- 11 dakika önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:05Şimdi bu sefer de kalkıyorlar, sakın ha Ayasofya ile ilgili orayı camiye çevirmeyin.
00:15Ya Türkiye'yi siz mi idare ediyorsunuz, biz mi idare ediyoruz?
00:33Şimdi resmi gazetede çıkmamış bir kararname nasıl yürürlüğe girebilir? Böyle bir kararname olur mu öncelikle?
00:39Benim görüşüme göre Topkapı Sarayı'dan müze olarak korunmalı, Ayasofya'dan müze olarak korunmalı.
00:46Ben ne İstanbul'un ne de Türkiye'nin şu anda böyle bir dinleme ihtiyaç duyduğunu düşünüyorum.
00:56Ayasofya, dünyanın göz bebeği İstanbul'un en karizmatik eseri, güç ve bağımsızlık mücadelesinin sembolü.
01:07İstanbul'un tarihi yarımadasının muhteşem sürüyetinin bir parçası.
01:11Özellikle 1940'lı yıllar ve sonrasında doğan nesillerin müze olarak bildiği devasa kubbesiyle ünlü muhteşem yapı.
01:23Zaman zaman milliyetçi ve muhafazakar kesimlerin serzenişleriyle gündeme gelir.
01:29Ancak konjonktür, geçiren kritik noktalar sözleriyle konu hep kapatılır.
01:362000 yılı sonrası kabuk değiştiren Türkiye, 2007 sonrası iyiden iyiye belirginleşen Yeni Türkiye sloganıyla net tavırların alınması noktasına geçti.
01:47Burası Türkiye, özgür ve emin insanların ülkesi.
01:56Devletimizin bekası için her şey Türkiye için.
02:04Türkiye'nin kapalı kiliselerde ibadete izin vermesi, cemaati olmadığı halde 80'den fazla yıkık kilisenin imar edilmesi.
02:15Ruhban okulunun açılması söylemleri karşısındaki net tutumu, büyük çoğunluğu Müslüman olan Türkiye'de insanların acaba sorusunu sormasına sebep oldu.
02:25Peki Ayasofya'nın kuruluşu, cami olma ve müzeye dönüştürülme hikayesi neydi?
02:42Nereden nereye gelindi?
02:44Taraflı tarafsız herkesin kabul edeceği bir gerçektir.
02:48İstanbul dünyanın en güzel şehirlerinin başında gelir.
02:52Hatta bize göre dünyanın baş şehridir İstanbul.
02:54Ve gören hemen hemen herkesin hayran kaldığı bir sürüyeti vardır.
02:59Tarihi yarımada da yan yana dizilmiş muhteşem camiler, görenleri kendine hayran bırakır.
03:05Devasa kubbeler, incecik minareler kıskandıracak güzelliktedir.
03:10Bunların içerisinde biri vardır ki, dedemiz Osmanlı'nın bize bıraktığı miras içinde daha farklı bir yerdedir.
03:21İstanbul'un 1453 yılının 29 Mayıs sabahı Osmanlı tarafından fethi sonrasında şehrin Fatih Sultan Mehmet Han,
03:30Ayasofya'nın camiye dönüştürülmesi emrini veriyordu.
03:33Elbette fethin padişahı bu mabedin bedelini bizzat bütçesinden karşılıyor, vakfiyesini de ona göre oluşturuyordu.
03:41Ayasofya'ya mihrap, minber, halı gibi unsurlar ekleniyor ve Hristiyanlığa ait olup da İslamiye tarafından hoş görülmeyen heykel ve ikona
03:50gibi objeler bir bir kaldırılıyordu.
03:53Ayasofya'nın güneybatı köşesine yani Sultanahmet Camii'nden bakılınca sol ön köşedeki ağırlık kulesinin üzerine de hemen ahşap bir minare
04:02inşa ettirildi.
04:42Yine Fatih'in emriyle Ayasofya'nın içi ve çevresi de hızla temizlendi.
04:48Kubbesindeki devasa açan indirildi, yerlere rengarenk halılar serildi.
04:53Hatta Ayasofya için özel bir mimar dahi tahsis edilmişti.
05:00Fethi'den sonraki ilk cuma namazı 1 Haziran 1453 tarihinde Akşemseddin tarafından kıldırıldı.
05:07Husbe de Akşemseddin tarafından Fatih Sultan Mehmet adına okundu.
05:12Yaklaşık bin yıl kilise olarak kullanılan Ayasofya artık fethin simgesiydi.
05:17Yani Mescid-i Fethiye'ydi.
05:19Bu nedenle o günden sonra sadece Osmanlı ülkesinde değil tüm İslam aleminde Ayasofya'nın yeri bir başka oldu.
05:27Çünkü Fethi çok büyük bir olaydı.
05:30Hem İslam alemi hem de Hristiyan alemi için durum aynıydı.
05:35Hristiyanlığın kaybı ne kadar büyükse İslam'ın kazancı da o derece büyüktü.
05:40İşte bu nedenden ötürü Fethi'den sonraki süreçte Osmanlı ile Haçlı ordularının arasındaki temel mücadele bu oldu.
05:47Haçlı orduları yakaladıkları her fırsatta Osmanlı'yı Avrupa'dan özellikle İstanbul'dan atmak ve böylece Ayasofya'yı kurtarmak amacı içindeydiler.
05:57Ayasofya o kadar önemliydi ki sadece ibadethane değil siyasi bir semboldü.
06:02Sadece Hristiyan alemi için değil ezoterik gizli yapılar için de aynı değerdeydi.
06:08Bu nedenle büyük mücadeleler ve ince hesaplamalar sonunda Ayasofya'yı müze yaptırma başarısına eriştiler.
06:23Ayasofya adındaki Ayasözcüğü kutsal azize, Sofya sözcüğü ise herhangi bir kimsenin adı olmayıp eski Yunanca'da bilgelik anlamındaki sopoz sözcüğünden gelir.
06:34Ayasofya adı kutsal bilgelik ya da ilahi bilgelik anlamındadır.
06:39Ortodoks ilahi atçılar Sofya kelimesinin Hz. İsa'nın bu vasfını anlattığı görüşünde.
06:45Ortodoksluk mezhebinde ilahi bilgelik, Tanrı'nın üç niteliğinden biri olarak kabul ediliyor.
06:58Doğu Roma İmparatoru Konstantin'in oğlu Konstantinus tarafından babasının vasiyeti üzerine inşa edilen ve 15 Şubat 360 tarihinde resmi açılışı
07:08yapılan Ayasofya,
07:09Kısa aralıklarla ilaveler yapılarak genişletilmiş, M.S. 20 Haziran 404'te açılan bir yangında büyük ölçüde harabı olmuştu.
07:19Bizans İmparatoru Justinianus, Anadolu'nun birçok inşaat merkezlerinden, antik devirden kalan eski eser harabelerinden kıymetli inşaat malzemelerini İstanbul'a getirtmişti.
07:29Mısır'dan, Heripolis'ten, Artemis'ten, Lübnan'daki Balbek'ten de mermer ve sütunlar getirilmişti.
07:3727 Ekim 532'de Ayasofya Kilisesi'nin üçüncü açılışı İmparator Justinianus tarafından muhteşem bir törenle yapılmıştı.
07:46Ancak 557'deki deprem nedeniyle kubbenin doğu kısmı 7 Mayıs 558'de çöktü.
07:52Yapılan tamirat çalışmalarından sonra kubbe biraz daha yükseltilerek 24 Aralık 562'de dördüncü defa Ayasofya'nın açılışı yapıldı.
08:02Ayasofya 80 metre 90 santime 70 metre ebadında inşa edildi.
08:08Kubbenin zeminden yüksekliği 55 metre 60 santim, çapı 33 metredir.
08:13Asıl kubbe yüksekliği 13 metre 80 santimdir.
08:17Kubbede 40 pencere bulunmaktadır.
08:1940 sütun zeminde, 67 sütun ise ikinci kat yan mahfillerinden olmak üzere 107 sütun Ayasofya'yı ayakta tutmaktadır.
08:28Kubbeyi taşıyan 4 fil ayağının yüksekliği ise 24 metre 30 santimdir.
08:38Bizans'ın tarihe karışması ve İstanbul kapılarının ebediyen Türklere açılmasıyla Ayasofya fethinin sembolü olmuştur.
08:46Fatih Sultan Mehmet Han, Ayasofya'yı camiye çevirtmiş ve Doğu İstinad duvarlarını tahkim ettirmiştir.
08:53Müslümanlar her fethettikleri yerde bir mabedi fethin sembolü olması için camiye dönüştürürler.
08:59İslam hukuku fethen girilen bir yerde fethi gerçekleştirenlere bazı haklar tanır.
09:05Bu haklardan biri de büyük bir mabedin camiye dönüştürülmesidir.
09:09Ayasofya, İstanbul'un fethinin sembolüdür.
09:13Bununla birlikte fethen İslam'a katılan her şehrin bir camisinde hutbe kılıca dayanarak okunur.
09:18Bu adet başlangıçta Ayasofya'da yapılmış, sonraları Bayazık Camii'ne taşınmıştır.
09:24Fatih Sultan Mehmet ilan ettiği vakfiyesinde camide görevlendirilen 62 personele 231 akçe gündelik verilmesini,
09:33aydınlatma ve diğer masrafları için günde 10 akçe harcanmasını şart koşmuştur.
09:39Bu ücretler vakfedilen, gelir getiren mülklerden tahsil edilecektir.
09:43Fatih Sultan Mehmet sadece Ayasofya Vakfiyesi'nin hizmetleri ve gelirleriyle ilgili noktalara değinmemişti.
09:49Vakfiye'nin sonunda yer alan sayfalarda bu vakfiyeyi amacı dışında kullanmaya kalkan, kapatan ya da işlevini değiştirenlere ağır beddualar edilmekte
09:59ve şöyle denmektedir.
10:07Lanet üzerlerine olsun.
10:09Kim ki bozuk teviller, hurafe ve delikodudan öteye geçmeyen batıl gerekçelerle bu vakfın şartlarından birini değiştirirse veya kanun ve kurallardan
10:20birini teyir ederse,
10:21vakfın teptili ve iptali için gayret gösterirse, vakfın ortadan kalkmasına veya maksadından ve gayesinden başka bir gayeye çevrilmesine kastederse,
10:32vakfın temel hayır müesseselerinden birinin yerine başka bir kurum ikame eylemek ve vakfın bölümlerinden birine itiraz etmek dilerse veya bu
10:41manada,
10:42şeriata ve vakfiyeye aykırı ferman, berat, tomar veya talik yazarsa, kısaca batıl tasarruflardan birini işler yahut bu tür tasarrufları tamamen
10:53geçersiz olan yazılı kayıtlara ve defterlere kaydeder
10:56ve bu tür haksız işlemlerini yalanlar yumağı olan hesaplarına ilhak ederse, açıkça büyük bir haram işlemiş olur.
11:04Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların laneti üzerlerine olsun.
11:08Ebediyen cehennemde kalsınlar. Onların azapları asla hafifletilmesin ve onlara ebediyen merhamet olunmasın.
11:17Kim bunları duyup gördükten sonra değiştirirse, vebali ve günahı bunu değiştirenlerin üzerine olsun.
11:28Hazreti Peygamber'in övgüsüne mazhar olmuş bir Fatih'in vakfiyesine bu derece titizlenmesinin altında yatanları bir nebze olsun düşünmekte fayda
11:37var.
11:46Vakfiye üzerinde çalışan uzmanların sadeleştirdikleri metnin bir bölümüne bakmakta fayda görüyoruz.
11:52Böylece Müslüman dünyanın Ayasofya'ya ne derece hassas yaklaştığı rahatlıkla görülecektir.
11:58Uzmanların çalışmalarıyla sadeleştirdiği metnin devamında Fatih'in hassasiyetinin yanında olabileceklere daha o günden işaret ettiğini de görebilmek mümkün.
12:08Fatih Sultan Mehmet Han daha ilk andan itibaren özellikle Ayasofya'nın İslam dünyası ve haçlar için önemini bilmekteydi.
12:17Bu vakfiye ile hem Fethin sembolünü korumaya almış hem de sonraki nesillere önemli bir uyarı bırakmıştı.
12:26Fethin ardından Sultan 2. Beyazıt kuzeybatısındaki minareyi Sultan 2. Selim'de Mimar Sinan'a batı cephesindeki iki minareyi inşa ettirmişti.
12:36Sultan 3. Murat, 3. Ahmet ve 1. Mahmud Ayasofya Camii'ne çeşitli ilaveler ve tamirler yaptırmıştı.
12:43Bilindiği üzere 1651 yılında Teknecizade İbrahim Efendi'nin Celi Sülüs hattıyla Cihari Yarı Güzin isimlerinin yer aldığı levhalar vardı.
13:07İzlediğiniz için teşekkür ederim.
13:331849 yılında İsviçreli Fosati tarafından yapılan tamir sırasında bu levhalar indirilerek yerlerine 7,5 metrelik oval levhalar Mustafa İzzet Efendi
13:44tarafından yazılmıştı.
13:48Ayasofya Camii Haziresi'nde 3 sultanla onlarca şehzadenin türbesi de bulunmaktadır.
13:54Sultan 1. Selim, 3. Murat ve 3. Mehmet burada yatmaktadır.
13:59Bunun yanında vaftisane Sultan 1. Mustafa'nın ani ölümüyle türbeye dönüştürülmüş, Sultan İbrahim de buraya defnedilmiştir.
14:07Sultan 3. Ahmet döneminde yapılan onarımlar sırasında hünkar mahfidi eklenmiştir.
14:121. Mahmut döneminde bir kütüphane yaptırılmış, idanamesi için cağdoğlu hamamı yaptırılarak vakfedilmiştir.
14:221809'da Sultan 2. Mahmut tarafından onarılan cami, Sultan Abdülmecid'in emriyle Şeyhülislam, Mekkizade Mustafa Asım Efendi'nin devlete kalan serveti,
14:33vasiyeti gereği Ayasofya Camii'nin restorasyonuna harcanmıştır.
14:40Ayasofya Camii Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar geçen sürede tamiratlar görmüş,
14:45Osmanlı torunları, dedilerinin emaneti, fethin sembolü ve Fatih'in vakfiyesine ciddiyetle sahip çıkmışlardır.
15:00Batılı emperyallerin Osmanlı ve hilafet dolayısıyla Ayasofya ile ilgili emelleri 19. yüzyıl itibariyle netleşmeye başlamıştı.
15:09Hatta Ayasofya'nın küçük çaplı örnekleri dahi yapılıyordu.
15:13Dönemin siyasileri Müslümanları İstanbul'dan kovup Ayasofya'yı kilise yapmaktan bahsediyordu.
15:23Baştan beri anlatmaya çalıştığımız gibi Ayasofya bizler için fethin sembolü,
15:28Hakk'ın batıla galebesinin nişanesiydi.
15:31Aynı şekilde Ortodoks alemi ve aslında tüm Hristiyanlar için önem arz ediyordu.
15:36Türkiye'de dönem dönem Ayasofya'nın yeniden cami olarak açılması gündeme getirilir,
15:41yönetici kadrolar mutlaka bir bahane bulur ve alevlenen bu istekleri küllendirmeyi başarırdı.
15:47Bu durum neredeyse devlet geleneği haline gelmişti.
15:49Batılı dostların kızdırılmaması, derinlerdeki kimilerinin küstürülmemesi örtülü olarak hatırlatılırdı.
15:56Türkiye'de ne yazık ki hemen her konuda yaşanan bastırılmışlık bu noktada da kendini göstermiştir.
16:02Konuyla ilgili sadece belirli bir kesimin sesi yükselmiş o da bahsedilen nedenler ileri sürülerek kısılmıştır.
16:09Ancak Batı için aynı şeyi söylemek mümkün değildir.
16:12Hristiyan Batı aleminde üniversitelerde Bizans kürsülerinin oluşu,
16:17kaybolmuş bir kültürün yeniden canlandırılması çalışmalarının yapılıyor oluşu sadece bilimle izah edilebilir mi bilemiyoruz.
16:24Fakat taraflı tarafsız, inanan inanmayan Batı camiasının Ayasofya konusunda amaç birliği içinde olduğu fark edilebilir.
16:34Bu noktada Türkiye ziyaretleri sırasında Ayasofya'yı gezen İngiltere krelçesi 2. Elizabeth
16:44ve dönemin Amerikan Başkanı Barack Obama'nın etrafındakilere tüm şaşkınlıklarıyla buranın ne zaman yeniden kilise olarak açılacağını sormaları dikkate alınmalıdır.
17:01Belki bazılarımız bu ne cüret diyebilir.
17:05Doğrusu özellikle Osmanlı'nın son, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yapılanlar hatırlandığında ne cüret söylemi sabun köpüğü gibi kaybolup gidecektir.
17:17Bu durum tabii ki yeni bir şeyde değildir.
17:2020. yüzyılın hemen başıyla Batı'nın bu ilgisinin ve çalışmaların yoğunlaştığı görülecektir.
17:271901'de İngiltere'de kraliçenin elmas jubilesi için Igleswitch adlı bir şapel yapılmıştı.
17:33Emperyal İngilizlerin Ayasofya özlemi ve ilgisinin ne düzeyde olduğu bu örnekle net anlaşılabiliyor.
17:41Balkan Savaşları'nın başladığı dönemde Ayasofya Amerika'da da gündeme gelmeye başladı.
17:47Özellikle savaşın hareketlendiği ve Bulgarların ilerlediği dönemde Amerika ve İngiltere'de Ayasofya'nın yeniden kilise yapılacağına dair konuşmalar olmuştu.
17:57Birinci Dünya Savaşı günleri de hemen hemen aynıydı.
18:00Çanakkale cephesi açılmadan önce İstanbul'un Ruslara bırakılacağı, Ayasofya'nın kubbesine yeniden haçın konulacağına dair haberler New York gazetelerine kadar
18:10yansımıştı.
18:11Çanakkale Savaşları'nın başlaması sonrasında İngiliz gazeteleri kendi kamuoylarını oyalama adına İstanbul'a girilirse Ayasofya'nın minarelerinde Hilal'in yerini
18:22haçın alacağı haberleriyle dolup taşıyordu.
18:24Ancak ecdadımız Çanakkale'de 250 bin şehit vererek buna engel olacak Ayasofya'yı haçlıların eline teslim etmemek için kendini feda edecekti.
18:38Ayasofya ile ilgili hayalleri sadece İngiliz ve Amerikalılar kurmuyordu.
18:43Rus çarı ve prensleri de Ayasofya önünde resmi geçit yaparken hayal ediyorlardı kendilerini.
18:49Fakat gerçekle yüzleşeceğimiz gün yaklaşıyordu.
18:52Ne yazık ki 1918'de savaş Osmanlılar için yenilgiyle sonuçlandı.
18:57Talat, Cemal ve Enver Paşa liderliğindeki iddiaçıları kahraman olarak görenler yanılmışlardı.
19:033 milyon 200 bin vatan evladı topraklarını koruma uğruna şehadet şerbetini içmiş, milyonlarca metrekare toprak elden çıkmıştı.
19:12Mondros'un hemen ardından itiraf devletleri soluğu İstanbul'da aldılar.
19:16İngiliz zıhrılarının ilk yanaştığı yer Ayasofya'ya en yakın limandı.
19:20Aynı anda Londra'da Ayasofya'nın yeniden kilise olması kutlanıyordu.
19:27Lozan'da Türk heyetine kök söktürecek Lord Curzon, 2 Ocak 1919'da kaleme aldığı memorandumda aynen şu başlığı atıyordu.
19:36Konstantinopoli'nin geleceği.
19:38Curzon, Türkleri Avrupa'dan, tabii ki İstanbul'dan kovmak gerektiğini söylüyordu.
19:48Yarın öbür gün itiraf devletleri İstanbul'u Türklerden temizlerse kimse şaşırmasın diye de ekliyordu.
19:55Curzon'a göre Türkler 5 asırdır Avrupa'ya yalnız çılgınlık, entrika ve çürüme getirmişti.
20:01Türkler taslarını taraklarını toplayıp gitmeliydi.
20:04Türkler İstanbul'dan kovulmalı ve hilafet kaldırılmalıydı.
20:09Aynı memorandumda Curzon, Ayasofya için şöyle diyordu.
20:14Bu şartlarda Justinye'nin muhteşem mabedi Ayasofya'ki 900 yıl Hristiyanlığa hizmet etmiştir.
20:20Müslümanlığa hizmet ettiği süre ise bunun yarısından biraz fazladır.
20:25Doğal olarak asılı Hristiyanlık mabedine dönüşecektir.
20:28Söteyan'dan İstanbul'un Selahattin camileri Müslümanlara yeter de artar bile.
20:34İlginçtir benzer bir söylemi 2014 yılı içerisinde Ayasofya yeniden gündeme geldiğinde koca koca köşelerin yazarlarından da dinlemiştik.
20:44Bu noktada Ayasofya'yı Fransız taburuna teslim etmeyen ve ciddi bir direniş gösteren binbaşı Tevfik Bey ve bir avuç askerini
20:51de hayırla yad etmekte fayda var.
20:54İtilaf devletleri aralarında İstanbul'un kime verileceği konusunda anlaşamam.
20:58Ve kavga noktasına gelirken İngiliz Dışişleri Bakanlığı'nda çalışan ve sonraları tarihçi oluveren Arnold Tombi şaşırtıcı bir teklifle ortaya çıkıyordu.
21:09Tombi'nin teklifi şuydu.
21:15Ayasofya'da statü koğu terk edilmeden önce arkeolojik bakış açısından uluslararası abide statüsü vermek mümkün olmayacaktır.
21:25Bu noktada İngilizlerin aklında iki seçenek vardı.
21:29Yeniden kilise yapmak ya da dini statüsünü ortadan kaldırarak uluslararası bir anıt yani müze yapmak.
21:38Yıllar sonra uygulanacak formül o gün için bulunmuştu.
21:42Ayasofya mimari bir anıt olmalı ve din sorunu da ortadan kalkmalıydı.
21:47O günler için Hristiyan dünyanın lideri konumundaki İngiltere, Osmanlı'yı onun başkentini ve İslam halifesini tasfiye planları yapıyordu.
21:57Dönemin İngiliz başbakanı olan David Leon George
22:03İstanbul'dan sultan gidecek ve Müslüman nüfusla ardından şehri boşaltacak.
22:07Böylece Ayasofya doğal olarak Hristiyan olacak.
22:10Haç yeniden Ayasofya'nın kubbesine konulacak.
22:13Bu olunca yeni bir çağ başlayacak.
22:17Diyerek planı ifşa ediyordu.
22:20Hedefleri şöyleydi.
22:23Halife Bursa veya Konya'ya gönderilecek.
22:26Halk onun peşinden gideceği için İstanbul'da Müslüman neredeyse kalmayacak ve şehir yeniden Konstantinopolis olacak.
22:34Ayasofya Camii kilise yapılarak tepesine haç dikilecek.
22:39Ancak evdeki hesapları çarşıya uymuyordu.
22:45Ayasofya'nın ve İstanbul'un sahibi kim olacak sorusuna cevap bulunamadı.
22:49Fener Rum Patrikhanesi'nin isteğiyle Yunan hak iddia ediyordu.
22:53Aynı durum Ruslar için de geçerliydi.
22:56Burada İngilizler sömürgelerindeki Müslüman halkların huzursuzlanmasından endişeleniyordu.
23:02Hesap üzerine hesap yapılıyor ancak net bir sonuca varılamıyordu.
23:067 Aralık 1918'de İngiliz dışişlerinden yazılan bir mektupta Türklerin İstanbul'dan kovulmasından bahsediliyordu.
23:13İngilizlerin mektubuna göre Ayasofya Türklerden alınmadıkça onların Hristiyanlık karşısındaki galabesinin sembolü orada Hristiyanların başında bir kılıç gibi sallanmaya devam edecekti.
23:32İngilizlerin bu konuda durmaya niyeti yoktu.
23:35Dünya genelinde kamuoyu oluşturmayı ve kendi sömürgelerindeki Müslümanların ayaklanmalarını önlemeyi,
23:41bu arada İslam dünyası üzerinde istediği operasyonu tamamlamayı ümit ediyordu.
23:46Şubat 1919'da çıkan bir dizi kitapla dünya üzerinde istedikleri etkiyi oluşturmaya çalıştılar.
23:54Tek istedikleri Ayasofya'ydı.
23:56İngiliz dışişleri Ayasofya'yı yeniden kilise yapma girişimini Türklere yaptırtmak dahi istediyse de Sultan Vahidettin bizzat buna engel oldu.
24:0715 Mayıs 1919'da İzmir'in işgali aslında bütün planları altüst etmişti.
24:13Bir yanda direnişi kuvvetlendirirken Ayasofya Osmanlı askeri tarafından koruma altında tutuluyordu.
24:20İngilizlerin en ufak bir hareketinde Ayasofya'nın havaya uçurulacağı net olarak bildirilmişti.
24:26İngilizler bu kadarını göze alamadılar.
24:29Anadolu'da Yunan ordusu durdurulmuş ve geri püskürtülmüştü.
24:33Kurtuluş ateşi her yeri sarmıştı.
24:35Her ne kadar İstanbul'da bir İngiliz ordusu ve donanması varsa da Ayasofya'ya dokunamamışlardı.
24:461923'te Ayasofya'da hala 5 vakit ezan okunuyor, namaz kılınıyordu.
24:51Bu durum bile İngiliz emperyalizmini yerle bir etmişti.
24:54Emperyalist fikirleriyle tanınan Thomas Graham Jackson bu durumdan şöyle yakınıyordu.
25:017 yıl geçti.
25:03İstanbul hala Türklerin elinde ve Türkler dünyanın onların yerine kimin konulacağı noktasında anlaşıncaya kadar burada kalacak gibi görünüyorlar.
25:16Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından devrimler başlığı altında bir dizi değişikliğe gidilmişti.
25:23Yeni Türkiye Osmanlı'yı reddediyor, raylarını batı istikametinde döşüyordu.
25:29Türkiye Cumhuriyeti'nin batıyla yakınlaşma adına yaptığı fedakarlıkları bizzat İsmet İnönü söylemekteydi.
25:35İşte tam da böyle bir ortamda bir bakanlar kurulu kararıyla Ayasofya müze olacaktı.
25:41Kurtuluş savaşı bitmiş ve yeni bir ülke Anadolu topraklarında yükselmek üzereydi.
25:46Lozan'da yapılan barış görüşmelerinde İsmet Paşa bütün fedakarlıkları yapıyordu.
25:51Öyle şeylere evet demişlerdi ki ne milli misak kalmıştı ne de Osmanlı'nın mirası.
25:58Dahası da vardı.
25:59İngilizler yıllar yılı uğraştıkları, milyonlarca altın harcadıkları hilafet konusunu da halletmişlerdi.
26:07Lozan'da Lord Curzon İsmet Paşa'yı yeni ülkeyi tanımamakla tehdit ediyordu.
26:11Sonrasında bilinen oluyor, önce saltanat ardından hilafet kaldırılıyordu.
26:17Sonrasındaysa Lozan Antlaşması tanınıyordu.
26:20Ayasofya'yla ilgili baskılarsa asla bitmeyecekti.
26:26Yunan'ın söylediği Ayasofya bizim olmayacaksa Türklerin de olmayacak şarkısı ne yazık ki gerçek oluyordu.
26:35Lord Curzon ölmüş ancak Kron ailesi gibi petrol kralları ve Rockefeller gibi milyarderlerin desteklediği Amerikan Bizans Enstitüsü'nün temelleri atılmıştı.
26:501931 yılında bu enstitü adına Thomas Whitemore Ayasofya'nın mozaiklerini temizlemek ve tamir etmek için izin istedi.
26:58Kendisine izin verildi ve 1932'de işe koyuldu.
27:081934 yılı ortalarında Marif vekaletine Abidin Özmen getirildi.
27:13Özmen İstanbul'da çalışmaları izledi ve Mustafa Kemal'le görüştü.
27:18Bundan sonra Ayasofya'nın müze olmasıyla ilgili bir komisyon kuruldu.
27:21Heyette Tahsin Öz, Eftalettin Bey, Profesör Osman Ferit ve Alman Profesör Erkart Ungar gibi isimler bulunuyordu.
27:29Heyetin hazırladığı raporda yer alan tavsiyeler şunlardı.
27:41Müze olması için Whitemore'un çalışmaları bitmelidir.
27:45Son cemaat mahalli teşhir edilecek hale getirilmeli.
27:48Bina civarında köhne yapılar yıkılmalıdır.
27:51Camiye bitişik kimsesizler yurdu yıkılmalıdır.
27:54Avlu tanzim edilerek açık müze yapılmalıdır.
27:58Camiinin ibadet kısmı ibadete kapatılmalı.
28:01Buraya Bizans eserleri kapatılarak Bizans müzesi yapılmalıdır.
28:06Ayasofya'nın asırlarca Osmanlı eseri haline getirilmiş olduğu da göz önüne alınarak
28:10caminin uygun bir yerinde Türk eserleri de teşhir edilmelidir.
28:18Komisyonda sadece tek bir kişi Ayasofya'nın ibadete kapatılmasına karşı çıkmıştı.
28:24Bu kişi ilginçtir, Alman profesör Erkart Ungar'dı.
28:28Konunun bu şekliyle Mustafa Kemal'e iletildiği, paşanın ibadet kısmına kesinlikle karşı çıktığını
28:34Ziyad Ebu Ziya'nın anılarında görebiliyoruz.
28:37Peki ne oldu da Ayasofya ibadete kapatıldı?
28:4124 Kasım 1934'te çıkan bir bakanlar kurulu kararnamesiyle Ayasofya topyekun ibadete kapatıldı.
28:48Kararnamede yer alan ifadeler bir hayli ilginçti.
28:54Marif vekilliğinden yazılan tezkerede Ayasofya caminin çevrilmesi bütün şark alemini sevindireceği
29:01ve insanlığa yeni bir ilim müessesesi kazandıracağı cihetle müzeye çevrilmesi istenmiş.
29:07Bu sıralarda Thomas Whitemore caminin asıl ibadet kısmına da el atmış
29:12mozaikleri çıkarıyorum dümeniyle duvarlarda ve kubbede yazılı ayetlerin bir kısmını tahrip etmişti.
29:19Ancak bir kısmı bu kıyımdan kurtarılabildi.
29:22Kıymetli halılar, seccadeler kaldırılmış ve istenen böylece olmuştu.
29:27İlk etapta tamirat bitene kadar geçici olarak ibadete kapatılıyordu.
29:31Bu tadilat bir türlü bitmeyecek, Mustafa Kemal'in vefatından sonra da sürecekti.
29:36Ayasofya üzerine araştırma yapan bilim insanlarının söylediklerine kulak vermekte fayda var.
29:42Verilen Bakanlar Kurulu kararının herhangi bir kanuni dayanağı yazılmamıştı.
29:47Çünkü dayandırılabileceği bir kanun yoktu.
29:50Bakanlar Kurulu'nun hangi yetkiye istinaden bu konuyla ilgilendiği hususunda hukuki bir mütalada yazılmamıştı.
30:00Çünkü bu konu ne anayasa ne de yürürlükteki yasalar tarafından Bakanlar Kurulu'na verilen yetkiler dahilinde bulunuyordu.
30:11Ayasofya'dan bahsedilmemişti.
30:13Çünkü anayasaya aykırıydı.
30:15Vakıf hukukundan da bahsedilmemişti.
30:18Kararnameye bir sıra numarası verilmeyişi de oldukça garipti.
30:22Dahası resmi gazetede de yayınlanmamıştı.
30:26Kararnamelerin bulunduğu resmi dairede asılı bulunmadığı gibi resmi kanun kitaplarında da mevcut değildi.
30:34Şimdi iki tane yazılmış olan kararname var.
30:39Bunlardan bir tanesi 22 Kasım 1934 tarihli.
30:44Bu kararname iki gün sonra yani 24 Kasım 1934'te 1589 sayılı kararname ile müzeye çevirilmişti.
30:58Altında K Atatürk var.
31:00K.Atatürk.
31:02İmza.
31:04Yalnız birinci sayfasıyla ikinci sayfası iki ayrı kuruma ait.
31:10Biri bakanlıklar, biri muamelat dahil.
31:14İmza.
31:1524 Kasım'da olanın 1589 sayılı kararname.
31:20Fakat 22 Kasım'da olanlar 1590'dan 1606'ya kadar gidiyor.
31:27Bu kararname şaibeli bir kararname.
31:31Bahsedilmesi gereken bir diğer noktada kararnameye reisi cumhur sıfatıyla atılmış Atatürk imzasıydı.
31:38Bilindiği gibi soyadı kanunu 21 Haziran 1934'te meclis tarafından kabul edildi.
31:45Yasa 2 Ocak 1935 tarihinde yürürlüğe girdi.
31:50Mustafa Kemal'e 24 Kasım 1934 tarihinde meclis tarafından Atatürk soyadı verildi.
31:56Bu kanunda 27 Kasım 1934 günü yürürlüğe girdi.
32:07Yani 5 gün öncesindeki kararnamede K. Atatürk imzası var.
32:13Daha o sırada Mustafa Kemal Koşa'ya Atatürk soyadı verilmemiş.
32:18Resmi gazetede de yayınlanmamış.
32:20Nasıl oluyor bu iş?
32:22Nasıl oluyor hocam?
32:31Aytunç Altındal kararname altındaki imzanın İbrahim Çallı tarafından yapıldığını öne sürmüştü.
32:37İbrahim Çallı isminin ise Necmeddin Arıkan ve Agop Dilaçar isimli büyük doğal hocası üyeleri tarafından belirlendiğini iddia etmişti.
32:46Merhum Aytunç Altındal'ın Ayasofya'daki mason parmağı konusunda söyledikleri de bir hayli ilginçti.
32:54Özellikle Ayasofya'nın bir müzeye dönüştürülmesi genç Türkiye Cumhuriyeti'nin laisizm konusundaki ciddiyetini dünyaya gösterme amacını taşıyor.
33:03Çünkü masonlar rahat hareket edebilmek için Türkiye Cumhuriyeti'nin kesin kez layık olması gerektiğini düşünüyordu.
33:10Buna en uygun hamle de Ayasofya'nın müzeye dönüştürülmesiydi.
33:16Eski Türk Tarih Kurumu Başkanı Yusuf Halaçoğlu da Ayasofya'nın ibadete açılması gerektiğine vurgu yapıyor
33:23ve 1934'teki Şike'ye dikkat çekiyordu.
33:26Kanunlar Kararnameler Müdürlüğü yazıyor birinci sayfası.
33:30İkinci sayfası da bu bakın.
33:33Muamelat Müdürlüğü yazıyor.
33:35Yani kararnamenin bir ve ikinci sayfaları birbirinden farklı iki daireye ait.
33:39Böyle bir kararname olur mu öncelikle?
33:41Kanunlar Kararnameleri de sordum.
33:44Böyle bir kararname var mıdır diye.
33:46Resmi gazetenin hiçbirinde böyle bir kararname yayınlanmamış.
33:50Resmi gazetede yok.
33:51Şimdi resmi gazetede çıkmamış bir kararname nasıl yürürlüğe girebildi?
33:55Atatürk'ün imzası denilen imzayı şimdi size bir de göstereyim buradan.
34:01Böyle bir imzasını Atatürk'ün hiç gördünüz mü?
34:06Evet Atatürk soyadıyla böyle bir imzası.
34:09A köşeli A.
34:10Dikkat edin köşeli A.
34:11Evet.
34:12Atatürk'ün hiçbir imzası yoktur böyle köşeli A.
34:14Peki tüm bu olan bitenden Mustafa Kemal'in haberdar olmaması mümkün müydü?
34:20Bazı tarihçilere göre paşa olan ve bitenlerden haberdar değildi.
34:25Ancak memleketin hemen hemen her ücra köşesindeki en basit olaylardan dahi haberdar olan Mustafa Kemal'in Ayasofya'nın müzeye çevirilişini
34:33bilmemesi imkansızdı.
34:35Aslında Mustafa Kemal, Ayasofya'nın ibadete kapatılıp müze haline getirilmesini 24 Kasım 1934 tarihli meşhur kararnameden seneler önce düşünmekteydi.
34:46Hatta bu düşüncesini de Grace Ellison adında bir İngiliz kadın gazeteciye çok çok evvel, ta 1923'te açıkça ifade etmişti.
34:58Sultan Abdülhamid Han zamanında bir müddet İstanbul'da yaşayan ve Türk kadınları hakkında birkaç kitap yazıp Abdülhamid'den mükafat olarak bir de
35:08nişan alan Grace Ellison,
35:10Kurtuluş Savaşı sırasında Avrupa'ya Türkiye lehinde haberler göndermişti.
35:15Ellison, Mustafa Kemal Paşa ile de defalarca görüşmüştü.
35:26İngiliz kadın gazeteci Ellison, Mustafa Kemal'i ve onun kurduğu yeni Türkiye'yi,
35:31Ankara'da bir İngiliz kadın ve bugünkü Türkiye adlı iki kitabında Mustafa Kemal Paşa'yı uzun uzun anlatacak
35:37ve hem Ayasofya hem de din konusundaki fikirlerine de yer verecekti bu eserlerinde.
35:5030 Ağustos 1922'deki büyük zaferden kısa bir müddet sonra İngiliz kadın gazeteci Grace Ellison,
35:57Vatikan'da Papa Pius'la görüştükten sonra Ankara'ya döner.
36:01Mustafa Kemal Paşa ile bir araya gelir.
36:04Zaferi yeni kazanmış olan Paşa'ya Hristiyan dünyasına karşı nasıl iyi bir jest yapabileceğini,
36:10mesela daha önce Hristiyan mabedi olan Ayasofya'yı Hristiyanlığın kutsal lideri olan Papa'ya iade edip edemeyeceğini sorar.
36:19Mustafa Kemal Paşa'nın kendisine verdiği cevabı Ellison,
36:23Ankara'da bir İngiliz kadın isimli kitabında aynen şöyle anlatıyor.
36:33Ayasofya gerçi bizim İslami geleneğimizin bir parçasıdır.
36:37Hristiyanlar şayet tek bir kütle olsalardı bu mümkün olabilirdi.
36:41Ama kilise o kadar çok bürünmüştür ki artık mümkün değildir.
36:45Böyle bir şey Rusların, Yunanlıların ve Anglikanların Ayasofya için bizim toprağımızda birbirleriyle savaşa tutuşmalarına sebebiyet verir.
36:54Neticede sizin barış için düşündüğünüz jest sonsuz bir arbedeye, bir mücadeleye sebebiyet verir.
37:00Bununla beraber Hristiyanlığı dünyanın gözünde onore edebilmek için gücümüzün yettiği çabayı göstermeye çalışacağız.
37:07Ayasofya'yı cami olarak muhafaza etmemiz, Katolik Kilisesi'ni hakikaten incittiği takdirde orayı müzaadene getirebilir veya ebediyen kapatabiliriz.
37:17Hristiyan dünyasını kasten incittiğimizi hiç kimse söylememelidir.
37:25Ellison, 1928'de yayınladığı Bugünkü Türkiye isimli kitabının 24. sayfasında Mustafa Kemal, dinler hakkındaki düşünceleri ise şöyle naklediliyor.
37:40Benim bir dinim yok, bazen bütün dinlerin denizin dibini boylamasını arzu eriyorum.
37:46Ayasofya tartışması Mustafa Kemal'den sonra da çok tartışıldı.
37:50Mayıs 1945'te başbakan olan Şükrü Saraçoğlu'na Ayasofya sorulduğunda biraz nefes alalım, hepsini düzenleyeceğiz, yani ibadete de açılacaktır demişti.
38:01Kabinede marif vekili Hasan Ali Yücel'di.
38:04Konu Yücel'in özel kalem müdürü İsmail Hakkı Uludağ'a sorulduğunda bir fikir verecekti.
38:12Ne hazırlığı Hasan Ali İmkem Busa Cami'nin ibadet kısmını da ilk raporda belirttiği gibi Bizans Müzesi yapar.
38:19Sen hazırlık var mı diye soruyorsun.
38:221950 yılıyla demokratların iktidarı başlar.
38:2618 yıldır yasak olan ezan artık özgürdür.
38:30Demokrat Parti bunun için takdir ediliyor ancak Ayasofya için gücü yetmiyordu.
38:35Osman Yüksel Ser'den geçti 1952'de mahkemeye verilmesine sebep olan yazısında şöyle diyordu.
38:43Söyle Ayasofya, söyle, seni puthane yapan hangi delidir?
38:48Elleri kurusun, dilleri kurusun.
38:51Ayasofya, Ayasofya, seni bu hale koyan kim?
38:55Seni çırılçıplak soyan kim?
38:58Ayasofya, ey muhteşem mabet!
39:01Gel etme, bizi terk etme.
39:04Bizler, Fatih'in torunları yakında putları devirip yine seni camiye çevireceğiz.
39:13Hatta 1967'de Türkiye'yi ziyaret eden Papa 6. Pol, Ayasofya ziyareti sırasında diz çöküp duaya başlayınca ciddi tepkiler yükselmişti.
39:23Sonrasında Ayasofya'nın dış kenarındaki odalardan biri mescit yapılmıştı.
39:27Ancak bu insanımızın içindeki hasreti dindirmemişti.
39:361965'deki Ayasofya konferansında Üstad Necip Fazıl Kısakürek, yüreklere mıh gibi işleyen şu sözleri söylüyordu.
39:44Ayasofya'yı kapalı tutmak, bu toprağın üstündeki 30 milyon ve altındaki 30 milyar Türk'ün semaları tutan lanetine hedef olmaktır.
39:55Ayasofya'yı kapalı tutmak, Allah'a sövmeye, Kur'an'a tükürmeye, Türk tarihini kubura atmaya, Türk iffetini kirletmeye, Türk vatanını
40:05esir etmeye denk bir suçtur.
40:06Gençler, bugün mü, yarın mı bilemem. Fakat Ayasofya açılacak.
40:13Türk'ün bu vatanda kalıp kalmayacağından şüphesi olanlar, Ayasofya'nın da açılıp açılmayacağından şüphesidir.
40:19Ayasofya açılacak, hem de öylesine açılacak ki, kaybedilen bütün manalar,
40:26zincire vurulmuş, kan revan içinde masumlar gibi, ağlaya ağlaya, üstünü başla yırta yırta, onun açılan kapılarından dışarıya vuracak.
40:37Öylesine açılacak ki, bu millete iyilik etmiş sanılan kütülerle, kötülük etmiş sanılan iyilerin, gizli dosyaları da onun mahzenlerinde ele geçecek.
40:47Allah tarafından mühürlenmiş kalplerin kapısını mühürlediği Ayasofya,
40:52yine onların aynı şekilde mühürlemeyi yeltenip, hiçbir şey yapamadığı, günden güne kabaran akınını durduramadığı,
41:00ve çığlaşacağı günü dehşetle beklediği, mukaddesatçı Türk gençliğinin kalbine eş açılacak.
41:06Ayasofya'yı, artık önüne geçilemez bir sel, bu sel açacak.
41:13Bekleyin gençler, biraz daha rahmetli asın.
41:16Her yağmurun arkasında bir sel vardır.
41:18Hepimiz şöyle diyelim, o selin üstünde bir saman çöpü olsam daha ne isterim.
41:25Gençler, kayaları biçecek, ormanları tıraş edecek ve beton armeleri söküp götürecek olan bu sel yakındır.
41:42Yıllar sonra konu merhum Bülent Ecevit'e sorulduğunda, Ayasofya'da bir takım resimler vardır.
41:48Müslümanlar resimlerin bulunduğu yerde namaz kılmazlar demişti.
41:52Oysa ki ibadete açık bölümde resimler yoktu.
42:0025 Temmuz 1967'de Papa 6. Pol Türkiye'ye gelerek bir dizi ziyarette bulundu.
42:07Bunlardan biri de Ayasofya'ydı.
42:09Papa bir kurnazlık yaparak, devlet erkanı önünde birdenbire diz çökerek dua okumaya başladı.
42:15Bu bir anlamda yeni bir hamleydi.
42:17Ancak devlet buna izin vermedi.
42:20Demirel hükümeti, muhafazakarları küstürmeme adına hünkar mahvilini ibadete açtı.
42:26Burası topu topu 30 kişi almaktaydı.
42:29Bu bile heyecanlanmaya yetti.
42:31Ancak gelin görün ki 12 Eylül darbesinden hemen sonra burası da ibadete kapatıldı.
42:43Konu 2014 yılı içerisinde yeniden gündeme geliyordu.
42:47O günlerde hükümeti zor durumda bırakmak için bu söylentilerin yayıldığı fikri ortaya atılıyordu.
42:53Yeni Türkiye, kendine olan özgüveni ve dedelerinin izinden yürüyen özelliğini konuşturarak,
42:59Akdamar ve Sümena gibi müze kiliselerin belirli günlerde ibadete açılmasına izin verdi.
43:04Ancak bunu komşu ülkelerden göremedi.
43:11Mesela Atina'da, enformasyon merkezi olan cami ibadete açılmadı.
43:17Yunan fanatizmi buna engel oldu.
43:19Oysa ki Yunan partileri üzerinde haç olan Ayasofya resimlerini parti bayrağı yapabiliyordu.
43:272020 yılının Mayıs ayının son haftasında Ayasofya tartışmaları yeniden başlıyordu.
43:33Aslında Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu tarihten yaklaşık bir yıl evvel Ayasofya'yı camiye çevireceklerini belirtmişti.
43:40Bu ülke, demek ki bu ülkenin dinamiklerinde tutuşan, yanan bir şey var.
43:48Ayasofya'da Fetih Suresi okunacak ve dualar edilecek.
43:5329 Mayıs 2020'de İstanbul Fethi'nin 567. yıl dönüm etkinlikleri kapsamında.
44:12İstanbul'un fethinin 567. yılını idrak ettiğimiz bu günde fethi gerçekleştiren
44:22Sultan Muhammed Fatihan Hazretleri'nin, onun şahsında bütün şehitlerin ve gazilerin ruhlarını şad ve mesrur eyle.
44:35Müslüman bir milleti gururlandıran bu son derece anlamlı gelişim, muhalefet cephesinde ise büyük rahatsızlığa neden oluyordu.
44:46Fetih duası okunmasıyla ilgili biliyorsunuz bir çalışma yapıldı.
44:50Mesela nasıl yaklaşırsınız siz bir siyasetçi olarak buna?
44:54Böyle saçma sapan gündemlerle meşgul olmak bile bir deva partili olarak beni rahatsız ediyor ciddi manada.
45:00Şimdi Fetih Suresi'nin bugün Ayasofya'da okunacak olması son derece 21. yüzyılda modern bir devlete,
45:11bir çağdaş bir topluma uygun düşmeyen ve sömürgecilik anlayışı anlamına gelir bu çağda Fetih.
45:17Fetih, işgalcilik, yayılmacılık, talan, sömürgecilik anlayışı anlamına gelir bu çağda Fetih.
45:25Dolayısıyla tıpkı cihat gibi Fetih'in de yeniden yorumlanması, içinin yeniden doldurulması gerekiyor.
45:31Güncellenmesi gerekiyor.
45:33Bu çağda Fetih'i savunmak, silah zoruyla başka toprakları ele geçireceğini ilan etmek demektir.
45:40Yunanistan'ın da dahil olduğu bu tartışmaların ardından Ayasofya'nın yeniden ibadete açılması gündeme getiriliyor
45:46ve 2 Temmuz 2020'de Danıştay'dan çıkacak karara dikkat çekiliyordu.
45:53Şimdi bu sefer de kalkıyorlar, sakın ha Ayasofya'yla ilgili orayı camiye çevirmeyin.
46:03Ya Türkiye'yi siz mi idare ediyorsunuz, biz mi idare ediyoruz?
46:07Bunun yetki sahipleri bellidir, parlamentosu var, bunun Danıştay'ı var.
46:14Dolayısıyla buralar kararını verir, bu karar verildikten sonra da icra makamı gerekli olan adımı atar.
46:22AK Parti hükümetinin bu girişimlerine ana muhalefet partisi CHP'den ilginç bir teklif geliyordu.
46:28Benim görüşüme göre Topkapı Sarayı'da müze olarak korunmalı, Ayasofya'dan müze olarak korunmalı,
46:35hatta Sultanahmet'te müze olmalı.
46:37CHP'li İbrahim Kaboğlu'nun bu sözleri 1920'li yani tek partili yılları adeta tekrar hatırlatıyordu.
46:45Din konusunda daha mübalatsız bir tavır hakim oldu.
46:51Türkiye'de ilginç bir şey, mesela ressamlar 20'li yıllarda İstanbul'daki ressamlar eserlerini teşhir edecekleri bir salon bulamayınca
47:01ve Sultanahmet Camii'ni bu amaçla kullanmayı öneriyorlar.
47:05Ama ışık sağlamak için de kubbede delik açmayı teklif ediyorlar.
47:11Toplanan komisyonda sadece Mimar Kemalettin karşı çıkıyor, o da mimari sebeplerle karşı çıkıyor.
47:17Yani böyle bir kubbede delik açmakla o mimarlık eserinin bütünlüğünü bozmuş olursunuz diye.
47:25Bu bile düşünülmüş demek ki 20'li yıllardır.
47:28Yunanistan'da yapılan bir programa telekonferansta bağlanan CHP'li İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'ysa
47:36Ayasofya'nın ibadete açılması gibi bir ihtiyacın olmadığını söylüyordu.
47:41Ben ne İstanbul'un ne de Türkiye'nin şu anda böyle bir sündeme ihtiyaç bulunuyoruz.
47:531934'teki Bakanlar Kurulu kararnamesiyle müzeye dönüştürüldü denilen Ayasofya'nın ibadete açılması için ondan fazla dava açılmış, hepsi de Danıştay tarafından
48:04reddedilmişti.
48:05Yeni bir Bakanlar Kurulu kararıyla eski kararı kaldırmak varken konunun neden her defasına yargıya sevk edildiği de hep tartışıldı.
48:16Danıştay 10. Dairesi 2 Temmuz 2020 tarihinde Ayasofya ile ilgili başvuruyu görüştü.
48:23Hukukçulardan oluşan 10. Dairesi tarihi bir karara imza attı.
48:32Yunanistan başta olmak üzere bazı Avrupa ülkelerinin Ayasofya'yı sakın ha ibadete açmayın sözleri, merhum tarihçi Halil İnancı'nın batı
48:40tehlikesine dikkat çektiği tarihi konuşmasını hatırlatıyordu.
48:44Batı hiçbir zaman vazgeçmedi. Ayasofya'nın kubbesi üzerinde Hristiyanlığın yıldızı parlayacak.
48:52Bunu kim söyledi biliyor musunuz? Papa olacak olan Bavyera Kardinali bir Bizans Bizantinistler Kongresi'ni söylemiştir bu sözleri.
49:03Bunu söylediği zaman bütün o sözde ilim adamları Bizantinistler ayağa kalktılar Rumlar aralarında dakikalarca alkışladılar.
49:14Nerede?
49:15Batı'nın bu olay.
49:15Münih'te oldu.
49:16Münih'te Bizantinistler dondur.
49:201958'de.
49:21Ben bunu unutmuyorum.
49:22Camii oluşundan tam 481 sene sonra müzeye çevrilen Ayasofya, Türkiye'nin hükümranlık hakkı ve fethin sembolü olarak şimdi tarihe bir
49:32kez daha şahitlik ediyor.
49:34Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber, Allah'u ekber.
50:04Allah'u ekber, Allah'u ekber.
Yorumlar