Unang Balita is the news segment of GMA Network's daily morning program, Unang Hirit. It's anchored by Arnold Clavio, Susan Enriquez, Ivan Mayrina, and Mariz Umali, and airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 5:30 AM (PHL Time). For more videos from Unang Balita, visit http://www.gmanetwork.com/unangbalita.

#GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews

Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app.
Download now on Google Play and App Store.
Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs!

GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.

For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta

For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de 

Breaking news and stories from the Philippines and abroad:
GMA News Portal: http://www.gmanews.tv
YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews
Facebook: http://www.facebook.com/gmanews
TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews
Twitter: http://www.twitter.com/gmanews
Instagram: http://www.instagram.com/gmanews

GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Category

🗞
News
Transcript
00:00Nagpakita na suporta ang Canada sa karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea.
00:05Sinabi yan ni Canadian Prime Minister Mark Carney sa kanilang joint press conference ni Pangulong Bombo Marcos.
00:10Matapos ang paglagda sa iba't ibang kasunduan ng dalawang bansa.
00:13At live mula sa Vancouver, Canada, mayunang balita ang kasama natin si Ivan Mayrina.
00:19Ivan?
00:19Yes, isang maulang hapon maris mula dito sa Vancouver, Canada.
00:24Oras sa atin ngayon, 4.23 in the afternoon of Thursday, July 2.
00:29Ang isa sa mga pinakamalaking update natin mula dito sa ongoing official visit ni Pangulong Bombo Marcos dito sa Canada
00:36ay ang pag-angat o pag-elevate ng Philippine-Canada relations mula sa diplomatic relations patungo sa strategic partnership.
00:45Ano bang ibig sabihin yan?
00:46Ang ibig sabihin yan, Maris, mula sa karaniwang goodwill lang na ugnayan,
00:52ngayon mas konkreto at mas focus at mas long-term ang magiging kooperasyon ng dalawang bansa.
00:57Halimbawa sa siguridad, tulad ng nabanggit mo, nireaffirm o pinagtibay ng Canada ang suporta sa posisyon ng Pilipinas
01:05sa isyo ng West Philippine Sea sa ilalim ng UNCLOS at ng 2016 Arbitral Award.
01:10Ang Canada, ayon kay PM Carney, ay isang signatory sa UNCLOS at patuloy itong pinaninindigan.
01:17May mga defense agreements na rin sa pagitan ng Canada at Pilipinas mula noong 2024 at 2025
01:23at kabila nga dyan yung State of the Visiting Forces Agreement
01:26at ang aktwal na partisipasyon for the first time ng Canadian Armed Forces sa balikatan simula ngayong taong 2026.
01:34May binanggit din ng Pangulo na posibleng pagpapatuloy ng dark vessel detection system mula sa Canada
01:39na isang paraan para ma-detect ang mga illegal vessels o illegal activity sa mga katubigang sakop ng Pilipinas
01:46o teritoryo ng Pilipinas para mas ma-monitor ang mga nangyayari sa ating mga katubigan.
01:52Samantala, sa kalakala naman, target may isa pinal bago matapos ang taon
01:56ang free trade agreement sa pagitan ng Canada at Pilipinas at gayon din sa pagitan ng Canada at ng ASEAN
02:03bilang isang regional economic bloc.
02:05Ilan pa, Marie, sa mga napagkasunduan ay ang Joint Declaration of Intent on Energy and Natural Resources,
02:13ang Memorandum of Agreement on Cultural Cooperation,
02:16ang Memorandum of Understanding on Tourism Cooperation,
02:19at ang Joint Declaration of Intent on Labor and Migration Cooperation.
02:24Pareho din ang direksyon ng Pilipinas at Canada pagdating sa pagbuo ng mga alyansa sa iba't ibang mga bansa,
02:30lalo na sa kasalukuyang sitwasyon na ang mga dati at tradisyonal na alyansa ay nasusubok,
02:35tulad halimbawa ng alyansa ng Amerika at Canada,
02:38na sa ilalim ng Administrasyong Trump ay pinatawa ng napakataas na taripa ang Canada.
02:45Ang Pilipinas naman, patuloy na nasusubok sa patuloy na agresibong aksyon ng China sa West Philippine Sea.
02:51Sa kita naman ng lahat ng iyan, kinilala ng Canadian Prime Minister at kayo din ang Pangulo,
02:56na ang pundasyon at tulay na ugnayan ng dalawang bansa ay ang isang milyong Pilipinong naging malaki,
03:01ang ambag sa paglago ng Canada.
03:04Narito ang magkasunod na pahayag ni Pangulong Bombong Marcos at ni Canadian Prime Minister Mark Carney.
03:11Let me underscore something the President said a moment ago,
03:15referencing the importance of the United Nations Convention on the Law of the Sea,
03:19something to which we are a signatory and we absolutely uphold,
03:22and we uphold the decisions and squarely back the decisions of 2016
03:29that are directly relevant to the territorial waters and activities of the Philippines.
03:34I am glad to see and hear from our Canadian friends that the 1 million strong Filipinos in Canada
03:40are valued and respected for their contributions to the Canadian society, the economy, and government.
03:47They serve as a heart and soul of the strategic partnership between the Philippines and of Canada.
03:55At Yan Maris, ang latest mula dito sa Vancouver, Canada. Balik sa iyo.
04:00Yes, Ivan. Kanina binanggit na nagpakita nga ng suporta ang Canada sa karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea.
04:06May bago bang pangako o kumbaga kongkretong suporta ang Canada sa Pilipinas
04:12para sa pagpapatupad ng rules-based order sa West Philippine Sea
04:15para masabing talagang suportado nila ito
04:19at para maiwasan na rin yung mga tensyon sa West Philippine Sea?
04:28Yes, Maris. Ang pinakakukreto siguro ang pagpapakita ng suporta ng Canada sa Pilipinas
04:32pagdating sa isyong yan ay ang capability enhancement, ika nga,
04:38o yung pagbibigay ng mga kagamitan, equipment, teknolohiya sa Pilipinas
04:43para mas mabantayan ang teritoryo nito.
04:45Dahil ang bottom line ay nasa interest din ng Canada na manatili ang freedom of navigation sa South China Sea
04:54bilang isang mahalagang ruta ng kalakalan na makakaapekto din siyempre sa Canada.
05:01Alright, Ivan, ang tanong din ng ordinaryong mga mamamayan,
05:04ano bang mapapala ng mga Pilipinos sa mga kasunduang yan ng Canada-Pilipinas?
05:08Especially pagdating sa magkakaroon ba ng posibleng trabaho for Filipinos dyan sa Canada?
05:14Magandang tanong, Maris. Ang tanong nga ng karamihan sa mga kababayan natin,
05:17nakakain ba yan? Yung mga kasunduan na yan.
05:20Yung mga bilateral na meetings kasi, mga agreements, Maris,
05:24karaniwan nagsisimula yan at the highest level between heads of state,
05:30magkakasundo, pero siyempre yung fine print, ika nga, o yung detalya niyan,
05:33paplansyahin ng mga kanilang mga cabinet secretaries, yung mga people under them.
05:39Siyempre, halimbawa, sa free trade agreement, meron diyang mga gainers and losers.
05:46Halimbawa, for certain products, pag nagkaroon ng reduction or talagang total elimination of tariffs,
05:52eh mas magiging pabor para sa mga nage-export dahil mas tatas ang demand para sa kanilang mga produkto,
05:58pero baka naman magkaroon ng masamang epekto sa mga local farmers dahil mas magiging madali
06:03ang pagpasok ng mga inaangkat na produkto na maaaring mas mura.
06:08So yan ang pinaplansya ngayon sa nagkakaroon ng mga negotiation pagdating sa free trade agreement
06:13para maging beneficial to both parties ang nilulutong free trade agreement na yan.
06:18Pero ultimately, ang magiging impact niyan, ang desired impact, siyempre,
06:23ay maging mas mura at mas accessible ang samot sa aling produkto sa magkabilang panic.
06:29Isa nga sa mga nabagit ni Prime Minister Carney at ni Pangulong Marcos
06:33ay ang kahalagahan ng ambag ng isang milyong Pilipino dito sa Canada.
06:38At para pag-usapan natin, ano nga ba ang profile ng mga Pilipino rito,
06:43ano ang kanilang contribution sa Canadian society,
06:45at ano nga ba ang experience ng isang Filipino migrant here in Canada?
06:51Eh, sino pa bang lalapitan natin kung hindi ang kasama natin?
06:55Si Rea Santos.
06:57Broie.
06:57Papasok na ako. Hello po mga kapuso.
07:00Ang aking unang here at family.
07:02Rea.
07:02Hello.
07:03Yes, please tell...
07:06Ayun.
07:06Please, sorry walang override si Rea, pero I will relay your questions.
07:11Balikan lang natin yung...
07:12Seryoso muna tayo.
07:13Okay, siga-siga.
07:14Kasi nga sinaga ng dalawang leaders na nag-usap kanina,
07:17ang napakahalaga ng ambag ng isang milyong Pilipino.
07:20Prime Minister Carney really emphasized the importance of the Filipino community sa Canada.
07:27Ano sa tingin mo, from your point of view, ano nga ba ang ambag ng Pilipino sa Canada?
07:31Nako, kilalang-kilala tayo dito sa napakaraming sektor.
07:34Unang-una na dyan, healthcare, caregiving.
07:37Alam mo naman kung gano kaalaga ang mga Pinoy.
07:41Our work ethic is world-class.
07:43Ika nga, something that we should be proud of.
07:46We're taking space and of course the service industry, hospitality industry, arts.
07:51And eventually, alam mo, meron na rin tayong mga kababayan dito or mga Canadian-born,
07:56but with Filipino heritage na nasa politika.
08:00So, unti-unti and...
08:03Kanina, I think, nandun yung first Filipino member of parliament.
08:07Pinay.
08:08Yes.
08:08Oo, first Filipina.
08:10Nagkaroon na tayo before ng isang, yung lalaki na member of parliament.
08:14So, siya si Minister Rechi Valdez,
08:16ang Minister for Women and Gender Equality.
08:19Siya ang unang Pilipina na miembro ng parliament.
08:22So, yun, we're taking up space in politics, in media, paunti-unti po ay napapasok na po natin yung iba't
08:33-ibang espasyo dito sa Canada.
08:35And well-loved talaga ang mga Pinoy dito sa Canada.
08:37Well-loved ka mo.
08:38Ikaw, how was your experience as a Filipino migrant in Canada?
08:43Kailan taon ko na rin?
08:45Magpipitong taon na.
08:46Seven years.
08:482019, nang umalis ako sa unang hirit, hindi ko naman sasabihin na napakadali.
08:53Ang pagiging migrant, pagiging immigrant, laging mahirap yan.
08:59May lungkot, may iyak, may luha, pero may saya din.
09:04I think once na, if you find your place here in Canada at makuha mo yung mga oportunidad na talagang
09:10gusto mo, it's all worth it.

Recommended