00:00Noong nakaraang taon, umabot sa may 2,000 phone scam complaints
00:04ang naitala ng National Privacy Commission o MPC.
00:08Halos 40% ng biktima ay senior citizens
00:10at mga empleyadong madaling ma-pressure
00:13kapag sinasabihan ng urgent na problema.
00:15Pag-usapan natin ang modusin lang ito
00:17na maging mga pangalan ng government agency
00:20ginagamit sa panluloko.
00:22Makinig at matuto sa panibagong talakayan natin
00:25dito sa MAL 101.
00:34Sa panahon ngayon, talagang talamak na
00:37ang fake call scams na tumatarget sa mga Pilipino.
00:41Ayon po sa MPC, dumarami ang reklamo
00:44tungkol sa mga tawag na gumagamit ng
00:47AI-generated or recorded voices
00:49para magpanggap na opisyal mula sa gobyerno,
00:53banko o delivery services.
00:56Ang mas nakatatakot, madadala ka sa kanilang salita.
01:00Naakala mo na may legit na government agent
01:02ang kausap mo.
01:04Para mas maging malinaw sa lahat,
01:06ganito po yung modus operandi nila.
01:08Una, may tatawag sa'yo mula sa unknown o spoofed number.
01:13Magpapakilala bilang taga BIR, SSS, o PhilHealth.
01:17Yan po yung mga ahensya ng gobyerno
01:19na madalas nilang gamitin.
01:20Sunod, magsisend sila ng urgent message.
01:24Kunwari, may problema sa account mo
01:27o may parating na package, promo,
01:29o kung ano pang mga pakulo.
01:31Hihingi ng buong pangalan, birthday,
01:34one-time password, o personal details mo.
01:36May instances pa na may ipapadownload silang application.
01:40At kapag na-install mo, lagot ka dahil magkakaroon na sila
01:44ng full access sa contacts at private information mo.
01:47Kapag nakuha nila ang iyong personal data,
01:50pwede itong gamitin sa identity theft,
01:53online banking fraud, or phishing.
01:55At para may iwasan yun,
01:57narito po ang mga paalala at mga dapat niyong gawin.
02:00Una, huwag agad saguti ng unknown numbers.
02:03Kapag hindi ito naka-phone book,
02:05iwasang i-entertain ang call.
02:07Kung sakaling nasagot ito ng hindi sinasadya,
02:10hayaan muna magsalita ang tumatawag.
02:12Iwasan ang pagsasabi ng yes
02:14dahil pwede itong i-record at gamitin sa mga transaction.
02:18Huwag na huwag ibigay ang one-time password or personal information
02:23kahit pa sinasabi nilang official call ito.
02:26Tandaan, hinding-hindi po ito gagawin ng mga legit government agency.
02:31Next, alamin ng mga official na hotline ng ahensya o bangko.
02:35Dapat, aware ka sa mga official number at website nila
02:39para hindi ka mabiktima.
02:41Siyempre, i-report agad ang kahinahinalang tawag sa NPC at sa CICC
02:46o sa Cybercrime Investigation and Coordinating Center.
02:50Narito po ang kanilang contact information.
03:08Mga ka-RSP, ang mga scammer ay magaling ma-pressure
03:12at yan ang dapat nating bantayan.
03:15Madalas silang gamitin ang takot para makuha ang informasyon natin.
03:19Kaya mga kababayan, mga ka-RSP, huwag magpadala sa mga sinasabi ng iba.
03:24Huwag magpanik.
03:25Tandaan, just pause, verify, report.
03:30At para sa iba pang media information related topics,
03:33sigurado yung nakafollow kayo sa mga pinag-uusapan natin ha.
03:36Dito lang yan sa MIL 101.
Comments