Skip to playerSkip to main content
ทำไมเส้น TimeZone ถึง ‘เบี้ยว’? ทั้งที่โลกกลมและหมุนเท่ากัน! ก้าวข้ามพรมแดนแป๊บเดียว เวลาหายไปเป็นชั่วโมงเกิดจากอะไร? มาหาคำตอบใน #เดอะวิทย์ด้อม เล่าจบในคลิปนี้เลย

Category

🤖
Tech
Transcript
00:00เคยสงสัยไหมคะว่าทำไมสิงกระ
00:01โปร์อยู่ใต้ไทยแท้ ๆ
00:03แต่เวลาเร็วกับเรา 1 ชั่วโมง
00:05ทั้งที่ถ้าเราดูแผนที่
00:06โลกมันก็เป็นลูกกม ๆ หมุ่
00:08นรอบตัวเองเท่ากันทุกที่
00:10ในทางคณิศาทร์มันดูเรีย
00:11บง่ายมาก
00:12โลกหมุ่น 360 องศาทร์ใน 24 ชั่ว
00:15โมง
00:15แปลว่า 15 องศาทร์ Longitude จะเท่ากั
00:17บ 1 ชั่วโมง
00:18เพราะฉะนั้นถ้าเราซื้อศาท
00:20ร์กับคณิศาทร์ศาท
00:21เส้นแบ่ง Time Zone ก็ควรจะเป็นเส้
00:23นตรงแนวดิ่ง
00:24เรียงลงมาตามเส้นลองจิตุแบ
00:26บเป๊ะ ๆ เหมือนตารางกระดาษกรา
00:27
00:28แต่พอเราเปิดแผนที่ Time Zone ของโลก
00:30จริง ๆ
00:31เรากลับเห็นเส้นที่บิดเบียว
00:33ๆ หลบประเทศ
00:34ขึ้นลงเหมือนงู
00:36มันไม่ได้ตรงอย่างเดียว อย่าง
00:37ที่เราเข้าใจแม้เต็ดนิดเดีย
00:39
00:39ใน The Widom ตอนนี้นะคะ เชื่อจะมาเล่าให้
00:41ฟังกันค่ะว่าทำไม
00:42คำถามคือถ้าโลกหมุนเหมือน
00:58กันทุกที่ทำไมเวลาถึงไม่เท่
01:00ากัน
01:01หรือจริง ๆ แล้วเวลาที่เราใช้
01:02ในชีวิตพระจำวัน
01:03มันไม่ใช่เรื่องของฟิסิกและด
01:05าราศ amplifiedเพียงอย่างเดียว
01:07แต่เป็นสิ่งที่มนุษธีสร้
01:08างขึ้นเพื่อให้สังคมทำงานได้
01:10พร้อมกัน
01:11ลองคิดง่าย ๆ ว่าเทียงวันต
01:13อนนิยาม ด้างเดิมคือ
01:14ช่วงที่ดวงอาทิตย์อยู่สู
01:15งสุดบนท้องฟ่า
01:17แต่กรุงเทพกับเชียงไหม
01:18ก็ไม่ได้มีดวงอาทิตย์อยู่
01:20ตรงหัวในวินาทีเดียวกัน
01:22และถ้าเราเคร้งคลัตรกับตํ
01:24าแหน่ง ดวงอาทิตย์จริง จ
01:26ริง
01:26แต่ระจังหวัสในไทยก็vet
01:28ท miracle จะมีเวลาตัวเองด้วยส้ำ
01:30เพียงแต่มันจะทำให้ชีวิทยุ
01:32่งเยิ่งจนอยู่ไม่ได้ค่ะ
01:34เพราะฉัน นะคะ ตั้งแต่วินถิดน
01:35ствиеแรกที่เราตลกลง
01:36จะใช้เวลาเดียวกันทั้งประเทศ
01:38เราก็ยอมรับแล้วว่า
01:40เวลาไม่ใช่สิ่งที่ทราชาติ
01:42กัมหนด
01:42แต่มันคือข้อตกลงทางสัง
01:44คม
01:45และเมื่อมันเป็นข้อตกลง
01:47มันก็หนีไม่ผ้น ภูมิศาส、ก
01:49ารเหมืองและเศษตกิจ
01:50คำถามเรื่องสิงกระโปกับไทย
01:52จริงไม่ใช่คำถามเลขๆเก่วกับ
01:53เขีย Nirika
01:54แต่มันคือประตูบานแรกที่จะ
01:56พาเราไปเห็นว่า
01:57โลกสมัยใหม่ถูกจัดระเบีย
01:59บอย่างไร
02:00ใครเป็นคนกำหนดมาตรฐาน
02:02และทำไมเส้นที่ควรจะตรงตามภา
02:05
02:05ถึงบิดตามเส้นพรมแบงของม
02:07นุษย์แทนดวงอาทิตย์ค่
02:09
02:09ก่อนที่โลกจะมี Time Zone แบบที่เราเห
02:11็นบนแผนที่วันนี้
02:12มนุษย์ไม่ได้มีเวลาเดียวกั
02:14นแบบนี้เลยค่ะ
02:15แต่ละเมืองใช้สิ่งที่เรียกว
02:17่า Local Solar Time
02:19ง่ายๆก็คือดูดวงอาทิตย
02:20์เอาค่ะ
02:21เที่ยงก็คือตอนที่ดวงอาทิ
02:22ตย์อยู่สูงสุดบนฟ้า
02:24นะเมืองนั้นจริงๆ
02:25เพราะฉะนั้นกรุงเทพกับเชี
02:27ยงใหม่แม้จะอยู่ประเทศเดียวกั
02:28
02:29เวลาก็ไม่เท่ากันเปะต่างกันเป
02:31็นนาทีนาทีเลย
02:32และในยุคที่มีการเดินทางช้
02:34
02:34ใช้เกลียน ใช้เรือ ใช้ม้า
02:37ความต่างไม่กี่นาทีแทบไม่ม
02:38ีใครรู้สึก
02:39โลกยังหมุนเหมือนเดิม
02:40แต่ชีวิตมนุษย์ยังไม่เร็
02:42วพอจะชนกันด้วยความพลัดเก
02:44ลื้นของเวลาค่ะ
02:45ปัญหาเริ่มต้นตอนที่เทคโน
02:46โลยีเร่งความเร็วโลกขึ้น
02:48ค่ะ
02:48โดยเฉพาะรถไฟ
02:52ในสัตวัสที่ 19 ลองนึกภาวว
02:54่าถ้าแต่ละเมืองมีเวลาของต
02:56ัวเอง
02:56ตารางรถไฟจะพังทันที
02:59รถส่องขบวนอาจคิดว่าตั
03:00วเองถึงก่อน
03:01แต่จริง ๆ เวลาคนละระบบ
03:04สหรัฐอเมริกาเป็นตัวอย่าง
03:05คลาสสิก
03:06เมืองนึงอาจจะต่างจากอีกเมื
03:08องนึง 10 ถึง 20 นาที
03:10เพราะเครื่องข่ายรถไฟขยายข้
03:12ามรัด
03:12ความต่างเล็ก ๆ นี้กลายเป็นเรื่
03:14องความปลอดภัย
03:15ถึงขั้นชนกันได้
03:17เพราะนาริกาไม่ตรงกันค่ะ
03:19โลกที่เคยใช้ดวงอาทิตย์เป
03:21็นมาตรฐาน
03:21จึงเริ่มต้องการมาตรฐานใหม่
03:23ที่ไม่ผูกกับเมืองใดเมืองหนึ
03:25่ง
03:25จุดที่น่าสนใจมากก็คือ
03:27ทามโซนไม่ได้เกิดจากรัฐบาล
03:29โลกมานั่งประชุมกันก่อน
03:30แต่เกิดจากบริษัทเอกชน
03:32ในปี 1883 บริษัทการรถไฟใน
03:35สหรัฐ
03:35ตกลงกันเองว่าจะสร้างระบบ
03:37Standard Time
03:38แบ่งประเทศออกเป็นโซนเวลา
03:40เพื่อให้ตารางเดินรถไฟทำงานได้
03:43ก่อนที่รัฐบาลจะรับรองในภ
03:45ายหลัง
03:46นี่คือช่วงเวลาที่มนุษย์
03:48เริ่มยอมแรก
03:49ความเที่ยงตรงตามดวงอาทิต
03:51ย์
03:51กับความพร้อมกันทางเศษฐก
03:53ิจ
03:53เวลาเริ่มถูกออกแบบให้ระบบ
03:55อุสาหกรรมทำงาน
03:56ไม่ใช่เพื่อสถอนตำแหน่งดวงอ
03:58าทิตย์อีกต่อไป
03:59ตรงนี้มีความว้าวแบบเงี่ย
04:01มๆนะคะ
04:01เพราะมันทำให้เราเห็นว่า
04:03ทามโซนไม่ได้เกิดจากดาราศาส
04:05ต์
04:05แต่เกิดจาก Infrastructure
04:07หรือโครงสร้างของโลกสมัย
04:09ใหม่
04:10เมื่อการเดินทางเร็วขึ้น
04:11เศษฐกิจเชื่อมต่อกันมากขึ้
04:13
04:13มนุษย์จึงต้องสร้างเวลาแ
04:15บบใหม่ขึ้นมา
04:16เวลาที่ไม่ใช่ของท้องฟ้า
04:18แต่เป็นของเครื่อข่าย
04:20และตั้งแต่วิทย์ทีนั่นเองนะคะ
04:22เวลาไม่เคยเป็นเรื่องของธรรมช
04:24าติอีกเลย
04:25มันกายเป็นเครื่องมือจัดระเบ
04:27ียบโลกไปแล้ว
04:32พอโลกเริ่มต้องการมาตรฐานเว
04:34ลานะคะคำถามต่อมาที่ดูเหมือนเท
04:36คนิก
04:36แต่จริงๆอาจจากการเมืองมากท
04:38ี่เราคิดก็คือ
04:40แล้วเราจะเริ่มนับจากโครงไหน
04:42เส้นลองที่จุดสูนร์องศาหร
04:44ือพอร์เมริเดียนควนอยู่ที่
04:45ไหนบนโลก
04:46เพราะถ้าเราจะสร้างระบ驳 platform เวลา
04:48โลก
04:48เราต้องมีจุดอางอย่างกลางสัก
04:51จุดหนึ่งก่อน
04:52ซึ่งในสัตวัสที่ 19 นะคะ เส้น 0
04:54ไม่ได้เป็นของธรรมชาติ
04:56มันไม่ได้มีเส้นใดบนโลกท
04:58ี่พระเจ้าขีดไว้
04:59แล้วบอกว่านี่คือ 0
05:01ทุกประเทศมีเส้นของตัวเอง
05:03ฝรั่งเศษใช้อังค์อินจากปาร
05:05ีส
05:05อังกฤษใช้กรีนิส
05:07สเปนก็มีของตัวเอง
05:09โลกยังไม่มีชันธรรมติห
05:11รือข้อตกลง
05:12ในปี 1884 นะคะ
05:13เกิดเหตุการณ์สำคัญที่เรีย
05:15กว่า
05:15International Meridian Conference
05:18จัดขึ้นที่กรุงวาชิงกั
05:19น DC ประเทศต่างๆ
05:21มารวมตัวกันเพื่อตัดสินว่
05:22
05:23เส้น 0 โลกควรอยู่ที่ไหน
05:25และผลรับก็คือ
05:26เส้น 0 ถูกวางไว้ที่
05:28หอดูดาวหรวงกรีนิสในล
05:30อนดอน
05:30เหตุผลหลักไม่ใช่เพราะมัน
05:32เป็นธรรมชาติที่สุด
05:33แต่เพราะตอนนั้นนะคะ
05:34คลับจากกรหวัดอัังกฤษ
05:35คลองการเดินเรือ
05:36และการค chiming ทะเลโลก
05:38แหลที่การเดิน leua
05:40ส่วยใหญ่ใช้ Greenish เป็นจุกอ่างอ
05:41ิงอยู่แล้ว
05:42การเลือก Greenish
05:43จึงเป็นการเลือกมาตหหาร
05:45ที่สอดท้องกับครงสร้าง
05:46อำนาศที่มีอยู่
05:48ฝรั่งเศษถึงกับงดออกเสียง
05:49เพราะไม่พอใจที่เส้น 0 ไม่ได้
05:51อยู่ที่ portalize
05:52ตรงนี้มันก็ทำให้เห็นชัดมา
05:54กว่าเวลาโลกไม่ได้ถูกกำหน
05:56ดโดยดวงดาวเพียงอย่างเดีย
05:57
05:57แต่ถูกกำหนดโดยอำนาจของจ
05:59ักรวัด ใครคุมเส้นทางเดินเร
06:01ือ ใครคุมแหนที่ ใครคุมเคลื
06:04อข่ายการค้า
06:05คนนั้นมีสิทธิ์กำหนดมาตรฐ
06:07านที่หลายคนให้การยอมรับที่จะ
06:09ทำตาม
06:10เวลาในรูปแบบที่เราใช้ทุกว
06:12ันนี้จริงเป็นส่วนหนึ่งของ
06:13Global Infrastructure
06:15ที่ฝั่งรากมาจากยุคจักกระวั
06:16ดนิยม
06:17และเมื่อเส้นศูนย์ทุกครึงไ
06:19ว้ที่ Greenish
06:19โลกทั้งใบก็เริ่มจัดตัว
06:21เองสัมพันธ์กับเมืองหนึ่ง
06:22เมืองในอังกฤษค่ะ
06:24ถ้าเรามองรึกลงไปอีกนิดหนึ
06:26่ง
06:26เราจะเห็นว่าเวลาเป็น Soft Power รูปแ
06:28บบนึงเลยทีเดียว
06:29การกำหนดมาตรฐานคือการกำหนดว
06:31่าทุกคนต้องอ้างอินจากจุด
06:33นี้
06:34ที่นี่จากเรา
06:36ตั้งแต่วิธีนั้นนะคะ GMT และต่อ
06:38มาคือ UTC กลายเป็นแกนกลางของ
06:41ระบบเวลาโลก
06:43โลกหมุนเหมือนเดิม
06:44แต่สิ่งที่เปลี่ยนคือเราไม่ได
06:46้ดูดวงอธิตย์โดยตรงอี
06:47กต่อไป
06:48เราดูผ่านมาตรฐานที่ถูกเลือกโ
06:50ดยเวทีแล้วหว่างประเทศ
06:52และนี่ก็คือจุดที่เปลี่ยนเว
06:53ลาจากเครื่องมือของรถไฟ
06:55ไปเป็นเครื่องมือของระเบียบโล
06:57กสมัยใหม่เต็มตัว
06:59เวลาไม่ได้ถูกแบ่งตามภูมิ
07:00ศาสตร์
07:01แต่แบ่งตามการใช้งานค่ะ
07:03พอเรามีเส้นศูนย์ที่ Greenish
07:05มีระบบ UTC
07:07มีการแบ่งโลกทุกๆ 15 องศาส
07:08ตร์เป็น 1 ชั่วโมง
07:09ทุกอย่างดูจะเหมือนเรียบร้อย
07:11ตามคณิจศาสตร์ใช่ไหมคะ
07:13แต่พอเราเปิดแห่นที่จริงๆ
07:15ทามโซนจริงๆแล้วกลับเห็นเป
07:17็นเส้นที่คดเขียว
07:18เลี้ยวตามพรมแดนประเทศ
07:21บางที่เว้าเข้าบางที่ยื่นออก
07:23เมื่อมีใครเอาปากการมาลากตามทาง
07:26การเมืองมากกว่า
07:27ตามลองติจุดค่ะ
07:29คำถามคือทำไมเราไม่แบ่งให้มั
07:30นตรงตรงตามคณิจศาสตร์เลย
07:33เหตุผลแรกคือประเทศ
07:35ไม่ได้อยากแตกเวลา
07:37สมมุติถ้าเราแบ่งตรงตามเส
07:39้นลองติจุดจริงๆ
07:40ประเทศใหญ่ๆหลายประเทศจะถูกพ
07:42าออกเป็น 2 หรือ 3 เวลา
07:44ทั้งที่ระบบราชการ ตลาดหุ้
07:46น โรงเรียน โทรทัตร
07:48และชีวิตประจำวันต้องการค
07:50วามพร้อมการภายในรัฐเกียว
07:52การมีหลายเวลาอาจถูกมองก็
07:54เพิ่มต้นทุนทางสังคม
07:57และความลำบักในการใช้ชีวิ
07:58
07:59เพราะฉะนั้นรัฐจำนวนมากจ
08:00ึงเลือกจะบิดเส้นทามโซนให้โ
08:03อบพรมแดนตัวเอง
08:04แทนที่จะยอมให้เส้นคณิจศา
08:06สตร์ผ่ากลางประเทศค่ะ
08:08กรณิตตัวอย่างที่ใกล้ที่ส
08:09ุดนะคะ
08:10ก็คือสิงกระโปรกับไทยน
08:12ี่เอง
08:12ถ้าเราจะลองตามลองจิตจุด
08:14สิงกระโปรควรอยู่ใน UTC-7
08:17ใกล้เคียงกับไทยและอินโ
08:19ดนเตียฝั่งตะวันตก
08:20แต่วันนี้สิงกระโปรใช้ UTC-8
08:23เหมือนจีนและห้องกลง
08:25เรื่องนี้มีรากฐานมาจากช่วงสง
08:27คมโลกครั้งที่สองค่ะ
08:28ตอนที่ญี่ปุ่นยึดครองภูมิภ
08:30าคนี้
08:30และบางครับใช้ Tokyo Time
08:32หลังสงคลามหลายพื้นที่ใน
08:34ข้าบมหศมุติมารยุ
08:36ก็ยังคงขยับเวลาไปอยู่ในบ
08:38วก 8 ต่อไป
08:39เหตุผลไม่ใช่แค่ประวัติศา
08:41ติเท่านั้นค่ะ
08:41แต่คือเศษฐกิจด้วย
08:43การค้าของสิงกระโปรนะคะ
08:44ผูกกับทางเอเชียตวันออกมาก
08:46กว่า
08:47การมีเวลาตรงกับข้องกรงแล
08:48ะจิน
08:49ทำให้กลาหละดการเงินและธุร
08:50กิจสื่อศารกัน
08:51การเลือก dari margaraparta
08:53จึงเป็นการเลือกบวงของเศษฐก
08:55ิจ
08:55มากกว่าการดูตำแหน่งของดวง
08:57อ Fields ด้วยค่ะ
08:58พอเราลูดแล้วว่า เส่น ทามโซน
08:59ที่บิดตามพรมแดน
09:01และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ
09:02ลองดูเคส์ที่สุดตรงกว่านั้
09:04นหน่อยนะคะ
09:05เคส์ที่มันแท้จากท้าไทยต
09:07ระกะทางอราศาทโดยตรง
09:09อย่างประเทศจีน
09:10จีนมีความกว้างตามรองนิ DB พ
09:12อ ๆ กับสหรัฐอเมริกา
09:14ซึ่งตามฟิสิกควรจะมีประมา
09:16ณ 4-5 ทามโซน
09:17แต่จีนเลือกใช้เวลาเดียวกันท
09:19ั้งประเทศ
09:21คือ UTC บวก 8 หรือเรียกว่า Beijing
09:23Time
09:24ผลคือในสินเจียงทางตะวั
09:26นตก
09:26พระทิศอาจขึ้นเกือบ 10 โมง
09:28เช้า
09:28แต่ลงเรียนและหน่วยงานราชการ
09:30ก็ยังเดินตามเวลาปักกิ่ง
09:32นี่ไม่ใช่เรื่องภูมิศาสตร์
09:43มีประเทศทอดยาวมาก
09:45หากเลือกตามเมืองหลวงอย่าง New Delhi
09:47เวลาจะเบี่ยงจากภาคตรออกพ่อ
09:49สมควร
09:50การเลือกครึ่งชั่วโมงจึงเป็
09:52นการประนีประนอมระหว่างภูม
09:54ิศาสตร์
09:55กับความเป็นรัดเดียวกัน
09:56แต่ยังไม่สุดเท่าเนปานค่ะ
09:58ที่ใช้ UTC บวก 545
10:01ใช่ค่ะ 45 นาที
10:03ไม่ได้ปัดขึ้นลงให้สวยๆ
10:06การตั้งเวลา 15 นาที เพิ่มเข้า
10:07มาเป็นสัญญะเชื่องอัดตละ
10:10ในปานต้องการเวลาของตัวเอง
10:11ที่ไม่ต� Confederate เต็มๆ
10:14เวลาเลยกลายเป็นเครื่องหมาย
10:15ความเป็นเอกราดแปบละเอียด
10:17ระดับนาที
10:18ก็เป็นอีกหนึ่งตัวอย่าง
10:21ของการใช้เวลาเป็นคือเครื่องม
10:22ือทางรัศษาร์
10:24ระเทศนี้เคยมีหลาย graduated
10:26แล้วก็เคยลดจำนวนลงในช่ว
10:28งหนึ่งเพื่อความคร่องตัวทางเศ
10:29ษตกิจ
10:30ก่อนจะปรับกลับบางส่วนใน
10:32ภายหลัง
10:33การขยับเวลาในรัดเสียไม่ใช
10:35่เรื่องดวงอาทิตย์
10:36แต่เกี่ยวกับการบริหารพลังง
10:38าน
10:38การจัดการแรงงาน
10:40แล้วความสัมพันธ์ระหว่างศ
10:41ูนย์กลางกับภูมิภาค
10:43พอเราเริ่มมองแบบนี้
10:45เราจะเห็นว่า แผНที่ทำโซนก็ค
10:47ือแผНที่คารเมืองที่ซ่อนอยู่ใ
10:49นนาฬิกา
10:50โลกหมุนเมือนเดิมทุกวั 만든 ดว
10:52งอัติต์ขึ้นตกตามกฤธฟิ
10:54กเดิม
10:54แต่ 8 โมงแร dub คือข้อตกลงท
10:56ี่มนุษยร์สรร้างขึ้น
10:57เพื่อให้สังคม Xing เชื่อมต่อกัน
10:59ได้
11:00บางทีความว้าวของเรื่องนี้ไม่
11:01ใช่การคนพบอะไรใหม่
11:03แต่คือการเห็นว่าโลกที่เราคิ
11:05ดว่าปกติมันถูกออกแบบไ
11:07ว้มากแค่ไหน
11:08เวลาไม่ใช่แค่เครื่องมือบอกโ
11:10มงยาม
11:10แต่มันคือโครงสร้างที่ทำให้
11:12มีโลกาพิวัตร
11:13หรือโลกที่เจริญขึ้น
11:15ทำให้ตลาดเปิดพร้อมกัน
11:17ทำให้เครื่องบินห้ามถวีบได้โ
11:19ดยไม่ชนกัน
11:20และทําให้ประเทศสามารถประกา
11:23ศตัวตนได้ผ่านเข็มนาฬิกา
11:24ค่ะ
11:25ครังหน้าที่เรา มองนาฬิกานะคะ
11:26ลองทําตัวเองซันๆว่าตัว
11:28เลขนี้อ่างอื่น ใคร
11:29เรากำลังอยู่ในทำ ส้นไหนของดว
11:31งอาทิตย์ หรือของลักไหน
11:33และถ้าโลกวันนึงไม่ต้องยื
11:35ดติดกับดวงอาทิตย์อีก
11:36ต่อไป
11:36ในยุขที่เรา план Pang's Donna transform
11:38ทุกวันเราจะยังต้องแบ่งโล
11:40
11:40ด้วยเส้นเวลาที่บิดแบบนี้อย
11:42ู่ไหม
11:42หรือในที่สุดเวลาอาจกลาย
11:44เป็นเพียงอีกหนึ่งระบบ
11:45ที่มนุษย์พร้อมจะออกแบบให
11:47ม่อีกครั้ง
11:47โดยที่โลกยังหมุนเหมือนเดิ
11:49
11:49ไม่เคยเปลี่ยนเลย
11:51ให้ระดับความวิดของ EP นี้
11:53สักสองวิดเกอร์แล้วกันนะคะ
11:55น่าจะโอเคอยู่
11:57อย่าลืมติดตาม The Width Dom-Dom
11:58ของคนชอบวิดว่าคลิปต่อไป
12:00นะคะ
12:00เชื่อจะหยิบเรื่องอะไรมาเล่าให้ฟั
12:02
12:02ฝากกด Like กด Share วิธีกันด้วยนะคะ
Comments

Recommended