- 12 dakika önce
Türkiye'nin Şangay İşbirliği Örgütü'ndeki rolü ne? İşbirliği Türkiye'nin batı ile ilişkilerini nasıl etkiler? Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirveye katılımı ne anlama geliyor? Türkiye'nin Mekke İttifakı'ndaki rolü ne? Kolektif savunma işbirliği ne anlama geliyor? NATO üyeliği ittifakı etkiler mi? Ankara'nın batı ile ilişkileri bundan sonra nasıl ilerleyecek? Yeni ittifaklar nasıl şekilleniyor? Trump ve AB, Türkiye'ye nasıl bakıyor? Çok kutuplu dünyada ittifaklar kurmak eksen kayması mı, yoksa mecburi arayış mı? Yapay zeka insanlığa tehdit mi? İşlerimizi elimizden alacak mı? Verimlilik konusunda 5-10 senelik beklentiler ne? Yapay zeka dostumuz mu, düşmanımız mı? Cüneyt Özdemir 5N1K'da sordu; Asya-Pasifik Merkezi Müdürü Sibel Karabel, Beykoz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Aylin Ünver Noi ve Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Tolga Seçilmiş yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İNTRO
00:04Sevgili seyirciler yeni bir 5N1KAM programına hoşgeldiniz.
00:08Yeni sezonda yine CNN Türk ekranlarındayız.
00:11CNN Türk'ü 1999 yılında 5 gazeteciyle kurmaya başlamış.
00:16Ardından yıllar boyunca 5N1KAM programını canlı olarak ekranlara getirmiştim.
00:22Son yıllarda haftada bir daha hızlı ve kısa bir formatta karşınıza geliyorum.
00:27Bu yıl CNN Türk'teki 27. yılımız.
00:31Bu 27 yıl boyunca CNN Türk'ün sahiplerinden yöneticilerine kadar onlarca isim geldi geçti ama 5N1KAM belki de Türkiye'de bir
00:42yayın rekoru kırarak bir haber programının en uzun ekranda olan örneklerinden biri olmayı başardı.
00:48Umarım bu sezonda size özellikle dünyadan getirdiğimiz haberlerle dünyaya açılan bir pencere olarak 32. günden aldığımız sevgili Mehmet Ali Birand
00:59abimizi de burada hatırlayalım.
01:01Ondan aldığımız mirası sizlere tekrar taşımaya devam edebiliriz.
01:05Bu hafta yeni sezonun ilk programına Türkiye'nin dünyada değişen dengelerdeki yeni rolüyle başlayalım istiyorum.
01:13Yeni bir dünya düzeni kuruluyor.
01:15Özellikle pandemiden sonra ve yapay zekanın gelişmeye başlamasından sonra Türkiye'de ve dünyadaki jeopolitik dengeler sarsılmaya değişmeye başladı.
01:25Evet etrafımızdaki savaşlar, 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan ittifaklardaki çatlaklar, yeni kurulan ittifaklar, yeni kurulan dünya düzeni bir anlamda Türkiye
01:36'yi bu dünya düzeninde yeni bir pozisyon almaya doğru iteriyor.
01:41Cumhurbaşkanı Erdoğan şu son yıllarda hani tabiri caizse her masada Türkiye'yi temsil ediyor.
01:48NATO'nun ikinci en büyük ordusu olarak Trump'ın belki de en güvendiği hatta kankası diyebileceğimiz bir yakınlıktaki ilişkisiyle Türkiye
01:57şu anda NATO'nun önemli oyuncularından bir tanesi.
02:01Hala Avrupa Birliği'ne girmeye çalışıyoruz ama eskisi kadar hevesimiz olmasa da Avrupa Birliği ülkeleri artık Türkiye'ye daha fazla
02:09ihtiyaçları olduğunun farkındalar.
02:11Bir yandan Şangay Beşlisi gibi bir teşkilatın içine girip masaya oturup Putin'le sohbet edebilen ama aynı zamanda Mekke anlaşması
02:22gibi hemen burnumuzun dibinde Mekke, Suudi Arabistan, Pakistan'da kurduğumuz yeni ittifaklarla bir anlamda Orta Doğu'da meydan okuyan bir pozisyona gelmiş
02:33durumdayız.
02:33Suriye'de kurucu ülkelerden birindeyiz.
02:37Irak'taki istikrarın belki de en büyük işbirlikçilerinden daha doğrusu ticari ortaklarından biriyiz.
02:45Mısır'la arayı düzelttik.
02:47Libya'da her iki tarafında güvenini sağlayan önemli bir ülkeye dönüştük.
02:52Somali'de uzay üssümüzü kuruyoruz.
02:54Anlayacağınız hani Türk'ün Türkiye propagandasını bir kenara bırakırsak Türkiye gerçekten yeni kurulan dünya düzeninde kendisine önemli bir tarafsız ve
03:04önemli bir yer edinmeye çalışıyor ve şu ana kadar da bunu başarmışa benziyor.
03:10Peki bütün bunları biz nereye kadar götüreceğiz, nereye kadar götürebileceğiz veya nereye kadar Türkiye bu pozisyonunu koruyabilecek?
03:20İsterseniz bunu iki ayrı konuğumla konuşalım.
03:22İlki Sibel Karabel, ASEAN Merkezi Başkanı.
03:27Sibel Hanım Türkiye'nin özellikle geçtiğimiz günlerde yapılan Şangay İşbirliği Örgütü'ndeki rolü tam olarak nedir?
03:33Çünkü bir şakayla başlayan bir iş birlikteliği şu anda nereden ise batı tarafından endişeyle bakılıyor.
03:42Ama Türkiye tarafından mesela ben bunu büyük bir memnuniyet hatta keyifle izliyorum.
03:47Siz ne düşünüyorsunuz acaba?
03:48Türkiye kurumsal olarak yani tarihsel kurum Şangay İşbirliği Örgütü'nün kurumsal olarak tarihsel bağlantıların noktalarına baktığımız zaman biz 2012, 6
03:58-7 Haziran 2012 zirvesine gitmemiz gerekiyor.
04:01Bu zirvede Türkiye diyalog ortağı statüsünü aldı ama geçen seneki zirvede Şangay İşbirliği Örgütü, geçen seneki zirvede tüm diyalog ortakları
04:11aslında Şangay İşbirliği Örgütü ortağı statüsünü aldı.
04:15Şimdi Türkiye için önemli, çok önemli bir tartışmayı da zaman zaman getiriyor.
04:20Türkiye 1952'den bu yana NATO üyesi ve transatlantik güven yapılanmasında çok önemli bir ülke, çok önemli bir bölgesel güç.
04:31Diğer taraftan G20 üyesi, Avrupa Birliği ile her şeye rağmen halen aday ülke statüsünde Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'yi
04:41tesis edilmiş durumda.
04:421995 yılından itibaren 1 Ocak 1996'dan itibaren resmiyeti kazanmasıyla birlikte.
04:51Dolayısıyla diğer taraftan Türkiye'nin BRICS ile olan angajmana geçtiğimiz günlerde ASEAN'a sektör diyalog ortaklığı statüsünün diyalog ortaklığına yükseltilmesi,
05:02Şangay İşbirliği Örgütü ile angajmanını derinleştirme çabaları.
05:06Zira Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan'ın 2022, 2025, 2026 Şangay İşbirliği Örgütü zirvelerine doğrudan bizzat temsilen en üst düzey temsil olarak
05:17bizzat katılması
05:19ve 2026 zirvesinden sonra da Sayın Erdoğan'ın özellikle altını çizdiği vurgularda bu bağlamda çok mühim.
05:27Nitekim Sayın Erdoğan bunun bir eksen değişmesi mi invalinde anlaşılmaması gerektiği ve Türkiye'nin aslında dış politika seçeneklerini yani dış
05:38ilişkilerindeki angajmanla ilgili
05:40alternatif ve seçeneklerini geliştirdiği ve derinleştirdiği mi invalindeki açıklamaları gerçekten mühim.
05:48Şangay İşbirliği Örgütü zirvesi esnasında Sayın Cumhurbaşkanı'nın temasları esnasında yaptığı yorumlar da çok mühim.
05:55Çok kutupluluğun Sayın Erdoğan'da, Xi Jinping'de benzer şekilde geri döndürülemez bir temayil olduğu vurgusu da gerçekten önemli
06:04ve Şangay İşbirliği Örgütü'nde bu bağlamda parlayan bir yıldız olarak nitelendirdi Sayın Erdoğan.
06:10Dışişleri Bakanı Sayın Fidan'ın da çok benzer bu konudaki değerlendirmeleri var.
06:14Dolayısıyla Türkiye için aslında eksen kaynısı, eksen değişikliği ya da bir tarafa bir tarafa temas yani tercih etmek ve temaslarını
06:25bir tercih üzerinden şekillendirmekten ziyade
06:28Türkiye'nin hem Orta Asya'yla yani Türk Devletleri Teşkilatı'yla olan ilişkileri hem Batı Asya'yla Doğu Asya'yla
06:36ilişkileri İran'ın da üye olması ile birlikte
06:39Orta Doğu'yla olan ilişkilerinin bağlamını da derinleştirmesi.
06:42Diğer tarafta Batı'yla olan ilişkilerinde hem ekonomik ilişkileri, ticari ilişkileri hem de güvenlikle ilgili olan ilişkilerinde
06:49aslında Türkiye'nin hem dış ilişkilerinde kaldıraç kuvvetini arttıran bir girişim, bir hamle olarak okumak aslında Türkiye'nin son dönem
06:59bu çok fazla kavram sağlaştırılan stratejik özellik prensibiyle paralel hareket ettiğini, dış ilişkilerini aslında bu temelle temellendirdiğini de bir yansıması
07:12olarak okunabilir.
07:13Bu bağlamda çok mühim.
07:15Yine son zamanların çok konuşulan Mekke Anlaşması hakkında ne düşündüğünüzü de merak ediyorum.
07:20Sizce bir NATO üyesi olarak Mekke Anlaşması'na yani birimize saldırırlarsa hepimize saldırırlar meselesinde
07:27altına attığımız bu imza bize yarın bir gün bağlayıcı olur mu? Ne düşünüyorsunuz?
07:32Evet tam da bu noktada aslında hem Şanga İşbirliği Örgütü'nü hem Mekke Anlaşması'nın bu paktı
07:40NATO'nun 5. maddesini referansla karşılaştırabiliriz.
07:45Hakikaten çok yerinde bir soru bu.
07:48Şimdi 7 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından imzalanan, deklare edilen
07:55Mekke Savunma Paktı'nın merkezinde NATO'nun 5. maddesine denk düşecek şekilde
08:03kollektif bir caydırıcılık ve savunma işbirliği hükmü yer alıyor.
08:07Dolayısıyla Şanga İşbirliği Örgütü'nden kurumsal motivasyon ve merkezli bağlam tarafından çok ciddi bir ayrıma girmiş oluyor.
08:18Kısaca Türkiye'nin eklemlenmesi ve Türkiye'nin öneminden de bahsetmek gerekiyor hakikaten.
08:25Şimdi Türkiye ilginç bir bölgesel güç, önemli bir bölgesel güç.
08:30Her anlamda ilginç.
08:31Coğrafi konumu Türkiye'yi farklı bir yerde konumlandırıyor.
08:35Türkiye'nin batıyla ve doğuyla yani çok geniş fırça darbeleriyle coğrafi olarak konumlandırırsak
08:41batıyla ve doğuyla arasındaki bu bahsettiğimiz farklı şapkaları, güvenlik, ekonomi, siyasi bağlamlardaki tuttuğu muhafaza ettiği
08:51ve özellikle çok önemli dengelerde tuttuğu bu şapkalar.
08:55Şimdi Türkiye NATO üyesi, Suudi Arabistan ve Pakistan'la olan bir savunma işbirliğinde yer alıyor.
09:03Ve NATO'nun 5. maddesine benzer bir madde var burada.
09:06Türkiye'nin savunma sanayindeki gelişmeler, bu da çok çok mühim.
09:12Yani Milli Savunma Bakanlığı'ndan Türkiye'nin bu PAK'la ilgili 31 Ağustos'ta yapılan bir toplantıda ilk grupsal bir toplantıdan
09:22sonra yaptığı açıklaması da çok mühim.
09:24Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklama.
09:26Hiçbir, yani özellikle NATO'ya karşı bir oluşum olmadığı, Sayın Fidan'ın da Hakan Fidan'ın da yaptığı açıklama, çok
09:36paralel ve destekleyici bir açıklama,
09:38hiçbir üye ya da bölgeye karşı, yani 3. bir ülkeye karşı bir oluşum olmadığında altın çizilmesi, Türkiye'nin de resmi
09:47olarak deklarasyonun bağlamında önemli.
09:49Siber Hanım çok çok teşekkür ederim. Bir başka konuğum Aylin Üniver Noy, Beykoz Üniversitesi Rektör Yardımcısı kentisi.
09:56Aylin Hanım, Türkiye'nin yeni rolünü belirleme konusundaki kararlılığını siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
10:01Bu işbirliklerini yaparken batıdan da henüzlerken neyse ki bir kopuş yaşanmıyor, ilginç bir denge oluşturuyor.
10:08Yani Ukrayna masasında da hem Ukrayna ile hem Rusya ile konuşabilen, Orta Doğu'daki bütün ülkelerle konuşan İsrail hariç diyebileceğimiz
10:17ve bir yandan NATO'da önemli bir yer tutan ve hala Avrupa Birliği ile de ilişkilerini devam ettiren bir Türkiye var.
10:26Sizce buradaki beklenti düzeyi nedir? Kimden ne bekliyor?
10:31Öncelikle Türkiye çok taraflı bir aslında dış politika benimsemiş vaziyette.
10:36Yani sadece bir ittifakın içerisinde yer almanın dışında pek çok aktörle, pek çok örgütle, pek çok farklı bölgesel gruplarla da
10:47bu ilişkisini geliştirmeyi düşünüyor.
10:50Ve bunu da aslında pratiğe de geçirmiş vaziyette.
10:55Bu tabii 2010'lar itibariyle de başlayan bir süreç.
10:59Tabii bunun başında daha çok biraz daha Avrupa Birliği sürecinde, üyelik sürecindeki tıkanmaların sebebiyet verdiğini söylemek mümkün.
11:08Ama ilerleyen zamanda sadece bu belirleyici faktör olmadı.
11:13Çünkü dünya düzenine de baktığınızda tek kutuplu düzenden çok kutuplu düzene geçiş,
11:17ister istemez orta büyüklükteki ülkelerinde çok farklı aktörlerle, çok farklı bölgesel örgütlerle ilişkilerini geliştirme ihtiyacını ortaya koydu.
11:26Bunu hem güvenlikleri açısından istikrarı ve barış için yapmaya ihtiyacı var,
11:32hem diğer taraftan da ekonomik ticari anlamda da bunu gerçekleştirme ihtiyacının olduğunu görüyoruz.
11:38Dolayısıyla da 2012 yılında Türkiye'nin Şanga İşbirliği örgütüyle diyalog ortaklığıyla başlayan bir süreç var.
11:46Diğer taraftan en son işte savunma açısından çok ciddi bir anlaşma yaptı Pakistan ve Suudi Arabistan'da Mekke Anlaşması.
11:54Yine bu sürecin devam ettiğini gösteriyor.
11:57Sadece tabii Orta Doğu ve Orta Asya'daki bölgeler dışında da Afrika'da da yine ilişkilerini,
12:04çeşitli Afrika Birliği olmak üzere ya da ikili ilişkiler anlamında Türkiye'nin geliştirdiğini görüyoruz.
12:08Pek çok coğrafyada, dünyada bu süreci çok taraflı dış politikasıyla ilerletme yönünde bir çaba içerisinde olduğunu görüyoruz.
12:19Ama tabii ki bu bir anlamda da şu demek değil, o zamanlar ilk Türkiye bunu gerçekleştirdiğinde şöyle bir algı yaratmıştı.
12:25Acaba bir eksen kayması mı yaşıyor Türkiye?
12:28Hayır, Türkiye bir eksen kayması yaşamıyor.
12:31Bunun en önemli örneği de bir kere halen daha bir NATO üyesi ve bu Mekke Anlaşması'nın buna bir alternatif
12:39olmayacağını
12:40ve buna bir şey yaratmayacağını söylüyor.
12:44Diğer taraftan baktığınızda Avrupa Birliği aday ülkesi hala her ne kadar üyelik süreci donmuş olsa da
12:50bu süreçle ilgili de Türkiye kararlılığında bir farklılık yok, görmüyoruz.
12:56En azından yönetim açısından halen daha Avrupa Birliği sürecini işletmek isteyen
13:02ve Avrupa ile ilişkilerini geliştirmek isteyen bir Türkiye var.
13:05Hatta çeşitli Avrupa Birliği'nin biliyorsunuz son dönemde NATO ile ilgili süreçte
13:11Amerika'nın biraz daha sorumluluğu Avrupa ülkelerine bırakmasıyla güvenlik açısından
13:15yeni bir yapılanmalar var biliyorsunuz savunma alanında.
13:19Türkiye bunların içerisinde de yer almak istiyor.
13:21Hem kurumsal anlamda da hem işte pratik anlamda da.
13:25Dolayısıyla burada bir taraf için diğer tarafı bir bırakmaktansa
13:29aslında çok taraflı, çok fazla aktörle ilişkisini geliştiren bir Türkiye dış politikasını görüyoruz.
13:37Bu anlamda değerlendirdiğimizde güvenlikten, ticarete pek çok alanda bu süreci işleten, yöneten bir Türkiye var.
13:45Tabi bu birkaç şeye de fayda sağladığını da söylemek mümkün.
13:48Türkiye'nin biliyorsunuz son yıllarda oynamış olduğu ara buluculuk rolü var.
13:52Diğer liderlik anlamında da zaten hani yıllardır süre gelen bir süreç var.
13:57Bununla ilgili ciddi tecrübeleri var Türkiye'nin ve pratikte uygulamaları var.
14:01Çeşitli işte Balkanlardan, Afrika'ya, Orta Asya'dan, işte Kafkaslara, birçok bölgede.
14:07Bunun somut adımları da ve karşılığının da olduğunu görüyoruz.
14:11Netice aldığı noktalar var.
14:14Dolayısıyla bunun devam ettirebileceğini söylemek mümkün.
14:17Tabi bu çok taraflı, çok aktörle, çok devletle ilişkilerini geliştirebilmesinin,
14:22dış politikasını bunun önemli bir parçası haline getirmesinin bir neticesi aslında olarak da okumakta.
14:27fayda var.
14:28Şimdi Avrupa Birliği'nin büyük bir duranlığa girdiğini görüyoruz.
14:32NATO'da da sıkıntı büyük.
14:34Trump özellikle NATO'ya katkıda bulunan ülkelerin gerekli paylarını vermediğinden,
14:39hatta NATO'dan çıkabileceğinden bahsediyor.
14:42Sizce bütün bu sürece, Türkiye'nin içinde olduğu bu sürece,
14:45NATO ve Avrupa Birliği perspektifinden nasıl bakıyorlar, nasıl görüyorlar?
14:49Avrupa'nın da Amerika'nın da bunun bir kopuş olarak gördüğünü düşünmüyorum.
14:53Türkiye'nin bu çok taraflı politikasını, çok fazla aktörle ilişkilerini geliştirmeye yönelik politikasını.
14:59Çünkü baktığınızda da bugün Avrupa'nın da yine transatlantik ilişkilerinin de aslında bir anlamda bir dönüşüm içerisinde olduğunu görüyoruz.
15:10Zaman zaman anlaşmazlıkların olduğu bir süreci de yaşıyorlar.
15:14İspanya ile Amerika Birleşik Devletleri'nin biliyorsunuz belli konularda anlaşmazlıkları olduğunu görüyoruz.
15:21Yine Grönland meselesinde Danimarka ile Amerika Birleşik Devletleri'nin yine bu konuda anlaşmazlıklarını görüyoruz.
15:26Ve ister istemez tabii ki Avrupa Birliği ile Amerika'nın bazı çıkar çatışmalarının bu neticeye bizi götürdüğünü görüyoruz.
15:34Dolayısıyla aslında çok çok ülkenin de farklı aktörlerle ilişki geliştirme, alternatifler oluşturma arayışı olduğu bir dönemdeyiz.
15:43Ya da işte diğer ittifak üyeleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin, Suudi Arabistan gibi, Körfez ülkeleri gibi,
15:51Amerika'nın dışında Çin'le ve diğer aktörlerle ilişkilerini geliştirmesine engel teşkil etmiyor.
15:57Evet eskiden belki Avrupa Birliği'nden bakış açısı Türkiye Şangay İşbirliği Örgütü'ne üye olmak istediğinde veya diğer ülkelerle ilişkilerini
16:05geliştirmek istediğinde bir doğu perspektifi içerisine girdiğinde bu bir eksen kayması olarak tanımlanıyordu.
16:11Ama bugün geldiğimiz nokta itibariyle ben çok fazla bu şekilde tanımlandığını düşünmüyorum.
16:16Çünkü dünyadaki pek çok ülke aslında alternatif arayışına ister istemez girmiş vaziyette.
16:22Çünkü birçok olay başta savaşlar olmak üzere tek bir ülkeye veya tek bir bölgeye enerji bağımlılığı olması veya işte bu
16:31tedarik zincirlerindeki bağımlılıklar,
16:33çeşitli bağlantı sağlık üzerindeki, tek bir roya üzerindeki bağlantı, bağımlılık, tüm bu bağımlılıkların aslında avantajdan çok dezavantaj ülkelere getirdiğini görüyoruz.
16:46Dolayısıyla alternatif arayışlarının sadece Türkiye açısından değil Avrupa Birliği için de Amerika için de geçerli olduğu bir süreç var.
16:54Tabii Amerika gibi büyük aktörlerinin daha farklı bir yaklaşım içerisinde bu süreçte girdiğini görüyoruz.
16:59Savaşlarla o bölgelerdeki kontrolü eline alma süreçlerini işlettiğini söylemek mümkün.
17:05Ama işte Avrupa Birliği gibi Türkiye gibi aktörlerin daha farklı uygulamış oldukları stratejilerle bu süreci yönetmeye yönelik bir çaba içerisine
17:13girdiklerini görüyoruz.
17:14Dolayısıyla tarifelerden tutun işte yaptırımları, onun dışındaki işte tedarik zincirlerindeki kırılmalardan savaşların yaraşmış olduğu işte enerjiyle ilgili sıkıntılara pek çok
17:27konunun aslında ülkeleri çok fazla aktörle, çok fazla bölgeyle ilişki içerisine sokmaya zorlanıyor.
17:33Ve artık bu bir eksel kayması olarak görülmediğini de söylemek mümkün.
17:38Bir ihtiyacın ve gerekliliğin bir neticesi olarak çıktığını söylemek mümkün.
17:42Aydın Hanım çok çok teşekkür ederim yayına katıldığınız için.
17:46Sevgili seyirciler biz belki günlük telaşlarda koşturuyoruz duruyoruz ama dünya büyük bir devrim yaşıyor.
17:52Bu devrimin adı yapay zeka.
17:53Yapay zeka da yeni bir dünya kuruluyor.
17:56İnsanlık belki de en büyük fırsatı ya da tehlikesiyle karşı karşıya.
18:00Kimileri inanmaz gibi kimileri önümüzdeki yıllarda sanayi devriminden bu yana başlayan ve devam eden saat üzerine saatlerini satarak çalışmanın biteceğini
18:13söylüyor 10 yıl sonra.
18:14İnsanlar artık çalışmayacak daha rahat verecek pek çok işi yapmalarına gerek kalmayacak diyor.
18:18Ama diğer taraftan da bu hafta yaşandığı gibi kimi genç isimler çalıştıkları Antropik, Open AI gibi şirketlerden çıkıp insan hayatıyla
18:27büyük bir kumar oynandığını iddia ediyorlar.
18:30Bu tartışma bu haftaya damgasını vuran tartışmalardan bir tanesiydi.
18:34Gerçekten yapay zeka insanlığın kökünü kazıyacak kadar büyük bir tehlike mi yoksa insanlığı artık çalışmayacağı bir dünyaya taşıyacak kadar büyük
18:44bir fırsat mı?
18:45Tolga seçilmiş, Yeditepe Üniversitesi öğretim üyesi konuğumuz.
18:49Tolga hocam şunu merak ediyorum.
18:50Yapay zeka bir yandan deniyor ki artık kimse çalışmak zorunda kalmayacak.
18:55Peki işlerimizi elinden alacağı anlamına gelmiyor mu?
18:58Bu işsiz insanlar ne yapacak?
19:00Aslında bu sürekli bize sorulan bir soru fakat şöyle cevaplamak çok daha doğru olur.
19:05Yapay zeka ile aslında bizim tanışmamız hemen pandeminin çıkışına yani bütün dünya biz pandeminin çıkışında yapay zeka ile tanıştık.
19:12Ve şunu çok net söyleyebiliriz ki yapay zekanın teknolojik olarak gelişme hızıyla insanların ve iş hayatının yapay zekaya entegre olma
19:20hızı arasında bir paralellik yok.
19:22Yani yapay zeka çok daha hızlı ilerliyor fakat biz buna bu kadar hızlı entegre olabiliyor muyuz?
19:28Aslında bunu Amerika'daki ekonomik araştırmalar enstitüsü de aslında böyle bir araştırma yapıyor.
19:34Yaklaşık 6 bin Amerikan, Avustralya ve Avrupa şirketi ile yaptıkları çalışmada şu sonuç ortaya çıkıyor ki bu şirketlerin %80'ine
19:44kadar bir bölümü yapay zekayı şirketlerine entegre etmeye başlamışlar.
19:50Fakat geçtiğimiz son 3 sene içinde belirgin olarak bir gelişme veya bir verimlilik artışı veya büyüme artışı toplamda sağlanamamış.
20:01Ve bu gene bu şirketler arasındaki üst düzey yani C-level çalışanlar arasında yapılan araştırmalarda önümüzdeki senelerdeki 5 sene içindeki
20:10beklentileri 1.4 arasında 1.1 ile 1.4 arasındaki bir artışı aslında hedefliyorlar.
20:17Bu aslında Daran Hocamoğlu'nun son yazdığı makalelerden bir tanesindeki sonuç bölümünde de aslında buna benzer bir sonuç yer alıyor.
20:25Aslında orası birazcık daha muhafazakar bir sonuç ortaya çıkartıyor ki önümüzdeki 10 sene içindeki toplam verimlilik artışı aslında 0.66
20:34olarak aslında hesaplanmış.
20:36Ve baktığımız zaman da hani sonuç bölümünde gene şöyle bir ibare görüyoruz ki bu artış aslında çok da iyimser olarak
20:45aslında yapılmış bir tahmin diye bir sonuç bildirgesi geçiyor.
20:50Şunu söylemekte aslında bir beis görmüyorum.
20:54Hani biz aslında rakamlara baktığımızda bu entegrasyon hızının teknolojinin gelişme hızıyla çok da paralellik göstermediğini.
21:01Bu yüzden bazı tekerür eden özellikle veri sorgulamaya dayalı işler veya buna benzer işlerde yapay zekanın hayatımıza gireceğini söyleyebiliriz.
21:14Ancak şu an bazı sektörlere baktığımız zaman yani lokomotif sektörlere enerji gibi tekstil gibi veya çelik üretim gibi sektörlere baktığımız
21:26zaman bu sektörlerde kişisel olarak bizim entegrasyonumuzla bu şirketlerin entegrasyon hızlarının aynı olmadığını onların çok daha geriden izlediğini söylememiz mümkün.
21:36Şimdi bazı teknolojiler var. Sam Altman, Open Air'in kurucusu, Elon Musk, Grok'un kurucusu ya da işte Jeff Bezos
21:44ve diğer isimler.
21:45Şimdi bunlar yapay zeka ile ilgili çok olumlu bir tabla çiziyorlar.
21:49Oysa Nobel ödüllü bilim insanı Daran Acemoğlu geçtiğimiz günlerde hem ekonomiste girdiği polemikte hem de yeni yazdığı kitabında
21:59yapay zekanın eğer işçilerin de çıkarını olmazsa insanlığı ekonomik olarak da felakete götürebileceğinden bahsediyor.
22:08Siz ne düşünüyorsunuz?
22:09İlk önce Daran Acemoğlu'nun orada söylediğini aslında çok kısa özetlemek gerekirse
22:14Daran Acemoğlu yapay zeka bir teknoloji olarak bakıyor ve insanı merkeze alıp teknolojiyi etrafında kurguladığımız zaman aslında bunun bize faydalı
22:24olacağını
22:25eğer biz teknolojiyi merkeze alıp insanı çevresinde kurgularsak bu durumda da bunun bize aslında zarar getireceğini söylüyor.
22:33Yani biz teknolojiyi işte insandan biz nasıl tasarruf ederiz ve daha fazla nasıl kâra geçeriz diye kurgulamaya başlarsak orada bir
22:40problem yaşayacağımızı gösteriyor.
22:42Şimdi bu tarafta iki tane görüş aslında birbiriyle çakışıyor.
22:45Yani Daran Acemoğlu'nun aslında bu tarafta hani teknolojinin gelişmesiyle ilgili hiçbir şekilde bir aslında negatif bir düşüncesi yok.
22:55Ancak o taraftaki söylediği şeyle bu teknolord dediğimiz kişilerin düşünceleri taban tabana bazı yerlerde zıtlık gösteriyor ki
23:02ben şuna bakıyorum bu teknolord dediğimiz kişilerin aslında yaptıkları açıklamaları biz çoğu zaman muteber görüyoruz.
23:08Bu kişilerin tabii ki hani kendi klasmanlarında kendi konularında çok ciddi bir kredibiliteleri var.
23:13Fakat yaptıkları açıklamalara şöyle bakacak olursak geçmişte doğru bir sicillerine baktığımızda
23:18hani işte uzay teknolojiyle ilgili uzaya gidişle ilgili elektrikli araçlarla ilgili
23:23veya işte bizim hayatımıza entegre olacak teknolojilerle ilgili yaptıkları açıklamalarda
23:29biraz çok fazla pembe tablolar çizdiklerini ve çok önde koşduklarını görüyoruz ki
23:33bu kişiler aynı zamanda bu şirketlerin sahipleri.
23:35Yani bu şirket sahipleri aynı zamanda bu yaptıkları açıklamalarda PR açıklamaları yapıyorlar.
23:40Yani şirketlerinin zararına bir şey söylemeleri çok mümkün değil.
23:43Fakat da Rene Hocamoğlu'nun yaptığı hesaplamalarda bunlarla çoğu zaman taban tabana zıt düşüyor.
23:49Benim gördüğüm kadarıyla da aslında niyetlere veya hani isteklere göre yapılan açıklamalar değil,
23:57PR açıklamaları değil daha çok hani hesaplanmış, üzerine düşünülmüş açıklamalarda itibar etmek
24:03çok daha bence anlamlı ve bize daha iyi bir kılavuz olacaktır gelecek projeksiyonu için.
24:10Sayın Tolga seçilmiş çok çok teşekkür ederim yayına katıldığınız için.
24:13Sevgili seyirciler gördüğünüz gibi büyük bir dünya düzeninin, yeni kurulan bir dünya düzeninin tam ortasına denk geldik.
24:21Çocuklar için zor bir dönem ama bir yandan da büyük fırsatlar var.
24:25Bütün bu gelişmeleri önümüzdeki hafta sizlere San Francisco'dan, Silikon Vadisi'nin kalbinden bildirmeye devam edeceğim.
24:32Daha sonraki hafta New York'ta, Birleşmiş Milletler'de olacağız.
24:35Sonrasında yine Silikon Vadisi'nden sizlere bütün bu dünyadaki devrimi anlatmaya çalışacağım.
24:41Evet yeni bir sezona biraz hızlı girdik, hızlı bitirdik, zaman hızlı geçiyor.
24:44Çok kısa bir ara vereceğiz. 5N1K'yı bugün de bitireceğiz.
24:48Evet az gittik, uz gittik bir 5N1K'nın daha sonuna geldik.
24:5227. yılımızda umarım yepyeni programlarla rekor kırdığımız bir yayın sürecine yine devam etmeye başarırız, devam edebiliriz.
25:01Haftaya yeni bir yayında buluşuncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
25:05Hepinize iyi günler, iyi akşamlar.