- 8 minutes ago
- #gmanews
- #serbisyongtotoo
- #breakingnews
24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.
#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews
Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.
Download now on Google Play and App Store.
Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!
GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.
For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta
For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews
Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.
Download now on Google Play and App Store.
Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!
GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.
For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta
For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de
Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews
GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Music
00:05Namiklug ng mga tanong ang isip ng isang events coordinator mula Aurora.
00:12Habang sila ro'kasi nagiinuman.
00:15Nagulot sila ng ang kanilang kulutan na itlog na maalat.
00:19Tila ba nagliliwanag?
00:22Ang misteryo sa glow-in-the-dark kulutan, bibigyang paliwanag ni Kuya Kim.
00:27Kuya Kim, ano na?
00:34Nang mag-inuman ka makailan ang grupo ni na friends
00:36sa isang resort sa Malera Aurora,
00:38nagliwanag ang kanilang mga mata.
00:40Ang pulutan kasi nilang salted egg o itlog na maalat
00:43para bang nagliwanag, naggo-glow in the dark.
00:47Nakalangan namin lasing lang kami kaya ano eh,
00:49kaya naggo-glow yung ano, yung salted egg.
00:53Ang kanilang kutob.
00:54Kaya daw naggo-glow in the dark ang itlog
00:56ay dahil mali ang paraan ng pag-preserve nito.
00:58Pero ano nga ba ang dahilan?
01:00Bakit ito naggo-glow in the dark?
01:01At nigtas ba itong kainin?
01:03Kuya Kim, ano na?
01:07Bioluminescence ang tawag sa light o liwanag
01:09na ini-emit o nilalabas ng isang living organism.
01:11Ang bioluminescence ay nabubuos
01:13pang mamagitan ng isang chemical reaction.
01:15At dalawang chemicals ang kailangan present
01:17sa isang organism para sila mag-luminis
01:19o makapagproduce ng liwanag.
01:21Ito ang luciferin at luciferase.
01:23Pero gitang eksperto,
01:25walang natural na bioluminescent na itlog na manok o bibi.
01:28At isa sa mga posibleng dahilan
01:30kung bakit tina naggo-glow in the dark,
01:32ang bulutang itlog na maalat na France
01:33ay dahil maaring nagkaroon ng cross-contamination sa itlog.
01:36Isa sa potential reasons
01:38ay ang pagkakaroon ng mga mikrobyo
01:41or microorganisms na pwedeng makaproduce ng ilaw
01:45o ang tinatawag nating bioluminescence.
01:47Hindi tayo pwede makapagtuklod na
01:50bioluminescent microbes nga ba ang dahilan?
01:52Pwedeng during food handling itself,
01:54merong cross-contamination kung saan
01:56yung ibang items na nakawakan ng mga nag-handle ng food
02:00ay pwedeng contaminated
02:01or merong bioluminescent microbes
02:04na na-transfer sa salted egg.
02:06Ang tanong,
02:07ligtas kaya itong kainin?
02:08Dahil hindi tayo sure sa identity
02:11and potential na sakit
02:13na pwedeng itulot ng food item
02:16na potentially contaminated
02:17with bioluminescent microbes,
02:19mas maigi na huwag na lang natin itong kainin.
02:22Bagay na ginawa naman daw ni France.
02:24Wala nang nakakain din
02:26kasi medyo nasira na din siya.
02:28Laging tandaan,
02:29kimportante ang may alam.
02:31Ako po si Kuya Kim,
02:32masagot ko kayo 24 hours.
02:35Magandang gabi mga kapuso.
02:37Ako po ang yung Kuya Kim
02:38na magbibigay sa inyo na trivia
02:39sa likod ng mga trending na balita.
02:41Naglitawan ka ba kailan
02:43ang tila maitim na tuldok
02:44sa isang dagat sa Mexico?
02:46Na pagtitingda ng malapitan,
02:48libo-libo palang mga pawikan.
02:50Bakit kaya sila nagsilanguyan
02:52patungo sa dalampasigan?
02:57Sa drone footage na ito,
02:58nagkalata mga itim na tuldok
03:00sa Escobilla Beach Sanctuary
03:02sa Oaxaca, Mexico.
03:03Pero sa malapitan,
03:05ang mga mistulang black spots,
03:06mga pawikan pala
03:07na dumayo sa dalampasigan
03:09ng Oaxaca para mang itlog.
03:10Ang pagdansa na mga pawikan,
03:12isang mass-nesting phenomenon
03:14na kung tawagin,
03:15arribada.
03:16Salitang Espanyol
03:17nang ibig sabihin ay
03:18arrival o pagdating.
03:19Ayon sa mga otoridad,
03:21sa nakalipas lang na 48 hours,
03:23libo-libong pawikan na
03:24ang katilang nasipatan.
03:25Ito na rin daw
03:26ang pang-anim na arribada
03:27sa season na ito.
03:28Wala naman na magsimula
03:29ang arribada season nitong Marso.
03:31Tinatayang mahigit
03:32330,000 na pawikan na
03:34ang dumating at nangitlog
03:35sa Beach Sanctuary.
03:36Pero may ideya ba kayo
03:38kung anong pawikan
03:38ang dumagsas sa Mexico?
03:40Kuya Kim,
03:41ano na?
03:42Ang mga pawikang
03:43samasamang nangitlog
03:44sa Southern Mexico,
03:46mga Lepido Kelly's
03:47Olivacea
03:47o Olive Ridley Sea Turtle.
03:49Kaya Olive Ridley
03:50ang tawag sa kanila
03:51dahil yan ang kulay
03:52ng olive green
03:53nilang shell o carapace.
03:55Sila ang tinuturing
03:55na second smallest
03:56sea turtle in the world.
03:57Ang isang adult
03:58na Olive Ridley Sea Turtle,
04:00maali lang humaba
04:01ng 2 to 2.5 feet.
04:02Sila din ang isa
04:03sa most abundant
04:04sea turtle
04:04sa buong mundo.
04:06Tinatayang merong
04:06mahigit 800,000
04:08nesting females
04:08na nagkalat
04:10sa katubigan ng Pacific,
04:11Indian,
04:11at Atlantic Ocean.
04:13Pero ayon sa IUC
04:14and Red Dist,
04:15vulnerable ng status
04:16ng mga pawikang ito.
04:18Mababaro kasi
04:19ang kanilang poporasyon
04:19ng 30-50%
04:21itong mga nakaraang dekada.
04:22Dahil sa aksidente
04:23yung paghuli
04:24sa mga ito
04:25o yung tinatawag
04:26na bycatch
04:26at pagdakit
04:28o pagpoach
04:28sa mga nesting
04:29na Olive Ridley Sea Turtle
04:30at kanilang mga itlog.
04:32Kung ang Olive Ridley Sea Turtle
04:34ang second smallest
04:34sea turtle
04:35sa buong mundo,
04:36ano naman kaya
04:37ang pinakamaliit?
04:42Ang may hawaktang titulo
04:44bilang pinakamaliit
04:45na pawikan sa buong mundo
04:46ang Lepido Kelly's Kempe
04:48o Kemp's Ridley Sea Turtle.
04:50Ang isang adult
04:51na Kemp's Ridley Sea Turtle
04:52lumalaki lamang
04:53ng 23 hanggang 32 inches.
04:56Ang mga newborn hatchlings
04:57ng pawikang ito,
04:58kunay jet black
04:59o itim na itim
05:00pero habang sila'y
05:01nagmamature,
05:02nagiging kulay
05:03olive at abu
05:04ang kanilang shell.
05:05At hindi lang silang
05:06pinakamaliit,
05:07sila rin ang pinaka-endangered.
05:09Samantala,
05:10para malaman ng trivia
05:11sa likod ng viral na balita,
05:12e-post o e-comment lang
05:13hashtag Kuya Kim,
05:14ano na?
05:15Laging tandaan,
05:16kimportante ang may alam.
05:18Ako po si Kuya Kim,
05:19masanot ko kayo
05:2024 oras.
05:23Magandang gabi,
05:24mga kapuso.
05:25Ako po ang inyong Kuya Kim
05:26na magbibigay sa inyo
05:26ng trivia
05:27sa likod ng mga
05:27trending na balita.
05:28Sa ginanap na
05:30United Nations General Assembly,
05:32inaprubahan ng isang panukala
05:33na mas mainam gumamit
05:34ng isang updated
05:35the world map
05:36sa halip na yung kinalakihan
05:38at kinikilala natin
05:39ngayong mapa.
05:40Pero bakit?
05:41Para hindi kayo malost
05:42o malito,
05:43igagayin namin kayo
05:44sa usaping ito.
05:48Ito ang mapang kinalakihan
05:50at nakasanayan natin
05:51ang tawag dito
05:52Mercator Projection.
05:53Mula noong 18th century,
05:54ito ang tinangkap
05:55ng karamihan
05:55na visualisasyon
05:56ng ating mundo.
05:57Pero ang naturang mapa,
05:58hindi ba itutunoy
05:59na ganap na accurate o tama?
06:01Kaya sa ginanap kamakailan
06:02sa United Nations General Assembly,
06:04formal na inaprubahan
06:05ng UN
06:05ang correct map resolution
06:07ng bansang Togo
06:08kasamang African Union
06:09sa layong baguhin
06:10at itama
06:11ang nakasanayan nating mapa.
06:12Sa ginanap na butuhan,
06:13164 na bansa
06:15ang pumabor,
06:166 ang nag-abstain,
06:17habang taging
06:17ang Estados Unidos lamang
06:19ang hindi sumang-ayon.
06:20Pero bakit nga ba
06:21kailangan palitan
06:22ang Mercator Projection?
06:23At anong mapa
06:24ang ipapalit dito?
06:26Kuya Kim!
06:27Ano na?
06:28Ang Mercator Projection,
06:30dinisenyo ng kartographer
06:31na si Gerardus Mercator
06:32noong 1569.
06:33Ang Mercator Projection,
06:35ginamit noon
06:35sa mga navigation charts.
06:36Yung dinevelop siya,
06:38ito yung panahon
06:38na matindi yung exploration
06:40at colonial expansion
06:41worldwide.
06:42Tama yung
06:43angles and directions niya.
06:45Sa navigation,
06:46perfect siyang gamitin.
06:47Pero naturang mapa,
06:48hindi matuturing
06:48na accurate o tama.
06:50Ang mundo kasi natin
06:50ay bilog o globo,
06:51pero nilalarawan ito
06:52ng Mercator Projection
06:53sa isang patag na mapa.
06:54Kapag patag ang isang globo,
06:57nai-stretch siya
06:57at nadidistort ito.
06:58At dahil dito,
06:59ang mga lugar sa North
07:00at South Pole,
07:01mas tumalaki tingnan
07:01habang ang nasa
07:02ginta ng mapa,
07:03mas dumiliit,
07:04hindi tama ang sukat
07:05ng area.
07:05Ang nagiging efekto nito,
07:06nagiging significant
07:07yung pagkakaiba sa size.
07:09Halimbawa,
07:10kung titignan sa Mercator Projection
07:11ng Greenland,
07:12dumiliit o na halos
07:13kasi laki ito ng Afrika.
07:14Pero ang aktual
07:15na lawak ng Afrika,
07:16humingit kulang 14 times
07:17na mas malaki
07:18kesa sa Greenland.
07:19Ang mapa naman
07:20na pinopromote
07:21o hinihikayat ng Togo
07:22na gamitin bukod
07:23sa nakasarayang Mercator Projection
07:24na Equal Earth Projection,
07:26isang uri ng mapa
07:27na niligha noong 2018
07:29para mas maipakita
07:30ang tamang sukat
07:30o lawak
07:31ng mga kontinente at bansa.
07:32Dahil siya ay
07:33isang Equal Area Projection,
07:35so relatively,
07:35mas naitatama niya
07:36yung sukat
07:37ng mga bansa na ito.
07:39Mas nabibigyan
07:40ng sapat na recognition
07:41yung land masses na ito,
07:43kagaya ng Afrika.
07:44Sa kaso noong Pilipinas,
07:47pag tinignan mo
07:47yung land area niya
07:48compared sa other countries
07:49in Europe,
07:50mas malaki talaga siya.
07:51Yun yung pagbabatayan pa rin natin
07:53kasi ito naman
07:53ay visual na depiction lang
07:55at magbabago nga siya ulit
07:56depende sa map projection.
07:58Hindi naman signifikante
07:59yung magiging difference niya
08:01dahil sa posisyon
08:02kung nasaan tayo.
08:03Bakit naman kaya
08:04inalmahan ng Estados Unidos
08:05ang panukanang itama ang mapa?
08:07Kiyot ng United States Mission
08:08to the United Nations,
08:09ang resolusyon
08:10tukol sa bagong world map,
08:11hindi lang tukol
08:12sa magbabago
08:12ng itsura at proportion
08:13ng mga bansa sa mapa.
08:15May mas malawak na agenda
08:16raw ito
08:16na may kinalaman
08:17sa reparations
08:18at cognitive justice.
08:19Yun naman yung isang objection
08:20with the Equal Earth Map
08:22kasi parang lumiliit yung size,
08:23parang lumiliit yung significance
08:25ng isang bansa
08:26dahil pag tinignan mo sa mapa,
08:27malaki yung United States,
08:29malaki yung Greenland
08:30compared sa Afrika.
08:31So ibig sabihin ba,
08:31mas mahalaga siya
08:32in whatever aspect.
08:34Maraming mga experts
08:35na magsasabi
08:36na ang paggawa ng mapa
08:37ay political din in nature
08:39because kung paano mo
08:40dinidepick
08:41ang isang bagay sa mapa,
08:42may epekto ito
08:43kung paano natin siya
08:44napa-perceive,
08:45paano natin ini-interpret
08:46yung information
08:47at kung ano pa yung mga
08:48decisions na pwede natin
08:49gawin based dun sa mapa na yun.
08:51Kaya magandang maintindihan
08:52ano ba yung nagiging epekto
08:53ng map projections
08:54or ng mapa
08:55sa kung paano natin
08:56tinitingnan yung mga bansa
08:58na nandoon.
08:59Pero ano nga bang
08:59ang mangyayari
09:00ngayong inaprubahan
09:00na ng United Nations
09:01ang correct na map resolution?
09:07Ang pag-apruba
09:08sa correct na map resolution.
09:10Hindi na nga nga hulugang
09:11lahat na mapa sa mundo
09:12ay gagamitin na
09:13ang Equal Earth.
09:14Ang correct na map resolution
09:16ng UN General Assembly
09:17ay ni legally binding.
09:19Hindi ikayat lamang nito
09:20ang mga gobyerno,
09:21paralan,
09:21international organizations
09:23at technology companies
09:24na gamitin ang Equal Earth
09:25para mas tama
09:26ang paghahambing
09:27ng laki
09:28ng mga kontinente.
09:29Iniimpitahan din nila
09:30ang technology companies
09:31at iba pang appropriate
09:32institutions
09:32na i-promote
09:33ang mas transparent
09:34at inclusive na representasyon
09:36ng sukat na mga kontinente
09:38at insunod sa mga angkop
09:40na alituntunin
09:41ng UN
09:41at ng international law.
09:44Sabantala,
09:44para malaman ang trivia
09:45sa likod ng viral
09:46na malita,
09:46i-post o i-comment lang
09:47hashtag Kuya Kim,
09:49ano na?
09:50Laging tandaan,
09:51kimportante ang may alam.
09:53Ako po si Kuya Kim
09:53at sagot ko kayo,
09:5524.
09:57Mga kapuso,
09:58umalsa ang pangamba
09:59ng isang pamilya
10:00sa gitna ng kanilang
10:01beach trip
10:02sa Camarines Norte.
10:04Ang kanila kasing mga buhok,
10:06abe,
10:07biglang nagsitaasan.
10:09Senyalis ba yan
10:10na may paparating na kidlat?
10:12Kuya Kim,
10:13ano na?
10:17Habang nagliliwaliw ang pamilya
10:19ni Marie Antoinette,
10:20sa Bagasbas Beach
10:21sa Daet Camarines Norte
10:22nitong weekend,
10:24nagkaroon daw sina
10:24ng isang hair-raising experience.
10:27Ang kanilang buhok kasi,
10:28literal na nagsitaasan.
10:30Habang papalapit yung
10:31kapatid ng husband ko,
10:33tumatawa siya
10:34kasi nakataas daw yung buhok ko.
10:36Tapos nung lumapit na rin siya sa akin,
10:39yung buhok niya,
10:40tumataas na din.
10:41Kaya naisipan nung husband ko
10:44na mag-video.
10:45Pero ang kanila daw tuwa,
10:47napalitan ng kaba,
10:48ng bigla daw.
10:49Tumalikod siya,
10:51tapos parang may nag-flush sa langit.
10:54Nung time na yun,
10:55parang feeling ko
10:56ang lapit ng kidlat
10:58sa may mukha ko.
11:00O kaya ang ginawa ko,
11:01ginawa ko yung anak ko,
11:03ginawag ko yung kapatid
11:04ng husband ko
11:05para umakyat na kami
11:07kasi parang
11:07ang lapit talaga
11:08ng kidlat sa amin.
11:11Bakit ka ba
11:12nagsisitayuan ang buhok
11:13ng inamarian tunet
11:14sa dalampasigan?
11:15May kinalaman ba rito
11:16ang biglang pagtama ng kidlat?
11:17Puyo team, ano na?
11:18Kapag tayo'y nilalamig
11:20o di kaya nakakaranas tayo
11:21ng strong emotion
11:22gaya ng takot,
11:23tumatayo ang balahibo natin.
11:24Ito yung tinatawag na goose bumps.
11:26Nangyayari ito
11:27kapag malilit na muscles
11:28na nasa base
11:29ng ating hair follicles
11:30ay nagko-contract.
11:31Ang involuntary muscle response na ito
11:33walang benepisyo
11:34sa ating mga tao.
11:35Pero para sa mga balahibo
11:36ng hayop,
11:37nakakatulong ito
11:38para gumawa ng insulation
11:39laban sa lamig.
11:40Paayon naman ang eksperto.
11:41Kapag biglang nagsisitayuan
11:42ang buhok
11:43habang nasa labas,
11:44lalo na kung may thunderstorm.
11:45Gaya ng nangyayari
11:46kina Marie Antunet,
11:47huwag itong baliwalain.
11:48Maring senyales na kasito
11:49ng malakas na electrical field
11:51sa paligid.
11:52At posibling
11:53may tatamang kidlat.
11:54Kapag may presence
11:56ng strong electric fields
11:59sa paligid,
12:00pinagkukos na
12:01ang pag-build up
12:03ng electricity
12:04sa hangin.
12:05Kung
12:06exposed ka
12:07dun mismo sa area,
12:09ang tendency ay
12:10nagiging electrically
12:12charged yung katawan mo.
12:13So yung evident
12:16reaction nito
12:17ay yung
12:18pagtayong
12:18ng buhok mo mismo.
12:20Isa na itong senyales
12:21na maaaring
12:21magkaroon ng
12:22pagkidlat.
12:23Malapit mismo
12:24dun sa area.
12:25Pero hindi ito
12:26nangangahulugan
12:26na sila yung
12:27tatamaan
12:28ng kidlat.
12:29Kaya sakaling
12:30mangyari ito,
12:31umalis agad
12:31sa open area
12:32o exposed na lugar.
12:33Pumasok sa loob
12:34ng isang gusali
12:35o saradong sasakyan.
12:36Huwag dawag
12:37sumilong
12:37sa ilalim ng puno
12:38at iwasan din
12:39humawak
12:40ng mga metal objects.
12:41Yung mas mataas
12:42pa nga ang risk
12:43kapag ka nandun
12:44ka sa open space
12:45tapos may presence
12:46ng tubig
12:47kumparado sa
12:48paggamit ng
12:49cellphone.
12:50Wala siyang
12:50directly kinalaman
12:51sa kung tatamaan
12:52ka ng kidlat
12:54or kung ito
12:55ba'y nakakatrak
12:55ng kidlat.
12:57Laging tandaan
12:58k'importante
12:59ang may alam.
13:00Ako po si Kuya Kim
13:00at sagot ko kayo
13:0124 oras.
13:04Feline good ngayon
13:06ang mga
13:06mananaliksik
13:07at scientist
13:08ng sa kagubatan
13:09ng Bolivia
13:10ay may nadeskubing
13:11bagong species
13:12ng pusa
13:13matapos sa
13:13magit isang siglo.
13:15Kuya Kim,
13:16ano na?
13:21Ang wildcat na ito
13:22na matatagpuan
13:23sa kagubatan
13:24ng Yunga
13:24sa Bolivia
13:25sa South America.
13:26Maliit
13:26at napakailap
13:27sa tao.
13:28Ang tawag
13:29ng mga lokal
13:29dito,
13:30Tilkayo.
13:31Patapos pag-aralan
13:32ng mga eksperto
13:32ang genetic data
13:33nito,
13:34napag-alaman
13:35na mga Tilkayo
13:36isa palang
13:36previously unknown
13:37species.
13:38Sa simpleng salita,
13:39isa pala itong
13:40bagong species
13:40ng pusa.
13:41Ang pagkakatukla
13:42sa Tilkayo
13:43tinuturing
13:44na kauna-unah
13:44ang new feline
13:45discovery
13:45sa loob ng isang siglo.
13:47Kuya Kim,
13:48ano na?
13:49Ang Tilkayo
13:50o Leopardus Tilkayo
13:51mas maliit
13:52kumpara sa
13:52average domestic cat.
13:54Nasa 18 inches
13:55lang ang kanilang haba
13:56at tumitimbang
13:57lang sila
13:57ng halos 1.4 kilos.
13:59Dahil nga
13:59napakailap na mga ito,
14:01kakaunti pa lang
14:01nga impormasyon
14:02tungkol sa kanilang
14:02biology at lifestyle.
14:04Pero ayon
14:05sa nakalap na data
14:06ng mga researchers,
14:07posibleng kabilang
14:08daw sa kanilang diet
14:09ang maliit na rodents
14:10o daga.
14:10At di umano,
14:12masakti mo sila
14:13sa gabi.
14:15Sa lawak at yaman
14:16ng ating mundo,
14:17tunay ang marami pa tayong
14:18hindi alam
14:19tungkol dito.
14:20Marami pang hiwaga
14:21ang nagaantay lang
14:21na matuklasan.
14:23Ito po si Kuya Kim
14:24at sagot ko kayo
14:2524 Horas.
Comments