00:00Savaş neden bizim faiz kararını etkiliyor?
00:06Göksel Hanım tabii faiz kararını etkiliyor ama bakın dünyada savaştan etkilenmeyen birkaç tane ülkeden birisiyiz Göksel Hanım.
00:14Neden söylüyorum bunu?
00:16Bakın şu anda Hindistan'da kamu daireleri artık enerji kullanmayın diye çağrılarda bulunuyor.
00:21Daha geçtiğimiz ay NATO toplantısından önce Kılıç'ın Lagard'ın bulunduğu Brüksel'deki ARPA komisyon binasında klimaları çalıştırmalılar Göksel Hanım.
00:29Bakın klimaları çalıştırmalılar.
00:31Kavrucu sıcaklar vardı Avrupa'da.
00:33İnsanlar ölüyordu sokakta.
00:35Orada Christine Lagard'ın bulunduğu katta klimalar çalıştırıldı.
00:38Alt kademe çalışan kişilerin klimaları çalıştırılmadı.
00:41Yani biz böyle bir durumda kesinlikle değiliz.
00:43Ama biz Abdülkine Hocam'a çok doğru bir şekilde bunu bahsetti.
00:47Bakın attığımız enerji politikalarının dolayı biz bu haldeyiz.
00:50Eğer biz bu enerji politikalarına bu adımları atmasaydık eğer bakın Avrupa'dan durumumuz daha kötü olmazdı ama eş değerli olabilirdi.
00:57Ama biz şu anda kesinlikle hiçbir Avrupa ülkesi gibi değiliz.
01:00Bakın İngiltere Maliye Bakanı göreve geliyor.
01:04Diyor ki mali tampon uygulayacağız.
01:05Ne demek mali tampon uygulayacağız?
01:07Sosyal destekleri keseceğiz diyor.
01:09Geçen sene Almanya yağışlara ödenekleri kesti.
01:13Biz de tam tersi Türkiye'de taleplerle bahsetti Abdülkine Hocam.
01:16Biz de tam tersi sosyal yardımları arttırıyoruz.
01:18Neden?
01:19Enerji politikasında hamlelerimiz çok güçlü çünkü.
01:22Yani Rusya şimdi Ukrayna'da Rusya bu şeyleri bombalandı.
01:28Petroletin testleri bombalandı.
01:29Tabi biz Rusya'dan alamıyorsak nereden alacağız?
01:31Başka ülkelerden alacağız.
01:33Ama Avrupa öyle değil.
01:34Bakın hemen doğa gaz fiyatları artıyor.
01:36Hemen enerji fiyatları artıyor.
01:38Vatandaşa yansıması burada bu savaşın sadece enflasyonist olarak olabilir.
01:43Yani Ezgal'ın da bahsetti işte gıda fiyatlarındaki kısmı artmış.
01:46Ama burada devletimiz yine ne yapıyor?
01:48Bakın devletimiz yaptıkları anlatalım ki vatandaşa normalde bunları yapmasaydı devlet,
01:53Amerika'daki gibi olsaydı, Avrupa'daki gibi olsaydı vatandaşın şu anda cebinde gerçekten parası kalmazdı.
01:59Eşel mobil sistemiyle birlikte yakıta gelen tutarlar sübvans ediliyor.
02:04Yakıta gelen zamlar sübvans ediliyor.
02:06Yani vatandaşın cebine yansıtılıyor bunlar.
02:08Yine aynı şekilde bakın bu önlemler alınmasaydı ne olacaktı?
02:13Vatandaş cebine ölecekti bu zam farklarını.
02:15Burada peki ne oluyor bize yansıması?
02:18Maliye Bakanlığı açısından baktığımızda rezervler burada eriyor Göksu Hanım.
02:22Çünkü devlet bunu cebine ödemek zorunda kalıyor.
02:24Ama ne oldu?
02:25159 milyar dolarlık bir toplamda tabii ki bu hafta açıklanmadı rezerv birikimi var.
02:31Eğer rezervler buraya harcanmasaydı, vatandaşa harcanmasaydı.
02:34Hani bazen siyasi malzeme haline getiriyor Göksu Hanım.
02:37İşte Merkez Bankası bu para nerede?
02:39Ya Merkez Bankası nereye harcıyor işte?
02:41Enerji fiyatları nereye harcıyor?
02:42Enerji fiyatları yükselmesine rağmen devlet vatandaşa akarekteki artışı yansıtmıyor.
02:47İşte Merkez Bankası bunu cebinden harcıyor.
02:49Bu paraları harcıyor.
02:50Şimdi vatandaş burada tabii ne yapacak?
02:53Yani devlet de talepten bahsetti Afrika Hocam.
02:55Talebin Türkiye 90'lı yıllardan beri iş taleple büyüyen bir ülke.
03:01Yani biz ihracatta büyümeyi maalesef daha çok başaramadık.
03:04Yani biz katma değerli ürünü üretelim.
03:06Mesela tekstille biz hala diyoruz ki konfeksiyoncu olalım hala tekstil ürünü üretelim.
03:10Biz artık dünyada karanlık sanayi devrine geçtik.
03:14Karan sanayi ne?
03:15İşçi çalıştırılmayan robotlarla üretim mekanizması haline geldi dünyada üretim.
03:20Biz bunları artık bırakmalıyız.
03:21Ama iş talebi de bir kenara bırakamayız.
03:24İş talebi dediğimizde işte bizim emeklimizin cebindeki para.
03:27Vatandaşın cebindeki para.
03:28Asgari üretlerin cebindeki parayı artırmalıyız.
03:30Peki bunu nasıl artıracağız?
03:31İşte dünyada bu şoklar oluyor.
03:33Brent petrolü 100 dolara geldi.
03:35İşte ben bu ay sonuna kadar yine 120 dolarlar civarına belki çıkabilir eğer savaş devam ederse.
03:40Ki öyle gözüküyor.
03:41Kızıldeniz'de husilerin baskısı hiç bugüne kadar böyle olmamıştı.
03:44Yani sadece Çin gemilerine geçişine izin verecekler galiba.
03:47Diğer dünyadaki gemilerin tamamını engellediler.
03:50Şimdi burada bu durum varken vatandaşa yansıtmıyorsak bunu,
03:54devlet de bunun bedelini rezerv biriktirmeyle yüksek faizle ödüyorsa,
03:58devlet bunun faturasını ödüyor, vatandaşa bunun talebi artırmak noktasında devletin de bunu yapmak zorunda olduğunu düşünüyorum.
04:05Bu da ne?
04:06Bana göre emekli maaşları daha fazla artırılmalı.
04:08Asgari ürete ara dönemde daha fazla mı yapılmalı?
04:11Biz hep bunu söylüyoruz zaten.
04:12Pandemide de aynı şekilde vardı Göksu Hanım.
04:14Şu anda aynı işe geçerli.
04:15Bakın dünyadaki enflasyonun kaynağı, talep kaynaklı bir enflasyon değil.
04:20Arz kaynaklı bir enflasyon.
04:22Maliyetler arttığı için faizler yüksek.
04:25Maliyetler arttığı için enflasyon yüksek.
04:27Biz talep kaynaklı bir enflasyon yaşamıyoruz.
04:29Bakın yine biraz daha geriye gidelim.
04:31Sans Çiller'le rahmetli Erbakan zamanında ne yapıldı Göksu Hanım?
04:35Memurlara, emeklilere.
04:37Yüzde yüze varan artışlar yapıldı.
04:39Peki enflasyon dizginlendi mi?
04:40Evet dizginlendi.
04:41Çünkü talebi canlandırdık.
04:42Bizim yine aynı politikaya dönmek zorunluluğumuz var.
04:46Mecburiyetimiz var.
04:47Az önce bahsettik.
04:48Bu savaş yani Kasım seçiminden önce ABD belki yalandan yere tırnak içerisinde bir anlaşma daha yapar.
04:54Mutabakat yapar.
04:55Kasım seçiminden sonra daha da alevlendirebilir o bölgedeki savaşı.
04:58Bunu bilemiyoruz.
04:59Bakın bunlar olabilir.
05:00Ama biz vatandaşı burada göreceksiniz talebi arttırıcı önlemler alırsak.
05:05Nasıl zamanında rahmetli Erbakan'la, Tansuçlar Koalisyon'da bunlar yapıldıysa.
05:10Yüzde yüzlük memur maaşı yapılışsa aynı politikaları izlersek bakın bal gibi de enflasyon düşecek.
05:15Çünkü biz talebi arttırarak büyüyebiliyoruz.
05:18Biz Türkiye özelinde iş talep kaynaklı büyüyen bir ülkeyiz.
05:22Daha öyle istediğimiz iranat kaynaklı büyümeyi şu anda gerçekleştiremiyoruz.
05:25Ha açıklandı verilen işte enerji hariç 521 milyar lira bütçede bizim fazlamız var.
05:32Bakın enerji hariç ve faiz hariç.
05:35Yani biz enerjiye bu kalemi ödemesek.
05:37Ki bakın bu yatırımlar olmazsa Karadeniz'deki doğalgaz, Gabar'daki petrol vesaire bunlar olmasa daha da fazla enerji faturumuz olacaktı.
05:44Yine bütün dünya ülkeleri özellikle Avrupa ülkeleri kendi bütçe açığının gayri safi milli asya oranına baktığınızda, mesaj 40'e baktığınızda
05:52yüzde 7, yüzde 8'lerde gezerken bizim yüzde 2.9'du biz onu yüzde 2.5'a çektik.
05:57Bakın bu dezenflasyon programından dolayı Sayın Mehmet Şimşehir'in uyguladığı dezenflasyon programından dolayı biz hala bu katı duruşu sergilebiliyoruz.
06:05İşte bu katı duruşu sergiledik.
06:06Evet merkez banka rezervimiz bunun için harcıyoruz ama biz talep kaynaklı büyüdüğümüzü unutmamalıyız.
06:12O yüzden vatandaşın talebini arttıracağız, vatandaşın maaşını arttıracağız.
06:16Başka çıkar yolumuz yok.
06:18Çünkü bakın 3 senedir yüksek faiz var.
06:20Diyoruz ki bu ay bu sene başından beri bakın siz de veriyorsunuz grafikte Ocak'ta diğer aylarda hep faiz sabit bırakıldı.
06:27Şimdi 14 Ağustos'ta Merkez Bankası'nın enflasyon raporu var.
06:30Tabii artırılmasını beklemiyorum.
06:31Diğer karar 10 Eylül'de savaş devam ederse ki devam edecek gibi gözüküyor.
06:36Savaş devam ederse 10 Eylül'de sizce faiz indirilecek mi?
06:41Böyle devam ederse tabii ki de indirilecek.
06:42Belki de artırımı konuşacağız.
06:44Ezgi Hanım'la bahsetti, Atkan Hocam'la bahsetti.
06:46Şahin tonda bir açıklama var Merkez Bankası'nda.
06:48Bu beni şahsen korkuttu.
06:50Benim düşüncelerime göre korkuttu beni.
06:52Neden?
06:52Faiz artırabilirim diyor işler böyle devam ederse.
06:55An eğilime bakacağım enflasyon diyor.
