00:30Mesela elimde beyaz bir tişört varken başka bir beyaz tişört indirime girdiğinde onu almak istiyorum.
00:35Buna gerek var mı dediği risk diye düşünebiliyorum.
00:37Asıl risk ise kişinin değerini sahip olduğu şeylerle ölçmeye başlamasıdır.
00:48Moda konusunda kıyafet alışverişi yaparken kendimi tutamıyorum.
00:52Bazen gerekli mi diye düşünebiliyorum ama gereksiz olsa bile bunu alabiliyorum.
00:57Biraz da popüler kültürün kölesi olabiliyoruz bu konuda.
01:01Peki bu ürünleri aldıktan sonra kendinize kısa süreli de olsa mutlu hissediyor musunuz?
01:04Tabii ki de mutlu hissediyorum ama eve gelip tekrardan kıyafetlerin hepsine tekrardan baktığımda buna gerek var mı dedi diye düşünebiliyorum.
01:12Bugün artık sadece ihtiyaçlarımızı değil duygularımızı da tüketiyoruz.
01:17Eskiden insanlar ihtiyaç duyduğu için alışveriş yapardı.
01:20Bugün ise birçok kişi kendini daha iyi hissetmek, ait olmak, görünür olmak ya da eksik hissettiği bir duyguyu tamamlamak için
01:27tüketiyor.
01:28Yeni bir kıyafeti almak, yeni bir telefon satın almak ya da uygulamadan yemek sipariş etmek kısa süreli bir mutluluk yaratıyor.
01:34Her gün yeni bir trend, yeni bir indirim. Çılgın, kara, neşeli ve birçok isimle pazarlanan cumalar, amacından uzaklaştırılmış özel günler
01:44ve dahası.
01:45Sanal medyada karşımıza çıkan yüzlerce ürün ve sürekli değişen moda anlayışı.
01:50Artık birçok kişi gerçekten ihtiyacı olduğu için değil, çoğu zaman sadece istediği ya da kendini daha iyi hissetmek için alışveriş
01:59yapıyor.
01:59Bir tıkla verilen siparişler, sürekli değişen moda anlayışı ve her gün karşımıza çıkan yeni ürünler.
02:05Günümüzde tüketmek birçok kişi için ihtiyaçtan ziyade daha çok alışkanlığa dönüşmüş durumda.
02:10Özellikle sanal medyanın etkisiyle birlikte bireyler ihtiyaç duymadıkları ürünleri almaya daha yatkın hale geliyor.
02:15Depolarda hiç kullanılmayan onlarca kıyafet dururken yeni ürünler alınmaya devam ediyor.
02:20Üstelik bu durum yalnızca giyim sektörüyle de sınırlı değil.
02:24Birçok kişi ihtiyacı olmadığı halde yeni elektronik, kozmetik ve kişisel bakım ürünleri stokluyor ya da kampanyalar nedeniyle ev eşyalarına yöneliyor.
02:34İnternet üzerinden verilen yemek siparişleri de benzer bir tüketim alışkanlığının parçası.
02:39Asıl risk ise kişinin değerini sahip olduğu şeylerle ölçmeye başlamasıdır.
02:44Eğer öz değerimize kullandığımız marka, giydiğimiz kıyafet veya sahip olduğumuz teknolojik ürünler belirliyorsa bunlar ulaşamadığımızda kendimizi de yetersiz hissetmeye başlayabiliriz.
02:55Bu nedenle mesele sadece tüketim değildir.
02:57Mesele gençlerin neden tüketime ihtiyaç duyduğudur.
03:00Çünkü bazen alışveriş bir ihtiyaçtan bazen de onaylanma ihtiyacından beslenir.
03:05Belki de bugün gençlerin en büyük ihtiyacı yeni bir ürün değil kendilerini sahip olduklarından bağımsız olarak değerli hissedebilmektir.
03:12Peki insanlar neden sürekli tüketiyor?
03:15Bu durum gerçekten bir ihtiyaç mı yoksa dijital dünyanın oluşturduğu bir baskı mı?
03:19Sanal medya bireyleri farkında olmadan daha fazla alışveriş yapmaya mı yönlendiriyor?
03:25Kendime yakın gördüğüm influencerları takip etmekle bayağı özen gösteriyorum bu konuya.
03:31Daha böyle moda olarak tarzını benimsediğim kişileri falan takip ediyorum.
03:36Genç kızlar olarak biraz geride kalmış hissetmemek adına böyle şeyleri takip ediyoruz.
03:40Yani fenomenlerin paylaştığı ürünlere göre sepetinizi dolduruyorsunuz diyebilir miyiz?
03:45Kesinlikle diyebilirim. Yani benim için çok büyük bir önayak oluyor. İşim daha çok kolaylaştırıyor.
03:50Burada sosyal medyanın etkisi çok büyük. Çünkü gençler artık sadece arkadaşlarıyla değil, milyonlarca insanla kendilerini kıyaslayabiliyor.
03:58Üstelik gördükleri şey gerçek hayatın tamamı da değil.
04:01İnsanların en mutlu, en başarılı ve en gösterişli anlarının vitrini.
04:05Bu durum psikolojide sosyal karşılaştırma olarak adlandırılır.
04:08Sürekli başkalarının hayatına maruz kalan kişi zamanla kendi yaşamını yetersiz görmeye başlayabiliyor.
04:14Sonra da bu eksikliği yeni şeyler satın alarak kapatmaya çalışıyor.
04:17Ancak tüketimin verdiği mutluluk çoğu zaman kısa ömürlüdür.
04:21Bir ürünü gerçekten gerekli olduğu için değil, popüler olduğu için satın alanların sayısı giderek artıyor.
04:27Sanal medyada paylaşılan restoran videoları, popüler kahve zincirleri, yeni çıkan içecekler ve viral yiyecek trendleri de tüketim davranışlarını etkiliyor.
04:36İnsanlar ihtiyaçlarının ötesinde harcama yapabiliyor.
04:40Sık sık kıyafet satın alma davranışı sadece bir davranış değil, kişinin duygusal ihtiyaçlarını karşılama çabası.
04:46Özellikle gençlerde alışveriş mutlu hissetmek, stres azaltmak, kendini ödüllendirmek ama çoğunlukla da sosyal çevreye uyum sağlamak için kullanılan bir yöntem.
04:55Sosyal medyada sürekli yeni ürünlerin gösterilmesi de kişide benim buna ihtiyacım var, algısı oluşturabiliyor.
05:00Oysa çoğu zaman satın alman şey ihtiyaç değil, o an hissedilen duygunun geçici olarak giderilmesi.
05:07Özellikle gençler arasında aynı kıyafeti tekrar giymeme baskısının oluştuğu belirtiliyor.
05:13Sürekli yeni görünme isteği, trendleri kaçırma korkusu ve sanal medyada beğenilme arzusu tüketim alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor.
05:21Birçok kişi indirim dönemlerinde ihtiyacı olmasa bile alışveriş yaptığını söylüyor.
05:26Çünkü tüketim artık sadece bir ihtiyaç meselesi değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal bir davranış biçimi olarak değerlendiriliyor.
05:34Özellikle bir kız olarak yani kıyafet konusunda çok fazla oluyor.
05:37Teknolojik adet konusunda da örneğin işte mini kameralar oluyor, vlog kameraları.
05:42Yani kızlar özellikle şu an sosyal medyada işte günümüzü çekelim sosyal medyaya paylaşalım.
05:46Bunlar illa ki insanlarda istek oluşturuyor çünkü ben de yapayım, ben de onun için de olayım isteği oluşuyor.
05:51Kıyafette de bir şey moda oluyor ve o an üstümüzde güzel olacağını düşünüp etkilenip alma isteğimiz oluşuyor tabii ki.
05:57Artan tüketim davranışı, kültürü sadece ekonomik bir konu olarak değerlendirmemek gerekiyor.
06:04Bu aynı zamanda psikolojik ve sosyal bir mesele.
06:06Özellikle gençlerin sürekli daha fazlasına sahip olmaları gerektiği mesajıyla karşılaşmaları, doyumsuzluk hissini de arttırıyor.
06:13Oysa ruh sağlığı açısından önemli olan sahip olduklarımızın sayısından çok ihtiyaçlarımızı doğru tanımak ve tüketim davranışlarımızı bilinçli şekilde öğretebilmektir.
06:24Uzmanlara göre alışveriş yapmak bazı kişilerde kısa süreli mutluluk hissi yaratıyor.
06:29Ancak bu mutluluk çoğu zaman geçici oluyor ve kişi bir süre sonra yeniden tüketme ihtiyacı hissedebiliyor.
06:36Uzmanlar özellikle internet üzerinden yapılan alışverişlerin bu durumu daha da hızlandırdığı görüşünde.
06:42Gereksiz alışveriş yaptığımı düşündüğüm bazenleri oluyor evet.
06:45Mesela elimde beyaz bir tişört varken başka bir beyaz tişört indirime girdiğinde onu almak istiyorum.
06:50Bu durumu peki alışveriş yaptıktan sonra fark ediyorsunuz?
06:53Alışveriş yaptıktan sonra dolabıma baktığımda bir fark ediyorum evet.
06:56Dolayısıyla ihtiyacınız dışında yaptığınız alışverişlerin bir pişmanlığını yaşadığınız oluyor.
07:00Evet oluyor pişmanlığını çok yaşıyorum.
07:02Bir kıyafet bir kez giyelim sonra dolaba kaldırılıyor.
07:05Bu durum tüketim alışkanlıklarımızın ihtiyaç odaklı olmaktan çıkıp görünürlük odaklı hale geldiğini gösteriyor.
07:12Özellikle sosyal medyada bir fotoğraf paylaşmak veya belirli bir ortamda dikkat çekmek amacıyla alınan ürünler işlevini tamamladıktan sonra kullanılmayabiliyor.
07:20Psikolojik açıdan baktığımızda bu sahip olmanın verdiği kısa süreli hazla odaklandığımızı gösteriyor aslında.
07:26Ancak bu haz çok kısa sürdüğü için kişi yeni bir ürün alma ihtiyacı hissediyor ve döngü bu şekilde devam ediyor.
07:31İnternet üzerinden ne kadar sıklıkla yemek sipariş ediyorsunuz?
07:35Sürekli yani çoğunlukla.
07:37Yani evdeki yemekten daha çok dışarıdan yemek yiyorsunuz diyebilir miyiz?
07:41Evet yani çünkü çok iştah açıcı gözüküyor fotoğraflarda.
07:45Alma isteği doğuyor.
07:47Yani hem canınız çektiği için hem de kolaylık saldığı için dışarıdan yemek yemeyi daha çok tercih ediyorsunuz doğru mu?
07:51Evet genel olarak hepimiz öyleyiz bence.
07:53Uzmanlar bu durumun sadece bireysel değil toplumsal bir mesele olduğuna dikkat çekiyor.
07:59Çünkü günümüzde insanlar sahip oldukları ürünlerle kendilerini ifade etmeye çalışıyor.
08:04Kullanılan marka, giyilen kıyafet ya da tercih edilen telefon modeli bile sosyal statünün bir göstergesi olarak görülmeye başlanabiliyor.
08:13Bu da özellikle gençler üzerinde ciddi bir baskı oluşturabiliyor.
08:16Gençler özellikle çevrelerinden çok etkileniyor.
08:19Bulunduğu okul, takip ettiği sosyal mecliler, sosyal meclilerdeki belirlen mesajlar.
08:25Dolayısıyla gençleri çok çabuk etkiliyor.
08:27Gençler bunları çok fazla sorgulamadan hemen o davranışı yerine getirme isteği taşıyor.
08:33Dolayısıyla işte bir influencer'ın ya da işte bir sosyal medya fenomeninin verdiği mesaj kapsamında hemen tüketmek istiyor.
08:40İşte sepetini aldığı ürünü hemen almak istiyor ya da onun üzerine gördüğü bir ürünü ya da onun kullandığı bir telefonu
08:45hemen alma isteğiyle hareket ediyor.
08:47Fevri hareket edebiliyor.
08:48Yarın düşünmüyor.
08:48Uzmanlara göre ihtiyaçlarının ötesine geçen tüketim anlayışı her geçen gün daha yaygın hale geliyor.
08:54Dijital platformlardaki influencerların da etkisiyle şekillenen davranış biçimleri, ödeme alışkanlıkları önemli ölçüde etkili oluyor.
09:01Bu durum hem kişisel bütçeler hem de uzun vadeli tüketim alışkanlıklar arasından dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.
09:07Dışarıda yeme alışkanlığı, dışarıdan yemek söyleme alışkanlığı da çok artmış durumda.
09:11İşte bu biraz rahatlık oluşturan bir davranış.
09:14Çoğu kişi evde kısa sürede hazırlayıp, 3'te 1'i fiyatını hazırlayıp bunu evde de yapabilir.
09:19Dolayısıyla dışarıya vereceğiniz bu parayı siz bir yatırımda bir birikimde değerlendirebilirsiniz.
09:24Nasıl olsa borç bir şekilde ödeniyor deyip her istediğimizi, her canımızın çektiğini alırsak bunun önüne geçemeyiz.
09:30Bu tüketim çılgınlığının, bu tüketim kültürünün önüne geçemeyiz.
09:34Dolayısıyla bizim oturup silkelenmemiz gerekiyor ve bir an önce tasarruf alışkanlığını oluşturmamız gerekiyor.
09:41Çözümün ilk adımı bilinçli tüketim alışkanlığının geliştirilmesi, gerçek ihtiyaçların belirlenmesi,
09:46plansız alışverişten kaçınılması ve sanal medya baskısının farkında olunması.
09:51Aksi halde tüketim kültürü bireyleri hem ekonomik hem de psikolojik anlamda yormaya devam edecek gibi görünüyor.
09:58Parayı saçmadan, israf etmeden, ülke ekonomisine zarar vermeden ve eldeki ikame ürünler varsa,
10:04bunun yerine ürün alarak değil, mevcudu kuruyarak, mevcudun ömrünü uzatarak hatta davranmak gerekiyor.
10:11Uzatarak tasarruf alışkanlığınızı yerleştirmeniz gerekiyor.
Yorumlar