- 32 minutes ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:00МУЗЫКАЛЬНАЯ ЗАСТАВКА
00:31JİN TV ekranlarından merhaba sevgili izleyiciler.
00:35Yeni bir haftaya bakış programıyla karşınızdayız.
00:38Bugünkü programımızda yine dün de tartışmıştık.
00:42KÖKYASA, Kürt Halko'nderi Abdullah Öcalan deyimli KÖKYASA'da gelinen durum nedir?
00:48Bunu ele alacağız.
00:49Ayrıca Den Parti Urfa Milletvekili Dilan Kunt Ayan konuğumuz olacak.
00:55Dilan Kunt Ayan'la da bu konuyu konuşacağız.
00:58Yine PKK'nin öncü kadrolarından, kurucularından Ali Haydar Kaytan,
01:03Şehadetinin yıl dönümünde Almanya'nın Köln kentinde bir etkinlikle anıldı.
01:08O anlayı da ekranlarımıza getireceğiz.
01:11Kürdistanlı Hukukçular, Kürdistan Hukukçular Birliği Ahmet'te bir çalışta yükseliyordu.
01:17Çalıştaya katılan kadın hukukçular,
01:19KÖKYASA'nın nasıl olması gerektiğini ilişkin görüşlerini paylaştılar.
01:24Bunu da ekrana getireceğiz.
01:26Yine Türk Devleti'nin başta Kuzey Kürdistan olmak üzere Türkiye'de ekolojik yıkımı devam ediyor.
01:33Buna ilişkinde hazırladığımız haber turu ve dünya ile Kürdistan'daki kadınlarla ilgili gelişmeleri derlediğimiz
01:40Haftaya Bakış başlıyor.
01:57Sevgili izleyiciler, evet KÖKYASA günlerdir gündemde ve çeşitli yöntemlerle, çeşitli biçimlerle tartışılıyor.
02:06Havuz medyası bir biçimde ele alırken, özgür medyada KÖKYASA ilişkin tartışmaları farklı bir biçimde ele alarak değerlendiriyor.
02:15JINIFS Ajansı Medya Kritik Köşesi'ne bu konu ilişkin bir yorumu taşıdı.
02:20Bu yorum ekranlarınıza getiriyoruz, ardından konuğumuzla konuşacağız.
02:27Çerçeve yasa
02:27Günlerdir aynı kavram konuşuluyor. Çerçeve yasa.
02:30Televizyon ekranlarında, internet sitelerinde, köşe yazlarında.
02:33Ancak haberler yan yana konulduğunda ortak olan tek şey kavramın kendisi.
02:38Çünkü aynı çerçeve yasa her medya kuruluşunda başka bir hikayeye dönüşüyor.
02:43Farklı yayın politikalarına sahip medya kuruluşları aynı kavramı haberleştiriyor.
02:47Ancak aynı kavramı anlatmıyor.
02:49Başlıklar haberin okuyucuya hangi pencereden sunulacağını daha ilk andan belirtiyor.
02:54NTV
02:55Terörsüz Türkiye sürecinde gözler yasal düzenlemede.
02:58Kısmi ya da genel af olacak mı?
03:00Başlığıyla okurun dikkatini doğrudan af tartışmasına çekiyor.
03:04Benzer biçimde Türkiye gazetesi terörsüz Türkiye'nin detayları ortaya çıkıyor.
03:08Yasa meclis tatile girmeden çıkacak.
03:11Başlığıyla süreci devletin güvenlik politikalarının devamı olarak çerçeveliyor.
03:15A Haber ve Yeni Şafak gibi iktidara yakın medya kuruluşlarında ise haberin öznesi doğrudan iktidar oluyor.
03:22Alternatif medyada ise farklı bir yaklaşım dikkat çekiyor.
03:25Özgür Bas'ın çerçeve yasa tartışmasını öneriler, çelişki kulisi bilgileri ve müzakere süreci üzerinden ele alırken,
03:32tartışmayı geçici bir düzenleme olarak değil, demokratik toplumun geleceğini belirleyecek bir kök yasa perspektifiyle haberleştiriyor.
03:40Böylece aynı düzenleme yalnızca güvenlik ya da siyasi sonuçlar üzerinden değil, demokratik dönüşüm tartışmasının bir parçası olarak ele alınıyor.
03:48Haberlerde dikkat çeken diğer bir nokta ise haberin merkezine yerleştirilen öznenin değişmesi.
03:53Haberlerin merkezine yerleştirilen özne değiştikçe aynı gelişmenin anlamı da değişiyor.
03:58Aynı hukuki düzenleme farklı yayın politikalarında farklı anlam kazanıyor.
04:03Böylece okur yalnızca farklı haberler okumuyor.
04:05Aynı gelişmeyi farklı çerçeveler içinde anlamlandırıyor.
04:08Okur'un cevabını aradığı sorular, çerçeve yasa neden gerekli, mevcut yasalardan farkı ne, hangi hukuki boşluğu dolduracak, kimleri kapsayacak,
04:17barış ve demokratik toplum süreci açısından neden bu kadar kritik görülüyor, dünyada benzer örnekleri var mı, mecliste nasıl bir süreç
04:25işleyecek?
04:26Çerçeve yasa tartışması yalnızca yeni bir yasal düzenleme etrafında yürüyen, siyasi bir gündem değil,
04:32aynı zamanda medyanın aynı olguyu hangi çerçeveler içinde yeniden ürettiğini gösteren güncel bir örnek oldu.
04:39Ancak bu farklı anlatılar içinde ortak bir eksiklik dikkat çekti.
04:43Çerçeve yasanın ne oldu, neden gerekli görüldüğü ve nasıl bir hukuki çerçeve oluşturacağı,
04:48çoğu haberlerde geri planda kaldı.
04:50Böylece okur ortak bir bilgi zemininden çok, farklı siyasal çerçeveler içinde üretilen haberlerle karşı karşıya kaldı.
04:58Belki de bugün sorulması gereken asıl soru şu, medya çerçeve yasayı mı haberleştirdi,
05:03yoksa çerçeve yasa etrafında kurulan siyasal gündemi mi aktardı?
05:12Sevgili izleyiciler, Ahmet'te dün başlayan ve bugün devam eden Kürt Hukukçular Çalıştayı var.
05:19Bu çalıştaya doğal olarak kadın hukukçular da katıldı ve kadın hukukçular çerçeve yasa ilişkin görüşlerini paylaştı.
05:27Şöyle bir değerlendirmede bulundular, 100 yıllık Kürt sorunun çözümüne uygun bir çerçeve yasa bekliyoruz.
05:35Şu anda birinci aşamada yapılması gereken, aslında ilk yapılması gereken öncelikle TMK'nın kaldırılması.
05:42Akabinde yapılması gereken yasal adımlar, aslında yasal adımların tamamının birlikte yapılması gerekiyor ilk baştaki aşama olarak.
05:48Ancak öncelikli olarak dediğimiz gibi TMK'nın kaldırılması gerekiyor.
05:52TMK kaldırıldıktan sonraki süreçte yapılması gereken de aslında geri dönüşüye ilişkin,
05:58aslında geri dönüşüye ilişkin süreci kanunlaştırılması, kanunların düzenlenmesi gerekiyor.
06:05Şimdi geri dönüşüde de şöyle bir süreç var.
06:07Biz geçiş yasası diye daha önce farklı ülkelerde, farklı yerlerde onun karşılığını gördük.
06:15Ancak Türkiye'de ona ilişkin henüz bir yasal düzenleme yok.
06:19İlk başta dediğimiz gibi TMK vs. gibi kanunların kaldırılması gerekiyor.
06:23Akabinde de geri dönüşüye, geçiş dönemi adaletine ilişkin yasal düzenlemelerin yapılması gerekiyor bu aşamada ilk öncelikli olarak.
06:3027 Şubat'ta başlayan bir süreç var, yaklaşık neredeyse iki yıla yaklaşıyor.
06:35Evet, Kürt Özgürlük Hareketi'nin üzerine düşen bütün adımları attı.
06:39Ancak henüz devletin atmış olduğu somut adım yok.
06:43Özellikle de son günlerde tartışılan bir çerçeve yasa var.
06:46Bu çerçeve yasanın bir an önce çıkması gerekiyor ama şu an çerçeve yasanın bir an önce çıkması şu anlama gelmiyor.
06:53Şu an kamuoyunda tartışıldığı hususlar çerçevesinde bir çerçeve yasa çıkarsa,
07:00sorunun çözümünden ziyade sorunun tıkanmasına neden olacak bir çerçevede tartışılıyor.
07:05O yüzden de umu beklentimiz aklı selim bir şekilde 100 yıllık Kürt meselesinin çözümüne uygun bir çerçeve yasanın çıkarılmasını bekliyoruz.
07:15Önce atılması gereken adım bu.
07:17Bu çerçeve yasayla birlikte Sayın Öcalan'ın da baş müzakereci olarak, Kürt halk önderi olarak da
07:24bu müzakeredeki statüsünün belirlenmesi açısından da çerçeve yasayı önemsiyoruz.
07:31Onun koşullarının düzeltilmesi gerekiyor.
07:34Bu sürecin olumluya çevrilmesi için bence atılması gereken en önemli adım Kürtlerin statüsünün tanınmasıdır.
07:41Çünkü statünün tanınması ile Kürtler bir vatandaşlık kazanacak.
07:44Ve bu vatandaşlık sayesinde anayasa yasalar karşısında eşitlik hakkı kazanmış olacak.
07:51Eşitlik hakkı ile birlikte de ana dilde, sağlıkta, eğitimde birçok sorunları çözülmüş olacak.
07:57O yüzden ilk atılması gereken adımın Kürtlerin statüsünün tanınması olduğunu düşünmekle beraber
08:05aynı zamanda çok yoğun hapishaneye çalıştığım için belki kalbimin daha büyük bir kısmı
08:12ilk atılması gereken adımın hasta tutsaklar olduğu ve İmralı'ya özgürlük olduğu konusunda daha baskın.
08:18Bu sürecin olumluya çevrilmesi için bence atılması gereken...
08:21Sevgili izleyiciler, Kök Yasayı, DEM Parti, Rıha Milletvekili Dilan Kuntayan'la konuşacağız.
08:30Sevgili Dilan Kuntayan, yayınımıza hoş geldiniz.
08:34Merhabalar, iyi yayınlar diliyorum.
08:36Teşekkür ediyorum.
08:37Direkt şöyle başlamak istiyorum.
08:39Çerçeve yasa nitelendirildi ve Önder Abdullah Öcalan,
08:44çerçeve yasadan ziyade kök yasa olarak nitelendirdi.
08:48Bunu sizce neden?
08:52Şöyle ifade edelim kök yasa kavramını.
08:56Şimdi Türkiye'deki bütün sorunların kaynağı PKK'nin şiddetiymiş gibi gösteriliyor.
09:02Yani sanki 100 yıllık Kürt meselesinin ana oda, ana kaynağı PKK'nin şiddetiymiş gibi lanse eden bir anlayış var.
09:10Aynı zamanda yine yasa dışıların kaynağının PKK'nin varlığı olarak öne sürülen bir durum söz konusu.
09:20Mevcut devlet, iktidarlar tarafından.
09:23Ve savaşın durdurulması, yasası belki birçok durumun önüne geçecek bir yerde.
09:30Ve aynı zamanda savaşın devreden çıkarılması, şiddetin devreden çıkarılmasıyla birlikte
09:35ancak ve ancak bunların tamamı neyle mümkün olabilecek?
09:38Yasayla mümkün olacak.
09:39Şimdi bakın hep birlikte hatırlayalım.
09:4111 Temmuz'da silahların yakılmasıyla birlikte aslında ortaya konan şey neydi?
09:46Artık bu mücadelenin silahla değil demokratik siyasetle yapılması,
09:51yani artık yasa dışılıkla değil yasallıkla bir mücadele yönteminin ortaya çıkarılmasına dair
09:56çok net bir beyan söz konusu.
09:59Yine 27 Şubat çağrısı akabinde 12 Mayıs PKK'nin fesih kongresinin gerçekleştirilmesi ve 11 Temmuz.
10:06Şimdi buna dair, tüm bu yaşananlara dair ilk yapılması gereken şey nedir?
10:11İşte bu kök yasanın ortaya çıkmasıdır.
10:13Yani kökü buradan geliyor.
10:14Eğer bir sorun, yani bu sorun şiddet zemininden, hukuk zeminine çekilecekse,
10:19o zaman bunun yasasının yapılması gerekiyor.
10:20Haliyle daha sonrasında yapılacak tüm yasaların kökü buradan geliyor.
10:25Aslında Sayın Öcalan'ın buradaki değerlendirilmesinin ana teması buradan kaynaklanan bir şey.
10:30Yani kök demesi buradan kaynaklanan bir şey.
10:32Ve bütün sonraki yasaların önünde duruyor bu.
10:36Yani bu en önde duran bir şey.
10:38Çünkü ilk başta bu yapılacak.
10:40Ne olacak?
10:41İşte silahtan yasaya, illegallikten legalliğe bir geçişin önü açılacak.
10:47Ve kök olarak bu burada durduktan sonra,
10:49daha sonra Kürt sorununun demokratik yollarla çözülmesinin önündeki tüm engel yasalar tartışılabilir.
10:55Nedir mesela bunlar?
10:56Bu elbette ki soruluyor olabilir.
10:58Hani sonraki yasalardan kasıt nedir?
11:00Elbette ki Kürt halkının anayasa zeminde statüye kavuşması, elbette ki anadil hakkı, elbette ki yıllardır, değil mi?
11:07Yıllardır Kürt halkının yaşamış olduğu, yasasızlık yüzünden yaşamış olduğu birçok sorun, sıkıntının giderilmesi.
11:14Ama bunun en kökünde yatan, en temelinde yatan nedir?
11:17İşte geri dönüş olarak nitelendirdiğimiz yine demokratik siyasete katılım yasalarının bir an önce yapılması gerekiyor.
11:24Kökü buradan geliyor çünkü bu süreçte bunun tamamının oluşmasıyla birlikte bu zemin hazırlayacak.
11:30Ama elbette ki biz şunu da değerlendiriyoruz.
11:33Evet bir kök yasa tartışması var ama bu süreçte Sayın Öcalan'ın rolü, Sayın Öcalan'ın misyonu,
11:38Sayın Öcalan'ın özgür çalışır koşullarının oluşması gerekiyor.
11:41Çünkü neden?
11:42Bir müzakere yürütülüyor değil mi?
11:44Yani karşılığı bir tarafta devletin olduğu, bir tarafta Sayın Öcalan'ın olduğu ve haliyle hareketin temsilinde orada bulunduğu bir yerde
11:50halen ve halen bir statünün olmadığını görebiliyoruz.
11:53Halen ve halen bu görüşmelerin yasal bir güvence altında ilerletilmediğini görüyoruz.
11:58Bakın geçmiş tecrübelerimiz var öyle değil mi?
12:00Daha önceki süreçlerde de buna benzer birçok görüşmeler yapıldı.
12:04Fakat birçoğu güvencesiz, yasasız olduğu için rahat bir şekilde devrilebildi.
12:10Şimdi bu dönem çok daha başka bir dönem.
12:12Bu dönemin en başında silahların devreden çıkılana dair sözlerin söylendiği bir dönem.
12:17Bu dönem daha önceki süreçlere benzememesinin sebebi tarihinde atılmayan adımların atıldığı.
12:22Şimdiye kadar ki hiçbir tarihi süreçte, hiçbir süreçte böylesi tarihe adımlar atılmadığını biliyoruz.
12:28O yüzden bunun güvence altına alınması gerekiyor.
12:31Bunun bir an önce yasal bir düzleme oturtulması gerekiyor.
12:34Ve elbette ki İmralı'nın bir statüye kavuşturulması gerekiyor.
12:38Umuyoruz ki yakın tarihte buna dair bir kök düzenleme, yani ilk başlangıç düzenlemesi meclisten geçer.
12:45Peki şöyle medyanın tartışmalarını da sizinle değerlendirmek istiyorum.
12:51Örneğin biraz evvel paylaştığımız haberde de aslında havuz medyasının, ana akım medyanın yorumları vardı.
12:57Ve bu yorumlarla aslında bir nevi de çok önemli bir şekilde algı yaratılmaya çalışılıyor.
13:04Şimdi bu yaratılan algıyı nereye oturtabiliriz?
13:08Buna karşı daha fazla aslında doğruyu ne şekilde dile getirebiliriz?
13:15Şöyle DEM Parti olarak bu konuda bir açıklama yapıldı.
13:19Yani bu basına yansıyanların hiçbirinin gerçekliği yansıtmadığını, böyle bir şey oldu söyledi.
13:24Fakat bunun sebebine de tabii ki tartışmak gerekiyor.
13:26Neden böylesi bir algı yaratılmaya çalışılıyor?
13:30Bakın eğer bu sorun köklü bir şekilde çözülmek isteniyorsa,
13:33bu sorun gerçekten daha önceki dönemler gibi yapılmadan,
13:37hakikaten bir daha geri dönülmeksizin çözülmek isteniyorsa,
13:40tabii ki basında yansıtılan kısmıyla bunu kabul etmenin mümkün olmayacak.
13:43Çünkü neden?
13:45Basına yansıyanların birçoğu daha önceki süreçlerde denenmiş şeyler.
13:50Bir tanesini söyleyelim bakalım.
13:5149-59 sayılı topluma kazandırma yasası.
13:54Ne zaman yapıldı?
13:55Bu 2023 yılında yapıldı ve 2025'te birçok kısmı da yürürlüğe girdi.
13:59Şimdi mesela o zaman için yapılan bir yasaydı.
14:02Ve bu yasa herhangi bir müzakere yapılmaksızın, herhangi bir diyalog kurulmaksızın,
14:07devletin tek taraflı bir şekilde yürürlüğe koyduğu bir yasaydı.
14:11Ne vardı içerisinde?
14:12Kategorize eden, suçlu suçsuz ayrımı yapan, etkin pişmanlık hükümlerini ortaya koyan,
14:16örgütten gönüllü bir şekilde ayrılmayı ortaya koyan bir yasa tasarısıydı.
14:20Ve şu an mesela basında sızlanın da bu ve buna benzer durum olduğunu görüyoruz.
14:25Ne dönüyor?
14:26İşte kategorize edelim değil mi?
14:27Üst düzey, alt düzey, hiyerarşik bir yapılanma yapalım, suçlu suçsuz ayrımı yapalım,
14:32süre getirelim, belli bir kategorizeye indire gelelim.
14:35Mesela bu şekilde tekrardan tartışılıyor.
14:37Şimdi daha önce denendi bu değil mi?
14:392023 yılında tek taraf, 2003 yılında tek taraf olarak devlet böylesi bir yasa çıkardı.
14:43Ne oldu?
14:44Aradan 20 yıl geçti.
14:45Bir çözüm oldu mu?
14:46Hayır.
14:47Herhangi bir derde deva oldu mu?
14:49Hayır.
14:49Şiddet zemininden çözüm zeminine çektin mi?
14:51Hayır.
14:52Çekmedi.
14:52Ve bir de en önemli fark şu an artık silahla değil, demokratik siyasetle bu süreci yürütmek istiyoruz diye ortada çok
15:00ciddi, çok tarihi bir adım var.
15:02Çok tarihi bir durum var.
15:03O yüzden bu algıların büyük bir kısmının belki de norm dışı devlet tarafından ortaya atıldığını ve siyaseti de bu konuda
15:11dizayn etmeye çalışan,
15:13siyaseti de bu konuda evretmeye çalışan, siyaset içerisinde de bu tarz algıya sebebiyet vermek için yapılan bir husus olduğunu düşünüyoruz.
15:20Neden böyle düşünüyoruz?
15:22Çünkü basına yansıyanların bir çoğunun daha önceki yıllarda, daha önceki süreçlerde birçok defa denendi, tartışıldı.
15:30Fakat ortada çok daha başka bir realite var.
15:33Fakat ortada çok daha işin özüne dokunduğumuz bir durum var.
15:37O yüzden basına yansıdığı biçimiyle elbette ki tartışmak mümkün değil.
15:41Ve bunun da ciddi anlamda bir siyasi alanı dizayn etmek, siyasi alanı bu anlamda bir algıya oturtturmak ve belki norm
15:50dışı devletinde içerisinde olduğu bir algı yaratma biçimi olarak görüyoruz.
15:54Biz ilk günden itibaren basına yansıyan kısma dair sözümüzü kurduk.
15:58Bunun doğru bir tartışma yöntemi olmadığını, eğer bir yasa, kök yasa çıkarılacaksa elbette ki bunun Sayın Öcalan'la görüşülerek ve
16:06en nihayetinde Sayın Öcalan'ın hareketiyle olan görüşmesi sonrasında ortaya konulmasını ve ancak ve ancak bu şekilde bir çözüme elbettebileceğini
16:13ifade ettik.
16:14Çünkü neden? Bunun nedenini de tabii ki açıkça ifade etmek için.
16:17İzleyiciler, konuğumla teknik bir sorun yaşandı. Sıvırağ'daki haberimizle devam ediyoruz.
16:22Yine devam etmeye çalışacağız konuğumuzla.
16:26Evet, 3 Temmuz 2018'de Türk Devleti'nin düzenlediği hava saldırılar nedeniyle,
16:33hava saldırılarında PKK'nin kurucularından Ali Haydar Kaytan şehit düşmüştü.
16:39Bugün Almanya'nın Köln kentinde şehadetinin yıl dönümünde anıldı.
17:16İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:19İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:23İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:37İzlediğiniz için teşekkür ederim.
17:39İzlediğiniz için teşekkür ederim.
18:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
18:36Субтитры создавал DimaTorzok
18:3850-Yıllık Yoldaş'ı, Apucu Hareket'in kurucusu, kurucularından biri olan Fuat Arkadaş'ı minnetle ve saygıyla anıyorum.
18:49Fuat Arkadaş'ın duruşu, kişiliği hepimiz için örnekti.
18:55Fuat Arkadaş, partimizin, yoldaşların, savaşçıların eğitiminde çok belirleyici rol oynamıştır.
19:02Partimizin en temel eğitmeniydi.
19:05Bu yönüyle özgürlük hareketimizin düşüncesini, duygusunu yaratmada herkesten daha fazla çaba göstermiş, rol oynamıştır.
19:15Bu vesileyle Fuat Arkadaş'ı bir daha minnetle ve saygıyla anıyorum.
19:24Onun mücadelesini, onun özlemlerini mutlaka başlaya başlayacağımız sözcüğü bir daha gideniyoruz.
19:39Sevgili izleyiciler, 1975'te Cezayir Anlaşması'ndan günümüze NATO ve bölgesel diplomasi trafiğine uzanan süreçte
19:50Kürt meselesi her zaman jeopolitik dengeler içinde nasıl yeniden, her defasında yeniden konumlandırıldı ve bu tartışmalar günümüzde yeniden başladı.
20:01Hazırladığımız dosyada tarihsel kırılmalarla güncel gelişmeler arasındaki bağlantıları değerlendirdik.
20:13Kürt meselesi son yüzyılda yalnızca yerel ya da ulusal bir mesele olarak değil, bölgesel ve uluslararası dengelerin de parçası olarak
20:22ele alınıyor.
20:23Son dönemde Irak, Suriye, Avrupa Birliği ve NATO ekseninde yaşanan diplomatik gelişmeler ise,
20:29Kürt meselesinin yeni bir bölgesel güvenlik mimarisi içinde yeniden tanımlandığı tartışmalarını gündeme taşıdı.
20:351975 yılında İran ile Irak arasında imzalanan Cezayir Antlaşması, Kürt siyasi tarihinde önemli kırılma noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.
20:46Anlaşma metninde Kürtlere ilişkin herhangi bir madde yer almasa da, tarafların birbirlerinin iç işlerine müdahale etme kararı doğrultusunda,
20:55Melle Mustafa Barzani öncülüğündeki harekete verdiği desteği sonlandırdı.
21:00Bunun ardından Bahşuri Kürdistan'daki hareket ağır bir yenilgi yaşadı.
21:041976 yılında ABD Temsilciler Meclisi bünyesinde kurulan PAYK Komisyonu'nun raporu da bu sürece ilişkin değerlendirmeler içerdi.
21:14Raporda ABD'nin Kürt hareketini bağımsız bir siyasal özne olarak değil,
21:18Irak üzerinde baskı kurmak amacıyla kullanılan jeopolitik bir unsur olarak değerlendirdiği belirtildi.
21:25Dönemin ABD Dışişleri Bakanı gizli operasyonlar misyonerlik faaliyetleriyle karıştırılmamalıdır sözü de,
21:32bu politikanın simgelerinden biri olarak hafızalara geçti.
21:361975 sonrasında Kürt siyasetinde yeni yapılanmalar ortaya çıktı.
21:41Celal Talabani öncülüğünde YENEK'e kuruldu.
21:443 yıl sonra ise PKK kuruluş kongresini gerçekleştirdi.
21:47Farklı siyasal çizgilere sahip bu iki hareket 1975 sonrasında gelişen yeni siyasi arayışların örnekleri olarak değerlendiriliyor.
21:57Bugün ise dikkatler yeniden bölgesel gelişmelere çevrilmiş durumda.
22:01Türkiye'nin son dönemde Irak, Suriye, Avrupa Birliği ve NATO ile yürüttüğü diplomatik temaslar,
22:07güvenlik, enerji, ulaştırma, ticaret, savunma sanayi ve göç başlıklarıyla birlikte el alınıyor.
22:13Değerlendirmelere göre bu süreç yalnızca askeri değil, diplomatik, ekonomik, hukuki ve istibareti alanları da kapsayan,
22:21çok katmanlı bir güvenlik yaklaşımının oluşturulduğuna işaret ediyor.
22:25Bu kapsamda 7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak NATO zirvesi de önem taşıyor.
22:30Türkiye-Karadeniz-Orta Doğu-Irak-Süriye hattı,
22:34enerji güvenliği ve göç başlıkları üzerinden NATO ve Avrupa güvenlik mimarisindeki rolünü güçlendirmeye hedefliyor.
22:40Uzmanlar güncel gelişmelerin tek başına kesin sonuçlar ortaya koymadığını,
22:45ancak Irak'tan Suriye'ye, NATO'dan Avrupa Birliği'ne uzanan diplomatik ve güvenlik trafiğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
22:54Bu değerlendirmelere göre ortaya çıkan stratejik işaretler,
22:58Kürt meselesinin yeni bir bölgesel güvenlik mimarisi içerisinde yeniden ele alınmaya çalışıldığı yönündeki tartışmaları güçlendiriyor.
23:06Geçmişte olduğu gibi, bugün de devletlerin stratejik yönelimlerinin yalnızca açıklamalarla değil,
23:12diplomatik temaslar, güvenlik belgeleri ve kurumsal adımlarla birlikte okunması gerektiği ifade ediliyor.
23:191975 Cezayir Anlaşması sonrasında yaşanan gelişmeler ile günümüzde,
23:24Irak, Suriye, Avrupa Birliği ve NATO hattında yaşanan diplomatik süreçler arasında doğrudan bir benzerlik kurulmasa da,
23:31Kürt meselesinin yeniden bölgesel güvenlik politikalarının önemli başlıklarından biri haline geldiğine yönelik değerlendirmeler öne çıkıyor.
23:40Uzmanlar sürecin yönünü belirleyecek gelişmelerin önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacağını ifade ediyor.
23:52Sevgili izleyiciler, konuğumla biraz evvel teknikli bir hatadan dolayı yayınımız kesilmişti.
23:57Tekrar hattımızda yeniden merhaba sevgili Dilan Kuntayan.
24:04Merhabalar.
24:05Evet, aslında şeyi konuşuyorduk, bu medyanın yarattığı algıyı ve bunun kırma biçimleri o konuyla devam etmek istiyorum.
24:13Çünkü gerçekten çok ciddi bir şekilde tartışmalar yürütülüyor ve bu algı ciddi bir şekilde oluşturulmaya çalışılıyor.
24:21Buna karşı geliştirilecek mekanizmalar nelerdir?
24:24Hem Kürt medyası hem özgür medya boyutuyla hem de siyaseten yürütülmesi gereken çalışmalar var.
24:31Bu konu ilişkin görüşlerinizi almaya devam edelim.
24:39Sanki konuğumla yine sorun var sevgili izleyiciler.
24:44Biz sıradaki haberimizle devam edelim.
24:48Evet, Dem Parti Ankara Kadın Meclisi, barış ve demokratik toplum sürecinde kadın örgütlülüğünü güçlendirmek için çalışmalarını hummalı bir şekilde sürdürüyor.
25:09Dem Parti Ankara Kadın Meclisi, barış ve demokratik toplum süreci kapsamında kadın örgütlülüğünü güçlendirmek amacıyla,
25:16yeniden yapılanma çalışmalarını sürdürdüğünü belirterek kadınlara örgütlenme çağrısı yaptı.
25:22Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın 27 Şubat'ta yaptığı barış ve demokratik toplum çağrısının ardından başlatılan,
25:29yeniden örgütlenme süreci kapsamında çalışmalarını sürdüren Dem Parti Ankara Kadın Meclisi,
25:35yeni dönemde kadınların örgütlenmesini güçlendirmeyi hedefliyor.
25:39Dem Parti Ankara İlk Kadın Meclisi sözcüsü Burcu Yangın, Kadın Meclisi'nin yeniden yapılandırıldığını belirtti.
25:46Geçtiğimiz yıl bir örgütlenme konferansı yapılmıştı.
25:49Burada da böyle kadın oturumunda en fazla konuşulan şey aslında genel olarak dünyanın her yerinde, memlekette ve partide de aslında
25:57kadın iradesine dair daha saldırgan bir tutum alındığına dair bir tespit vardı.
26:02Bu yüzden de şöyle bir karar alındı, bundan sonra yeni bir yönetim, il yürütmeleri seçildiğinde
26:10Kadın Meclisi'nin de yeniden ilan edildiği, güçlendirildiği, kadın çalışmasının, kadın meclisinin öneminin altını çizildiği bir biçimle ilerlemeye dair bir
26:19şey vardı.
26:20Biz de bunu gözeterek Kadın Meclisi'nize yeniden ilan ettik.
26:26Burcu Yangın, Barış ve Demokratik Toplum inşası sürecinde kadınların daha fazla söz sahibi olması için çalışmalar yürütüleceğini belirterek sözlerine şöyle
26:36devam etti.
26:37Esas olarak en öncelikli hedefimiz daha fazla örgütlenmek, partide kadın meclisimizi güçlendirmek,
26:43yerellerde ve olabildiğince bulunduğumuz alanlarda kadınları güçlendirerek barış talebinin daha güçlü bir şekilde dile getirilmesini sağlamak.
26:53Barış ve Demokratik Toplum toplumu nasıl inşa edeceğimize dair daha fazla tartışma yapacağımız,
26:59kadınları daha fazla özne edeceğimiz bir dönem planlıyoruz.
27:04Barış ve Demokratik Toplum inşası için tüm kadınları Dem Parti Kadın Meclisi çatısı altında örgütlenmeye ve mücadele etmeye çağırıyoruz.
27:11Dem Parti Ankara Kadın Meclisi üyesi Satas Demir ise toplumdaki dayanışma ilişkilerinin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
27:19Bütünleşik bir mücadele sürdürmek durumundayız bu dönemde.
27:23Yani doğal yaşam, kadın mücadelesi, hayvanatları, bütün doğal kaynakların eşit ve doğayı yük tüketmeyecek bir şekilde kullanımı gibi başlıklarımızın olması
27:41ve bu alanlarda tümüyle birlikte mücadele etmemiz gerektiğini düşünüyorum.
27:45Bu bağlamda da yerel örgütlenmelerinin çok önemli olduğunu düşünüyorum.
27:50Yani insanların birey birey insanlara dokunmanın, temas etmenin bu anlamda çok önemli olduğunu düşünüyorum.
27:56Mahalle örgütlenmeleri.
27:59Ben yaşadığım bölgede mesela şöyle eski bir mahalle geleneği hala sürdürülüyor.
28:05Mesela insanlar sokakta yaşayabiliyorlar, esnafla temasları var.
28:10Birbirlerinden çok kopuk değiller.
28:12Dolayısıyla bu tür ilişkilerin yeniden yapılandırılması gerektiğini düşünüyorum.
28:17Satı az demir barışın sağlanmasının toplumsal mücadelenin güçlenmesi açısından belirleyici olduğunu ifade ederek dayanışma çağrısında bulundu.
28:26Hepimiz için, doğa içinde, kadınlar içinde, LGBT'liler içinde, hayvanlar içinde zaten bunların artık ayrı ayrı kesimler olarak düşünülmemesi gerekiyor.
28:36Bunlara, mültecilere de katmak gerekiyor aslında.
28:39Çünkü bence şu anda en çok zarar görenler bu kesimler.
28:45Ve dolayısıyla hep beraber birlikte dayanışarak mücadeleyi büyütmemiz gerekiyor.
28:51Bence mücadelenin ve hayvan hastalığında...
28:53Sevgili izleyiciler, dünyanın neresinde olursa olsun kadınlara yönelik şiddet ve katliam, kadın ve çocuklara yönelik şiddet ve katliamlar devam ediyor.
29:04Suriye'de 2026 yılının ilk 6 ayında 92 kadın ve 184 çocuk katledildi.
29:12Afganistan'da ise Taliban'ın iktidarı ele geçirdiği ilk günden itibaren kadınlar özellikle hedef alındı.
29:19Hem katledildiler hem de çocuk yaşta evlenmeye zorlanarak aslında çok ciddi insan hakları, ihlalleri yaşanıyor.
29:28Son bir ayda ise Afganistan'da kadın ve çocuk katliamında ciddi bir artış yaşandı.
29:372026 yılının ilk 6 ayında kadın ve çocuklara yönelik hak ihlalleri raporu açıklayan Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, 92 kadın ve
29:46184 çocuğun katledildiğini belirtti.
29:48Gözlemevi, kadınlar ve çocukların maruz bırakıldığı şiddet ve hak ihlallerinde endişe verici bir artış yaşandığına da dikkat çekti.
29:57Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin 1 Ocak 30 Haziran 2026 tarihleri arasında,
30:02ülkede yaşanan şiddet olaylarında toplam 276 kişinin katledildiğini kaydetti.
30:08Bu verilerin Suriye'nin farklı bölgelerinde sivillerin, özellikle de kadınlar ve çocukların çatışmaların en ağır sonuçlarını yaşamaya devam ettiğini gösterdiğini
30:18belirtti.
30:19Raporda en fazla hak ihlalinin Ocak ayında yaşandığını kaydetti.
30:23Afganistan'da ise Haziran 2026'ya ilişkin yayınlanan raporlara göre,
30:28Aile içi şiddet, zorla evlendirme, namus gerekçesiyle işlenen katliamlar ve hedef gözetilerek gerçekleştirilen saldırılar nedeniyle,
30:36çok sayıda kadın ve kız çocuğu katletilecek.
30:39Afganistan'da bilgiye erişim ise medyaya ve insan hakları kuruluşlarına yönelik kısıtlamalar nedeniyle zorlaşıyor.
30:46Afganistanlı kadınlar aile içi şiddet, namus, katliamları, hedefli saldırılar ve diğer ölümcül şiddet türleriyle karşı karşıya kalıyor.
30:54Afganistan'da kadına yönelik şiddete ilişkin hazırlanan raporlardaysa,
30:59kadınlara yönelik ölümcül şiddetin sistematik biçimde devam ettiği,
31:03etkin soruşturma ve yargı mekanizmalarının eksikliğinin ise faillerin cezasız kalmasına zemin hazırladığına işaret edildi.
31:11İnsan hakları savunucuları kadınların korunmasına yönelik uluslararası çabaların arttırılması
31:17ve bağımsız izleme mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
31:25Kadın katliamlarının devam ettiği diğer bir coğrafya ise Başure-i Kürdistan.
31:31Başure-i Kürdistan'da kadın katliamları şüpheli kadın ölümleri biçiminde öne çıkıyor.
31:382026 yılının ilk 6 ayında 27 kadın ya katledildi ya da şüpheli bir şekilde hayatını kaybetti.
31:49Başure-i Kürdistan'ın 2026 yılının ilk 6 ayında 27 kadın katledildi ya da şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.
31:57Son 2 ayda ise bir kadın katledildi ve 4 kadın şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.
32:042026 yılının Mayıs ve Haziran aylarındaki kadın katliamları veya şüpheli ölümlere ilişkin veriler şöyle.
32:1110 Mayıs'ta Kerkük'te 31 yaşında bir kadın kardeşi tarafından kesici alet de katledildi.
32:17Vücudunda 30'dan fazla bıçak yarası olduğu bildirildi.
32:2112 Mayıs'ta Evler'in sınırındaki Verdik köyünde boğulmuş bir kadın bulundu.
32:2614 Haziran'da Evler'in sınırındaki ziyaret bölgesinde bir kadın araç içinde yakılarak hayatını kaybetti.
32:3316 Haziran'da Kerkük'ün Sıvan beldesinde yaşayan üniversite öğrencisi Kanisena Rahman adlı bir genç kadın şüpheli şekilde yaşamını yitirdi.
32:4228 Haziran'da ise Zahu'da 24 yaşındaki Nuran Ahvan adlı bir kadın vücudunun %90'ından fazlası yanarak şüpheli şekilde hayatını kaybetti.
32:52Başürü Kürdistan'da kadın katliamlarına ilişkin verilerin gizlenmesi girişimlerine rağmen bu kadın katliamları medya aracılığıyla ortaya çıkarılıyor.
33:05Sevgili izleyiciler, haftaya bakışa, hafta boyunca ekoloji alanında yaşanan gelişmelerden derlediğimiz haber turumuzla devam ediyoruz.
33:18Bitlis'in Helat ilçesine bağlı Pirkus beldesinde yapılması planlanan GES projesi etrafındaki tartışmalar sürüyor.
33:26Belde halkı ve ekoloji örgütleri projenin mera alanlarını ve yaşam alanlarını etkileyeceğini belirterek ÇED kararının iptali için yargıya başvurdu.
33:35Hukuki süreç devam ederken çalışmaların sürdüğü belirtildi.
33:40Ahmet Ekoloji Meclisi karar alma sürecine yerel halkın dahil edilmediğini belirtti.
33:45Bu enerji kimin ihtiyacı, kimin yararına meselesi ve bir doğa alanında, yaşam alanında bu enerji türüne karar veren mekanizma kim,
33:58doğaya orada müdahalenin biçimine karar veren mekanizmada demokratik bir şekilde olmadığını,
34:04halkın bir karar organına dahil edilmediğini ve bir şekilde sermayenin rant alanının aslında yararına ve biraz da tüketim sermayesi ihtiyacına
34:17üretildiğini biliyoruz.
34:19Çevli'nin Kanireş ilçesine bağlı Çerme köyünde, JES projesine karşı tepkiler devam ediyor.
34:26Çerme Ekoloji ve Doğa Platformu öncülüğünde yapılan açıklamada,
34:30Gımgım Kanireş hattında 16 köyü etkileyeceği belirtilen JES projesine karşı,
34:35yaşam alanımız satlık değildir mesajı verildi.
34:38Platformu projenin halkın rızası alınmadan hayata geçirilmek istendiğinin altını çizerek,
34:44mücadeleden vazgeçmeyeceklerini belirtti.
34:47Öte yandan Gımgım ve Kanireş'te JES projesine karşı başlatılan nöbet eylemi de devam ediyor.
34:55Seert'in Dehe ilçesindeki Zarova Çayı üzerindeki planlanan 2. JES projesine karşı açılan davada hukuki süreç devam ediyor.
35:03Köylüler ve dosyanın avukatı Fatma Elçiçek, Danıştay'ın yerel mahkemenin iptal kararını onamasını beklediklerini belirtti.
35:11Avukat Fatma Elçiçek, daha önce projeye ilişkin açılan davalarda iptal kararının alındığını,
35:17ancak şirketin farklı idari süreçlerle projeyi yeniden gündeme getirdiğini söyledi.
35:23Köylüler ise 2. JES projesinin hayata geçirilmesi halinde,
35:2718 köyün susuz kalacağını, tarım ve hayvancılığın olumsuz etkileneceğini belirterek,
35:32projeye karşı mücadeleyi sürdüreceklerini kaydetti.
35:37Ekoloji gündemindeki bir diğer başlık ise Amed'in Piran ilçesindeki maden projesi oldu.
35:43Ölmez madenciliğin faaliyet alanının yaklaşık 50 kat büyüklüğünde planlanan,
35:48Dicle Nehri'ni besleyen su hafızaları ile bölgedeki iş ve suyu kaynaklarının etkileneceği belirtiliyor.
35:54Köylüler Ekoloji Derneği ve Ahmet Baros'u ÇED olumlu kararının iptali için dava açarken,
36:01DİSKİ'nin hukuki sürece müdahil olmaması da eleştirildi.
36:06Agri Belediyesi ve Teja'nın ortak çalışmasıyla Fırat Mahallesi'nde Kent Bostan'a açıldı.
36:12Ekolojik ve komünal üretimi teşvik etmek amacıyla oluşturulan Bostan'da fasulye lahana ve salatalık fideleri toprakla buluşturuldu.
36:21Açılışta yapılan konuşmalarda Kent Bostan'ın hem üretim kültürünü güçlendireceği,
36:26hem de betonlaşmaya karşı alternatif yaşam alanı oluşturduğu vurgulandı.
36:32Roşilati Kürdistan'da yaz aylarıyla birlikte orman yangınları yeniden gündemde.
36:38Özellikle Zagros hattında her yıl binlerce hektarlık orman ve mera alanı yangınlardan etkileniyor.
36:49Çevre aktivistleri yangınlara müdahalenin büyük ölçüde gönüllüler tarafından yürütüldüğünü,
36:55ekipman yetersizliği nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıya kalındığını ifade ediyor.
37:01Harana'nın haftalık raporuna göre son günlerde İlan ve Hüzistan başta olmak üzere birçok bölgede yangın meydana geldi.
37:09Raporda yangın söndürme çalışmalarına katılan bir çevre aktivistinin yaşamını yitirdiği de yer aldı.
37:17İran'da iklim krizi ve su yönetimi politikaları tarımsal üretimi doğrudan etkiliyor.
37:23Uzmanlara göre yıllardır uygulanan su politikaları iklim değişikliğinin etkisiyle birlikte su kaynakları üzerinde baskıyı arttırdı.
37:31Düzensiz yağışlar yeraltı su seviyesindeki düşüş ve artan sıcaklıklar özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde üretimi daha da kırılgan hale getiriyor.
37:41Çevre aktivistleri yalnızca yağış miktarının değil, su yönetim politikalarının da mevcut krizde belirleyici rol oynadığı değerlendirmesinde bulunuyor.
37:52Tunus'un Sidiboizit kentinde Albatumat Kadın Kalkınma Kompleksi, iklim krizine karşı geliştirdiği üretim modeliyle dikkat çekiyor.
38:01Kadın üreticiler yerel tohumların kullanımını yaygınlaştırırken daha az su tüketen üretim yöntemleriyle tarımsal faaliyetlerini sürdürüyor.
38:10Kooperatifin üyeleri artan sıcaklık, su kıtlığı ve üretim maliyetlerine rağmen yerel tohumlar ve kolektif üretim sayesinde hem ekonomik hem de
38:20ekolojik açıdan daha dayanıklı bir model oluşturmaya çalıştıklarını belirtiyor.
38:29Bültenimize hafta boyunca kadınlara ilişkin yaşanan gelişmelerden derlediğimiz haber turumuzla devam ediyoruz.
38:40Filistin'de Dar El Kelime Üniversitesi'nin düzenlediği Gazze Renklerle Konuşuyor sergisi açıldı.
38:45Kadın sanatçılar ile Gazze şeridinden çocukların eserlerini bir araya getiren sergide savaş, zorunlu göç, kadınların yaşadığı zorluklar ve umut temaları
38:56resim ve heykeller aracılığıyla işlendi.
38:59Sergi koordinatörleri ve sanatçılar malzeme eksikliği, yüksek ham madde maliyetleri ve ulaşım sorunlarına rağmen üretimlerini sürdürdüklerini belirtti.
39:08Çalışmalarında yeni dönüştürülmüş malzemeler de kullanılırken, eserlerde Gazze'nin savaş öncesi yaşamı, yeniden inşa umudu ve Filistin kültürel mirası öne
39:18çıktı.
39:21Şengal'de Kürtçe ve Arapça yayınlanan Nisan dergisinin 5. sayısı ezdayilik aşkı zulme başkaldırdığı temasıyla okurlarla buluştu.
39:29Sayıda Şengal'e yönelik 3 Ağustos 2014 saldırısının yıl dönümü, ezidi kadınların direnişi, YPJ savaşçıları ve gerillaların Şengal direnişindeki rolü,
39:40jineoloji yazıları, kültür, inanç ve edebiyat başlıkları ele alındı.
39:46Feminist yazar Virginia Woolf'un Gece ve Gündüz romanından uyarlanan Virginia Woolf'un Gece Gündüz filmi bu hafta sinemalarda izleyiciyle
39:55buluşuyor.
39:56Film 1910'ların Londra'sında toplumun kadınlara biçtiği rollere karşı kendi yaşamını kurmaya çalışan Catherine Hilbert'in hikayesini anlatıyor.
40:06Haftanın vizyon programında ayrıca feminist öğrenci hareketini konu alan Dalga filmi de yer alıyor.
40:14Sudan'da savaşın yol açtığı ekonomik kriz ve insani yıkıma rağmen birçok kadın çalışma yaşamını sürdürmeye devam ediyor.
40:21Kamu ve özel sektörde çalışan kadınlar annelik sorumluluklarıyla mesleki yaşamı bir arada yürütmeye çalışırken, eğitim, kariyer ve ekonomik bağımsızlıktan vazgeçmemeleri
40:32çağrısı yaptı.
40:33Birleşmiş Milletler verilerine göre ise savaş nedeniyle kadınların insani yardım, sağlık hizmetleri ve ekonomik desteği olan ihtiyaçları artıyor.
40:44Yemen'in Thais kentinde düzenlenen Thais Kültür Salonu'nun 6. oturumunda kadınların kültürel yaşamda karar alma mekanizmalarındaki temsiliyeti ele alındı.
40:54Akademisyenler, gazeteciler ve kadın hakları savunucuları kadınların kültürel kurumlarda daha fazla yönetici olarak yer alması gerektiğini vurguladı.
41:03Toplantı salonunda alınan tavsiyelerin uygulanmasını takip etmek üzere uzman kadınlardan oluşan bir komisyon kurulmasına karar verildi.
41:16Yatael el-Cabbal, Filistin halkı açısından direnişin, umudun sembolü olan ezgilerden birisi.
41:27Biz de bültenimizi bu ezgiyle kapatıyoruz. Hoşçakalın.
41:48Altyazı M.K.
42:29Altyazı M.K.
42:45Altyazı M.K.
43:14Altyazı M.K.
43:44Altyazı M.K.
43:50Altyazı M.K.
44:19Altyazı M.K.
Comments