Skip to playerSkip to main content
24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.

#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews
Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.
Download now on Google Play and App Store.
Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!
GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.
For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta
For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Category

🗞
News
Transcript
00:00Thank you so much for joining us.
00:30Kung saan sa kagubatan ng Sen. Minoy Aquino sa Sultan Kutalat, may navideyohan daw na puting unggoy.
01:00Para makumpirma ang ulat, ang mga kawarin ng DNR Region 12, agad na tinungo ang kinaroroonan nito.
01:05Galing sa barangay po ng Bugso, siguro nasa 45 minutes pa yung biyahe papuntang Situ, tapos mayroon pang lalakarin na
01:13more or less 2 kilometers.
01:14At matapos ang mahaba-habang lakaran, confirmed, nahanap nila ito.
01:18Nakita po ng taga-senroplats at taga-penro.
01:22Ang unggoy na isang makaka-fasikularis filipensis o Philippine long-tailed makak, puti nga ang balahibo.
01:28Ang isa sa mga una nilang hilala kung bakit nangyari ito.
01:31Meron daw itong albinism o yung genetic condition kung saan kaunti o walang melanin ang katawan ng isang tao o
01:37hayo.
01:37Kaya naging maputi ang kanilang balat o balahibo at mapusyaw ang kulay ng kanilang mata.
01:42Pero ang mga kawarin ng DNR na naka eye-to-eye ng puting unggoy, merong napansin.
01:47Ang mga mata nito kulay brown pa rin.
01:49Yung nakita kanina hindi naman mapula yung mata.
01:53Hindi nila masasabing albino talaga. Sa ngayon, gina-verify pa po.
01:57Hinala nila ang posibleng kondisyon nito, yung tinatawag, the leucism.
02:02Ang leucism ay isa rin genetic condition kung saan bahagyang nawawala ang pigment sa balat o balahibo.
02:08Pero di tulad sa albinism, hindi daw nito naapektuhan ng kulay ng mga mata.
02:12Ang nangyari sa leucism, these melanocytes, they have to travel literally sa ating hair, sa ating nails to give them
02:20color.
02:20Nagkakaroon ng genetic mutation kung saan hindi sila nakaka-travel or hindi nakakapag-produce ng enough melanocytes.
02:27Actually, wala rin tayong masyadong published studies.
02:30Ispende siya sa populations na tinitignan natin.
02:33Wala tayong definite data on it.
02:35Pero I could say it's really rare. Parang wala lang tayong universal number for it.
02:39Pero ayon sa DNR, kailangan pa ng masusim pagsusuri para matukoy ang totoong kondisyon ng unggoy.
02:45Ayon naman sa mga residente na katira malapit sa gubat ang puting unggoy,
02:49may git-isang dekada na ron nilang nakikita roon.
02:51Hindi pa namin talaga confirmed. Nakikita nila yun doon, pero hindi siya madalas na lumanabas.
02:57Pero dahil sa nag-viral na video ng puting unggoy,
03:00nangangaba ngayon ang lokal na pamahalaan ng Sen. Ninoy Aquino para sa kaligtasan nito.
03:05Ano kaya ang mga aksyon na gagawin ng LGU para maprotektahan ang unggoy?
03:10Kuya King! Ano na!
03:16Dahil sa pag-viral ng puting unggoy sa bayan ng Sen. Ninoy Aquino,
03:20ang pangangamba o pinangangambahan ng DNR maalitong tagsain ng mga tao na gustong makita ito.
03:26Pusibli itong magdulot ng stress at pagkagambala sa natural nitong tirahan.
03:31Baka maging target din daw ito ng mga illegal wildlife traders.
03:34Kaya para maprotektahan ang puting unggoy,
03:37ang lokal na pamahalaan ng Sen. Ninoy Aquino,
03:39pansamantanang pinasara sa publiko ang lugar kung saan madalas bakita ang unggoy.
03:44Gagawa din ang isang ordinansa ang Barangay Bugso
03:46upang gawing formal ang mga hakbang sa pangangalaga sa puting unggoy.
03:51Panawagan din ang DNR sa mga vlogger, photographers, mga netizen at residente,
03:55huwag isa publiko ang eksaktong lokasyon ng mga wildlife sightings.
03:59Isang paalala, lahat ng wildlife sa ating bansa
04:02protektado sa ilalim ng Republic Act No. 9147
04:05o Wildlife Resources Conservation and Protection Act.
04:08Ang panguhuli, pagpatay at pagkolekta
04:11ng anumang wildlife gaya ng puting unggoy sa Sultan Kudarat,
04:14labag sa batas at may kaukulang parusa ang mga lalabag.
04:17Sa patalo para balaban ng trivia sa likod ng Barangay Balita,
04:20i-post o i-comment lang hashtag
04:22Kuya Kim, ano na? Laging tandaan, kimportante ang may alam.
04:26Ako po si Kuya Kim at samot ko kayo 24 horas.
04:36Magandang gabi mga kapuso.
04:37Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia
04:40sa likod ng mga trending na balita.
04:41Sa isang pambihirang pagkakataon,
04:43dalawang napakalakas na buhawi
04:45ang nabuo at nalasa sa isang prominsya sa China.
04:49Gaano kaya kalaki ang iniwan nilang pinsala?
04:55Halos walisin ang napakalakas na hangin
04:57ang mga nasa kalsadang ito sa Hubei, China, nitong lunes.
05:03Noong gabi kasing yun,
05:05ang prominsya hinagupit na hindi lang ng isa,
05:07kundi ng dalawang buhawi.
05:11Sa video ito, makikita ang isang napakalaking buhawi.
05:15Ilang sagnit lang,
05:16hindi-hindi itong naglahok.
05:18Pero kasabay nito ang pagbuo ng isa pang panibagong buhawi.
05:22Ang hangin dala nito,
05:23umabuntaon ng 149 kilometers per hour.
05:27Ang tornado o buhawi
05:28ay karaniwang nabubuo kasama ng isang severe thunderstorm.
05:32Ang kanilang hagupit,
05:33tumatagal ng ilang minuto
05:35o di kaya ilang oras.
05:37Dahil sa lakas ng mga buhawi,
05:38kapag sila'y nanalasa,
05:40asahan mo nang magdudunod ito ng pinsala.
05:42Sa pagragasa ng dalawang buhawi sa Hubei,
05:45hindi bababa sa walo ang naitalang patay.
05:48Ang probinsya ng Hubei
05:49isang major industrial,
05:51automotive,
05:51manufacturing at technology hub.
05:54Napakapamihira daw ito na magkabuhawi.
05:57Katunayan mo yung parang May 2021,
05:59huling beses na may namuong buhawi sa Hubei.
06:01Sa pag-aaral,
06:02climate change talaga ay
06:03na-expect natin na mag-increase yung
06:06nakas ng ating mga bagyo.
06:07Ang pinag-usapan natin dito
06:08ay yung intensity.
06:09So, mas dumadami
06:11yung ating mga super typhoid category
06:13at yung mga naglalampol.
06:14Sa tornado naman kasi,
06:16maraming factors na
06:17ipoconsider natin
06:19na hindi naman natin
06:20directly na pwedeng ma-associate
06:22sa climate change.
06:23Pag-aaral itong sa China,
06:25maaaring mainit yung papaligilan
06:27at since ito ay nasa kapatigyan,
06:29mas mahalumig-mig yung hangin,
06:31maaaring may mga atmospheric instability doon.
06:33Ito naman kasi tornado ay
06:35kahit wala pa yung climate change
06:36na napag-aral
06:37ay nag-ayari.
06:39May idea ba kayo
06:41kung saan naman naitala
06:42ang pinakabalaking buhawi
06:43sa ating planeta?
06:44Buhawi!
06:45Aga!
06:49Ang may hawak ng Guinness World Record
06:51para sa largest measured tornado
06:53ang buhawi na nalasa sa El Reno, Oklahoma
06:56noong May 31, 2013.
06:58Ang diameter ng naturang buhawi
07:00umabos sa 4.18 kilometers
07:02or 2.59 miles.
07:04Pero wala daw itong binatbat
07:05sa isa sa pinakabalaking buhawi
07:07sa ating solar system.
07:09Noong April 1998,
07:10gamit ang Soho satellite,
07:11na-discovering ng mga eksperto
07:13ang isang napakalaki
07:14malabuhawing bagyo
07:16sa atmosphere ng araw.
07:18Ang buhawing ito,
07:19halosing laki raw
07:20ng Earth
07:21at ang ionized gas
07:22na umiikot-ikot dito
07:23tinatayang na sa
07:23500,000 kilometers per hour
07:26ang bilis.
07:28Samantala,
07:28para malaman ng TV
07:29sa likod ng baril na balita,
07:30i-post o i-comment lang
07:31hashtag
07:32Kuya Kim,
07:33ano na?
07:33Laging tandaan,
07:35kiimportante ang may alam.
07:36Ako po si Kuya Kim
07:37at sagot ko kayo,
07:3824.
07:46Magandang gabi,
07:47mga kapuso.
07:47Ako pong inyong Kuya Kim
07:48na magbibigay sa inyo
07:49ng trivia
07:50sa likod mga trending na balita.
07:52To the rescue
07:52ang isang lalaki
07:53mula kalaokan
07:54ng may naispatan siyang ibon
07:56na sumabit
07:56sa poste ng kuryente.
07:58Muli pa kaya
07:59makalipad ng malaya
08:00ang ibon.
08:05Dumapo ang pangamba
08:06sa virtual assistant
08:07na si Greggie
08:08nang salabas
08:09ng kagilang bahay
08:10sa Kaluokan.
08:11Ito ang kanyang nasaksihan.
08:12Sa kalapit na poste,
08:14may sumabit na ibon.
08:15Yung pakpak niya,
08:17nakasabit sa sinulin,
08:19pinatraya niyang makawala.
08:20Of course,
08:21naawa kasi
08:21parang helpless
08:22yung ibon.
08:23Dahil naawa ako,
08:25sabi ko sa anak ko,
08:26tara baba tayo,
08:26tulungan natin.
08:27Pero ang pag-rescue nila
08:28sa sumabit na ibon,
08:30pahirapan.
08:30Sobrang taas
08:31ng sinulin.
08:32Kalevel niya
08:33yung bubong
08:33ng bahay,
08:34ang kapit-bahay namin
08:35na may third floor.
08:37Paano ko siya tutulungan?
08:38Wala kaming hagdan.
08:40So ang naisip ko,
08:41kinuha ko yung chinelas.
08:42Tapos,
08:43may nakita ko na
08:43na stroke.
08:45So,
08:45pinagdugtong-dugtong ko siya
08:47para sobrang haba niya.
08:48Sa karaw niya,
08:49sinubukang batuhin
08:50ang kabilang dulo
08:50ng sinulin
08:51para makawala ang ibon.
08:52Yung ibon kasi
08:53nasa may left side
08:54and then yung
08:55tinatray kong abutin
08:57yung na sinulin
08:57is yung sa right side
08:58para lang may baba ko
08:59yung sinulin.
09:00Sobrang challenging talaga
09:02pero yung iniisip ko talaga nun
09:03is
09:04masip ko yung ibon.
09:05After ilang attempts,
09:06sumabit na yung
09:07yung chinelas
09:08dun sa thread
09:08and then
09:10dahan-dahan ko siyang
09:11hinila pa baba.
09:12So,
09:12nung nahawakan ko na siya,
09:13kunti-unti-kunti
09:14tinanggal yung sinulin
09:15dun sa pakpak niya.
09:16Medyo nasira na yung
09:18right wing niya
09:19dahil dun sa sinulin.
09:20Tapos,
09:20tinignan ko kung
09:21okay lang siya.
09:22And then,
09:23ayun,
09:24binitawan ko na siya.
09:25Tinignan ko kung
09:25kaya niya lumipal muna.
09:27dadaan ko siyang
09:28binitawan.
09:29Nakalipad naman siya
09:29at nakapunta dun
09:31sa kabilang side
09:32ng kapitbahay natin
09:33sa bubun.
09:34And then,
09:34nakita ko one last time
09:36luminan pa siya
09:36sa may side namin.
09:38So,
09:38feeling ko
09:39nag-thank you pa rin siya
09:40kahit pa rin
09:41dahil natulungan namin siya.
09:43Alam niyo ba
09:44kung anong ibon
09:44ang sinakuluhan
09:45ni na Greggy?
09:46Kuya Kim,
09:47ano na?
09:48Marami sa atin
09:49ang pamilyara
09:50sa malilit na ibong ito
09:51na may brown,
09:52itim at puting balahibo.
09:53Itong Eurasian Tree Sparrow
09:55o Mayang Simbahan.
09:56Bakit Mayang Simbahan
09:57ang tawag dito?
09:58Noong unang panahon kasi
09:59ng mga Kastila,
10:00ang ibong ito
10:01madalas makita
10:01sa mga simbahan
10:02at lumang musali.
10:03Kaya dito hinango
10:04ang kanilang pangalan.
10:05Napakarami ng Mayang Simbahan
10:07dito sa Pilipinas.
10:07Pero alam niyo ba
10:08na mga ibong ito
10:09hindi native sa ating bansa?
10:11Isa itong species
10:12na nagbuna sa Europa at Asia
10:13na naipakilala lang
10:14dito sa Pilipinas
10:15maraming taon
10:16na ang nakakaraan.
10:17Bago naman diniklara
10:18ang Philippine Eagle
10:19na National Bird
10:23pero ang Mayang ito
10:24iba pa sa nakasanayan
10:25na nating Mayang Simbahan.
10:27Anong Maya kaya ito?
10:32Bago kilalang
10:33pambansang ibon
10:34ang Philippine Eagle
10:34noong 1995
10:35ang lontura at rikapilya
10:37o Mayang Pula
10:38ang tinutuling
10:39ng pambansang ibon
10:40ng Pilipinas.
10:41Ang ulo at dibdib nito
10:42kulay tsokolate
10:43o pastanyas
10:44habang may maputsaw
10:45ng mga kulay
10:46ang kanyanshan
10:47at tagiliran.
10:48Dito nagmula
10:49ang pangalan nitong
10:50Mayang Pula.
10:51Karaniwang makikita
10:52mga bayang Pula
10:53sa mga palayan
10:54at namuhan.
10:54Mahusay din silang
10:55gumawa ng pugad
10:56gamit ang dahon
10:57at damo.
10:59Samantala,
11:00para malaman ng trivia
11:00sa likod ng viral na balita
11:01i-post o i-comment lang
11:03hashtag Kuya Kim
11:04ano na.
11:05Laging tandaan
11:06kiimportante
11:06ang may alam.
11:07Ako po si Kuya Kim
11:08at sangot ko kayo
11:1024.
11:17Magandang gabi
11:18mga kapuso.
11:19Ako po ngayong Kuya Kim
11:20na magbibigay sa inyo
11:20ng trivia
11:21sa likod ng mga trending
11:22na balita.
11:23Ang mga butiki
11:24o lizard
11:24maliit man
11:25gumagawa ngayon
11:26ng malaking balita.
11:27Sa Guatemala
11:28sa Central America
11:29sinusubukan ngayong
11:30i-breed
11:30ang isa sa most
11:31endangered lizards
11:32sa buong mundo.
11:33Habang sa Romlon
11:34may isang bagong
11:35tuklas sa species
11:36ng tuko
11:37o gecko.
11:40Ang lizard
11:41o butiking ito
11:42isa sa tinuturing
11:43na rarest venomous lizards
11:44sa buong mundo.
11:45Matatagpuan lamang
11:46sa kagubata
11:47ng Motagua Valley
11:48sa Guatemala
11:49itong
11:49Heloderma
11:50Charles Mugerti
11:51dahil sa
11:52beadlike nitong
11:52itim na scales
11:53o kaliskis.
11:55Tinatawag din itong
11:56Guatemalan
11:56bearded lizard.
11:57Pero dahil sa
11:58pagkasira
11:59ng kanilang tirahan
12:00at illegal pet crate,
12:01tinatayang na sa
12:01500 to 700
12:02ng Guatemalan
12:03bearded lizard
12:04ang natitira ngayon.
12:05Kaya tinuturing din silang
12:06isa sa most
12:07endangered lizard
12:07sa buong mundo.
12:10Baga patuluyang
12:11maubos sa mga butiking ito,
12:12ang mga conservationists
12:13sa Guatemala
12:13nagbe-breed ngayon
12:15ng isang bago
12:15generasyon
12:16ng Guatemalan
12:16bearded lizard.
12:20Ang kanilang mga itlog
12:21sa Guatemala City Zoo
12:22maingat ang
12:23minomoritor
12:23ng remote cameras
12:24at incubator tanks.
12:26Habang ang mga
12:27bagong hatch
12:28sa baby lizard,
12:28kanila munang
12:29pinapakain
12:30at sinasanay
12:30na umakyat
12:31sa kung ano-ano
12:32mga bagay
12:32bago tuluyang
12:33pakawalan sa wild.
12:37Samantala't
12:38sa isla naman
12:38ng Cibuyans
12:39sa probinsya
12:39ng Roblon,
12:41isang bagong
12:41tuklas na butiki
12:42naman
12:42ang gumagawa
12:43ng ingay.
12:44Ito ang
12:45Luperosaurus
12:45Alvarese,
12:46isang French
12:47forest gecko
12:48na endemic
12:48o tanging
12:49sa mga kagubatan
12:49lamang
12:50sa palibot
12:50ng mal-giting-giting
12:51National Park
12:52Bakikita.
12:53Ang naturang gecko
12:54o tuko,
12:55maliit lamang.
12:55Mahaba lang sila
12:56ng 6.6
12:57hanggang 7.8
12:58centimeters.
12:59Meron din silang
12:59magaspang
13:00at bahagyan
13:00na kausting balat
13:01at yellow ring
13:02sa palibot
13:03ng kanilang mata.
13:05Habang ang iris
13:06naman
13:06ng kanilang mata,
13:07kulay abo
13:08o di kaya asul.
13:09Ang pagkakadiskubriya
13:11sa Luperosaurus
13:11Alvarese,
13:12patunay na
13:13ang Simuyan
13:13Island
13:16Biodiversity
13:16sa Bansa.
13:18Pero may ideya ba
13:19kayo
13:19kung bakit
13:20pinangalan
13:20ng Luperosaurus
13:21Alvarese
13:21ang naturang butiki?
13:24Kuya Kim!
13:26Ano na?
13:30Ang Luperosaurus
13:31Alvarese
13:32ay pinangalan
13:33sa yumaong
13:33Filipino
13:33taxonomist
13:34at ecologist
13:35na si James
13:36Alvarez
13:36bilang pagkilala
13:37sa kanyang mahalagang
13:38ambag
13:39sa pag-aaral
13:39ng Biodiversity
13:40sa Pilipinas.
13:41Lalong-lalo
13:42na sa isla
13:43ng Simuyan
13:43kung sa nandiskubre
13:44ang Luperosaurus
13:45Alvarez
13:47Samantala
13:47para malaban
13:48ng trimestral
13:48kung nang parang
13:49na balita
13:49i-post
13:49o i-comment
13:50lang
13:50hashtag
13:51Kuya Kim
13:52ano na?
13:53Laging tandaan
13:54kaimportante
13:54ang may alam.
13:55Ako po si Kuya Kim
13:56at sagot ko kayo
13:5724 horas.
14:04Inilabas ka makailan
14:06sa isang medical journal
14:07sa Canada
14:07ang kaso
14:08ng isang batang lalaki
14:09na namatay
14:10dahil sa rabies.
14:11Hindi galing sa aso
14:12kundi rabies
14:13ng paniki
14:14na dumapulang
14:15daw sa kanyang muka.
14:16Ano ang dapat gawin
14:17para maiwasan
14:18ang ganitong insidente?
14:20Kuya Kim
14:20Ano na?
14:25Ito ang balitang
14:26gumulantang
14:27sa maraming magulang
14:28isang 11-anyos
14:29na batang lalaki
14:29mula Canada
14:30na matay dahil sa rabies
14:31matapos siyang magkaroon
14:32ng direct contact
14:33sa isang paniki.
14:34Ayon sa report
14:35na pinablish kamakailan
14:36sa Canadian Medical Association
14:37Journal
14:38ang insidente
14:39ay nangyari noong 2024.
14:40Natutulong daw noon
14:41ang isang bata
14:42sa isang cottage
14:43at nagising na lang
14:44itong may nakadapong
14:45paniki
14:45sa kanyang ilong
14:46at ibig.
14:52Tinabuhin ang bata
14:53ang paniki
14:54at nahuli ito
14:54ng kanyang ama
14:55bago pinakawalan
14:56dahil wala namang
14:57nakitang kagat
14:57o gasgas
14:58inakala ng pamilya
14:59na okay lang ang bata
15:00kaya hindi ito
15:01dinala sa ospital.
15:02Pero makalipas
15:03ang ilang araw
15:03nakaranas ang bata
15:05ng pamamanhid
15:05na magaang kanyang muka
15:06na walang siya
15:07ng ganang kumain
15:08at nilagnat.
15:09Nung makumpirma nilang
15:10rabies ang sanhin nito
15:11huli na ang lahat.
15:14Sa Pilipinas
15:15karamihan na mga kaso
15:16ng rabies sa tao
15:17ay dulot
15:17ng kagat ng aso
15:18pero maliban
15:19sa mga aso
15:20marami pang mammals
15:21ang maaari din
15:21magkaroon ng rabies
15:22kabilang na nga rito
15:24ang mga paniki.
15:25Rabies is actually
15:26a disease
15:26so kapag hindi naman nila
15:28nakontract yung disease
15:29na yun
15:29so basically
15:30wala naman talaga sila.
15:31The rabies prevalence
15:32in the entire world
15:33is actually
15:34less than 1% lang.
15:36So talagang
15:36napakakunti lang
15:38ng mga bats
15:39ang merong rabies
15:40pwede siyang pumasok
15:41sa katawan
15:41ng isang animal
15:42through the mucous membranes.
15:44Ang problema
15:44napakaliit na mga ngipi
15:46ng paniki
15:47kaya may mga pagkakataon
15:48na hindi napapansin
15:49ang kanilang kagat
15:50o gaskas.
15:50Kung may direct contact
15:52sa paniki
15:52lalo na kung nagising kang
15:54may paniki
15:54sa iyong kwarto
15:55o nakadapu sa iyong buka
15:56gaya sa nangyari
15:57sa bata sa Canada
15:58magpatingin agad sa doktor.
16:00The bats
16:00that we are often seeing
16:02during the day
16:03are those sick,
16:04those that are
16:04doing some unusual
16:06activities
16:07or unusual behavior
16:08don't approach
16:09these particular bats
16:11because more often
16:12than not
16:12ito ay mga
16:13possible
16:13na may sakit.
16:15Huwag natin silang lapitan.
16:16Let's respect
16:17their habitat.
16:18Contact
16:18the authorized person.
16:21Huwag na tayong
16:21mag-attempt na lapitan.
16:22Ang importanteng tandaan
16:24ng mga paniki
16:25may mahalagang papel pa rin
16:26sa ating kalikasan.
16:27Huwag silang sasaktan,
16:28hindi ni sila dapat
16:29kinakatakutan.
16:30Ang ribis
16:31maaari nating maiwasan
16:32kung may sapat tayong kaalaman.
16:34Ifo si Kuya Kim
16:34at sagot ko kayo
16:3524 horas.
Comments

Recommended