- 6 hafta önce
Yeni anayasa tartışmalarında son durum ne? Partilerde yaşanan derin tartışmalar Türkiye siyasetini nasıl etkiliyor? Terörsüz Türkiye hedefinde hangi adımlar atılacak? Ankara'daki NATO Zirvesi'nden hangi stratejik mesajlar çıkacak? Kırılganlaşan küresel düzende Türkiye nasıl konumlanıyor, hangi adımları atıyor? Küresel belirsizliklerin gölgesinde Türkiye nasıl bir yol izliyor? Hakan Çelik "Hafta Sonu"nda sordu; Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş cevapladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:27İzlediğiniz için teşekkürler.
00:30Siz bize aslında farklı bir mekanda CNN Türk'ü ağırlığı oldunuz.
00:33Sayın Başkan teşekkür ederiz.
00:35Ben teşekkür ederim.
00:36İstanbul'daki çalışma ofisiniz değil mi burası?
00:38Evet burası Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'nın İstanbul Çalışma Ofisi.
00:42Yıldız'da, Yıldız Sarayı'nın eski karakol binası, ön ahır binaları falan restore edilmiş ve bugün Büyük Millet Meclisi'nin başkanlık
00:54binası.
00:54Tarihi nitelikte bir mekandayız ve İstanbul ve ülkemizde aslında tarihi nitelikte bir dizi uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapıyor.
01:01Bu yıl içinde Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi başta olmak üzere birçok önemli etkinlik olacak uluslararası çapta.
01:09Ankara'daki Liderler Zirvesi Temmuz ayının ilk haftasında olacak fakat onun öncesinde hemen bu hafta sonundan itibaren siz de NATO'dan parlamenterleri
01:18ağırlayacaksınız.
01:19Dolayısıyla bir NATO gündemi var.
01:22Savaşlar ve çatışmalar sıcak gündemde devam ettiği için ben öncelikle NATO gündemini size soracağım acaba neler beklenir diye.
01:29Fakat değerli izleyiciler bu önemli yayınımızda CNN Türk'te Sayın Numan Kurtulmuş'a özellikle terörsüz Türkiye noktasında çünkü çok önemli beklentiler
01:39var.
01:39Hangi adımlar atılıyor?
01:40Yasal süreç nedir?
01:41Bunu bir sormak istiyorum.
01:43Diğer taraftan Türkiye'nin iç politika dinamiklerinde oldukça geride bıraktığımız haftalarda ve aylarda çok önemli ve tartışmalı süreçler vardı.
01:52Biraz bu konulara da girmek istiyorum.
01:54Ayrıca diğer taraftan tabii demokratikleşme, Türkiye Cumhuriyeti'nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin fonksiyonu, rolü ve etkinliği konusunda da farklı
02:02bir takım sorular yönelteceğim kendisine Sayın Başkan'a.
02:06Efendim NATO zirvesinden somut olarak ne bekliyorsunuz?
02:10Fakat bu İstanbul'da ne olacak?
02:12Yani parlamenterlerle yapılan bir ön hazırlık niteliğinde bir toplantı mıdır?
02:16Ondan da biraz bahsedelim.
02:17Şimdi şöyle NATO bu üçüncü toplantısı, NATO'nun normal liderler, devlet başkanları ve hükümet başkanları toplantısı oluyordu.
02:26En son iki sene evvel Washington'da parlamento başkanları toplantısı oldu.
02:32Geçen senede Brüksel'de oldu.
02:33Şimdi İstanbul'da üçüncüsünü gerçekleştiriyoruz.
02:36Bu aslında parlamenter perspektifin yani halkların temsilcisi olan, doğrudan doğruya siyasetin temsilcisi olan parlamentolar üzerinden NATO'ya ilişkin, dünyadaki güvenlik
02:47konseptlerine ilişkin, dünyanın hatta geleceğine ilişkin önemli tartışmaların olduğu toplantılar.
02:53Bu bakımdan NATO da bunu aslında yeni yeni başlattı.
02:57Bundan sonra devam edip etmeyeceği de aşağı yukarı bundan sonra NATO'nun nasıl şekilleneceğiyle de yakinen ilgili bir şey.
03:03Bu anlamda önemli görüyoruz.
03:06Yani önceki iki tecrübeyi de dikkate aldığımız zaman en azından farklı parlamentoların bu konudaki yaklaşımları ve parlamentolar arasındaki diyaloğun da
03:15nasıl geliştirilebileceği üye ülkeler bakımından önemli bir platform.
03:20Bunu İstanbul'a aldık.
03:21Şundan dolayı hem İstanbul tarihi bir mekan, Dolunabahçe Sarayı'nda ayın 29'unda NATO meclis başkanlarını ağırlayacağız.
03:31Pazar günü gelmeye başlayacaklar.
03:33Önümüzdeki haftada esas ağırlıklı olan toplantı Ankara'daki Liderler Zirvesi.
03:38O toplantıda da NATO için çok tarihi bir dönüm noktasına şahit olacağımızı düşünüyorum.
03:44Çünkü NATO'nun birkaç tane temel problemi var.
03:48Bunlardan birisi 2014'ten beri başlayan bir süreç.
03:52Rusya'nın Kırım'ı ilhakiyle birlikte başlayan süreçte ne Avrupa Birliği ne NATO Rusya'nın bu tavrına karşı, ilhakına karşı
04:01bir tavır geliştiremedi.
04:03Bir güç ortaya koyamadı.
04:04Ondan sonraki süreçte de özellikle Ukrayna'nın Luhansk, Donetsk gibi bölgeleri de tekrar ilhak edilmiş oldu Ruslar tarafından.
04:12Dolayısıyla özellikle Avrupalılar şunu tartışıyorlar.
04:15Avrupa güvenlik bakımından oldukça zayıf bir bölge haline geldi.
04:19Bu gelişmeler devam ederken üstüne üstü geçtiğimiz dönemde son birkaç yıllık süre içerisinde özellikle
04:26Sayın Başkan Trump'ın sürekli artık ben Avrupa'nın yükünü taşımayacağım, NATO olarak bu yükü daha fazla taşımak istemiyorum diyerek
04:35ortaya koyduğu fikirler
04:37ve geçen seneki bir zirvedin ana konusu olan savunma harcılmalarının %5'in üstüne çıkarılması meselesi aslında Euro-Atlantik bakış açısında
04:47da çok ciddi farklılıkları ortaya koydu.
04:48Dün sizin CNN Türkiye yaptığı açıklamada Sayın Trump'ın söylediği eğer bu iş Türkiye'de olmasaydı belki gitmezdi noktasına getirmiş.
05:00Dolayısıyla bizim açımızdan çok önemli.
05:02Şimdi burada hem NATO'nun bundan sonraki geleceği nasıl olacak ama belki bundan daha önemli olan konu ise
05:10artık güvenlik sadece askerle, sadece silahla, sadece bombayla temin edilebilecek bir husus değil.
05:17Savaşmak kadar barışmanın da belki daha da önemli olduğu ortaya çıkıyor.
05:22Aslında NATO'nun bir güvenlik şemsiyesi olduğu aşikar ama nasıl bir barış perspektifi geliştirebilir
05:28ve barışın oluşmasına nasıl katkıda bulunabilir bunların üzerinde de yoğunlaşmasının şart olduğunu düşünüyorum.
05:35İnşallah verimli toplantılar olur ama toplantıya girerken hem Avrupa kıtasındaki dengeler hem Euro-Atlantik dengeleri bakımından ortaya çıkan gerilimler
05:46hem de NATO'nun geleceğine ilişkin farklı düşüncelerin olduğu, çok farklı fikirlerin gündemde olduğu bir döneme giriyoruz.
05:54Efendim NATO zirveleri daima önemli olmuştur.
05:57Kuşkusuz dünyanın en önemli askeri örgütü katılımcı ülkelerin gücü açısından da bakıldığında
06:01ben de birçok NATO zirvesini takip ettim.
06:04Fakat gerçekten bu zirve tam anlamıyla bir tarihi nitelikte görünüyor.
06:09Hem sizin anlattığınız nedenlerden ötürü hem de dünyanın içinden geçtiği döneme baktığımızda
06:13her tarafta çatışmalar, savaşlar ve böyle her an savaşa dönüşme ihtimali olan gerginlikler var.
06:19Orta Doğu'daki durum belli.
06:21Hala İran'la Amerika, ABD arasında, İsrail arasında tam bir anlaşma sağlanıp sağlanmadığı bile belirsiz.
06:28Karadeniz'de bu birkaç haftada bitebilir Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş dendiği bir dönemde
06:35öyle başlamıştı bu savaş.
06:36Yıllardır devam ediyor.
06:37Neredeyse 5. yılına doğru gidiyor.
06:40Balkanlar, Kafkaslar ve dünyanın Hindistan, Pakistan her yere baktığımızda bir gerginlik çıkma ihtimali var.
06:47Bir bu tarafı var değil mi?
06:48Bir taraftan da ve Türkiye'de bir denge kurucu, bazen kolaylaştırıcı, bazen ara bulucu
06:54ve dikkatli açıklamaları, değerlendirmeleri takip edilen bir ülke konumunda
06:59o bakımdan Ankara'da ev sahipliği yapıyor olması, Türkiye'nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın,
07:05Sayın Erdoğan'ın liderleri ağırlayacak olmasının böyle bir önemi var.
07:08Ve bir büyük ilgi var.
07:10Yani ben geçen hafta Sayın Burhanettin Duran'la bir toplantı yaptık.
07:13İletişim Başkanı ile rekor sayıda 3 bin dolayında gazeteci başvuruda bulundu.
07:18Dünya çapında.
07:19Bir taraftan da ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerdeki bu dinamik süreçler
07:24Başkan Trump'ın sizin dediğiniz gibi Türkiye'de olmasaydı ben buraya gitmezdim yönündeki açıklamaları
07:30hem Türkiye'nin böyle bir farklı bir yerde konumlanmasını sağladı
07:33hem de gözlerin buraya çevrilmesine neden oldu.
07:36ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilere baktığımızda orada da bir dinamik süreç var.
07:41Biz kısa bir süre öncesine kadar ABD'nin PKK'ya destek veriyor olmasından çok rahatsızdık ve bunu ortaya koyuyorduk.
07:48Suriye'de büyük bir istikrarsızlık vardı.
07:51Türkiye ABD'den istediği silahları bir türlü alamıyordu.
07:54Bir Halkbank davası sıkıntılı bir süreç olarak duyuyordu.
07:57Ben Amerika'daki NATO parlamento başkanları şeyinde bunları dile getirdiğimi hatırlıyorum.
08:02Kısa bir süre önce çok da uzun bir süre değildi.
08:04İki sene.
08:05Dolayısıyla bütün bu süreçlerin en azından önemli bir kısmının geride kaldığını veya çözüldüğünü veya çözülmekte olduğunu görüyoruz.
08:12Biraz ABD-Türkiye ilişkilerini de bu bağlamda değerlendirmeliyiz herhalde.
08:16Çünkü NATO'nun en önemli iki ülkesi diyebiliriz herhalde askeri olarak.
08:20Ne görüyorsunuz?
08:21Yani bu rüzgar nasıl böyle döndü tabiri caizse bir anda?
08:25Yani Halkbankası davası çok ilginç sonuçlar çıkıyor.
08:28Ve Türkiye'nin lehine görünüyor.
08:30Suriye'de de benzer bir durum var.
08:32Şimdi öncelikle şunu tespit etmemiz lazım.
08:34Dünya yeni bir döneme girdi.
08:37Yeni bir şekillenme içerisinde.
08:40O eskinin iki kutuplu dünya sistemi çok geride kaldı.
08:44Tek kutuplu bir dünya sistemi.
08:46Yani Amerika'nın tek başına yönettiği özellikle Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra dünyayı domine ettiği bir sistem de artık
08:52ortada yok.
08:53Şimdi karşımıza yeni bir dönem çıkıyor ve bu dönemin en belirgin vasıflarının başında gelen çok kutupluluk, çok merkezlilik.
09:01Artık bundan sonra dünya bir ülke ya da bir grup, bir kıta, bir bölge tek başına yönetemez, yönetemeyecek.
09:07Dolayısıyla dünyanın birçok yerinde farklı güç merkezleri ortaya çıkacak.
09:11Türkiye bu güç merkezlerinden birisidir.
09:13Böyle bir büyük bir merkez olmaya aday bir ülkedir.
09:17Bunu bütün dünya görüyor.
09:18Birincisi yeni dünyanın oluşmakta olduğu bu dönemde Türkiye'nin önemi bundan dolayı da giderek artıyor.
09:25Ayrıca bir başka konu mevcut dünya sistemi, küresel siyasal sistem tamamıyla artık iflas etmiş durumda.
09:32Kurumlar çalışmıyor, kuralların hiçbir anlamı kalmadı.
09:35Hatta ve hatta uluslararası ilişkilerdeki terminolojinin de bir geçerliliği yok.
09:40Dolayısıyla burada da yeni bir sistem, yeni bir küresel sistem arayışı var.
09:43Bizim dünya beşten büyüktür diyerek Cumhurbaşkanımızın bizlerin her platformda söylediğimiz şey gerçek bu aslında.
09:50Dünyanın yeni bir sistem arayışı.
09:53Bu ikinci bir gelişme, üçüncü bir gelişme.
09:56Türkiye'nin içinde bulunduğu bölge dünyanın harplerin, darplerin, çatışmaların, gerilimlerin merkezi olduğu bir yer.
10:03İşte Kafkaslar, Balkanlar, Karadeniz, Orta Doğu, Doğu Akdeniz vs.
10:08Bu bölgede Türkiye'nin en bariz vasfı çok güçlü ve istikrarlı bir ülke olarak duruyor.
10:15Ama bütün bu bölgedeki çatışmaların hiçbirisine yangına körükle gitmiyor.
10:21Benzin dökmüyor yangına.
10:22Bütün bu yangınlar Rusya, Ukrayna başta olmak üzere, İsrail'in Gazze'deki soykırımı başta olmak üzere,
10:28bütün buralarda insani noktada duruyor.
10:31Barıştan yana duruyor, diyalogdan yana duruyor, hakkaniyetten yana duruyor.
10:35Bu da Türkiye'ye uluslararası alanda, bütün bu ilişkilerimizde görüyoruz, gerek ikili, gerek çok taraflı ilişkilerde,
10:41Türkiye'ye müstesna bir yer sağlıyor.
10:44Bir başka önemli gelişme de, günümüzde artık uluslararası ilişkiler, kurumlar arası ilişkiler olduğu kadar liderlerin de öne çıktığı bir platform.
10:54Burada lider diplomasisinde de Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu performans,
10:58gerçekten bütün dünya tarafından ilgiyle, takdirle, bazıları tarafından takdirle, bazıları tarafından korku ve endişeyle izleniyor.
11:06Ama bütün bunları bir araya getirdiğimiz zaman, bunu birçok batılı ülkelere gittiğimizde oradaki dostlarımızdan da duyuyoruz.
11:15Evet, Avrupa Birliği zayıflıyor, NATO'nun etkisi azalıyor ama bizim artık ikili, güçlü, istikrarlı ülkelerle iş birliği yapmaya ihtiyacımız var.
11:24Türkiye'de bunlardan birisidir.
11:26Geçen haftalarda Finlandiya'ya yaptığımız ziyaretle, Sayın Finlandiya Cumhurbaşkanı Stap'la görüşmelerimizi yaptık.
11:34Bu minvalde Avrupa'nın güvenliği, geleceği konusunda meseleleri konuştuk.
11:39Bizden sonra hemen ertesi gün basına verdiği bir demeçte Türkiye'ye de yansıdı.
11:44Avrupa'nın yeni bir yapılanmaya ihtiyacı var.
11:46Kırka yakın ülke, başta Türkiye olmak üzere, kırka yakın ülkenin Avrupa'ya alınmasını temin etmeliyiz gibi bir demeç verdim.
11:54Bunlar şüphesiz Türkiye'yi çok önemli bir noktaya, çok ayrıcalıklı bir noktaya doğru taşıyor.
12:01Allah istikrarımızı bozmasın, Allah Türkiye'nin gücüne güç katsın, kuvvet katsın.
12:06Bu bölgede hakikaten işte Rusya-Ukrayna meselesi diyorsunuz.
12:09Kim çözecek bu meseleyi dediğinizde Türkiye akla geliyor.
12:12İsrail'in durdurulması, İsrail'in buradaki, Gazze'deki ve Batı şeriyadaki soykırımlarına son vermesi bakımından bir uluslararası anlayışın, uyanışın oluşturulması için
12:24kim olması lazım?
12:25Hemen akla Türkiye geliyor.
12:27Türkiye hem tahıl koridorunda hem esi değişiminde Rusya-Ukrayna konusunda çok önemli bir rol oynadı ve bütün ülkelerde bunu takdir
12:33ettiler.
12:33Çünkü tahıl koridoru eğer açılmasaydı o dönemde bütün dünyayı saran bir açlık tehlikesi söz konusu olabilecekti.
12:40Siz efendim terörle mücadele sürecini hükümette görev aldığınız dönemlerde de çok yakından takip ettiğiniz için bir siyasetçi kimliğinizi,
12:48ABD'nin o dönemdeki tutumu ve PKK'ya açıkça uzantılarına silah göndermesi Türkiye bakımından büyük bir güvenlik riski oluşturuyordu.
12:56SENTCOM'un ve Pentagon'un tavrı ortadaydı.
12:58Bugün Suriye ve PKK ve YPG denkleminde baktığınızda bu sorun bütünüyle çözüldü denebilir mi?
13:06Türkiye'yi rahatlatan bir yere gelindi mi baktığınızda?
13:09Hiç şüphesiz gelindi.
13:11Tabii bu şimdilik oluşan denklem.
13:15Yani burada dediğiniz doğru.
13:18Yani yıllardır birçok ülke, maalesef dost olduğunu zannettiğimiz birçok ülke PKK terörüne ciddi destek verdi, silah verdi,
13:27işte lojistik destek verdi, siyasi destek verdi.
13:30Ama nihayetinde Türkiye yeni bir döneme başlıyor.
13:33Hem Türkiye'nin bölgesel gücünün artması hem de bizim ısrarla üzerinde durduğumuz iç kalenin tahkim edilmesi.
13:40Eğer siz evinizde birlik ve bütünlük içerisinde değilseniz zaten sizin içinizdeki sorunları kurcalayan dış faktörler her zaman olur.
13:47Türkiye bunu gördüğü için bu terörsüz Türkiye meselesi bunun için düğmeye basılarak çok önemli bir noktaya geldik.
13:54Bana göre işin çoğunluğu bitmiştir, %80-90'ı bitmiştir.
14:00İnşallah yakın zamanda artık terör Türkiye'nin tamamıyla gündeminden kalkacaktır.
14:05Şimdi bizim bu gelişmelerimizi, içerideki gelişmemizi yani terörsüz Türkiye'ye ulaşılmasını destekleyen iki önemli gelişme oldu bölgede.
14:14Bunlardan birisi Suriye'deki rejim değişikliği ve orada PYD'nin beklenenden ve planlanandan daha hızlı bir şekilde Şahra hükümetiyle entegrasyon sürecini
14:25sürdürmekte oluşudur.
14:27Yani böylece PYD orada silahlı bir unsur olarak yıllardır var olan Türkiye'ye karşı da hareket eden bir örgüt.
14:35Bundan sonra Suriye hükümetinin içerisinde Suriye'nin milli kimlikleri içerisinde hareket eden bir yapıya dönüşüyor.
14:42Türkiye'nin beklentileri doğrultusunda süreç gelişiyor mu? Rahatsız işi yaratan bir şey var mı şu anda?
14:48Tabii ki uzun sürecek bir süreç ama şunu söyleyeyim, beklediğimizden hızlı gelişiyor bu iş.
14:55Bu Suriye'nin de menfaati nedir? Çünkü Suriye'nin de çok ciddi riskleri olduğunu biliyoruz.
14:59Dolayısıyla terör örgütü en azından ya da teröre destek çıkacaklar. Şunu gördüler, Suriye üzerinden yakın dönemde Türkiye'yi tehdit etmek
15:07mümkün değil.
15:08İkinci önemli gelişme de Peşak üzerinden İran'da bir takım ayaklanmaların başlatılması.
15:14Bu denendi.
15:15Trump hatta açıkça söyledi, ben bunlara silah verdim bunlar ceplerine attılar bu silahı dedi.
15:20Yani oranın da olmayacağı, olmadığı ve olmayacağı ortaya çıktı.
15:24Fakat burada anladığım kadarıyla Türkiye'nin de telkini veya uyarılarının bir rolü oldu.
15:28Çünkü Türkiye yani bu kadar bu karışıklık ortada varken Suriye, Irak deneyimleriyle PKK ve uzantıları niteliğindeki terör örgütleri Türkiye bakımından
15:38bir kırmızı çizgi oluşturmuşken yeni bir İran'da böyle bir şey yapılmasının ben öyle değerlendirdim, yorumladım.
15:45Türkiye'nin kabul edemeyeceği bir kırmızı çizgi olduğu doğru mu efendim böyle bir değerlendirme söylenebilir değil mi?
15:52Şüphesiz yani bunun çok büyük tabii katkısı var, PKK konusundaki hassasiyetlerimiz bile bu tabii bunun aslında komşumuz İran'a da
16:00büyük bir faydası olduğunu onların da gördüğünü anlıyoruz.
16:03Dolayısıyla yani bu bölgesel gelişmeler de bizim lehimize.
16:07Yani hem Türkiye'nin içerideki kararlılığı, terörist Türkiye'yi oluşturma kararlılığı hem de dışarıdaki gelişmelerin hepsi üst üste örtüştü.
16:14Bu Türkiye'ye çok büyük bir imkan veriyor.
16:17Hava Türkiye'nin lehine ve gelişmeler olumlu mu diyorsunuz efendim?
16:21Benim gördüğüm kadarıyla bu silahlı Kürt gruplar da yani adları ne olursa olsun artık böyle bir takım büyük ülkelerin piyonu
16:28gibi hareket etmek ve bir tür kendilerini kullanmak, kullandırtmak gibi bir şeyi bir daha bu İran deneyimi noktasında yaşamak veya
16:37yaşatmak istememiş de olabilirler.
16:39Çünkü değil mi farklı coğrafyalarda bunun tecrübelerini yaşadılar.
16:43Kendilerine destek veren bazı grup ve ülkelerin günün birinde onları terk ettiğini veya başka durumların ortaya çıktığını gördüler.
16:50Ve bu yani acı deneyimlerden bir ders alındığı söylenebilir mi acaba İran'da?
16:54Söylenebilir yani biliyorsunuz uzunca bir süredir dünyada büyük güçler arasında yeni tür savaşlar söz konusuydu.
17:03Bunlardan birisi de vekalet savaşları.
17:05Yani kendileri ellerini sıcak sudan soğuk suya sokmadan bir takım vekil örgütler üzerinden Orta Doğu'da, Asya'da, Afrika'da bir takım terör
17:15örgütleri vasıtasıyla kendi menfaatlerini sağlayabilmek.
17:18Bunun da bir sonu var.
17:19Ben yıllar evvel bu demeci verdiğimi hatırlıyorum.
17:21Bunun da bir sonu var.
17:22Büyük güçler vekalet savaşlarını devam ederlerse bir gün o vekilleri işe yaramaz hale gelir ve karşı karşıya gelirler.
17:28Bizim yayınımızı dile getiriyoruz.
17:30Olabilir yani şimdi o gerçekleşti.
17:34Yani artık bundan sonra vekil güçler üzerinden mücadele vermenin çok imkanı olmadığını onlar da görüyorlar.
17:41Ve ümit ederim ki bütün ülkeler için bunu söylüyorum.
17:44Kullandıkları vekil güçlerini terk ederek gerçekten ülkeler arasında diyalogla, iş birliğiyle, müzakereyle en karşı tutumlar içerisinde olunabilir.
17:53Ama masada bunun müzakeresi yapılarak sonuç alınabilir.
17:57Bir işte İsviçre'de başlayan Amerika-İran arasındaki müzakerelerde bunun tipik bir örneğidir.
18:03Yani Amerika ile İran'ın yaşamsal konuların tamamında neredeyse farklı görüşleri var.
18:08Ama sonuçta her iki ülkenin de kendi çıkarları var.
18:11Savaşı ya vekalet savaşları üzerinden ya da işte doğrudan savaşlar üzerinden sürdürmenin de imkanı olmadığını her iki tarafta görüyor.
18:19Efendim dış politika konularına tekrar dönebiliriz programımız için de ama terörsüz Türkiye konusu vatandaşlarımızın büyük bir dikkatle takip ettiği Türkiye
18:28için de çok hayati bir konu.
18:30Bir takvim yani bu yasama döneminde bir miktarda uzadığını anlıyoruz meclisin görev yapma süresinin.
18:36Bir somut bir gelişme, yasal bir düzenleme çıkabilir mi?
18:40Yeni bir şey beklenebilir mi?
18:42Nasıl bir takvim ve süreç var bizim önümüzde?
18:45Bazı kesimlerde PKK'nın silah bırakması ve bırakmaya devam etmesiyle yasal düzenlemenin devamı arasında bir paralellik olduğu değerlendirildi.
18:55Yani karşılıklı böyle adımlar atılacakmış gibi konuşuldu.
18:59Böyle bir durum mu var acaba şu anda?
19:01Yok hayır şöyle yani ne yapılacağı aslında bizim mecliste oluşturduğumuz Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nda
19:08bütün partilerin ortak ittifakıyla çıkan bir rapor var.
19:12Bu rapor aslında bir yol haritası.
19:15Her şey değil ama fevkalade kıymetli bir metin, çok iyi çalışılmış bir metin, uzun uzun müzakere edilmiş bir metin.
19:22Orada da ittifak edilen hususlardan birisi kritik eşik olarak tanımlanan terör örgütünün silahlarının bırakması
19:30ve kendisini fesh etmesiyle birlikte buna paralel olarak yapılacak yasal düzenlemeler.
19:35Yani burada zaten biz bu işe niye başladık?
19:38Terör örgütü ben silah bırakıyorum, kendimi fesh ediyorum dedi.
19:41Dolayısıyla bunun tespit edilmesi, bunun teyit edilmesi, bunun da devletin güvenlik birimleri tarafından takip edilmesi
19:48ve belki bir mekanizma kurularak, yürütmenin içerisinde bir mekanizma kurularak bunun takip edilmesi gerekir.
19:56Bunu yaparken de tabii ki sorunun tamamıyla çözülebilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin gündeme gelir.
20:05Yine benim gönlümden geçen bütün partilerin ittifakıyla, bir partinin ya da bir iki partinin görüşü olarak değil,
20:13bütün partilerin ittifakıyla meclise bir yasa gelir ve çok süratle bu geçer.
20:18Bu dönem olabilir mi efendim?
20:20Tabii olmak durumundadır, benim karartim olmak durumundadır.
20:23Yani şunu söyleyeyim, eğer terör örgütü gerçekten Süleymaniye'yi hatırlayın,
20:28Süleymaniye'deki o görüntü çok anlamlı ve değerliydi.
20:31Bırakılan silahların hiç önemi yok.
20:33Eski silahlardı, yeni silahlardı sayısı bu hiç önemi yok.
20:36Ama o zaman varılan mutabakatın sonucu olarak örgüt silahlarını bırakmaya devam ediyor olsaydı,
20:44zaten bu mesele çoktan çözülmüştü.
20:47Şimdi bir zaman baskısı...
20:49Yani kesintiye mi uğradı?
20:51Yani orada bir takım gecikmeler oldu.
20:53Belki bölgesel gelişmeler üzerinden onun da etkisiyle bir takım gecikmeler oldu.
20:57Dolayısıyla bunlar sağlandığı zaman silahlarını bırakanlar, örgütsel faaliyetlerini tamamıyla fes edenler,
21:05onlar Türkiye'ye geldiklerinde onların güvence altına alınacağı bir yasal düzenleme de tabii ki Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde gerçekleşir.
21:13Şunu ifade etmek istiyorum, dünyadaki çatışma çözümleri örneklerine baktığımız zaman en hızlı ve en sağlıklı ilerleyen mesele bizim meselemizdir.
21:25Biz onun için ısrarla söylüyoruz, bu bir Türkiye modelidir.
21:28Bir üçüncü göze hiç ders duymadan içeride bütün partilerin olduğu,
21:33işte farklı siyasi kanaatlerin olduğu bir tartışma ortamında meclis üzerine düşeni fevkalade büyük bir sorumlulukla yerine getirmiştir.
21:40Büyük bir başarıdır bu.
21:42Şimdi bu başarıyı sonlandırmak, taşlandırmak, örgütün silahlarını bırakması ve kendisinin tasfiyesinin bütünüyle anlaşılmasıyla birlikte gerekli yasal düzenlemelerin yapılması gündemdedir.
21:55Şunu da söyleyeyim, yani burada bir kere daha söylemiştim bu sözü, kimse kimseye ödev vermeye kalkmasın.
22:01Türkiye siyaseti ne yapacağını, Türkiye Cumhuriyeti Devleti neler yapılması gerektiğini biliyor.
22:05Mühim olan ortaklaşa fikirler, müzakereler ve işte bir takım siyasetin etkin olduğu sivil çözümlerle bu sonucu gerçekleştirmektir.
22:15Zaman baskısı, evet acele işlerde, hayırlı işlerde acele ediniz.
22:21Kesin prensibimiz budur.
22:23Zamana yaydığınız zaman şimdi bir takım denklemlerden, aslında dengelerden bahsediyoruz.
22:28Varsayalım ki Şeyh Maksud Mahallesi ve Eşrefiye Mahallesi'ndeki çatışmalar, Allah muhafaza ilk Halep için söylüyorum,
22:36o çatışmalar başladığında o devam etseydi ve diyelim ki Kobaniye ve başka bölgelere sirayet etseydi,
22:43bugün bambaşka bir tablodan bahsediyor olacak.
22:45Dolayısıyla bu süreç iyi gidiyor, bütün iç ve dış şartların olumlu olduğu bir süreçteyiz.
22:51Eğer bu noktada temkinli, dikkatli ve acele hareket etmezsek korkarım ki araya bir takım provokasyonlar girer.
22:59Siz aslında bu çağrıyı biraz yani hem gördüğüm kadarıyla kamuoyuna ama daha çok siyasi aktörleri de yapıyorsunuz.
23:05Tabii ki.
23:06Mecliste grubu bulunan veya grubu bulunmayan ama siyasette sözüne kulak verilen insanlara da bir çağrı gibi bana geliyor bu.
23:13Yani hızlı hareket edelim. Doğru anlıyor muyum efendim?
23:17Yani bu yasama döneminde mümkünse somutlaştıralım, yasal düzenlemeleri yapalım.
23:22Diğer taraftan terör örgütü ve uzantıları da silah bırakma sürecini dondurmadan ve durdurmadan devam ettirsin. Değil mi?
23:30Tabii ki. Yani burada şöyle bir yanlışa düşersek çıkamayız o işin içerisinden.
23:35Yani efendim örgüt mü devlete güvenecek, devlet mi örgüte güvenecek? Bu içinden çıkılamaz bir dilemadır.
23:42Ne olmalı?
23:43Yani burada siyaset zaten güvenilirliğini ortaya koydu.
23:47Yani yakın örgüte müzahir siyasi partinin de işin içerisinde olduğu partilerin hepsi ortak bir raporla kamuoyuna dediler ki bizim siyasi
23:56yol haritamız budur.
23:57Şimdi bu yol haritasının tamamlanması.
23:59Bunun için de tabii ki çok önemli bir ödev de silahların hızla süratle bırakılması noktasında örgüte düşüyor.
24:06Az önce bahsettiğiniz bu terör örgütüne müzahir veya yakın olan siyasi partinin son dönemdeki tutumu da yapıcı mı?
24:15Katkı veriyor mu bu sürecin gelişimine?
24:18Çünkü önemli bir tarafını oluşturuyor siyasi kanadı kastederek söylüyorum.
24:22Ben bütün partilerin komisyonumuzda yer alan bütün partilerin zaman zaman çok sert tartışmalar oldu özellikle rapor hazırlama kısmında ama şunu
24:30söyleyeyim bütün partilerin son derece yapıcı, son derece tutarlı ve Türkiye'nin lehine olan bir tavır içerisinde olduklarını gördüm.
24:37Efendim zaman zaman kamuoyunda sosyal medyada da dile getiriliyor bu sürecin devamında veya içinde infaz düzenlemeleri bazen vatandaşlar bunu af
24:46diye de değerlendiriyorlar başka başka kavramlar kullanılıyor.
24:50Yani siz hangi kavramı kullanmanın daha doğru olduğunu düşünüyorsunuz bu süreçte?
24:55Bir kere çıkarılacak yasa müstakil ve geçicidir.
24:59Yani bir yasa çıkarıp ila nihayet bütün herkesi kapsayacak ve ila nihayet yürürlükte kalacak bir yasa olmayacak.
25:05Müstakil ve geçici mi?
25:06Müstakil ve geçici yani komisyonda kararlaştırılan şeklini söylüyorum.
25:09Yani özel bir niteliği var anlamında.
25:12Yani özel bir şey amaç ne silahlar bırakılsın diyelim 6 ay 8 ay bir sene neyse bir süre verilir bu
25:17süre içerisinde gelenler bundan istifade eder ondan sonra kapı kapatır.
25:20Geçici demenizin sebebi bu mu?
25:21Demenizin sebebi bu.
25:22Birincisi bu.
25:23İkincisi asla bu çıkarılacak yasalar af niteliğinde olmayacaktır.
25:27Öyle bir algı şeklinde olmayacaktır.
25:30Olmaması gerekir.
25:31Ben şeyde aldığımız komisyondaki raporların ana sütunlarını söylüyorum.
25:35Bunun daha çok bir infaz düzenlemesi şeklinde olması gerekir.
25:39Yine komisyondaki kararlaştırdığımız ortak olarak durduğumuz nokta şurasıdır.
25:45Türkiye'nin büyük çoğunluğu başta şehit ve gazilerimiz olmak üzere büyük çoğunluğunu rencide edecek hiçbir çabanın hiçbir teklifin bu tür
25:54bundan sonraki çalışmaların içerisinde olmaması lazım.
25:56Dolayısıyla büyük çoğunluğu bitirilmiş, üzerinde prensiplerde anlaşılmış olan bir sürecin süratle tamamlanmasının Türkiye'nin hayrına olduğunu düşünüyoruz.
26:07Artık mesela seneye burada tekrar bir program yaptığımızda bizim Türkiye'de PKK diye bir sorunumuzun olmaması…
26:14PKK konuları konuşuyoruz.
26:15Hatta ve hatta terörsüz Türkiye, terörsüz bölge diyoruz.
26:18Bölgede başka hiçbir yerde terör örgütlerinden herhangi birisiyle ilgili konuşmadığımız bir dönemi istiyoruz.
26:25Bunu inanıyor musunuz?
26:26Olacağına inanıyorum.
26:27İç ve dış şartların buna çok uygun olduğunu düşünüyorum.
26:31Yani vekalet savaşlarının sona ermesi demek şu demek.
26:34Artık destekleyen ülkeler diyor ki arkadaşlar biz sizi artık desteklemiyoruz.
26:39Bu net mi gördüğümüz?
26:42Yansıyan kısmı bu ama esas mesele ısrarla üzerinde durulması gereken mesele Türkiye için konuşursak, bölgedeki diğer ülkeler için konuşurken bizim
26:52komisyonumuzda da olan kardeşlik meselesi.
26:55Yani bu bölgenin halkları Türkler, Kürtler, Araplar diğer bütün unsurlarıyla birlikte bizim öyle piyasadan satın alınmış bir kavram olarak değil,
27:03tarihsel tecrübeyle elde ettiğimiz bir kardeşlik kavramı.
27:07Bir de sokakta da bunu görüyoruz.
27:08Tabii canım yani hiç kimse…
27:09Kimse böyle ayrımcı bir tutum hiç yani görmedim.
27:13Günlük hayattan bahsediyoruz.
27:14Hiç şüphesiz yani hiçbir zaman olmadı bu.
27:16Yani burada olan mesele ayrılıkçı bazı fikirler ve bu ayrılıkçı fikirler üzerinde yükselen terör örgütleri.
27:23Şimdi bunlar inşallah geride kalıyor.
27:25İnsanların sadece elindeki silahı değil, zihnindeki silahlanmayı ortadan kaldıracağı bir ortamı kurmamız lazım.
27:33Bütün silahları teslim etsek bile, yarın bugün alsak bile, bütün örgütün silahları bırakılmış olsa bile Allah muhafaza yarın bugün şartlar
27:45değiştiğinde daha ileri derecede silah verecek olan, daha güçlü silah verecek olan nice ülkeler vardır.
27:51Dolayısıyla asıl olan bir daha hiçbir Kürt gencinin zihninden ya bir silahlı terör örgütüne geçmek olmasın, ona destek vermek olmasın.
28:02Dolayısıyla burada bu ortamı tam manasıyla kardeşlik ortamını sağlayabilirsek Allah'ın izniyle bu süreçte çok büyük bir mesafe alırız.
28:10Efendim Cumhuriyet Halk Partisi tabii bizim yani Cumhuriyetimizin kuruluş sürecinden günümüze kadar çok önemli bir siyasi parti, çok önemli bir
28:17siyasi hareket.
28:18Uzun yıllar boyunca da ülkeyi yönetmiş olan bir, kadrolara ülkeyi yönetmiş olan bir siyasi parti.
28:25Bir dinamik bir süreçte yaşanıyor Cumhuriyet Halk Partisi içinde.
28:29Bazı tartışmalar var, özellikle mutlak, mutlan kararından sonra.
28:37Bununla ilgili birkaç şey daha soracağım ama hazır buraya gelmişken bu iç tartışma, bu bahsettiğimiz terörsüz Türkiye sürecinde oluşmakta olan
28:46anladığım kadarıyla sizin ifade ettiğiniz o mutabakata herhangi bir şey yapar mı, kesintiye uğratır mı, bir gecikmeye neden olabilir mi?
28:53Yani herhangi bir kesintiye uğratmamasını temenni ederim.
28:56Ben bu komisyon çalışmalarını gerçekleştirirken bütün partilerin komisyonda olmasını ve şartlar ne olursa olsun komisyon çalışmalarına katkı sunmalarını çok önemli
29:06gördüm.
29:08Bunun için de özel titiz bir gayret içerisinde oldum.
29:13Özellikle Cumhuriyet Halk Partisi'nin ana muhalefet partisi olarak bu komisyon içerisinde yer alması, kendi içinde bulunduğu şartlardan ayrı olarak
29:21Türkiye'nin bu hayati meselesinde bu meseleyi sahiplenen bir pozisyonda durmasının çok değerli olduğu kanaatindeyiz.
29:28Ki öyle değil mi?
29:29Şimdiye kadar öyle.
29:30Cumhuriyet Halk Partisi de yapıcı ve değerli bir katkı veriyor.
29:33Allah için öyle yani eleştirilerini yaptılar, tekliflerini getirdiler ama sonuçta komisyondaki arkadaşlar hepsine buradan bir kere daha teşekkür ediyorum.
29:42Bütün 50 milletvekilimizin hepsine teşekkür ediyorum.
29:44Hepsi son derece yapıcı oldu.
29:46Bundan sonra Cumhuriyet Halk Partisi'nin aynı tutumu sürdürmesini dilerim.
29:50Parti içerisindeki gerilimlerin, tartışmaların, terörist Türkiye gibi bu kadar mühim, Türkiye Cumhuriyeti tarihimizin birinci asrın en önemli meselesini çözme kararlılığına
30:01zarar vermemesini temenni ederim.
30:02Efendim Türkiye bu problemi gerçekten çözerse ki ben de bir yurttaş olarak çözüyor gibi görünüyor.
30:09Öyle umutlanan, inananlardan biriyim, bir insanım.
30:13Nereye yani Türkiye'ye sıçratır ve çok büyütür diye ben düşünüyorum.
30:17Çok daha güçlü bir ülke haline getirir diye düşünüyorum.
30:20Çünkü maalesef biz çok insanımızı kaybettik.
30:22Şehitlerimiz oldu.
30:23Hepsine bir kez daha Allah'tan rahmet dilerim.
30:25Ve muazzam da bir ekonomik kayba sebep oldu.
30:28Yüz milyarlarca dolar olduğu tahmin ediliyor.
30:30Nasıl bir Türkiye görürüz bu konu tamamen kapandığında?
30:34Şimdi geçmiş tecrübeyle buna cevap vermek lazım.
30:372013 yılıydı biz bir grup akademisyen arkadaşla beraber terörün maliyetiyle ilgili bir çalışma yaptık.
30:43Ondan sonra bastık.
30:46AK Parti'nin yayınları arasından da basıldı.
30:49Bütün alternatif maliyetleri, sadece silah maliyeti, sadece askeri maliyet, güvenlik maliyeti değil.
30:55Turizme verdiği kayıplar, tarım ve hayvancılığa verdiği kayıplar vesaire gibi.
31:02Bütün gün zararları itibariyle.
31:15Ama takriben bunun en az iki katı olduğu anlaşılıyor.
31:18Bu çok büyük bir maliyettir.
31:21Bir Türkiye daha neredeyse.
31:23Neredeyse.
31:23Ekonomik olarak.
31:24Neredeyse.
31:24Neredeyse.
31:25Tabii ki şehitlerimizin, hayatını kaybeden sivil insanların, terörün gerçekten mağdur ettiği on binlerce insanın bedeli, zaten manevi bedelini ise maddi
31:37olarak ölçülmesi mümkün değil.
31:38Şimdi böyle bir faturayı artık geride bırakıyoruz.
31:42İnşallah bundan sonra Türkiye böyle bir faturayı ödemeyecek.
31:45Ve bütün bunlar bundan da önemlisi.
31:47Yani bizim gençlik yıllarımız son 50 yılı hatırlayın.
31:51Neredeyse 50 yılı.
31:52Türkiye'nin bir numaralı meselesi hep terördü.
31:54Hep böyle oldu.
31:55Hep terördü.
31:55Şimdi değil.
31:56Şimdi en arkalarda yok bile artık.
31:58Bundan daha güzel bir şey olabilir mi?
32:00Efendim bu sürece gelinirken çok önemli siyasi dönüm noktaları oldu.
32:06Sayın Cumhurbaşkanı'nın yıllar önce yaptığı birkaç kritik konuşma ve açıklama vardı.
32:11Buradaki kararlılığı ortaya koyan yani her ne pahasına olursa olsun bu sorunu çözeceğiz yönündeki sözlerini hatırlıyoruz.
32:19Son dönemde Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'nin yaptığı açıklamalar ve kamuoyunu böyle birçok boyutta şaşırtan değerlendirmeler
32:28olmuştu.
32:28Baktığımız zaman bir taraftan da İmralı'da hala cezaevinde bulunan Abdullah Öcalan'ın çağrıları ve açıklamaları da var.
32:37Bir taraftan da şimdi son dönemde Abdullah Öcalan'ın statüsüyle ilgili bir takım görüşler, öneriler ve tartışmalar var.
32:46Ne olabilir yani burada neye bakmak lazım?
32:50Siz gerçekçi böyle farklı beklentileri bir ortalamasını aldığınızda ne görüyorsunuz?
32:55Bu konuyu da çok yakından takip eden deneyimli bir siyasetçi kimdenize sormak istiyorum.
33:00Aynı zamanda meclis başkanı tabii ki hiç kuşku yok şu anda.
33:02Şimdi şöyle hakikaten söylediğiniz gibi Sayın Cumhurbaşkanımızın bu konudaki liderliği fevkalade önemlidir, yol açıcıdır.
33:09Sayın Bahçeli'nin hakikaten çok ciddi bir devlet adamlığı vasfını ortaya koyarak memleketin bu meselesini milli menfaatlerimiz doğrultusunda çözme kararlılığı
33:18çok önemlidir.
33:19Şimdi bundan sonraki süreçte ise bizim siyasette şunu biliyoruz.
33:23Makul çoğunluğun evet demediği hiçbir şey gerçekleşmez.
33:26Yani Türkiye'de kahir ekseriyetin evet bu böyle oldu iyi oldu diyeceği bir şeye süreçte ilerlemek lazım.
33:33Bu çerçevede yani İmralı'nın şahsi durumuyla ilgili tartışmaların bu meselenin üstünde bir şekilde engelleyici unsur olmaması lazım.
33:43Zaten devletin güvenlik birimleri İmralı ile görüşmelerini yapıyor.
33:48Bu işin doğası gereğidir.
33:49Ama siyasetin üstüne düşen mesele ise kendi arasında sivil siyasi perspektifle herkesin kendi görüşlerini halktan aldıkları talepleri de karşılayarak çözüme
34:01odaklanmaktır.
34:02Dolayısıyla bu tür konulardan ziyade genel çoğunluğun üzerinde durduğu konularda yoğunlaşmanın doğru olacağı kanaatindeyim.
34:11Bu yani genel çoğunluk dediğimiz mesela bu konularda belli bir olgunlaşma olduktan sonra böyle bir kamuoyunun genel nabzını tutarak kanaatlere
34:20bakarak gerekirse ilare bir takım adımlar atılabilir.
34:24Sonucunu mu çıkarmak gerekir?
34:25Şöyle hayır şöyle zaten kamuoyunun nabzı dediğiniz şey siyasi partilerin kararlılığıdır.
34:31Evet kamuoyu anketleri yapılıyor yapıyoruz her konuda yapılıyor falan ama sonuçta...
34:35Parlamentoya yansıyan siyasi iradeyi kast ediyoruz.
34:37Şimdi bir yasa gelecek. Bu yasayla ilgili herkes şimdiden teklifini söyleyebilir.
34:43Ama sonuçta bu yasanın inşallah bütün partilerin ittifakıyla ortak bir yasa olacaksa zaten partiler kendi parti kamuoyunları ve genel kamuoyunun
34:52da titizlikle üzerinde durduğu konulara dikkat ederek teklifler verecek ya da tekliflere destek olacak.
34:59Dolayısıyla makul çoğunluktan kastımı bunun ispatını da yaptık.
35:03Bu rapor makul çoğunun maşeri vicdan eskilerin tabiriyle maşeri vicdanın yansıması oldu ve rapora da çok büyük olumlu tepkiler geldi.
35:13Ümit ederim ki düzenlenecek yasa da aynı şekilde olacaktır ve herkesin gönül rahatlığıyla destek vereceği her partinin gönül rahatlığıyla destek
35:21vereceği bir yasa ortaya çıkar.
35:22Bir de ben müsaadenizle şahsi bir yorumumu da katmak isterim.
35:25Tabii ben az önce Sayın Cumhurbaşkanı'nın, Sayın Devlet Bahçeli'nin ve diğer bazı aktörlerin etkisi ve rolünden de bahsettim
35:31ama siz de hükümette görev aldığınızı önemli.
35:34Gerek bakanlık sürecinizde gerek başbakanlık yardımcılığınız sırasında bu konuyu en yakından takip eden ve demokratik süreçte katkı veren önemli aktörlerden,
35:44isimlerden biri olmuşsunuz.
35:45Onu da altını ben çizmek isterim.
35:47Çünkü çok net ameli günler vardı.
35:49Yani biz ne yayınlar yaptık terörün en sıcak olduğu günlerde böyle bir yani sağduyu ortaya koymak zordur.
35:56Çünkü hassasiyetler çok gelişmiştir, çok farklı bir boyuttadır.
36:00Nitekim bir sorun da bununla alakalı, şimdi şehitlerimize bir kez daha Allah'tan rahmet dilerken gazilerimizin şehit yakınlarının ve toplumun da
36:09bir kesiminin, önemli bir kesiminin bazı hassasiyetleri oluyor.
36:12Efendim kritik bir taviz mi veriliyor, ne oluyor, bizim bilmediğimiz bir şey mi oluyor gibi sorular da soruyorlar.
36:19Dolayısıyla bu vatandaşlarımızın da bu sorularına da bir yanıt vermek gerekir.
36:23Ne denebiliyor acaba?
36:24Yani bu süreci başından itibaren en azından parlamento kısmını birebir sorumlusu olarak bu sürecin içerisinde hiçbir yerinde en ufak bir
36:35taviz verilmemiş, en ufak bir pazarlık söz konusu olmamıştır.
36:39Böyle bir endişeye mahal bırakacak en ufak bir görüntü de, bir cümle de ortaya çıkmamıştır.
36:46Evet geldiği parlamentonun içerisinde bütün farklı fikirler, görüşlerini söylediler ama büyük bir olgunlukla söylediler.
36:53Sonunda ifade ettiğin gibi siyasi partiler kendi tabanlarından ve halktan aldığı güçle ortak bir metin üzerinde uzlaştılar.
37:01Bundan sonrası da böyle devam edecektir.
37:03Zaten aksi düşünülemez, hele hele bir taviz verilmesi söz konusu değildir.
37:07Efendim bu konuyla ilgili yine aklınıza bir şey gelirse değerlendirir, konuşmaya devam ederiz.
37:12Tabii iç politika Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki süreç de çok yakından takip ediliyor.
37:18Hem CHP'ye oy veren ve gönül veren vatandaşlarımız da ben tahmin ediyorum ki yani parti içindeki görüş ayrılıkları, derin
37:26görüş ayrılıkları bir an önce çözülsün ve siyasi rekabette de CHP olması gerektiği bir konumlansın diye bakıyorlardır.
37:34Şimdi zaman zaman da tansiyon da çok yükseliyor mecliste.
37:37Bazen fiziksel kavgalara dönüşüyor.
37:40Biraz ondan da size bahsetmek istiyorum ama bu CHP'deki mutlak mutlan kriziyle ilgili grup toplantılarının nasıl yapılacağı,
37:47genel başkanlıkla makamın, odanın makamların nasıl kullanılacağı ve diğer süreçler, teknik ve siyasi süreçler de dahil olmak üzere derin bir
37:56tartışma var.
37:57Siz meclis başkanı olarak nasıl bir çağrı yaparsınız?
38:01Ne yapmak veya ne yapmamak gerekir böyle bir dönemde acaba?
38:05Şimdi öncelikle şunu söyleyeyim, bunu bütün samimiyetimle söylüyorum.
38:10Ben CHP'nin kendi içinde kavgalı, kendi içerisindeki sorunları çözemeyen bir görüntü içerisinde olmasından rahatsızlık diyorum.
38:18Yani bunu söyle içim sızlıyor.
38:22Yani yeri geldiği zaman herkesin, bütün Cumhuriyet Halk Partisi'nin arkadaşlarımızın söylediği,
38:26Cumhuriyet'in kurucu partisi, bugün itibariyle baktığınız zaman Türkiye'nin ikinci partisi,
38:33ana muhalefet partisi, bu partinin gerçekten bütün siyasi süreçlerde yapıcı ve güçlü bir şekilde yer alması
38:40Türkiye siyasetinin lehinedir.
38:41lehinedir. Demokrasi böyle bir şey.
38:44Yani tarafların hepsinin eşit
38:45demokratik bir yarış içerisinde olmasını
38:49sağlamak gerekir.
38:50Bu çerçevede bu iç çatışmaları,
38:52iç tartışmaları
38:53üzüntüyle takip ediyoruz.
38:55Yani şunu da meclis başkanı olarak söyleyeyim.
38:58Bu anlamda da keşke elimizden
38:59gelse de arkadaşlar arasında, CHP'nin içerisindeki
39:02taraflar arasında bir uzlaşma yapabilsek.
39:03Yapabilir misiniz? Yani yok. Böyle bir şeyimiz
39:06yok. Sizin ama saygında
39:08bir kimliğiniz var ve yani herkesle
39:10bütün kesimlerle görüşen bir insansınız.
39:12Sözünüz de dinlenir. Dolayısıyla
39:14ben bazı girişimler yaptığınızda
39:16görüyorum yani takip de ediyorum.
39:17İlave bir şey yapabilir misiniz diye merak ediyorum.
39:20Doğru. Soru yüzden söylüyorum.
39:21Ben başından itibaren tavrım net.
39:24Çok net. Bu nihayetinde CHP'nin
39:26iç tartışması.
39:28Sadece sözle, dostluklarla vesaire
39:30falan arkadaşlık
39:32ilişkilerle bir takım tavsiyelerde bulunabiliriz.
39:34Bunun ötesinde kişisel olarak
39:36geçecek bir şey yok.
39:37Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığı
39:39bir mahkeme değil.
39:41Türkiye Büyük Millet Meclisi
39:42herhangi bir partinin
39:44vasilesi değil.
39:45Yani Türkiye Büyük Millet Meclisi
39:46başkanlığı bir karar alacak ve
39:48partinin içerisindeki tartışma
39:49şu şekilde ya da bu şekilde sonuçlanacak
39:51diye bir durum söz konusu.
39:52Bir hakemlik beklememek
39:54gerekir mi?
39:54Kurumsal olarak söylüyorum.
39:55Kurumsal olarak söylüyorum.
39:57Bizim kısıtlı olduğumuz dört tane
39:58yani parlamente hukuku dediğimiz şey
40:00bu olayla ilgili dört tane metni karşımıza çıkarıyor.
40:03Siyasi partiler yasası,
40:05meclis iş tüzüğü,
40:07Cumhuriyet Halk Partisi'nin kendi tüzüğü
40:08ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin grup iç yönetmeliği.
40:11Ben bunlara göre bakıyorum
40:13ve gelen yazılarla
40:15şimdiye kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi yönetimi
40:18partilerle ilişkisini
40:20onun için vasil lafını
40:21lafızdan söylemedim.
40:23Bilerek söyledim.
40:25Yani partilerle olan ilişkisi
40:26partilerden meclis başkanlığına yapılan
40:29bildirimlerle kısıtlıdır.
40:30Biz onun çerçevesinde
40:33örnek olsun diye söylüyorum.
40:35Sayın Kılıçdaroğlu
40:38istediği zaman, istediği an
40:39Cumhuriyet Halk Partisi'nin
40:40meclis genel kurumuna gelir
40:42toplantıyı yapabilir.
40:44Hatta isterse başka bir yerde de
40:46Cumhuriyet Halk Partisi genel kurumunu
40:50meclis grubunu
40:52toplayabilir.
40:53Onun şeydeki adı
40:54meclis genel kurulu.
40:55Meclis genel kurulu evet.
40:56Şimdi
40:57bunda hiçbir problem yok.
40:59Ama bir de Cumhuriyet Halk Partisi'nin
41:01kendi iç tüzüğü
41:02ve meclis grup
41:05yönetmeliğiyle ilgili olarak da
41:07kesin bir hüküm şu.
41:09Cumhuriyet Halk Partisi'nin
41:10grup yönetimi
41:11belli sayıda insanın
41:13teklifiyle toplanır.
41:14Grup başkanını ve grup başkan
41:16vekillerini seçer.
41:17Şimdi
41:17somut örnek vereyim.
41:19Bana Cumhuriyet Halk Partisi
41:20genel merkezinden
41:21iki Cumhuriyet Halk Partisi
41:23grup başkan vekiliyle ilgili
41:25disiplin cezalarının
41:26başlatıldığı ve
41:28tedbir kararının
41:29verildiği anda
41:30ben her iki
41:31meclis başkanlığımız
41:33her iki arkadaşla ilgili
41:35bu Cumhuriyet Halk Partisi
41:36kararını uygulamaya koydu.
41:38Biz bana gelen
41:39metinlerle
41:39hareket etmek
41:40mecburiyetindeyiz.
41:41Dolayısıyla biz
41:42parlamento hukukunun
41:44gereğini
41:44harfiyen yerine getiriyoruz.
41:46Bir de sizin
41:46tabii tarafsızlık yani
41:47meclis başkanlığının
41:49ve başkanın
41:50tarafsız duruşu ve
41:51bu ilkesel de bir tutum
41:53olduğu için
41:54taraflar bunu da beklerler.
41:56Yani değil mi?
41:56Bu doğrultuda hareket etmesi
41:58beklenir.
41:58Bu noktada taraflar
42:01her iki taraftan da
42:02meclis başkanlığını eleştiren
42:04bir takım
42:05demeçler oldu.
42:06Hiç bunları
42:06hala
42:06almadık.
42:07Çünkü biz pozisyonumuz belli.
42:09Biz Cumhuriyet Halk Partisi'nin
42:10iç kavgasının
42:12tarafı asla
42:13olamayız.
42:14Tekraren söylüyorum
42:15kendi aralarındaki
42:16sorunu
42:16çözemedikleri için
42:17başvurdukları bir
42:19mahkeme hiç değil
42:19Türkiye Büyük Millet Meclisi.
42:21ve ne Cumhuriyet Halk Partisi'nin
42:23ne de başka bir partinin
42:24vasilisi değiliz.
42:25Yani onlar adına
42:26şunu şöyle yapın
42:27bunu böyle yapın
42:28diyemiyoruz.
42:28Siz Sayın Özgür Özel'le de
42:29görüştünüz en sonunda.
42:30Biz hepsi herkesle
42:31görüştünüz.
42:32Şimdi efendim
42:33bir taraftan da
42:34yerel yönetimler
42:35yani tutuklu olan
42:36belediye başkanları var.
42:37Yerel yönetimlerle ilgili
42:39tartışmalar var.
42:40Bazı yerel yöneticilerle
42:41ilgili
42:43usulsüzlük,
42:43rüşvet,
42:44görevi kötüye kullanma
42:45ve veya
42:46buna benzer şeyler var.
42:48Şimdi
42:48ben bir ilkesel olarak
42:50şunu sormak istiyorum.
42:51Yani siyasi parti ayrımı
42:52gözetmeksizin
42:54yolsuzluk,
42:55rüşvet,
42:56suistimal gibi
42:56süreçler
42:58nerede
42:59ve hangi partide
43:00yaşanmış olursa olsun
43:01bunların üzerine
43:02kararlılıkla gidilebiliyor mu?
43:04Siyasetin
43:05veya Türk hukukunun
43:06gerçekten bu konuda
43:07olması gerektiği gibi
43:09bir tutum aldığını
43:10ve süreç işlettiğini
43:12düşünüyor musunuz?
43:13Şimdi
43:15böyle olması gerekir.
43:17Yani
43:17siyasetin
43:18düzgün,
43:19temiz bir şekilde
43:19yürütülebilmesi
43:20ve milletle
43:21siyasetin
43:22bağının
43:22güçlendirilebilmesi
43:23için
43:24siyasetin alanında
43:25bu konularda
43:26en ufak bir şahibenin
43:27olmaması gerekir.
43:28Bunun için de
43:29yani temiz bir
43:30siyasetin
43:31gerçekleştirilebilmesinde
43:33hakikaten
43:34tabir caizse
43:36siyaset alanındaki
43:37yanlışların
43:38bir şekilde
43:39temizlenmesi
43:40şarttır.
43:40bunu ilkesel olarak
43:42söylüyorum.
43:42Bütün partileri
43:43kapsayacak şekilde
43:44söylüyorum.
43:46Evet efendim.
43:48Bazı çevrelerde
43:49bazı siyasi
43:51süreçlerin
43:52bazı davaların
43:54siyasi bir
43:55baskı aracı
43:56olarak kullanıldığına
43:57dair de
43:57bazı eleştiri
43:59ve görüşler de
44:00geliyor.
44:00Bu yani yeni değil.
44:01Daha önce de olurdu
44:02Türkiye'de.
44:02Buna benzer davalar
44:03olduğu zaman
44:04acaba bir
44:04siyasi tarafı
44:05var mıdır?
44:06Siyasi baskı aracı
44:07olarak kullanılıyor mu
44:08diye buna dair
44:09bir değerlendirme
44:10yapmak ister misin?
44:11Söylediğiniz gibi
44:11hep oldu bu.
44:13Burada asıl olan
44:14hem soruşturma
44:15safhasının
44:17hem yargılama
44:18safhasının
44:19açık
44:20şeffaf
44:20anlaşılır
44:21ve hiçbir şaibeye
44:23hiçbir böyle
44:24puslu bir ortama
44:25müsaade etmeyecek
44:27şekilde yürütülmesi
44:28esastır.
44:29Her zaman
44:29ben hayatım boyunca
44:31hatırlıyorum
44:32siyasetle ilgili
44:32siyasetçilerin
44:34yargılanmasıyla
44:35ilgili
44:35bu tür
44:36tartışmalar
44:37gündeme gelmiştir.
44:38Burada asıl olan
44:39safhasının
44:40her bir
44:40alanda
44:41çok açık
44:42şeffaf olarak
44:43yürütülmesidir.
44:44Efendim
44:44siz tabi çok
44:45tecrübeli bir
44:46siyasetçisiniz.
44:46Meclis başkanlığı
44:47görevini devam
44:48ettiriyorsunuz.
44:49Şimdi bir taraftan da
44:50şöyle
44:50aktif siyasi
44:52vizyonunuza
44:53baktığımda
44:54Türkiye için
44:55yani böyle
44:56gerçekleştirmeyi
44:57istediğiniz
44:58veya geride
44:59bırakmak istediğiniz
45:00siyasi anlamda
45:01en büyük miras
45:01nedir?
45:02diye onu da
45:02sormak isterim.
45:03Birçok şeye
45:04tanıklık ettiniz
45:05ve birçok adım
45:05attınız ama
45:06böyle bir büyük
45:07siyasi miras olarak
45:09neyi görürsünüz?
45:10Veya
45:10vizyon olarak
45:11yani geçmişte
45:12değil de
45:12gelecek için de
45:13bunu aynı zamanda
45:14sormak isterim.
45:15Yani öncelikle
45:16şu önümüzdeki mesele
45:17terörist Türkiye
45:18meselesi.
45:19Yani ben bunu
45:19şahsen
45:20hem Türkiye'nin
45:21önemli meselesi
45:22olarak görüyorum.
45:22Hem de
45:23eğer burada
45:24en ufak bir katkımız
45:25olursa
45:25olacaksa
45:26bundan sonraki
45:27süreçlerde de
45:28bu benim de
45:29kendi çocuklarıma
45:31torunlarıma
45:31gelecek nesillere
45:32bırakacağımız
45:33en önemli
45:33miraslardan birisi
45:34olarak olur
45:36diye düşünüyorum.
45:37Tabii
45:37Türkiye'nin
45:38her zaman
45:39büyük hedefleri
45:39oldu.
45:40Çok şükür
45:40baktığımız zaman
45:41kendi siyasal
45:43hayatımızda da
45:44baktığımız zaman
45:44birçok şeyin
45:45gerçekleştiğini
45:46görüyoruz.
45:46Ama
45:47daha da ileri
45:48hedeflerin
45:49ortaya konulması
45:50gerekir.
45:51Bunlardan birisi de
45:52Türkiye'nin
45:52ümit ederiz ki
45:54çok kısa bir süre
45:55içerisinde
45:55şu anda
45:56oluşan bu pozitif
45:58atmosferinden de
45:59istifade ederek
46:00güçlü bir
46:00dünya ülkesi
46:02dünyada söz
46:03söyleyen
46:03sözü güçlü
46:04gücü tesirli
46:05bir Türkiye haline
46:06gelmesini
46:07temin etmek
46:07lazım.
46:08Bunun için
46:08gayret etmek
46:09lazım.
46:10Bir başka
46:10idealimiz
46:11somut
46:11nasıl yeni
46:13Türkiye güçlü
46:13Türkiye diyorduk
46:14şimdi yeni bir
46:15dünyanın kurulması
46:16için tam da
46:17o dönemin
46:17başlangıcındayız.
46:19Ben birçok
46:19konuşmamda söylüyorum
46:20özellikle gençlerle
46:21yaptığım konuşmamda
46:22belki biz görmeyeceğiz
46:23ama eminim ki
46:24Türkiye bu
46:25gidişatını
46:25sürdürsün
46:26yakın bir gelecekte
46:27başta Birleşmiş Milletler
46:29olmak üzere
46:30dünyanın bütün
46:31küresel
46:33kurumlarının
46:34yeni baştan
46:34dizayn edildiği
46:35hatta yeniden
46:36kurulduğu bir
46:37döneme gireceğiz.
46:38Türkiye'nin bunun
46:39öncüsü olmasını
46:40temenni ederim.
46:41Yeni bir dünyanın
46:42öncüsü olmasını
46:43temenni ederim.
46:44Ve inşallah
46:44sonuç almak
46:45noktasında da
46:47Cenab-ı Allah
46:47güç kuvvet versin.
46:48tabi bir başka
46:50bir başka meselemizde
46:51temaslarımız sırasında
46:52görüyoruz ki
46:53başta
46:53Türk dünyası
46:54ve İslam dünyası
46:55olmak üzere
46:56dünyanın mağdur
46:57ve mazlum
46:58coğrafyaları
46:59olmak üzere
46:59pratik olarak
47:01fiilen
47:01Türkiye'ye
47:02liderlik pozisyonu
47:03zihinlerinde
47:04veriyorlar.
47:05Halklar açısından
47:06söylüyorum.
47:07Siyasetçiler için
47:08söylemiyorum.
47:08Böylesine önemli
47:10bir noktaya
47:11geldi Türkiye.
47:12Türkiye bu
47:13anlamda
47:13bu dünyanın
47:15İslam dünyasının
47:15Türk dünyasının
47:16ve mazlum milletlerin
47:17pratik olarak
47:18lideri olmayı da
47:19Cenab-ı Allah
47:20bu millete
47:20nasip etsin.
47:21Çok da az bir
47:22vaktimiz kaldı.
47:23Fakat
47:23Sayın Başkan
47:25Türkiye ile İsrail
47:25arasındaki bu
47:26belli anlaşmazlıkların
47:28günün birinde
47:29veya yakın zamanda
47:30bir
47:31hiç de
47:32arzu edilmeyen
47:33belki bir
47:34karşılıklı bir
47:35çatışmaya
47:35dönüşebileceğine
47:36dair birçok
47:37makale
47:38tonla makale
47:38tonla görüş
47:39ortaya atıldı.
47:40Özellikle Suriye ve
47:41Doğu Akdeniz'deki
47:42tehlikelere dikkat çekiliyor
47:43ve bir
47:44yeni gelişme
47:45ben dün
47:46X'den Twitter'dan da
47:47bir kendi kanaatimi
47:48İngilizce bir mesajla
47:49paylaştım.
47:50İsrail parlamentosuna
47:51İsrail hükümeti
47:521915'teki
47:53trajik olayların
47:54bir
47:55soykırım
47:56olduğu
47:56görüşüyle
47:57bunu bir
47:58yasal
47:59çerçeveye
48:00oturtma yönünde
48:00bir girişim
48:01başlatabileceği
48:02ifade edildi.
48:03Bu anlamda
48:03Türkiye-İsrail
48:04ilişkilerini
48:05değerlendirdiğinizde
48:06çünkü
48:06Knesset'te
48:06İsrail parlamentosu olduğu için
48:08muhatabı da
48:09Türkiye Büyük Millet Meclisi'dir.
48:11Böyle bir risk var mı?
48:12İki taraftan da
48:14yani Türkiye ile
48:14İsrail'in
48:15karşı karşıya gelmesi gibi
48:16çok kısa bir cümleyle
48:17yanıtını
48:18kuşkusuz var.
48:20Yani bu
48:20ben hatırlıyorum
48:2130 sene evvel
48:22Arz-ı Mevut'tan
48:23bahsettiğimiz zaman
48:24birçok kimse
48:25diyordu ki
48:25bunlar da
48:26komplo teorileri.
48:27O zamanlar
48:28anlattığımız şeylerin
48:29neredeyse tamamı
48:30gerçekleşti.
48:31İsrail artık son
48:32adımını
48:33atmak istiyor.
48:34O da
48:34Nil'den
48:35Fırat'a kadar olan
48:36coğrafyayı tamamen
48:37kontrolü altına
48:38almaktır.
48:38Bu onların
48:39gerçekleşmeyecek
48:40bir hayalidir.
48:41Bir hayalidir.
48:43Bu hayale
48:43Türkiye'ye asla
48:44müsaade etmez.
48:45hele hele
48:46Netanyahu ve çetesi
48:47başında bu kadar
48:48büyük problemler
48:49varken ve
48:50hesap vereceklerini
48:51görüyorken
48:52hem uluslararası
48:53alanda hem
48:54kendi içerisinde
48:55böyle Türkiye'ye
48:56saldırmalarda
48:57hiçbir kıymet
48:58harbiyesi yoktur.
48:59Nerede Türkiye düşmanı
49:00tez varsa
49:01nerede Türkiye düşmanı
49:02çevreler varsa
49:02onlarla iş birliği
49:03yapacaklardır.
49:04Biz de bunları
49:04dikkatle takip ediyoruz
49:06ve inşallah
49:07bunlara hiçbir şekilde
49:08fırsat vermeyeceğiz.
49:09Efendim
49:09çok teşekkür ederim.
49:10Ben teşekkür ederim.
49:11Sorularını yanıtladınız
49:12ve böyle bir
49:13ufuk turu yaptık
49:14ama birçok
49:15önemli konuyu da
49:15konuştuğumuzu düşünüyorum.
49:16Çok teşekkür ediyorum.
49:17Sayın Başkan çok teşekkür ederim.
49:18Değerli seyirciler
49:19İstanbul'da özel bir yayın
49:21gerçekleştirdik.
49:22Türkiye Büyük Millet Meclisi
49:23Başkanı Profesör Doktor
49:24Sayın Numan
49:24Kurtulmuş'la
49:25bu yayını yaptık.
49:27CNN Türk'te
49:27canlı yayınlarımız
49:28devam ediyor.
49:29Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın
49:31Sayın Erdoğan'ın
49:31yaptığı bir konuşma var.
49:33Şimdi oraya
49:33ekranlarımızı çeviriyoruz.
49:35yazıldı baştan
49:37efsane
49:38yazıldı baştan
49:39yazıldı baştan
49:39yazıldı baştan
Yorumlar