:46Yani biz müzakereyi savaşına ayıramıyoruz, savaşı diplomatikten bağımsız olarak göremiyoruz.
34:51O bakımdan bu 4. fazı, 4. aşamanın da İran üzerinde bir yıpratma savaşı olarak ön plana çıkacağını görüyoruz.
34:58Fakat bu anlamıyla İran'ın cevap verme kapasitesi de Körfez'deki ülkeleri bayağı rahatsız ediyor.
35:04Ve bu anlamıyla Körfez'deki ülkelerin yeni bir konum olması zeminini meydana getiriyor.
35:08Ve ABD'nin karar alma mekanizmalarında çok yönlü şekilde etkiliğini görmekteyiz.
35:12Yani çift taraflı incelediğimiz zaman savaşı da isteyen, barışı da isteyen yaygın çevrelerin İran'da ve ABD'de büyük ölçüde karar alma
35:22süreçlerinin etkilediklerini ve toplumları yönlendirdiklerini görüyoruz ki bugün etkili olan kliklerin biraz daha savaş yerine müzakereyi tercih eden klikleri geri
35:32plana attığını söyleyebiliriz.
35:33Yani çatışma isteği, çatışma talebi savaş üzerinden ve çatışma üzerinden uzun vade içerisinde ABD'de ve İran'da kendilerine siyasal konum almak
35:43isteyenler daha etkili.
35:45Toplumlarına rağmen, yaygın kanaate rağmen bugün karar alma süreçlerinde daha etkili görülüyorlar.
35:51Evet, savaşı isteyenler dediğimizde akla gelen isimlerden biri İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu.
35:57Netanyahu bugün ABD'ye hareket edecek ve salı günü Beyaz Saray'da Oval Ofis'te Amerikan Başkanı Donald Trump'la görüşecek.
36:10Trump Netanyahu aslında Trump'ın ikinci döneminden bu yana yedinci kez Oval Ofis'te bir araya gelecek ve görüşme yapacak.
36:19İlginç bazı detaylar var.
36:21Tabii ne konuşacaklar, neler olacak?
36:2428 Şubat'ta aslında bu harekat başlamadan önce Trump ve Netanyahu'nun son olarak orada görüştüğünü hatırlatalım.
36:31Ve zaten o dönem medyaya da yansımıştı.
36:35Sonrasında Netanyahu bazı mülakatlarında da bu görüşmeye dair detayları aktardı.
36:41Haritaları yaydım, neler yapacağımızı anlattım ve onu ikna ettim ifadelerini kullanmıştı.
36:46Şimdi yine Donald Trump'ı başka büyük bir saldırıya ya da başka bir stratejiye ikna etmek için oraya gitti.
36:53Ama Amerikan medyasına ve diplomatik kaynakların yorumlarına bakılırsa Donald Trump Netanyahu'ya randevu verme konusunda pek aslında istekli davranmamış.
37:04Geçtiğimiz hafta Netanyahu'nun Trump'tan randevu istediği belirtiliyor.
37:08Ama Trump bu randevuyu vermemiş ama Netanyahu istediği fırsatı Lindsey Graham'ın cenaze töreniyle yakalamış gibi görünüyor.
37:18Lindsey Graham'ın cenaze töreni için Amerika Birleşik Devletleri'ne seyahatiyle birlikte sonrasında Donald Trump sorulan bir soruya gelirse görüşürüm
37:29açıklamasını yapmıştı.
37:30Ve aslında bir anlamda zorakibi randevu vermek durumunda kaldı.
37:36Halis Bey, Netanyahu Trump'ın yanına gittiğinde de Beyaz Saray'a gittiğinde Orta Doğu'da pek iyi şeyler olmuyor.
37:44Bu görüşmenin anlamı ne?
37:47Netanyahu çok ısrarla Trump'la görüşmek istemiş.
37:50Trump bu görüşmeyi istemese de.
37:53Bu görüşmenin sonrasında neler olur sizce?
37:55Ne konuşacaklar?
37:57Şimdi Netanyahu kendi iktidarı boyunca ilk kez bu son 4-5 aylık düzemde Amerika'daki en etkili isimler tarafından tabiri caizse
38:08aşağılandı.
38:10En başta da Trump olmak üzere.
38:12Yani savaş bakanı, Amerikan savaş bakanı aşağıladı.
38:14Dışişleri bakanı aşağıladı.
38:18Dünyada tek müttefiğim biz kaldık.
38:20Biz de kaybedersen babında cümlelerle karşı karşıya kaldı.
38:24Şimdi Netanyahu niye Amerika'ya gidiyor?
38:28Senatörün cenazesini bahan ederek Trump'la görüşmek için.
38:31Yoksa senatörün cenazesi çok da umurunda değil işin doğrusu.
38:34İsrail'de 2 ay sonra seçimler var.
38:37Ve muhtemelen Netanyahu bu seçimlerde büyük bir hizmetle çıkacak.
38:42Yani kaybedecek.
38:43Ve seçimleri kaybetmesi de Netanyahu için siyasetinin de sonu anlamına gelecek.
38:50Çünkü uzun yıllardır, uzun aylardır değil uzun yıllardır Netanyahu İsrail'de İsrail iç hukuku tarafından yargılanıyor.
38:59Yolsuzlukla yargılanıyor.
39:00Usulsüzlükle yargılanıyor.
39:02Ve hemen hemen her pazar günü kendisine bağlı polisler tarafından evinden alınıp ifade vermeye götürülüyor.
39:10Bunu birçok kez savaşı bahane ederek erteledi.
39:15Yani polislerin kendisini alıp mahkemeye götürmesini savaş gerekçesiyle erteledi.
39:20Ve bunu en fazla 2 ay daha erteleyebilir.
39:232 ay sonra seçimlerin İsrail'de kendisi aleyhine sonuçlanmasıyla birlikte Netanyahu kendi sonunu kendi elleriyle hazırlamış olacak.
39:34Bu sonu uzatabilmek için Trump'ı sıkıştırmaya gidecekti.
39:39Peki Trump niye kaçıyor?
39:41Çünkü bugüne gelinmesi noktasında yani dünyanın bugün yaşadıklarını yaşaması Netanyahu'nun Trump'ı sigaya çekmesi nedeniyle oldu daha çok.
39:54Bunu başarabildi ve ama işin sonunda Trump uyandı mı yani bu ifade ne kadar doğru olur bilemiyorum ama
40:04Netanyahu'nun kendisini sürüklediği ya da kendi boğazına çektiği ilmekle istediği yere onu sürüklediği noktasında bir uyanış yaşadı ve Netanyahu
40:14'ya bibi diyerek sövmeye bile başladı.
40:15Sinkaflı küfürler etmeye başladı.
40:17Şimdi bu ziyaret senatörün cenazesini bahan ederek işte gelirse görüşürüm noktasına gelmesi işin Trump'ın 2 ay sonra İsrail seçimlerinin
40:28Netanyahu aleyhine sonuçlanacağını da 3 aşağı 5 yukarı kestirmesinden kaynaklı.
40:32Peki İsrail'de seçimler gerçekleşir eğer Netanyahu olağanüstü yine bir hamle yapmaz ve savaşın seyrini başka yerlere devşirmez seçimleri erteleme noktasında
40:47bir hamle yapmazsa ne olur?
40:49Muhtemelen Netanyahu seçimleri kaybedecek ve İsrail iç hukuku tarafından yargılanacak.
40:55Bunu Trump bildiği için de Netanyahu'ya pek de aslında Netanyahu'nun istemediği şekilde karşılık vereceği gün gibi ortada.
41:05Bunun olmaması için Netanyahu Trump'a gidiyor.
41:08Bunun olmaması için bak biz orada çok ciddi tehdit altındayız ki İsrail'de son 3-4 gündür olağanüstü gelişmeler yaşanıyor.
41:17Yani birinci intifadayı ikinci intifadayı andıran gelişmeler yaşanıyor.
41:24Özellikle Enhalil civarında Batı Şeria'da çok ciddi halk hareketleri söz konusu.
41:31Bu her ne kadar medyaya yansımıyor olsa da mesela dün sivil bir vatandaş tarlası zeytinlik basılan bir Hüseyin isimli bir
41:45Filistinli.
41:46Çıplak elleriyle İsrail askerin elinden silahını alıp kendilerine saldıran İsrail askerlerinin işgalci sivillerle birlikte silahını alıp iki işgalci askeri öldürmesi
41:59söz konusu kendisine şehit olmasına sebep oldu.
42:01Ve El Halil de ki İslam'ın dördüncü haremi şerefi harem İbrahim, Halil Rahman'da Hazreti İbrahim ve peygamber erotlarının kabrinde
42:08bulunduğu El Halil 3 gündür kapalı mesela.
42:11Bunlar pek dünya kamuoyunun ekranlarına getirmediği, televizyonların ekranına getirmediği şeyler.
42:173 gündür kapalı orası.
42:18Tamamen koskoca El Halil şehrin ki Filistin'de en büyük şehir, Batı Şehri'nin en büyük şehirlerinden bir tanesi El Halil,
42:25ticaret merkezi diyebileceğimiz bir şehir.
42:27Tamamen abluka altında ve 3 gündür kapalı.
42:30Girişler çıkışlar tamamen durmuş vaziyette.
42:32Halk intifada durumunda.
42:34Şimdi eğer süreç bu şekilde giderse, Filistin içerisinde 3. intifada çok ciddi anlamda kendisini gösterebilir.
42:45Netanyahu bunu da gördüğü için, bunu da bastırabilmek adına Amerika'nın yardımından başkasına kendisi için çare değil.
42:53Bu çareyi Amerika'da arıyor ve kendisi lehine, kendi ömrünü uzatabilmek ve Filistin'de olası bir intifadanın önüne geçebilmek için Trump'ı
43:03ikna etmenin derdinde.
43:04Peki edebilir mi?
43:06Şahsen ben edebileceği kanaatinde değilim.
43:08Çünkü Trump da bu anlamda bir uyanma yaşadı.
43:11Bunu hep beraber yaşayıp göreceğiz işin doğrusu.
43:15Sinan Bey siz Netanyahu Trump görüşmesinden neler bekliyorsunuz?
43:19Tabi Halis Mutlu ikna edemeyeceğini, Trump'ın artık bazı şeyleri anladığını ifade ediyor.
43:26Ve Netanyahu'nun siyasi ömrünün sona ermek üzere olduğunu gördüğünü ifade etti.
43:31Ama diğer taraftan da Netanyahu ne zaman Beyaz Saray'a gitse istediğini her zaman aldı.
43:37Onu da belirtmek gerekiyor.
43:39Burada tabi ki Amerika Birleşik Devletleri'ndeki İsrail lobisinin gücünün de etkisini altını çizmek gerekiyor.
43:47Siz bu görüşmeden ne bekliyorsunuz?
43:49Bu görüşme sonrasında bölgenin ateşi yükselir mi sizce?
43:53Evet ben bu her şeyden önce bir daha teorik bir giriş yapmak isterim.
43:59Buyurun.
44:00Yalnızca Netanyahu ve Trump arasındaki dilin, Netanyahu ve Trump arasındaki lider diplomasisinin ya da iki liderin arasındaki teması
44:08Amerika-İsrail ilişkilerini anlamak bağlamında yeterli olmayacağı kanaatindeyim.
44:12Ben neredeyse üç aydır ekranlarınızda bunu vurguluyorum.
44:16Bu anlamıyla hem Trump'ın söyleminin değil, Amerika'nın eyleminin, Amerika'nın adımlarının ne olduğunu daha yakın takip edilmesi gerektiğini
44:24önemli buluyorum.
44:26Ve Netanyahu'dan ibaret bir İsrail devleti yok.
44:29Yani İsrail devleti Netanyahu'dan ibaret değil.
44:31Bu anlamıyla aralarında önemli bir görüş ayrılığı var Erhan Bey.
44:36Fakat ABD ve İsrail arasındaki Orta Doğu politikasının hedeflerinin ben değişmediği kanaatini taşıyorum.
44:44Yani İsrail için ve ABD için istenildiği gibi bir İran'ın inşası.
44:49Yani rejimin adım adım dönüştüğü, zayıflatılmış olduğu bir tablo.
44:54Onun Orta Doğu'ya müdahil olmasına mani olabilecek.
44:57Ve bu anlamıyla Suriye Arabistan'ın da imzalamış olduğu ya da imzalama eğiliminde olduğu,
45:03sivil nükleer anlaşma örneğinde görüldüğü gibi,
45:06köyfez ülkeleriyle İsrail'in daha da yakınlaşabilecekleri ve bu yakınlaşmanın,
45:11İbrahim anlaşmalarının, ikinci İbrahim anlaşmalarının temelini oluşturabileceği,
45:15hem de İsrail'in hem de Amerika'nın beş derece altısı içerisindeki bu enerji arz güvenliğini önemsemiş olduğu,
45:22dış politikanın ortaladaki tezahür şeklindedir.
45:24Bu liderler değişse bile kolay kolay değişmeyecek olan bir Amerika-İsrail müddetikliğini ifade ediyor.
45:31Bu anlamıyla hem Trump hem de karar vericiler, yani ABD dış politikasının ana aktörleri,
45:36aynı zamanda Suriye ve Lübnan'la, özellikle ABD'nin istemiş olduğu yeni ilişkilerin ve yeni Ortadoğu dinamiyenin de,
45:43İsrail'in işgali bağlamında büyük bir risk meydana getirdiğini görüyor.
45:47Yani İsrail'in bölgede, Lübnan ve Suriye üzerinde de Gazze'deki hakimiyetinin ve askeri kontrolünün daha da daraltılabileceği yeni bir anlaşma
45:56zemini öneriyorlar.
45:57Bu da seçim öncesinde Netanyahu'nun kaybedebileceği bir tablo meydana getirdi.
46:02Yani Lübnan'dan asker çekmek, Suriye'de Golan'daki askeri varlığını sonlandırmak,
46:07özellikle Gazze'deki sarış yeri de İsrail ordusunu geri çekmek,
46:11hatta Gazze'den tamamen İsrail ordusunu geri çekmek demek,
46:14Netanyahu'nun seçimlerde yerle bir olabileceği bir sonuç alması anlamına geliyor.
46:18Bu anlamıyla Netanyahu'nun muhalefeti liberal ya da barışçı bir muhalefet değil, üzülerek belirtilir.
46:24Netanyahu kaybettiğinde, ben gibi ya da diğerleri gibi,
46:29daha sert unsurların, daha sert siyasi hareketlerin ve daha redikal siyonistlerin iktidara gelme ihtimalinde
46:35ya da bir koalisyon doğma ihtimalinde yakından takip etmek gerekiyor.
46:40Bu Netanyahu'nun kaybetmesine mani bir durum değil.
46:42Netanyahu'nun hem seçimleri kaybetmesi hem de uluslararası toplumda, mahkemelerde ve
46:47insanlığın vicdanına yargılanması elzem.
46:50Gerçek bir insanlık suçu işledi.
46:51Muazzam bir soykırımın faili olarak tarihteki yerini alacak.
46:56Elbette ki seçimleri kaybetmesi ve yargılanmasının da en büyük temennimiz olduğunu ifade edelim.
47:01Fakat İsrail siyaseti daha barışçı, daha yumuşak, daha olumlu bir yere evlenmek yerine
47:07İran'a karşı İsrail'i koruyamamış olan bir lider.
47:12İran'da, İran devlet sistemini çökertemeyen bir lider sıfatıyla ağır bir bedel ödeyecek.
47:18Bu anlamıyla aynı zamanda uzun Netanyahu iktidarının ekonomik ilişkileri, rüşvet ve yolsuzluk tanruluyor olması
47:25ve İsrail'de de ekonomik bir daralmanın, ekonomik kayıtlarının çok ön planda olmuş olması da
47:30Netanyahu'ya duyulan tepkinin bir siyasal sonuç meydana getirmesini de elzem kılıyor.
47:35Bu yönüyle ben sadece iki lider arasındaki bir görüşmeye yoğun bir anlam yüklemiyorum.
47:41Bu anlamıyla Netanyahu'nun talebi en azından Ekim'e kadar İran savaşının devam etmesi,
47:47İsrail'in güvenlik koşullarının daha da kuvvetlendirilmiş olduğu,
47:50uzun vadede İran'ın diz çökmüş olduğu bir mutabakatın imzalanma isteğidir ve talebidir.
47:57Ben Trump'un burada ara bir noktayı bulabileceği kanaatindeyim.
48:00Yani hem Suriye ve Lübnan'ı rahatlatan, İsrail'in buradaki askeri işgaline karşı
48:05Netanyahu'yu kameraların önünde uyaran ve fiili olarak imzalanmış olan ve ortadaki anlaşmaları
48:11biraz daha zaman kazanarak uzatan ama Lübnan'daki ve Suriye'deki İsrail işgalini
48:17tamamıyla sonlandırmayan bir tablo ile birlikte İran üzerindeki baskıyı daha da kuvvetlendireceği kanaatini taşıyorum.
48:23Bu anlamıyla sıcak ve samimi bir görüşme olmayabilir.
48:27Kameralara gerginliğin yansıyacağı bir görüşme olabilir ama bu anlamıyla İran politikasının
48:32İsrail ve ABD arasında hedeflerinin ve mücadele alanının değişmeyeceği kanaatini taşıyorum.
48:37Evet son dört dakikada Halis Mutlu sözü size verelim.
48:42Yakın zamanda ne gibi gelişmeler bekliyorsunuz Amerika Birleşik Devletleri İran savaşına ilişkin?
48:50Şimdi eğer İsrail faktörü vekil gücü Ukrayna'yı da bir kenara bırakırsak devre dışı kalırsa
48:58işin sonunda ilk bölümde de girişte de ifade etmeye çalışmıştım.
49:03İran tek başına Hürmüz'e hakim olmak isterken Amerika ile birlikte Hürmüz'ün kontrolünü bir ucunu
49:10kendisi diğer ucunu Amerika tutacak şekilde dünyayı haraca kesecekler gibi gözüküyor.
49:16Nükleer mesele tamamen rafa kalkacak ve dünya nükleer silahtan çok daha güçlü, çok daha etkili,
49:23çok daha keskin bir silahla çok net bir şekilde tanışmış olacak.
49:27Stratejik boğazlar, stratejik noktalar, dünya geçiş noktaları, ekonomik boğazlar
49:32işte Hürmüz gibi, Babil Mendeb gibi, Süveyş kanalı gibi, İstanbul Çanakkale boğazı gibi
49:38noktaların çok daha kıymetli olduğu insanlar tarafından anlaşılacak ve
49:45buralara yönelik hakimiyet güdüleri, devletleri, hegemonik güçleri çok daha farklı pozisyonlar almaya sürükleyecek.
49:55İlerleyen süreçte müzakere masası tekrar kurulur, bu Pakistan'da mı olur, Umman'da mı olur, Cenevre'de mi olur bilemiyoruz.
50:04Ama bir şekilde kurulacağı, bu müzakereci tarafların hem Trump hem Arakçı anlamında söylüyorum,
50:12bunun bir şekilde masaya getirdiği şahin kanatlara rağmen, İsrail ve devrim muhafızlarına rağmen
50:18masada çok net bir şekilde ortaya konulacağı ve kazan kazan mantığıyla bu işin sulete erdirileceği
50:26ama bu kısa vadede, uzun vadede çünkü İsrail faktörünü hiçbir şekilde yabana atmamak lazım.
50:32Bugün olmazsa bile, İsrail bugün durdurulsa bile, yarın mutlaka bir şekilde yine sahip olduğu
50:38para baronları vasıtasıyla, para kanalları vasıtasıyla bölgeyi yeniden ateşe atmak,
50:45o ateşin üzerinde benzin dökmek için elinden geleni yapacaktır.
50:48Bugün durulsa, yarın tekrardan çok daha güçlü bir şekilde alerilecek.
50:532027 yılı bu anlamda bölgemiz merkezli, çok büyük gelişmelere gebe ve o iddia edilen
51:01işte Batı'nın Armageddon dediği, İsrail'in büyük krallık dediği, İslami kaynaklarda
51:08Mehleme-i Kübra denilen savaşın çok yakın vadede bu komple teorisi değil,
51:14dini metinler, tarihi metinler bunu bize çok net bir şekilde söylüyor.
51:17Ve bunun büyük ihtimalle önümüzdeki yıl içerisinde, hatta bu yılın Aralık ayından itibaren
51:24çok daha keskin bir şekilde hissedilecek, bütün dünya bireyleri tarafından hissedilecek
51:31şekilde yaşanacağını söyleyebilirim.
51:34Bu öngörü değil, sadece bir tarihi okuma ve dini metinlerin ortaya koyduğu netlik
51:40anlamında söylüyorum.
51:41Allah basiret versin insanlara.
51:44Çünkü İsrail denilen bölgedeki ur bunu kaşıyor ve buna payende olanlar da ne yazık
51:53ki bu kaşımayı kana çok derin bir yaraya çevirmek üzereler.
51:58İnşallah aklı selim hakim olur ve bu ur bir şekilde sökülür atılır yoksa dünyayı
52:04hakikaten çok ciddi sıkıntılar bekliyor.
52:06Çok teşekkür ediyoruz.
52:08Halis Mutlu ve Sinan Demirtürk yayına katkılarınızdan dolayı.
52:14İyi geceler yayına katkı.
52:15Değerli izleyenler bugünlük de noktaladık.
52:18İyi geceler diliyoruz.
Yorumlar