- 5 days ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00I
00:30Thank you very much.
01:00Geniş bir konu. Hele son süreçlerde artık dünyanın, sadece Türkiye'nin değil dünyanın temel gündemlerinden birisi olmaya başladı.
01:10Ekoloji meselesi. Alarm veriyor. Her yerde bu çok fazla dinlendirilen bir şeye dönüştü artık.
01:17Ne kastediliyor? Önce oradan başlayalım mı?
01:20Türkiye açısından özellikle hem Kürdistan hem Türkiye açısından ekolojik yıkımın boyutu nasıl değerlendirirsin, nasıl ele alırsın?
01:30Şöyle aslında tabii geçmişi var. Özellikle Türkiye açısından belki ağırlıklı olarak 90'ların sonunda başlayan bir yıkım süreci diyebiliriz biz
01:39ekolojik yıkımlara.
01:41O da aslında Bergama'daki altın madeniyle başladı.
01:45Belki hatırlarsınız o zaman köylüler işte İstanbul'da köprü kapatmaları yaptılar, pek çok renkli eylemler yaptıları bir süreçti.
01:5590'ların sonu diyebiliriz. Yaklaşık bir 30 yıllık bir geçmişi var gibi düşünebiliriz Türkiye ve Kürdistan coğrafyası açısından.
02:03Bu ekolojik yıkımlar ama dönem dönem giderek artarak belki de değişerek kendini gösterdi.
02:10Evet belki bir maden altın madeni meselesiyle başladı ama o zamanlar tabii hem yerli sermaye hem de uluslararası sermaye açısından
02:19pek de yatırım alanı görülmezdi.
02:21Bu enerji ve maden sektörleri ama 2000'li yıllara gelindiğinde ya da 2020'li onların sonuna gelindiğinde giderek pek çok
02:30sektörün önüne geçti.
02:34Ve Türkiye hem uluslararası şirketlerin hem de yerli şirketlerin aslında bir doğayı bir yatırım aracı olarak gördüğü,
02:42aynı zamanda suyu, havayı ve toprağı metalaştırdığı bir süreci gerçekleştirdiği bir yere getirdi.
02:50Bunu şöyle de anlayabiliriz aslında sıradan insan olarak da fark edebiliyoruz bunu.
02:56Çünkü eskiden hani bizden çok daha uzak yerlerde tek tük böyle yıkım projeleri varken artık hemen hemen her köyde,
03:03her ilde, her ilçede işte taş ocağından altın madenine, işte RES projesinden, rüzgar elektrik santrali projesinden,
03:12yani her türlü doğal varlığın maden olarak yok edildiği ya da işte enerji projesine bir alet edildiği bir durumu yaşıyoruz.
03:23Bu tabii pek çok insanın da hayatını olumsuz etki ediyor.
03:27Yani ölçeği ne kadar büyüdüğünü aslında başımıza gelen şeyden anlayabiliriz.
03:32Bir yandan da aslında bunlara karşı çok büyük mücadeleler de gelişti.
03:37Yani ben de ortalama olarak ekoloji mücadelesinin Türkiye'de, Kürdistan'da ne zamandır bu kadar gündem olduğunu düşünmeye çalışsam,
03:48mesela üniversite yıllarımda bu kadar yoktu, sonrasında bu kadar yoktu.
03:51Sanki son 4-5 yıldır ekoloji mücadelelerinin de arttığı, daha fazla görünür hale geldiği bir şeye de evrildi.
04:00Mücadelenin kendisi güzel bir şey evet ama bir şeye tepki olarak doğduğu için aslında bir şeyin sonucu.
04:06Bu kadar artmış olması da bunlara karşı eylemliklerin.
04:11Bir yandan da özellikle bugün konuşmak istediğim temel mesele aslında barış süreçleriyle ilgili biraz daha.
04:18İşte 27 Şubat'ta Sayın Ocalan'ın yaptığı çağrıyla birlikte Kürdistan'da ve Türkiye'de bir barış süreci başladı.
04:26Her ne kadar devletin çok ajandasında olmasa da Kürt hareketi, Kürt kadın hareketi bu işin öncüleri aslında ekoloji mücadelesini barış
04:37süreçlerinin temel bir mücadele dinamiği olarak ele aldılar.
04:41Böyle tartışıyorlar, böyle aslında bir ana yol, ana hat çizmeye başlıyorlar.
04:46Bu çok görülen bir şey de değil bildiğim kadarıyla.
04:50Yani dünya mücadeleler tarihi açısından da baktığımızda.
04:53Birincisi neden önemli?
04:55Yani ekoloji mücadelesinin barış sürecinin içerisinde tartışmak.
05:00Önce buradan başlayabiliriz belki hatta.
05:02Burası çok önemli çünkü biz barış dediğimizde barışın kendisi bir anla ifade etmiyor aslında.
05:10Biz bir onurlu barış istiyoruz.
05:11Biz kalıcı bir barış istiyoruz.
05:13Dolayısıyla aslında toplumlar arası gerçekleşen barışın bir yaşam formu tarifi var.
05:20Bu yaşam formu nerede gerçekleşecek?
05:23Yani evet siz çatışmasız yaşayabilirsiniz ama çeşitli haklar ve özgürlükler temelinde yaşamanız gerekir.
05:31Bunların en baştaki özgürlük ve hak meselesinde de yaşam hakkı geliyor.
05:36Şimdi siz suyunu içemediğiniz, temiz havasını soluyamadığınız, topraklar üzerinde yaşayamadığınız, ekim yapamadığınız, geçinemediğiniz bir yerde barışı aslında sağlayamamış oluyorsunuz.
05:52Aslında ekoloji mücadelesinin kendisi o yüzden aslında barış mücadelesine çok içkin bir şey.
05:57Aslında olmazsa olmazlarından bir tanesi.
06:00Bununla ilgili ekoloji örgütleri aslında çok detaylı çalışmalar yaptılar.
06:07Biraz bunu görünür kılan çalışmalar yaptılar.
06:10Komisyon kuruldu biliyorsunuz.
06:12Mecliste kurulan komisyona pek çok kurum davet edildi.
06:16Ekoloji örgütleri davet edilmedi ama doğayla da barış diye bir rapor hazırlandı.
06:20O raporda öncelikle çağrı aslında daha aslında 27 Şubat'ta Sayın Öcalan'ın çağrısından beri de dillendirdiğinde şey şuydu.
06:29Eğer gerçek bir barış istiyorsak, gerçek bir demokratik toplum kurulumu istiyorsak öncelikle olan işlerden bir tanesi de bu ekolojik yıkım
06:37projelerinin,
06:38bu mega projelerinin, devasa projelerinin durdurulması ve özellikle Kürnistan'daki büyük şu an işleyişte olan projelerin de sonlandırılması gerekiyor.
06:49Bu bir ilk adımlardan bir tanesi olmak zorunda.
06:53Devamını sonra konuşuyoruz.
06:55Yani devamında ne var?
06:56Mesela o doğayla barış raporunda da yer alan, mesela ekolojik yüzleşme komisyonları var.
07:02Özellikle mesela insan haklarında yapılan bu yüzleşme meselesinin kendisinin aslında doğaya yaptıklarımızda da bir yüzleşme,
07:10bir hakikat komisyonu kurulma şeklinde gerçekleşmesi gerekiyor.
07:14Çünkü çok uzun yıllardan beri süren bir savaş var ve savaş aslında en büyük bir ekokırımdır diyoruz.
07:21Yani büyük bir yıkım var özellikle Dicle ve Fırat Havzası'nda, Mezopotamya coğrafyasında.
07:27Ve bu kırım çok uzun yıllardır sürüyor.
07:31Çok uzun yıllardır sürdüğü için çok büyük yok edişlere gebe oldu.
07:38Uzun dönemlere etki ediyor, gelecek nesillerin hayatına etki ediyor.
07:42Belki pek çok yerde geriye döndürülemeyen bir yok ediş yaşamış durumda.
07:48Mesela Fırat'ın başlangıcındaki il iç örneği gibi.
07:52Ve çok geniş bir coğrafyayı etki ediyor.
07:55O yüzden aslında bu kırımın kendisinin belli sorumluları var.
08:00Bu sorumluların ortaya çıkması ve aslında hesabının sorulması gerekiyor.
08:04Bu daha sonraki süreçlerinde korunması yani doğayla yaşamın mümkün olması için de olmazsa olmazlardan bir tanesi.
08:13Barış süreci tam da aslında bunların yaşanmasını mümkün kılan bir süreç.
08:18Aslında bu çağrıları o yüzden yapmak, o yüzden dinlendirmek gerekiyor.
08:23Ama barış süreci hem doğayı koruma çabasını kolaylaştıran bir süreç ama aynı zamanda doğanın yıkımını da arttıran bir süreç olarak
08:33da yaşanabilir.
08:34Burada büyük bir risk var aslında.
08:37Çünkü daha önce hani mesela pek çok savaş pratiğinden bildiğimiz şey şu.
08:43Savaşlar biter bitmez çeşitli işte altyapı projeleri olsun, çeşitli işte doğal yıkım projeleri olsun, enerji projeleri olsun.
08:52Şirketlerin, devletlerin ihaleri açtığı, uluslararası şirketlerin ya da yerli şirketlerin bu projeleri hayata geçirmeye çalıştığı aslında yatırım alanları olarak buralar
09:02hayat buluyor.
09:03Aslında yatırım riskleri ortadan kalkmış oluyor savaşlar bittiğinde.
09:07Şimdi dolayısıyla aslında Kürdistan açısından da benzer bir durum var.
09:11Yani çatışma bittiği andan itibaren belki Kürdistan'da son dönemde artan bu tarz projelerin altında yatan şey de birazcık da bu.
09:18Yani bunu görmek gerekiyor.
09:21Yani sermayenin yerli veya uluslararası tekrar altına çizmekte fayda var.
09:26Bu alanları birer yatırım olarak görmesi aslında çatışmasızın bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.
09:33Ama gerçekten bir barışın kurulması için önce engellenmesi gereken faaliyetleri olmak zorunda.
09:40O yüzden bunu gören ve buna karşı duruşu da örgütleyen bir mücadele hattı gelişmek zorunda.
09:46Aslında bir anda sen de değindin belki oraya dair biraz daha konuşmak gerekiyor.
09:53Yani bir süre Mezopotamya ekoloji hareketi, buradaki ekoloji hareketleri daha çok Kürdistan ağırlıklı.
10:04Son süreçlerde, barış sürecinden önceki süreçlerde burada yapılan kimi aslında bu yapılanmalar, inşaatlar, altın aramaları, gesler, hesler.
10:15Bunları aynı zamanda bir özel savaş meselesi olarak da değerlendirdiler, kavramsallaştırdılar.
10:22Aslında baktığımızda bütün bunlar dünyanın her yerinde oluyor.
10:28Ama Kürdistan'dakinin özellikle savaş boyutuyla da ayrı bir önemi, ayrı bir değeri olduğu için daha yoğunluklu yapıldığını söylediler.
10:37Bu herhalde dünyanın birçok yerinde de böyle.
10:41Yani devletler, çünkü dağlar bir yerde aslında çatışmanın olduğu yerler, karşı tarafın savaşçılarının olduğu yerler ve oraları tırnak içinde, onların
10:51söylemiyle oralardan arındırmak.
10:55Böylesi aslında sermayenin eliyle de sanki yürütülen bir sürece evrildi.
11:01Ya işte ormanların yakılması, köylerin boşaltılmasından sonra tarlaların yakılması, ekim alanlarının tahrip edilmesi, yaşam alanının kendisini de çok ciddi anlamda
11:12tahrip etti.
11:13Bu anlamıyla bana şey çok anlamlı geliyor gerçekten.
11:17Doğayla da barışması gereken bir devlet gerçekliği var karşımızda.
11:21Çünkü Kürdistan'ın doğasına da çok zulmetti.
11:23Kürdistan'ın dağına taşına da çok zulmetti.
11:26Ve o savaş gerçekliği içerisinde herhalde 80'lerden beri aslında sürdürdüğü bir mesele var.
11:33Ama göründüğü kadarıyla bu çok devletin gündeminde olan bir şey değil.
11:37Aksine senin çizdiğin çerçevede burayı bir peşkeş alanına çevirme peşinde sanki biraz daha.
11:46Bunun nasıl bir tehlikesi var?
11:50Aslında bunun büyük bir tehlikesi var.
11:52Savaş bitebilir ama özel savaş bitmeyebilir.
11:57Yani bu 90'lardan beri belki Kürt halkının yaşadığı bu inkar imha ve asimilasyon politikalarının aslında bir uzantısı şeklinde yaşadığı
12:08yerlerden insanları göç ettiren,
12:10geçimlerini yaşadıkları yerde sağlamaların önüne geçen durumlar bunlar.
12:17Dolayısıyla aslında Türlistan'ın bir toplumsal yapısına, sosyo dinamiklerini değiştiren, buranın ekonomik yapısını da aslında başkalaştıran bir özellik taşıyor.
12:29Özellikle yükü kadınlarının sırtına bindiren ağırlıklı olarak pek çok bir başkadaşım sürecinin de aslında bir başlangıcı oluyor bu politikalar.
12:40Mesela ağırlıklı olarak kırsal üretimin olduğu ve hani köylerdeki yaşantıların belki şimdiden tekrardan hayat canlandırıldığı bir durumda.
12:50Yani 90'larda köyleri yakalan insanların geri döndüğü dönemlerdeyiz aslında.
12:54Şimdi bu insanlar bu köylerde yaşayamıyorlar.
12:57Tam da bu projeler nedeniyle.
12:59Dolayısıyla aslında hem tarımın tasfiyesiyle hem işte yoksulluk politikalarıyla da beraber büyük bir işsizlikle de beraber aslında kırsal bir yok
13:11ediş yani kırsalın çözümlenmesini beraberinde getiriyor.
13:16Ve insanları büyük kentlere yönlendiren, belki orada yoksullaştıran ve işçileştiren bir dinamik de aslında beraberinde getiriyor.
13:25Bu da tam da aslında özel savaş politikalarından bir tanesi.
13:29Daha önce belki savaş döneminde ağırlıklı olarak korunan pek çok doğal alanında, pek çok vadinin de mesela şimdi ekolojik yıkım
13:39projelerine açıldığını görüyoruz.
13:41HES projelerine, GES projelerine ve gerçekten de ağır metaller dahil olmak üzere madenlere.
13:47Bu süreç tam da aslında sadece doğayı koruma mücadelesi olarak da aslında görünmemesi gerektiğini buradan da gösteriyor.
13:56Yani bu aslında tam olarak bir burada nasıl yaşayacağız meselesidir.
14:01Dolayısıyla yani barışın çok hani yanında duran, iktisadın çok yanında duran, özgürlüğün çok yanında duran bir meseledir.
14:09O yüzden aslında tam da bu özel savaş politikalarının kendisi barış dönemlerinde kendini farklı farklı biçimlerde gösterecek.
14:18Bu sadece Kürbistan'daki günlük yaşamı etkilemiyor.
14:21Aynı zamanda batıdaki diğer toplumlarla da barış sürecinde ortak bir hissi hissetmeyi, belki ekolojik mücadele ya da diğer hak gaspularına
14:33karşı beraber bir mücadele etmenin de aslında hem olan anı oluşturuyor hem de aynı zamanda tekrar zorluklarını da beraberinde getiriyor.
14:42Dolayısıyla aslında bugünkü okumaları belki düne göre biraz farklılaştıran ama dünkü hem savaş pratiğinin hem de özel savaş pratiğinin bir
14:52uzantısı olarak gören bir bütünlük bir politika yürütmek gerekiyor.
14:58Ekoloji mücadelesinin kendisi de aslında bu bütünlük bir politika içkin bir şey.
15:02Yani ne emek alanındaki mücadeleden, ne özgürlük alanındaki mücadeleden, ne başka bir dizi hak ve özgürlükler alanındaki mücadeleden bağımsız bir
15:13şey, ardıl kalan bir şey olamaz.
15:16Çünkü gerçekten de eğer üzerinde yaşayacağımız, barış içerisinde yaşayacağımız bir dört parça ayrılmış bir Kürbistan'dan bahsediyorsak eğer bu dört parçanın
15:25da yaşanılabilir bir yer olması gerekiyor.
15:29Mesela bugün açısından baktığınızda gerçekten hem şehir merkezlerinde hem de kırsal alanlarda hem yoksulluk politikaları hem sağlık politikaları açısından,
15:40halk sağlığı sorunları açısından da devasa sorunlar yaşanıyor.
15:44Bu giderek artacak.
15:46Yani bunu görmek gerekiyor.
15:47Bugün açısından belki çok görünür değil, belki çok lokal lokal, tek tek bazı köylerde yaşanan, bazı şehirlerde yaşanan,
15:56hani çok da günlük hayatı zedeleyen bir şey olmayarak gözükebilir ama ilerleyen zamanlarda bunun ağır sonuçlarını yaşayacağız.
16:06Bir yandan sanki ne kaybettiğimizi de yeterince idrak edebilmiş de toplumun da bu konuda aslında daha fazla sanki bilinçlendirilmesi gerekiyor.
16:17Yani çünkü Kürdistan'da şöyle bir gerçeklik de var.
16:19Bu senin söylediğin aslında o ekonomik üretim araçlarının elinden alınan bir halk gerçekliği var.
16:26Yani çok ciddi bir yoksullaşma söz konusu Kürdistan'da.
16:31Çoğu araziler ekim biçim üretimden kopmuş durumda.
16:37Ve devlet şöylesi bir şey de yaptı.
16:40Yani en azından görüyoruz son 10 yıldır.
16:43Bu toprakları almaya çalıştı.
16:45Ve o yoksullaşan halk gerçekliği topraklarını sattı da kimi yerlerde.
16:51Yani bir şey olarak gerçeklik olarak da.
16:54Ama bunun geri dönüşleri yani o satılan her bir toprak parçasının totalde geri dönüşünün ne olacağı sanki bizlerin de çok
17:03anlattığı şeyler olamadı bir türlü.
17:05Yani sadece böyle basit bir toprak parçasının satılması ya da orada başka bir projenin hayata geçirilmesi meselesi gibi.
17:13Bundan sonraki süreçte bunun tehlikeleri de çok fazla gibi.
17:18Yani devletin işte o ulusal uluslararası sermayenin yoğunlaştığı bu süreçte yine insanların kapısını çalacaklar gibi.
17:26Yani kimi yerlerde hiç buna ihtiyaç duymuyorlar.
17:28Ama kimi yerlerde de doğrudan halkın aslında birebir toprakların üstüne de bir şeyler inşa edilmeye çalışılıyor.
17:37Burada biraz daha toplumun öncüsü dediğimiz insanlara düşen şey ne?
17:42Yani ne yapmak gerekiyor gerçekten de?
17:44Bir yandan hani şey diyoruz ekoloji mücadelesini büyütmek.
17:47Ama bu mücadele sadece şundan da ibaret olmamalı.
17:50Yani insanların yürüyüşler düzenlediği, bu projeler hayata geçtiği zaman bu projelerden sonra işte çeşitli eylemler yaptığı bir şey de olmamalı
18:01sanki bu mücadelenin kendisi.
18:03Ama ne olmalı?
18:04Ne yapmak gerekiyor?
18:06Ya aslında ekoloji mücadelesini diğerlerden ayrı konuşamıyoruz.
18:09Çünkü bir şehirde, bir bölgede belirleyenin kendisi ekonomi politikalarıdır.
18:16Dolayısıyla işte arazilerin sahibi kimse ve oralarda ne yapıyorsa, işte sanayide ne oluyorsa, dolayısıyla o döngüyü kim sağlıyorsa aslında söz
18:26de onundur.
18:26Ama bizim bir demokratik toplum diye bahsettiğimiz şeyin kendisi halkın kendi sözünü ürettiği, kendi geçimini kendisi sağlayabildiği, daha özgür koşullarda
18:38yaşayabildiği,
18:39hem üretimde hem tüketimde söz sahibi olabildiği süreçlerin aslında hayata geçmesidir.
18:44Dolayısıyla aslında hani ne kaybettik meselesinden birazcık buradan da bakmak lazım.
18:49Hani tek tek belki göze çarpmayan şeylerin bir süre sonra devasa boyutlarda elimizde neler gitmiş, nasıl başkalaşmışız dediğimiz yerde pek
18:58çok şeyi kaybetmiş olduğumuzu görüyoruz.
19:01Belki pek çok hani toplumu nasıl revize ederiz, nasıl daha özgürlükçü bir yaşam sağlayabiliriz noktasında da geç kalmış gibi hissedebiliriz.
19:10Ama hiçbir şey için geç değildir.
19:12Yani pek çok hani hayatın pek çok alanında olduğu gibi de burada da her yerden dönüş mümkün.
19:18Öncelikle fark etmeye ihtiyaç var.
19:20Yani bu tarz projeler şöyle nitelendiriliyor.
19:27Mesela enerji ihtiyacımız var.
19:30Dolayısıyla işte enerji santralleri kurmak zorundayız.
19:33Ama mesela biz şunu biliyoruz.
19:34Bu santrallerin enerji ihtiyacına binayen açılmadığını biliyoruz.
19:39Yani bunlar bir yatırım alanı.
19:41Bu enerjiler üretiliyor ve bir ya ihraç ediliyor ya da şirketlerin bir sattığı bir meta haline giriyor.
19:48Yani enerji santralinin kurulduğu yerdeki insanların kullandığı bir şeye de dönüşmüyor.
19:53Şunu da biliyoruz.
19:54Yani gerçekten aslında bu kadar enerjiye de ihtiyacımız yok.
19:57Dolayısıyla belki şu tarz çözünlere gitmekte fayda var.
20:01Lokal düzeyde çeşitli planlamalar, ihtiyaca binayen üretimler, daha kamusal yatırımlar, özellikle yerel yönetimlerin, belki kooperatiflerin ortaya çıktığı, halkın kendi ürettiği,
20:13kendi ihtiyacı kadar tükettiği çeşitli modellemeler yapmaya ihtiyaç var.
20:18Bu modellemeleri bu uluslararası şirketlerin ve bu devasa projenin karşısında bir aslında alternatif olarak koymaya ihtiyacımız var.
20:27Burada çeşitli zorluklar var.
20:28Çünkü bir yeniden kurmanız gereken bir süreç var.
20:33Tüm piyasa koşullarını belirleyen bir sisteme karşı aslında amiyani tabirle kafa tuttuğunuz bir durumda var.
20:41Dolayısıyla aslında tam da burada aslında hepimize düşen bir görev var.
20:50Yani başta ekoloji örgütleri ve pek çok kurum elbette ki ama bu demokratik toplumun inşasını kendisi aslında çeşitli modellemeleri kurmakla
20:59sağlanabilecek bir süreç.
21:00Ve buradaki bu yıkımlara nasıl karşı duracağız?
21:04İşte yaşam alanlarımızı nasıl savunacağız meselesi?
21:07Yaşamımızı kendimiz kurmaya başlayarak savunacağız.
21:10Burada da tüm ihtiyaçlarımızı yani gıdadan enerjiye, işte sağlıktan eğitime diyebiliriz.
21:19Pek çok alanda aslında daha küçük küçük kendi üretimlerimizin, kendi uzmanlıklarımızı yaratacağımız,
21:25belki bugün bizim komün diye tarif ettiğimiz şeyin kendisini aslında hayata geçirerek bunlarla mücadele etme şansımız var.
21:32Çünkü diğeri bizi her geçen gün daha fazla sistemle bağımlı hale getiriyor.
21:38Yani bugün artık hani bir besin maddesini daha ucuz diye marketten almaya çalıştığınız yerde gerçekten daha zorlu, sürekli sisteme bağlı
21:48kalıyorsunuz.
21:49O bağı koparmak gerekiyor.
21:51Koparmadığınızda çünkü köyünüze gelip taş ocağı açıyorlar.
21:55Koparmadığınızda maden projesi açıyorlar ve dolayısıyla siz de ona bir şey yapamıyorsunuz.
22:02Yani dava açabiliyorsunuz, eylem yapabiliyorsunuz ama bir kısmı engelliyorsunuz, gerisi devam ediyor.
22:10Dolayısıyla aslında belki bu yani hani belki komün tarzı, işte kooperatif tarzı örgütlenmeleri çoğaltmak ama bunu tüm ihtiyaç alanlarına yaymak
22:19noktasında bir gerçekliği hayata geçirmek lazım.
22:23Bu hem ihtiyaçları karşılamak açısından hem sisteme bir alternatif olmak açısından hem de toplumsal örgütlenmeyi güçlendirmek açısından ve insanların aslında
22:33biz yapabiliriz görmesi ve göstermesi açısından önemli.
22:37Bu gerçekten sisteme bir alternatif olmak zorunda.
22:41Bunu eğer gerçekleştirebilirsek bu dünyada pek çok yere de örnek olabilecek bir şey olacak.
22:46Çünkü bu projeler sadece ne Türkiye ne Kürdistan özelinde var.
22:51Pek çok devletler, pek çok ülkede sömürgeci pratiklerle bu işi hayata geçiriyorlar.
22:56Kendi ülkelerini aslında da yok edebiliyorlar.
23:00Çeşitli farklılaşan dinamikler var.
23:03Tüm dünya genelinde aslında devasa sektörel sanayiler üzerinden kuruluyor.
23:09Ve ne halkların, ne kadınların, ne işte göçmenlerin, ne gençlerin, ne yoksulların aslında sözünün geçmediği bir sistemi değiştirmenin yolu da
23:18aslında biraz buradan geçiyor.
23:20Bir yandan aslında tam sona bağladığın kısmına ben de biraz daha gelmek istiyordum.
23:24Özellikle de kadınlar boyutuyla.
23:27Yani ekoloji mücadelesi hem söylemsel olarak hem pratikte kadınların fazlaca omuzlandığı bir mücadeleye dönüştü.
23:36Yani hem bu süreçten önce de aslında böyleydi.
23:40Sadece Kürdistanlı değil, dünya genelinde de biraz daha böyle.
23:43Hem şu an devam eden süreç içerisinde de öyle.
23:46Yani kadınların daha fazla ön planda olduğu, kadınların daha fazla sahiplendiği bir mücadele.
23:52Çünkü başta yaptığın mekan tartışmasında bir cinsiyetçilik meselesi de çok temel tartışmalardan birisi aynı zamanda.
24:02Yani kadınların da yaşam alanını yıkıyorsunuz.
24:05Özellikle belki de kadınların birebir kurduğu, inşa ettiği, kendi sosyalleşmesini, kendi toplumsallaşmasını oluşturduğu alanların çok büyük bir tahribatı da söz
24:17konusu.
24:18Sen nasıl değerlendiriyorsun?
24:20Yani hem bir kadın olarak hem ekoloji mücadelesindeki biri olarak kadınlar için özel bir anlamının olmasının sebebi ne bu meselede?
24:30Kadınlar hayattaki her şeyin yükünü iki kat taşıdıkları gibi tüm saldırıların yükünü de iki kat taşıyorlar.
24:36Yani herhangi bir yerde işte meranıza, tarlınıza el konulduğunda ya da yaşadığınız yerden çıkartıldığınızda taşındığınız yeni yerde hayatı yeniden kurmak
24:49sorumluluğu kadın nobuzlarına biniyor.
24:51Belki bu yani en çok belki son dönemlerde etkilenen örneklerden bir tanesi musaybinde yaşanmıştı.
24:59Toki konutlarına taşınan kadınlar mesela tandırlarını kaybetmişlerdi.
25:04Yani hani günlük ihtiyacınızı karşılayamadığınız bir yere gönderiyorsunuz.
25:09Hani iş ilişkileriniz bozuluyor, tüm dinamiğiniz, tüm rutiniz bozuluyor.
25:14Tekrar tekrar onlarla ilişkin olanak yaratmak zorundasınız.
25:18Dolayısıyla ama kadınları görüyorsunuz orada hayatı tekrar değiştirdiler.
25:22Kendilerine uygun tandırlar yaptırmak için işte mücadele ettiler.
25:26Şimdi neyse ki var.
25:28Mesela Mardin'de yine başka bir yerde bu GES projesini durduran kadınları görüyoruz.
25:34Yani şirketin aracının önüne kadınlar oturuyor.
25:39Belki erkekler ne yapmak lazım diye düşünürken kadınlar eğiliyorlar ve kazanıyorlar.
25:45Dolayısıyla aslında hayattan getirdiğimiz tüm pratik bilginin kendisi mücadelede de aslında çok işimize yarıyor.
25:54Bu hem ikili bir durumu var.
25:58Yani kadınlar hem bu ikinci yükü, artan yükü çekmek istemiyorlar.
26:02Çünkü her yıkımda, her zorluklarda bakım yükleri de artıyor.
26:08Yani mesela bu tarz projeler aynı zamanda bir halk sağlığı sorunu da demiştik.
26:13Halk sağlığı sorununda hem kendi sağlıklarıyla hem de ailindeki diğer bireyleri sağlıklarıyla ilgili
26:19yine bakım yükünün kendisi kadının üzerinde kalacak.
26:22Kadınlar aslında bunu görüyorlar.
26:23Dolayısıyla aslında hem itiraz gücünün yüksekliği, hem hayatın getirdiği pratik bilgide bir mücadele dinamiğinin kendisi,
26:30hem de buna dair bir reddediş, reddediş örgütlemeye ilişkin cesaretli durmanın kendisi,
26:38kadınları aslında her şeyin önünde bir şey olarak, kalkım olarak koyuyor.
26:43O yüzden ben de bir kadın olarak gerçekten gurur duyduğum bir şeye de dönüşüyor.
26:47Yani yanında, yöremde güvendiğim kadınlarla buna karşı mücadele etmek, hayatı yeniden kurmanın kendisini tartışabilmek
26:54gerçekten çok kıymetli bir şeye dönüşüyor.
26:57Kendi sorunlarımız, deneyimlerimiz ve mücadele alanlarımızı büyütmenin dinamiklerini aslında ortaya koyuyor.
27:04Aslında buna işte komündür, komparatiftir bu tarz önermelerin kendisi belki de kadınların hayatta geçirebileceği şeyler olarak daha çok karşımıza çıkıyor.
27:14Çünkü zaten biz kendi hayatlarımızda hani küçük küçük ortaklaşmalar, küçük küçük dayanışmalarla zaten aslında bunları da yaşıyoruz bir yanıyla.
27:22Dolayısıyla aslında bunları şimdi ya bu küçük kendi gruplarımız halindeki bu dayanışma pratiklerini topluma bir küçük bir örneklem olarak yansıtmak
27:32ve bu tüm bağı toplumla beraber kurmak konusunda evet yine kadınlara daha çok maalesef iş düşüyor.
27:39Ama gerçekten kurucu özenlerde burada gerçekten kadınların kendisi olduğunu düşünüyorum ben.
27:44Bir yanda zaten kadın mücadeleleriyle ekoloji mücadelelerinin o kesişimsel noktası her geçen gün daha fazla güçleniyor sanki.
27:54Yani çıkışı itibariyle farklı sanki farklı işlevselletler olarak çıkmış olsa da yaşamın akışı onları birleştirdi.
28:03Ekoloji ve kadın mücadele esasında olmazsa olmaz bir şeye dönüştü.
28:07Sen konuşurken böyle aklıma küçük bir şey geldi.
28:11Bu iyi az bir projeyle Kolombiya'ya gitme şansım olmuştu.
28:15Orada biraz kadınlarla konuşma şansım olmuştu.
28:18Ama sonlardan gelen bir kadının küçük böyle bir anlatısı vardı.
28:23Yani işte şeyi söylemişti hani eskiden bizim ormanlarımızda farçlılar vardı, farç gerillaları vardı diye.
28:30Tabii işte 2016'dan sonra eksik gedik bir şekilde yürüyen bir barış süreci var ve bir silahsızlanma başlıyor.
28:37Onlar oradan çıkıyorlar o dağlardan ve yerine çok büyük bir narkotrafik geliyor.
28:44Yani şeyi söylüyor işte yani yıllarca devlet bize bizim köylerimizi yaktı, bizi oralardan çıkartmaya çalıştı.
28:53Orada şeyler olduğu için, gerillalar olduğu için.
28:56Ama diyor şu an Amazonlar yani dünyanın ciğerleri dediğimiz yerler bir narkotrafik şeyine dönüşmüş durumda.
29:05Kimse buna ses çıkarmıyor.
29:07İşte o bölgedeki çocuklarımızın birçoğuna uyuşturucuya alıştırdılar.
29:11Yani eskiden gerilla hikayeleriyle büyüyen çocuklarımızın birçoğu şimdi bağımlı hale geldiler.
29:18Biraz bizim buradaki sürecimizi de anlattığımda şeyi söylemişti.
29:21Mücadele yeni başlıyor sizin için demişti.
29:24Biz ipleri çok sıkı tutamadık.
29:26Yani o şeyi elimizde çok tutamadık ama temel mesela aslında devlet barış sürecinden sonra oraya nasıl bir muamele yapacak?
29:34Bunu önüne alabilmek, bunu tartışabilmek.
29:37Birçok yerde aslında sanki ezilen halkların kaderi çok benziyor birbirine.
29:42Yani hani o ekolojiye yönelen tabii aynı zamanda Amazonların çok büyük bir kısmı Belçikalı şirketlere peşkeş çekilmiş durumda şu anda.
29:50Burası için de aynısı geçerli.
29:52Yine uyuşturucu meselesi için de aynısı geçerli.
29:54Sanırım bu barış süreçlerinin kendisini çoklu odaklar halinde düşünmek zorundayız.
30:02Yani bu bir şey değil.
30:04Bir şeyleri karmaşıklaştırmak ya da bir şeyleri daha çetrefilli hale getirmek değil.
30:09Bir zorunluluk olarak kendini dayatıyor.
30:12Çünkü devletin sadece bunun bir yasal sorun olduğunu söyleme meselesi şeyi de getiriyor.
30:20Yani başka şeylerle ilgilenecek bir süreç değil bu gibi bir algıyı da insanlar da çok fazla getiriyor.
30:26Hatta kimi şeylerde ya ne alakası var ekolojiyle ilgili söylüyorsunuz, ne alakası var kadınla ilgili söz kuruyorsunuz diye.
30:34Halbuki çok bağlamları olan ve birbirlerini doğrudan etkileyen meseleler.
30:38Ekolojide sanırım bundan sonra da en fazla üzerinde mücadeleyi büyüteceğimiz temel şeylerden birisi olması gerekiyor.
30:47Programımızın yavaş yavaş sonuna geldik.
30:50Senin varsa son sözlerin onları alıp toparlayalım.
30:53Teşekkür ediyorum.
30:55Yani mesela Kolombiya gibi pek çok örnekten öğreneceğimiz şeyler var.
30:59Gerçekten bu tekrarlayan yıkım ve özel savaş pratikleri aslında neyi nasıl yapacağımızı bize belki çok daha fazla gösteriyor.
31:10Belki şey de ifade etmek lazım.
31:12Bu yıkım projeleri yani ekolojik yıkım meselesi Kürdistan'da daha ağır yaşanıyor.
31:18Yani Batı'da böyle yaşanmıyor.
31:20Yani Lice'nin ormanları yok edildikten sonra bir uyuşturucu kültürünün mesela ayrıca da yaşanması meselesi.
31:27Mesela Batı'daki pek çok yerde yaşanmıyor.
31:29O yüzden hem farklılıkları var ama hem de çok aynıları da var.
31:33Çünkü mesela zorunlu göç meselesi tam da işte maden ocaklarının ya da enerji projelerinin olduğu yerde aslında Kürdistan'daki savaş pratiğini
31:42kendisinin Batı'daki ekolojik projelerine yansıması olarak aslında hayat bulu.
31:47Dolayısıyla bu gerçekleri de belki Batı'daki pek çok yerde anlatmaya gerek var.
31:54Ama barış sürecinde belki bu gerçekleri de anlatarak birbirlikte mücadele kurmaya büyük bir ihtiyaç var.
32:02Süreçler tıkanabilir, bu sefer olmayabilir, başka sefer olabilir ama barışı defaten söylemeye ama onurlu ama kadıcı ama doğaya da barışı
32:12içeren bir barışı yaşayacak bir şekilde bir toplumsal dönüşümle aslında
32:16barış içerisinde yaşayan toplumlarla bir özgürlükçü bir zemini hayata geçirmenin kendisini dillendirmeye ihtiyaç var.
32:24Koşullar, durumlar, diplomasinin kendisi ne olursa olsun, saldırılar artsın azalsın, mücadelenin kendisi ana odak olmak zorunda ve birleşik bir mücadele
32:35zemininde ilerlemek zorunda.
32:36Çok teşekkür ediyorum.
32:37Ben de çok teşekkür ederim değerli katkıların için.
32:40Evet değerli izleyiciler, Bir Bilgilik Demerleri programının daha sonuna geldik.
32:44Önümüzdeki haftalarda görüşmek dileğiyle, bilgiyle kalın, bilgelikle kalın.
32:51Altyazı M.K.
32:51Altyazı M.K.
33:16Altyazı M.K.
33:26Altyazı M.K.
Comments